༧. ཙི་ཏྟ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ

༡. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཾ

༣༤༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི? ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙཱ’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི མི་ག་པ་ཐ་ཀཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཀི་ར ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི? ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ – ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙཱ’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཀི་ར ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི? ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ – ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙཱ’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘‘སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི ཝཱ, བྷ་ནྟེ, ‘སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཝཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་མཾ ཝོ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལོ༹ ཙ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏོ ཙ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨེ་ཀེ་ན དཱ་མེ་ན ཝཱ ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་སྶུ. ཡོ ནུ ཁོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཀཱ་ལོ༹ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨོ་དཱ་ཏོ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཀཱ་ལ༹་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’ནྟི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ག་ཧ་པ་ཏི! ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱ་ལོ༹ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཨོ་དཱ་ཏ་སྶ བ་ལཱི་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན་པི ཨོ་དཱ་ཏོ བ་ལཱི་བ་དྡོ ཀཱ་ལ༹་སྶ བ་ལཱི༹་བ་དྡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡེ་ན ཁོ ཏེ ཨེ་ཀེ་ན དཱ་མེ་ན ཝཱ ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ན ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ན སོ་ཏཾ ས་དྡཱ་ནཾ… ན གྷཱ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ནཾ… ན ཛི་ཝ྄ཧཱ ར་སཱ་ནཾ… ན ཀཱ་ཡོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཀཱ་ཡ་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ན མ་ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ན དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ; ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ན’’ནྟི. ‘‘ལཱ་བྷཱ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡ་སྶ ཏེ ག་མྦྷཱི་རེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཀ་མ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. པ་ཋ་མ་ཨི་སི་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟུ མེ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ’ནྟི, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ’ནྟི, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ’ནྟི, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨི་སི་ད་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎི་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨི་སི་ད་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ ཁོ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨི་སི་ད་ཏྟ, ཨེ་སོ པ་ཉྷོ པ་ཊི་བྷཱ་སི, ནེ་སོ པ་ཉྷོ མཾ པ་ཊི་བྷཱ་སི. ཏེ་ན་ཧཱ་ཝུ་སོ ཨི་སི་ད་ཏྟ, ཡ་དཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི [ཡ་དཱ ཨ་ཉྙ་དཱ་པི (སཱི. པཱི.) ཨ་ཉྙ་དཱ་པི (?)] ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྷོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་བྷཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དུ་ཏི་ཡ་ཨི་སི་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟུ མེ, བྷ་ནྟེ ཐེ་རཱ, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ. ཡཱ་ནི ཙི་མཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ བྷ་ཎི་ཏཱ་ནི; ཨི་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་ཡོ ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ཧོ་ནྟི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི?

