༨. གཱ་མ་ཎི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ

༡. ཙ་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཎྜོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙ་ཎྜོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཎྜོ ཙ་ཎྜོ་ཏྭེ་ཝ [ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཎྜོ་ཏེ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ སོ་ར་ཏོ སོ་ར་ཏོ་ཏྭེ་ཝ [ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ སུ་ར་ཏོ་ཏེ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ རཱ་གོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. རཱ་ག་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་རེ ཀོ་པེ་ནྟི, པ་རེ་ཧི ཀོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀོ་པཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སོ ཙ་ཎྜོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. དོ་སོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. དོ་ས་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་རེ ཀོ་པེ་ནྟི, པ་རེ་ཧི ཀོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀོ་པཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སོ ཙ་ཎྜོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. མོ་ཧོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. མོ་ཧ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་རེ ཀོ་པེ་ནྟི, པ་རེ་ཧི ཀོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀོ་པཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སོ ཙ་ཎྜོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཎྜོ ཙ་ཎྜོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ རཱ་གོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་རེ ན ཀོ་པེ་ནྟི, པ་རེ་ཧི ཀོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སོ སོ་ར་ཏོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. དོ་སོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. དོ་ས་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་རེ ན ཀོ་པེ་ནྟི, པ་རེ་ཧི ཀོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སོ སོ་ར་ཏོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. མོ་ཧོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. མོ་ཧ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་རེ ན ཀོ་པེ་ནྟི, པ་རེ་ཧི ཀོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. སོ སོ་ར་ཏོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ སོ་ར་ཏོ སོ་ར་ཏོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཙ་ཎྜོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཏཱ་ལ་པུ་ཊ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ [ཏཱ་ལ་པུ་ཏྟོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ན་ཊ་གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ ན་ཊ་གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ན་ཊཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཙྩཱ་ལི་ཀེ་ན ཛ་ནཾ ཧཱ་སེ་ཏི ར་མེ་ཏི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ. མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ ན་ཊ་གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ན་ཊཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཙྩཱ་ལི་ཀེ་ན ཛ་ནཾ ཧཱ་སེ་ཏི ར་མེ་ཏི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ. མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ ན་ཊ་གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ན་ཊཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཙྩཱ་ལི་ཀེ་ན ཛ་ནཾ ཧཱ་སེ་ཏི ར་མེ་ཏི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ན ལ་བྷཱ་མི [ནཱ་ལ་ཏྠཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] – ‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ, མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’ཏི. ཨ་པི ཙ ཏྱཱ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི. པུ་བྦེ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ས་ཏྟཱ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ རཱ་ག་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷཱ. ཏེ་སཾ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཡེ དྷ་མྨཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ ཏེ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ. པུ་བྦེ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ས་ཏྟཱ ཨ་ཝཱི་ཏ་དོ་སཱ དོ་ས་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷཱ. ཏེ་སཾ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཡེ དྷ་མྨཱ དོ་ས་ནཱི་ཡཱ ཏེ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ. པུ་བྦེ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ས་ཏྟཱ ཨ་ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཱ མོ་ཧ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷཱ. ཏེ་སཾ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཡེ དྷ་མྨཱ མོ་ཧ་ནཱི་ཡཱ ཏེ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ. སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ མ་ཏྟོ པ་མ་ཏྟོ པ་རེ མ་དེ་ཏྭཱ པ་མཱ་དེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་སོ ནཱ་མ ནི་ར་ཡོ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཁོ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘ཡོ སོ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཙྩཱ་ལི་ཀེ་ན ཛ་ནཾ ཧཱ་སེ་ཏི ར་མེ་ཏི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི, སཱ་སྶ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ ན་ཊ་གཱ་མ་ཎི, པ་རོ་དི, ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ནཱ་ལ་ཏྠཾ – ‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏཾ རོ་དཱ་མི ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ; ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ན་ཊེ་ཧི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ནི་ཀ་ཏོ ཝ་ཉྩི་ཏོ པ་ལུ་དྡྷོ – ‘ཡོ སོ ན་ཊོ ར་ངྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཛྫ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཙྩཱ་ལི་ཀེ་ན ཛ་ནཾ ཧཱ་སེ་ཏི ར་མེ་ཏི སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ཧཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ ན་ཊ་གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཏཱ་ལ་པུ་ཊོ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༥. ཨ་ཐ ཁོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ན ལ་བྷཱ་མི – ‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’ཏི. ཨ་པི ཙ ཏྱཱ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཡོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏཾ [ཧཱི་ནཾ (སཱི. པཱི.)] དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི ཝཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི; སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏོ ནཱ་མ ནི་ར་ཡོ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ ཁོ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘ཡོ སོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི, སཱ་སྶ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ གཱ་མ་ཎི པ་རོ་དི, ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ནཱ་ལ་ཏྠཾ – ‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏཾ རོ་དཱ་མི ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ; ཨ་པི་ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ཧི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ནི་ཀ་ཏོ ཝ་ཉྩི་ཏོ པ་ལུ་དྡྷོ – ‘ཡོ སོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༦. ཨ་ཐ ཁོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཨ་སྶཱ་རོ་ཧ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ – ‘ཡོ སོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དྷ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མཱ་ཧཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ན ལ་བྷཱ་མི – ‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཡོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ དུ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི ཝཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏོ ནཱ་མ ནི་ར་ཡོ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཁོ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘ཡོ སོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི, སཱ་སྶ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ གཱ་མ་ཎི, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་སྶ དྭི་ནྣཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ག་ཏིཾ ཝ་དཱ་མི – ནི་ར་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཝཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ གཱ་མ་ཎི པ་རོ་དི, ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཁོ ཏྱཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ནཱ་ལ་ཏྠཾ – ‘ཨ་ལཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ; མཱ མཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪཱི’’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏཾ རོ་དཱ་མི ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པི་ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་སྶཱ་རོ་ཧེ་ཧི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ནི་ཀ་ཏོ ཝ་ཉྩི་ཏོ པ་ལུ་དྡྷོ – ‘ཡོ སོ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧོ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི, སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ཛི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྪཱ བྷཱུ་མ་ཀཱ ཀཱ་མ་ཎྜ་ལུ་ཀཱ སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ཀཱ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ. ཏེ མ་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་ཡྻཱ་པེ་ནྟི ནཱ་མ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟི ནཱ་མ ས་གྒཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀྐཱ་མེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ ས་བྦོ ལོ་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷ་སྶ པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ཐོ་མེ་ཡྻ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱུ’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏོ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཐོ་མ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏིཾ པུ་ཐུ་སི་ལཾ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ཐོ་མེ་ཡྻ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ – ‘ཨུ་མྨུ་ཛྫ, བྷོ པུ་ཐུ་སི་ལེ, ཨུ་པླ་ཝ, བྷོ པུ་ཐུ་སི་ལེ, ཐ་ལ་མུ་པླ་ཝ, བྷོ པུ་ཐུ་སི་ལེ’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ སཱ པུ་ཐུ་སི་ལཱ མ་ཧ་ཏོ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཐོ་མ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་པླ་ཝེ་ཡྻ ཝཱ ཐ་ལཾ ཝཱ ཨུ་པླ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ མ་ཧཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ཐོ་མེ་ཡྻ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱུ’’’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷ་སྶ [ཨི་དྷ (ཀ.), ཨི་དྷ ཙ་སྶ (?)] པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ཐོ་མེ་ཡྻ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱུ’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏོ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཐོ་མ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, པུ་རི་སོ ས་པྤི་ཀུ་མྦྷཾ ཝཱ ཏེ་ལ་ཀུ་མྦྷཾ ཝཱ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ ཡཱ་སྶ ས་ཀྑ་རཱ ཝཱ ཀ་ཋ་ལཱ ཝཱ སཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མཱི [ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནཱི (?)] ཨ་སྶ; ཡ་ཉྩ ཁྭ་སྶ ཏ་ཏྲ ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཏཾ ཨུ་དྡྷཾ གཱ་མི ཨ་སྶ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ཐོ་མེ་ཡྻ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ – ‘ཨོ་སཱི་ད, བྷོ ས་པྤི་ཏེ་ལ, སཾ་སཱི་ད, བྷོ ས་པྤི་ཏེ་ལ, ཨ་དྷོ ག་ཙྪ, བྷོ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ ཏཾ ས་པྤི་ཏེ་ལཾ མ་ཧ་ཏོ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཐོ་མ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨོ་སཱི་དེ་ཡྻ ཝཱ སཾ་སཱི་དེ་ཡྻ ཝཱ ཨ་དྷོ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ མ་ཧཱ ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཨཱ་ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ཐོ་མེ་ཡྻ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་རི་ས་ཀྐེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཁེ་ཏྟཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ནོ ཏ་ཐཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷ་སྶུ [ཨི་དྷ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་སྶ་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཏཱི་ཎི ཁེ་ཏྟཱ་ནི – ཨེ་ཀཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་གྒཾ, ཨེ་ཀཾ ཁེ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཨེ་ཀཾ ཁེ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ ཛ་ངྒ་ལཾ ཨཱུ་ས་རཾ པཱ་པ་བྷཱུ་མི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་སུ ཀ་སྶ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ཡཾ ཝཱ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་གྒཾ, ཡཾ ཝཱ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཡཾ ཝཱ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ ཛ་ངྒ་ལཾ ཨཱུ་ས་རཾ པཱ་པ་བྷཱུ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་སུ, བྷ་ནྟེ, ཀ་སྶ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཡཾ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་གྒཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཾ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཾ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ ཛ་ངྒ་ལཾ ཨཱུ་ས་རཾ པཱ་པ་བྷཱུ་མི ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ་པི, ནོ་པི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ནྟ་མ་སོ གོ་བྷ་ཏྟ་མྤི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, ཡཾ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་གྒཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ. ཏེ་སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཏེ ཧི, གཱ་མ་ཎི, མཾ་དཱི་པཱ མཾ་ལེ་ཎཱ མཾ་ཏཱ་ཎཱ མཾ་ས་ར་ཎཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, ཡཾ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ. ཏེ་སཾ པཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཏེ ཧི, གཱ་མ་ཎི, མཾ་དཱི་པཱ མཾ་ལེ་ཎཱ མཾ་ཏཱ་ཎཱ མཾ་ས་ར་ཎཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, ཡཾ ཨ་དུཾ ཁེ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ ཛ་ངྒ་ལཾ ཨཱུ་ས་རཾ པཱ་པ་བྷཱུ་མི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ. ཏེ་སཾ པཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ པ་ད་མྤི ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ ཏཾ ནེ་སཾ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, པུ་རི་ས་སྶ ཏ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཱ – ཨེ་ཀོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱ་རཱི, ཨེ་ཀོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི, ཨེ་ཀོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཚི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་སུ པུ་རི་སོ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཡོ ཝཱ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱ་རཱི, ཡོ ཝཱ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི, ཡོ ཝཱ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཚི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་སུ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཡོ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱ་རཱི ཏ་ཏྠ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཡོ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི ཏ་ཏྠ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཡོ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཚི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི ཏ་ཏྠ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ་པི, ནོ་པི ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷ་ཎྜ་དྷོ་ཝ་ན་མྤི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱ་རཱི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ. ཏེ་སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཏེ ཧི, གཱ་མ་ཎི, མཾ་དཱི་པཱ མཾ་ལེ་ཎཱ མཾ་ཏཱ་ཎཱ མཾ་ས་ར་ཎཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ. ཏེ་སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཏེ ཧི, གཱ་མ་ཎི, མཾ་དཱི་པཱ མཾ་ལེ་ཎཱ མཾ་ཏཱ་ཎཱ མཾ་ས་ར་ཎཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ ཚི་དྡོ ཧཱ་རཱི པ་རི་ཧཱ་རཱི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ. ཏེ་སཱ་ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ པ་ད་མྤི ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ནེ་སཾ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ས་ངྑ་དྷ་མ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟཾ གཱ་མ་ཎིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཡོ ཀོ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཡོ ཀོ་ཙི མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི ས་བྦོ, སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ. ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན ནཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘‘ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཡཾ་བ་ཧུ་ལ་ཉྩ, གཱ་མ་ཎི, ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན ནཱི་ཡ་ཏི’, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏ་མོ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ ཝཱ སོ པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ཡཾ ཝཱ སོ པཱ་ཎཾ ནཱ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨ་པྤ་ཏ་རོ སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ སོ པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སྭེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ ཡཾ སོ པཱ་ཎཾ ནཱ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘‘ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཡཾ་བ་ཧུ་ལ་ཉྩ, གཱ་མ་ཎི, ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ནཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ པུ་རི་སོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏ་མོ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་དི་ནྣཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏ་རོ སོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ སོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སྭེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ སོ ཨ་དི་ནྣཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘‘ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཡཾ་བ་ཧུ་ལ་ཉྩ, གཱ་མ་ཎི, ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ནཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ པུ་རི་སོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏ་མོ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ ཝཱ སོ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ཡཾ ཝཱ སོ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ན ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨ་པྤ་ཏ་རོ སོ ས་མ་ཡོ ཡཾ སོ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སྭེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ སོ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ན ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘‘ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཡཾ་བ་ཧུ་ལ་ཉྩ, གཱ་མ་ཎི, ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ནཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཡོ སོ པུ་རི་སོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏ་མོ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ ཝཱ སོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ཡཾ ཝཱ སོ མུ་སཱ ན བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཝཱ ས་མ་ཡཱ་ས་མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨ་པྤ་ཏ་རོ སོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ སོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སྭེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རོ ས་མ་ཡོ, ཡཾ སོ མུ་སཱ ན བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘‘ཡཾ་བ་ཧུ་ལཾ ཡཾ་བ་ཧུ་ལ་ཉྩ, གཱ་མ་ཎི, ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ནཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ’’.

