༡༡. བྷ་དྲ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༦༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ལླེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤཾ ནཱ་མ མ་ལླཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་དྲ་ཀོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ བྷ་དྲ་ཀོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩེ [ཨ་ཧ་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་ཡྻཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏེ སི་ཡཱ ཀ་ངྑཱ, སི་ཡཱ ཝི་མ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཙེ [ཨ་ཧ་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་ཡྻཾ – ‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཏེ སི་ཡཱ ཀ་ངྑཱ, སི་ཡཱ ཝི་མ་ཏི. ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཝ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ནི་སི་ནྣ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བྷ་དྲ་ཀོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ཏྠི ཏེ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ ཏེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ མེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ ཏེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ནུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ མེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ནུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཡེ་སཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨ་ཏྠི མེ ཏེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. ཡེ་སཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ནུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ན་ཏྠི མེ ཏེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཏྭཾ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཝི་དི་ཏེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ ན་ཡཾ ནེ་ཧི – ‘ཡཾ ཁོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི [ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི (ས་བྦ་ཏྠ)] ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶ. ཡ་མྤི ཧི ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ [སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མི་དཾ (སཱི. པཱི.)], བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ [ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི, ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)] – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’ཏི. [‘‘ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དཱུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི, ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི (སྱཱ. ཀཾ)] ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ར་ཝཱ་སཱི ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ བ་ཧི ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ [ཨཱ་ཝེ་ས་ནེ (?)] པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་མི [ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སིཾ (ཀ.)] – ‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, ཙི་ར་ཝཱ་སིཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, སོ པུ་རི་སོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ མེ ཧོ་ཏེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ – ‘མཱ ཧེ་ཝ ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀི་ཉྩི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཡི་ཏྠཱ’’’ཏི [ཨཱ་བཱ་དྷ་ཡེ་ཐཱ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)].
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཡ་དཱ ཏེ ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏཱ [ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ མཱ་ཏཱ (སཱི. པཱི.)] ཨ་དི་ཊྛཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་སྶུ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཚ་ནྡོ ཝཱ རཱ་གོ ཝཱ པེ་མཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ད་སྶ་ནཾ ཝཱ ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨཱ་ག་མྨ ས་ཝ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨ་ཧོ་སི – ‘ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཚ་ནྡོ ཝཱ རཱ་གོ ཝཱ པེ་མཾ ཝཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཏེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི! ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.