‘‘ཨི་དྷ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི [ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛཱི (ཀ.)] – ‘ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཡོ ཀོ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ, ཡོ ཀོ་ཙི མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ’ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ པཱ་ཎོ ཨ་ཏི་པཱ་ཏི་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤ་མྷི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ་ཏི དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ནྣཾ ཨ་ཧ་མྤ་མྷི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ་ཏི དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཡོ ཀོ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ’ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙི་ཎྞཾ. ‘ཨ་ཧ་མྤ་མྷི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ’ཏི དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཡོ ཀོ་ཙི མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ས་བྦོ སོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏཾ. ‘ཨ་ཧ་མྤ་མྷི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོ’ཏི དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི, ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ’ཏི ཙཱ་ཧ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི, ‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ’ཏི ཙཱ་ཧ. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ག་ར་ཧ་ཏི, ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི ‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ’ཏི ཙཱ་ཧ. མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི ‘མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ’ཏི ཙཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘བྷ་ག་ཝཱ ཁོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ་ཏི ཙཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ པཱ་ཎོ ཨ་ཏི་པཱ་ཏི་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཝཱ. ཡོ ཁོ པ་ན མ་ཡཱ པཱ་ཎོ ཨ་ཏི་པཱ་ཏི་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཝཱ, ཏཾ ན སུ་ཊྛུ, ཏཾ ན སཱ་དྷུ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ [ཨ་ཧ་ཉྩེ (?)] ཁོ པ་ན ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་སྶཾ. ན མེ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ [པཱ་པ་ཀ་མྨཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཨ་ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཏ་ཉྩེ་ཝ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཁོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ་ཏི ཙཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ནྣཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ. ཡཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཱ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ནྣཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཾ ན སུ་ཊྛུ, ཏཾ ན སཱ་དྷུ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་སྶཾ, ན མེ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཏ་ཉྩེ་ཝ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཁོ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ་ཏི ཙཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙི་ཎྞཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ. ཡཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཱ ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙི་ཎྞཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཾ ན སུ་ཊྛུ, ཏཾ ན སཱ་དྷུ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་སྶཾ, ན མེ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཏ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཁོ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ག་ར་ཧ་ཏི ཝི་ག་ར་ཧ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝི་ར་མ་ཐཱ་ཏི ཙཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི ཁོ པ་ན མ་ཡཱ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ. ཡཾ ཁོ པ་ན མ་ཡཱ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ཏཾ ན སུ་ཊྛུ, ཏཾ ན སཱ་དྷུ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་སྶཾ, ན མེ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཏ་ཉྩེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘སོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་པྤ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, བ་ལ་ཝཱ ས་ངྑ་དྷ་མོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཡཾ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་ཏི་ཊྛ་ཏི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ…. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, གཱ་མ་ཎི, བ་ལ་ཝཱ ས་ངྑ་དྷ་མོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཡཾ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཀུ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ནཱ་ལ༹་ནྡཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནཱ་ལ༹་ནྡཱ དུ་བྦྷི་ཀྑཱ ཧོ་ཏི དྭཱི་ཧི་ཏི་ཀཱ སེ་ཏ་ཊྛི་ཀཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟཾ གཱ་མ་ཎིཾ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, གཱ་མ་ཎི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪི་སྶ་ཏི – ‘ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟེ་ན གཱ་མ་ཎི་ནཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝཱ་དོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, གཱ་མ་ཎི, ཡེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཧི – ‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ [ཨ་ནུ་ད་ཡཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ར་ཀྑཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’ཏི? ས་ཙེ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ར་ཀྑཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་བྦྷི་ཀྑེ དྭཱི་ཧི་ཏི་ཀེ སེ་ཏ་ཊྛི་ཀེ ས་ལཱ་ཀཱ་ཝུ་ཏྟེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི? ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ན་ཡཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ’ཏི! ཨི་མཾ ཁོ ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀོ་ཊི་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ནེ་ཝ ས་ཀྑ་ཏི [ས་ཀྑི་ཏི (སཱི.) མ. ནི. ༢.༨༣] ཨུ་གྒི་ལི་ཏུཾ, ནེ་ཝ ས་ཀྑ་ཏི ཨོ་གི་ལི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ར་ཀྑཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ར་ཀྑཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་བྦྷི་ཀྑེ དྭཱི་ཧི་ཏི་ཀེ སེ་ཏ་ཊྛི་ཀེ ས་ལཱ་ཀཱ་ཝུ་ཏྟེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི? ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ན་ཡཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཨི་ཏོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ [ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏོ ཀ་པྤོ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤོ (པཱི.)] ཡ་མ་ཧཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཀི་ཉྩི ཀུ་ལཾ པ་ཀྐ་བྷི་ཀྑཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་ཧ་ཏ་པུ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཌྜྷཱ་ནི མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི དཱ་ན་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ས་ཙྩ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ. ཨ་ཊྛ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཧེ་ཏཱུ, ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ. རཱ་ཛ་ཏོ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཙོ་ར་ཏོ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ནི་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཋཱ་ནཱ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི [ནི་ཧི་ཏཾ ཝཱ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི (སཱི. པཱི.)], དུ་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཝི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཀུ་ལེ ཝཱ ཀུ་ལ་ངྒཱ་རོ་ཏི [ཀུ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཀུ་ལ་ངྒཱ་རོ (སཱི.)] ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཡོ ཏེ བྷོ་གེ ཝི་ཀི་ར་ཏི ཝི་དྷ་མ་ཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡེ ཨ་ཊྛ་མཱི་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ཊྛ ཧེ་ཏཱུ, ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ. ཨི་མེ་སུ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ཊྛ་སུ ཧེ་ཏཱུ་སུ, ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཡོ མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨ་ན་ཡཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ’ཏི, ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་སི་བ་ནྡྷ་ཀ་པུ་ཏྟོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. མ་ཎི་ཙཱུ་ལ༹་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རེ རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀ་པྤ་ཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, སཱ་དི་ཡ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ’’ནྟི!

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཎི་ཙཱུ་ལ༹་ཀོ གཱ་མ་ཎི ཏ་སྶཾ པ་རི་སཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཎི་ཙཱུ་ལ༹་ཀོ གཱ་མ་ཎི ཏཾ པ་རི་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ ཨ་ཡྻོ [ཨ་ཡྻཱ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ. ན ཀ་པྤ་ཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ན སཱ་དི་ཡ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ས་ཀྑི ཁོ མ་ཎི་ཙཱུ་ལ༹་ཀོ གཱ་མ་ཎི ཏཾ པ་རི་སཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཎི་ཙཱུ་ལ༹་ཀོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཎི་ཙཱུ་ལ༹་ཀོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རེ རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཀ་པྤ་ཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, སཱ་དི་ཡ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ པ་རི་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘མཱ ཨ་ཡྻོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ. ན ཀ་པྤ་ཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ན སཱ་དི་ཡ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཱ’ཏི. ཨ་ས་ཀྑིཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ པ་རི་སཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཀ་ཙྩཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧོ་མི, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་མི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ མེ ཧོ་སི, ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་སི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་སི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ན ཧི, གཱ་མ་ཎི, ཀ་པྤ་ཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ན སཱ་དི་ཡ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ, ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞཱ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པེ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཱ. ཡ་སྶ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏི, པ་ཉྩ་པི ཏ་སྶ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀ་པྤ་ནྟི. ཡ་སྶ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀ་པྤ་ནྟི ( ) [(ཏ་སྶ་པི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏི,) (སྱཱ. ཀཾ.)], ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སི ཨ་སྶ་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡ་དྷ་མྨོ་ཏི. ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ཏི་ཎཾ ཏི་ཎ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ, དཱ་རུ དཱ་རུ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ, ས་ཀ་ཊཾ ས་ཀ་ཊ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ, པུ་རི་སོ པུ་རི་ས་ཏྠི་ཀེ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ [པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི (?)]. ན་ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ’ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

༡༡. བྷ་དྲ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ལླེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤཾ ནཱ་མ མ་ལླཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་དྲ་ཀོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ བྷ་དྲ་ཀོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩེ [ཨ་ཧ་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་ཡྻཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏེ སི་ཡཱ ཀ་ངྑཱ, སི་ཡཱ ཝི་མ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཙེ [ཨ་ཧ་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་ཡྻཾ – ‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཏེ སི་ཡཱ ཀ་ངྑཱ, སི་ཡཱ ཝི་མ་ཏི. ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཝ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ནི་སི་ནྣ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ བྷ་དྲ་ཀོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ཏྠི ཏེ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ ཏེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ མེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ ཏེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ནུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་སཾ མེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ནུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཡེ་སཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨ་ཏྠི མེ ཏེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. ཡེ་སཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ནུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ན་ཏྠི མེ ཏེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཏྭཾ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨེ་ན དི་ཊྛེ་ན ཝི་དི་ཏེ་ན ཨ་ཀཱ་ལི་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ ན་ཡཾ ནེ་ཧི – ‘ཡཾ ཁོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི [ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི (ས་བྦ་ཏྠ)] ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶ. ཡ་མྤི ཧི ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ [སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མི་དཾ (སཱི. པཱི.)], བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ [ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི, ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)] – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’ཏི. [‘‘ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དཱུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི, ཡ་ངྐི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ས་བྦ་ནྟཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ, ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི (སྱཱ. ཀཾ)] ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཙི་ར་ཝཱ་སཱི ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ བ་ཧི ཨཱ་ཝ་ས་ཐེ [ཨཱ་ཝེ་ས་ནེ (?)] པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་མི [ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སིཾ (ཀ.)] – ‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, ཙི་ར་ཝཱ་སིཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’ཏི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, སོ པུ་རི་སོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ མེ ཧོ་ཏེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ – ‘མཱ ཧེ་ཝ ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀི་ཉྩི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཡི་ཏྠཱ’’’ཏི [ཨཱ་བཱ་དྷ་ཡེ་ཐཱ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)].

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཡ་དཱ ཏེ ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏཱ [ཙི་ར་ཝཱ་སི་སྶ མཱ་ཏཱ (སཱི. པཱི.)] ཨ་དི་ཊྛཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་སྶུ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཚ་ནྡོ ཝཱ རཱ་གོ ཝཱ པེ་མཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ད་སྶ་ནཾ ཝཱ ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨཱ་ག་མྨ ས་ཝ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨ་ཧོ་སི – ‘ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཚ་ནྡོ ཝཱ རཱ་གོ ཝཱ པེ་མཾ ཝཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ ཏེ ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ཙི་ར་ཝཱ་སི་མཱ་ཏུ་ཡཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཝ་དྷེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ་པི སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཀིཾ པ་ན མེ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི! ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཾ. ཚ་ནྡོ ཧི མཱུ་ལཾ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.

༡༢. རཱ་སི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༤. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་སི་ཡོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་སི་ཡོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦཾ ཏ་པཾ ག་ར་ཧ་ཏི, ས་བྦཾ ཏ་པ་སྶིཾ ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝིཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’ཏི [ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ཏི ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱི་ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣༨༡)]. ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦཾ ཏ་པཾ ག་ར་ཧ་ཏི, ས་བྦཾ ཏ་པ་སྶིཾ ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝིཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’ཏི, ཀ་ཙྩི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡེ ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦཾ ཏ་པཾ ག་ར་ཧ་ཏི, ས་བྦཾ ཏ་པ་སྶིཾ ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝིཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’ཏི, ན མེ ཏེ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ཙ པ་ན མཾ ཏེ ཨ་ས་ཏཱ ཏུ་ཙྪཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན’’.

‘‘དྭེ་མེ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་ནྟཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ – ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཧཱི་ནོ ག་མྨོ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀོ ཨ་ན་རི་ཡོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གོ དུ་ཀྑོ ཨ་ན་རི་ཡོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཏེ ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ – ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, གཱ་མ་ཎི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ – ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, གཱ་མ་ཎི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ – ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི ཉཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱི ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘ཏ་ཡོ ཁོ མེ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི ན པཱི་ཎེ་ཏི ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན. ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན. ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི. དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི. དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི. དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན. དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན. དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན. དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཏེ ཙ བྷོ་གེ ག་དྷི་ཏོ [ག་ཐི་ཏོ (སཱི.)] མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན. དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཏེ ཙ བྷོ་གེ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན, ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི ན པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན, ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན, ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི, དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ, ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ, ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི, དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི, དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན, དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན, ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ, དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི, ན པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ, ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན, དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི, ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ན སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི, ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན, དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཏེ ཙ བྷོ་གེ ག་དྷི་ཏོ མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཏེ ཙ བྷོ་གེ ག་དྷི་ཏོ མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན, དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཏེ ཙ བྷོ་གེ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? དྷ་མྨེ་ན བྷོ་གེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི ཨ་སཱ་ཧ་སེ་ནཱ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཏེ ཙ བྷོ་གེ ཨ་ག་དྷི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ.

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶི་ནོ ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ནོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ཁོ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི, ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ཁོ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ? ཀུ་ས་ལ་ཉྷི ཁོ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ.

‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡྭཱ་ཡཾ ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ? ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ? ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཙ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི, ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པཱ་སཾ་སོ. ཨ་ཡཾ, གཱ་མ་ཎི, ཏ་པ་སྶཱི ལཱུ་ཁ་ཛཱི་ཝཱི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན གཱ་ར་ཡ྄ཧོ, ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པཱ་སཾ་སོ.

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, གཱ་མ་ཎི, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ ནི་ཛྫ་རཱ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀཱ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཡཾ ར་ཏྟོ རཱ་གཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི. རཱ་གེ པ་ཧཱི་ནེ ནེ་ཝ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ ནི་ཛྫ་རཱ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀཱ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཡཾ དུ་ཊྛོ དོ་སཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི. དོ་སེ པ་ཧཱི་ནེ ནེ་ཝ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ ནི་ཛྫ་རཱ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀཱ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཡཾ མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི. མོ་ཧེ པ་ཧཱི་ནེ ནེ་ཝ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ ནི་ཛྫ་རཱ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀཱ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨི་མཱ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཏི་སྶོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀཱ ནི་ཛྫ་རཱ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀཱ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, རཱ་སི་ཡོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. དྭཱ་ད་ས་མཾ.

༡༣. པཱ་ཊ་ལི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣༦༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ལི་ཡེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨུ་ཏྟ་རཾ ནཱ་མ [ཨུ་ཏྟ་ར་ཀཾ ནཱ་མ (སཱི.)] ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ གཱ་མ་ཎི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི. ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི, ཀ་ཙྩི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི? ཨ་ན་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ’’ནྟི. ‘‘ཡེ ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི, ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ ཙེ་ཝ མེ, ཏེ ན ཙ མཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི, ས་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ན ས་དྡ་ཧཱ་མ – ‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི, ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ བྷོ གོ་ཏ་མོ མཱ་ཡཱ་ཝཱི’ཏི. ཡོ ནུ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ མཱ་ཡཱ་ཝཱི’ཏི. ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ སུ་ག་ཏ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཧི, གཱ་མ་ཎི, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི; ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཏཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི –

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏྭཾ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ བྷ་ཊེ’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ བྷ་ཊེ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ བྷ་ཊཱ’’ཏི? ‘‘ཡེ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ཙོ་རཱ ཏེ ཙ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུཾ, ཡཱ་ནི ཙ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ དཱུ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ཏཱ་ནི ཙ ཝ་ཧཱ་ཏུཾ [ཏཱ་ནི ཙ པ་ཧཱ་ཏུཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཏཱ་ནི ཙ ཡཱ་ཏུཾ (ཀ་ཏྠ་ཙི), ཏཱ་ནི ཙཱ་ཝ་ཧཱ་ཏུཾ (?)], ཨེ་ཏ་ད་ཏྠི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ བྷ་ཊཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏྭཾ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ བྷ་ཊེ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ཝཱ ཏེ དུ་སྶཱི་ལེ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ བྷ་ཊེ དུ་སྶཱི་ལེ པཱ་པ་དྷ་མྨེ; ཡེ ཙ ལོ་ཀེ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ བྷ་ཊཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ’’ཏི. ‘‘ཡོ ནུ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘པཱ་ཊ་ལི་ཡོ གཱ་མ་ཎི ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ བྷ་ཊེ དུ་སྶཱི་ལེ པཱ་པ་དྷ་མྨེ, པཱ་ཊ་ལི་ཡོ་པི གཱ་མ་ཎི དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཨ་ཉྙེ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ བྷ་ཊཱ, ཨ་ཉྙོ་ཧ་མ་སྨི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་དྷ་མྨཱ ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ བྷ་ཊཱ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་དྷ་མྨོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི. ‘‘ཏྭ་ཉྷི ནཱ་མ, གཱ་མ་ཎི, ལ་ཙྪ་སི – ‘པཱ་ཊ་ལི་ཡོ གཱ་མ་ཎི ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀོ་ལི་ཡཱ་ནཾ ལ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀེ བྷ་ཊེ དུ་སྶཱི་ལེ པཱ་པ་དྷ་མྨེ, ན ཙ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ གཱ་མ་ཎི དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ’ཏི, ཀ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན ལ་ཙྪ་ཏི – ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མཱ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མཱ་ཡཱ་ཝཱི’ཏི? མཱ་ཡཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, མཱ་ཡཱ་ཡ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི’’.

‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་སྶ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་སྶ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་ས་སྶ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ཙཱ་ཧཾ, གཱ་མ་ཎི, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི.

‘‘ས་ནྟི ཧི, གཱ་མ་ཎི, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཡོ ཀོ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཡོ ཀོ་ཙི མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི སུ་ནྷཱ་ཏོ [སུ་ན་ཧཱ་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི སུ་ནྷཱ་ཏོ སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ པ་ས་ཡ྄ཧ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སི. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི སུ་ནྷཱ་ཏོ སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ, ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ར་ཐི་ཡཾ [ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ (སཱི.)] སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི, ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ར་ཐི་ཡཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི’ཏི [ཚི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི (ཀ་ཏྠ་ཙི)]? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ རཱ་ཛ་ཝེ་རཱི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སི, ཏེ་ན ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱི’’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དི་ཊྛཾ ཝཱ སུ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛ་ཉྩ ནོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏ་ཉྩ སུ་ཡྻི་སྶ་ཏི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡོ ཀོ་ཙི པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’ཏི, ས་ཙྩཾ ཝཱ ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ མུ་སཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མུ་སཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ ཏུ་ཙྪཾ མུ་སཱ ཝི་ལ་པ་ནྟི, སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཝཱ ཏེ དུ་སྶཱི་ལཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་སྶཱི་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝཱ ཏེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝཱ ཏེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཀ་ལླཾ ནུ ཏེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི…པེ… ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི…པེ… ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་སྶ པ་ས་ཡ྄ཧ ར་ཏ་ནཾ ཨ་ཧཱ་སི [པ་ས་ཡ྄ཧ ཨ་དི་ནྣཾ ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡི (ཀ.)]. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི…པེ… ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ…པེ… ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ…པེ… ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ གཱ་མཱ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙཱ ཝཱ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དི་ཡི. ཏེ་ན ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དི་ཊྛཾ ཝཱ སུ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛ་ཉྩ ནོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏ་ཉྩ སུ་ཡྻི་སྶ་ཏི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’ཏི, ས་ཙྩཾ ཝཱ ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ མུ་སཱ ཝཱ་ཏི…པེ… ཀ་ལླཾ ནུ ཏེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི…པེ… ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི…པེ… ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་སྶ དཱ་རེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི…པེ… ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ…པེ… ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ…པེ… ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀུ་ལི་ཏྠཱི་སུ ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རཱི་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི, ཏེ་ན ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དི་ཊྛཾ ཝཱ སུ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛ་ཉྩ ནོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏ་ཉྩ སུ་ཡྻི་སྶ་ཏི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡོ ཀོ་ཙི ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’ཏི, ས་ཙྩཾ ཝཱ ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ མུ་སཱ ཝཱ་ཏི…པེ… ཀ་ལླཾ ནུ ཏེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ པ་ན, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི སུ་ནྷཱ་ཏོ སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི སུ་ནྷཱ་ཏོ སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ རཱ་ཛཱ་ནཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཧཱ་སེ་སི. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་བྷི་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ མཱ་ལཱི ཀུ་ཎྜ་ལཱི སུ་ནྷཱ་ཏོ སུ་ཝི་ལི་ཏྟོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་མེ་ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱི’’’ཏི.

‘‘དི་སྶ་ཏི ཁོ, གཱ་མ་ཎི, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ར་ཐི་ཡཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀིཾ ཨ་ཀཱ་སི ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཁ་ར་སྶ་རེ་ན པ་ཎ་ཝེ་ན ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ར་ཐི་ཡཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ པ་རི་ནེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི’ཏི? ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་མྦྷོ! ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫི, ཏེ་ན ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, གཱ་མ་ཎི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དི་ཊྛཾ ཝཱ སུ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛ་ཉྩ ནོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏ་ཉྩ སུ་ཡྻི་སྶ་ཏི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཏྲ, གཱ་མ་ཎི, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡོ ཀོ་ཙི མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ས་བྦོ སོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’ཏི, ས་ཙྩཾ ཝཱ ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ མུ་སཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མུ་སཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ ཏུ་ཙྪཾ མུ་སཱ ཝི་ལ་པ་ནྟི སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཝཱ ཏེ དུ་སྶཱི་ལཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་སྶཱི་ལཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝཱ ཏེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝཱ ཏེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡེ པ་ན ཏེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཀ་ལླཾ ནུ ཏེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཨ་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི མ་ཉྩ་ཀཱ་ནི, ཨ་ཏྠི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི, ཨ་ཏྠི ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ. ཏ་ཏྠ ཡོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཝཱ་སཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛཱ་མི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏྠཱ་རོ ནཱ་ནཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ནཱ་ནཱ་ཁ་ནྟི་ཀཱ ནཱ་ནཱ་རུ་ཙི་ཀཱ, ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རེ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪུཾ’’.

‘‘ཨེ་ཀོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ. ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཀོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ, ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཀོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ, ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ, པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ, པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ, ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ, ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ, པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ, པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎཾ ཙེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་རཾ ཙེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཀོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ, ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ, པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ, པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ, ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ, ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ, པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ, པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ཨ་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎཾ ཙེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ཨ་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་རཾ ཙེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ, ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’’’ཏི.

‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧུ་དེ་ཝ ཀ་ངྑཱ, ཨ་ཧུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ – ‘ཀོ་སུ ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ཧ, ཀོ མུ་སཱ’’’ཏི?

‘‘ཨ་ལ་ཉྷི ཏེ, གཱ་མ་ཎི, ཀ་ངྑི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ. ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ ཙ པ་ན ཏེ ཋཱ་ནེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ས་ནྣོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི. པ་ཧོ་ཏི མེ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཏྠི, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི. ཀ་ཏ་མོ ཙ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི? ཨི་དྷ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ‘ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ [ཡོ་ཧཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ན ཀི་ཉྩི [ཀ་ཉྩི (?)] བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ [ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ མེ (?) མ. ནི. ༢.༩༥ པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཾ] ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི [པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི (?)]. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ‘ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ, ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ, པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ, པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ, ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ, ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ, པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ, པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ, ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི. ‘ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི [པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི (?)]. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ, ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ, པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ, པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ, ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ, ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ, པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ, པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ཨ་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ཨ་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ, ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ་ཏི. ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ….

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ ན་ཏྠི པི་ཏཱ ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི་ཏི. ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི་ཏི. ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ, ཚེ་ད་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ, པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ, པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ, ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ, ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ, པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ, པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, ཀ་རོ་ཏོ ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ, ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ན་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ན་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི. ‘ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི.

‘‘ས ཁོ སོ, གཱ་མ་ཎི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷོ ཝི་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ཀ་རོ་ཏོ ཀཱ་ར་ཡ་ཏོ, ཚི་ནྡ་ཏོ ཚེ་དཱ་པ་ཡ་ཏོ, པ་ཙ་ཏོ པཱ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, སོ་ཙ་ཡ་ཏོ སོ་ཙཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཀི་ལ་མ་ཏོ ཀི་ལ་མཱ་པ་ཡ་ཏོ, ཕ་ནྡ་ཏོ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་ཏོ, པཱ་ཎ་མ་ཏི་པཱ་ཏ་ཡ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ, ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡ་ཏོ, ནི་ལློ་པཾ ཧ་ར་ཏོ, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏོ, པ་རི་པ་ནྠེ ཏི་ཊྛ་ཏོ, པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, ཀ་རོ་ཏོ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པཱ་པཾ. ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ན ཡོ ཨི་མི་སྶཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཎེ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་ཁ་ལཾ ཨེ་ཀཾ མཾ་ས་པུ་ཉྫཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ཨ་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཧ་ན་ནྟོ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ཨ་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་པི ག་ངྒཱ་ཡ ཏཱི་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ད་ད་ནྟོ དཱ་པེ་ནྟོ, ཡ་ཛ་ནྟོ ཡ་ཛཱ་པེ་ནྟོ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ, ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ. དཱ་ནེ་ན ད་མེ་ན སཾ་ཡ་མེ་ན ས་ཙྩ་ཝ་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙཾ, ཨ་ཏྠི པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’ཏི. ‘ས་ཙེ ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ ས་ཏྠུ་ནོ ས་ཙྩཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ, ཡྭཱ་ཧཾ ན ཀི་ཉྩི བྱཱ་བཱ་དྷེ་མི ཏ་སཾ ཝཱ ཐཱ་ཝ་རཾ ཝཱ? ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏྠ ཀ་ཊ་གྒཱ་ཧོ, ཡཾ ཙ་མྷི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏོ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏོ, ཡ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏ་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, གཱ་མ་ཎི, དྷ་མྨ་ས་མཱ་དྷི. ཏ་ཏྲ ཙེ ཏྭཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ངྑཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, པཱ་ཊ་ལི་ཡོ གཱ་མ་ཎི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཏེ་ར་ས་མཾ.

གཱ་མ་ཎི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.