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ. ཡཱ་ནི ཙི་མཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ བྷ་ཎི་ཏཱ་ནི; ཨི་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་ཡོ ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ཧོ་ནྟི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་སི་ད་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་བྦ་ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་སི་ད་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྱཱ་ཀ་རོ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཨེ་ཏཾ པ་ཉྷ’’ནྟི? ‘‘བྱཱ་ཀ་རོ་ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨི་སི་ད་ཏྟ, ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཨེ་ཏཾ པ་ཉྷ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, པུ་ཙྪ་སི – ‘ཡཱ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ…པེ…; ཨི་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛི་ཡོ ཀི་སྨིཾ ས་ཏི ཧོ་ནྟི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཱ ཨི་མཱ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ. ཡཱ་ནི ཙི་མཱ་ནི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ བྷ་ཎི་ཏཱ་ནི; ཨི་མཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དི་ཊྛི་ཡོ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཏི ཧོ་ནྟི, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟཱི’’’ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ན ཝེ་ད་ནཾ… ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཀུ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨི་སི་ད་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཝ་ནྟི་ཡཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝ་ནྟི་ཡཱ ཨི་སི་ད་ཏྟོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཧཱ་ཡོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ? དི་ཊྛོ སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་སི་ད་ཏྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ཨ་ཡྻོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་སི་ད་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨི་སི་ད་ཏྟོ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ. ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནཾ. ཨ་ཧཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨི་སི་ད་ཏྟ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨི་སི་ད་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎི་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཐེ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨི་སི་ད་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ ཁོ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨི་སི་ད་ཏྟ, ཨེ་སོ པ་ཉྷོ པ་ཊི་བྷཱ་སི. ནེ་སོ པ་ཉྷོ མཾ པ་ཊི་བྷཱ་སི. ཏེ་ན་ཧཱ་ཝུ་སོ ཨི་སི་ད་ཏྟ, ཡ་དཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྷོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་བྷཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨི་སི་ད་ཏྟོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཡཾ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི, ཏ་ཐཱ པ་ཀྐ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ན པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪཱི་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. མ་ཧ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟུ མེ, བྷ་ནྟེ ཐེ་རཱ, སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ གོ་ཀུ་ལེ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ གོ་ཀུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ས་པྤི་པཱ་ཡཱ་སེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎི་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཙི་ཏྟོ་པི ཁོ ག་ཧ་པ་ཏི ‘སེ་ས་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཎྷཾ ཧོ་ཏི ཀུ་ཐི་ཏཾ [ཀུ་ཊྛི་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; ཏེ ཙ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཝེ་ལི་ཡ་མཱ་ནེ་ན མ་ཉྙེ ཀཱ་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་བྦ་ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ ཁྭ་སྶ, བྷ་ནྟེ ཐེ་ར, སཱི་ཏ་ཀོ ཙ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་བྦྷ་ས་མྤི་ལཱ་པོ [ཨ་བྦྷ་སཾ་བི་ལཱ་པོ (སཱི.), ཨ་བྦྷ་སཾ་ཝི་ལཱ་པོ (པཱི.)] ཙ ཨ་སྶ, དེ་ཝོ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཕུ་སཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ ཁྭ་སྶ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧ་ཀ, ཡཾ སཱི་ཏ་ཀོ ཙ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་བྦྷ་ས་མྤི་ལཱ་པོ ཙ ཨ་སྶ, དེ་ཝོ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཕུ་སཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི [ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་སི (སཱི.)] ཡ་ཐཱ སཱི་ཏ་ཀོ ཙ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡི, ཨ་བྦྷ་ས་མྤི་ལཱ་པོ ཙ ཨ་སྶ [ཨཱ་སི (?)], དེ་ཝོ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཕུ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡོ ཁོ ཨི་མ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་བྦ་ན་ཝ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཏ་སྶཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཨཱ་རཱ་མཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ ཐེ་རཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧ་ཀ! ཀ་ཏ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧ་ཀ! པཱུ་ཛི་ཏ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧ་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི མ་ཧ་ཀོ ས་ཀཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨཱ་ལི་ནྡེ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ཀ་ལཱ་པཾ ཨོ་ཀཱ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧ་ཀ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨཱ་ལི་ནྡེ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ཀ་ལཱ་པཾ ཨོ་ཀཱ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སཱུ་ཙི་གྷ་ཊི་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི ཡ་ཐཱ ཏཱ་ལ་ཙྪི་གྒ་ལེ༹་ན ཙ ཨ་གྒ་ལ༹་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ཙྩི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཎཱ་ནི ཛྷཱ་པེ་སི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ན ཛྷཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་གྒོ ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ མ་ཧ་ཀ! ཀ་ཏ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧ་ཀ! པཱུ་ཛི་ཏ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ མ་ཧ་ཀ! ཨ་བྷི་ར་མ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧ་ཀོ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ. ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནཾ. ཨ་ཧཾ ཨ་ཡྻ་སྶ མ་ཧ་ཀ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ཀོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཡཾ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི, ཏ་ཐཱ པ་ཀྐ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི; ན པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪཱི་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་ཋ་མ་ཀཱ་མ་བྷཱུ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀཱ་མ་བྷུཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ, ག་ཧ་པ་ཏི –

‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ, ཨེ་ཀཱ་རོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ར་ཐོ;

ཨ་ནཱི་གྷཾ པ་སྶ ཨཱ་ཡ་ནྟཾ [ཨ་པྤ་ཏྟཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཚི་ནྣ་སོ་ཏཾ ཨ་བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི.

‘‘ཨི་མ་སྶ ནུ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི? ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཡཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠཾ པེ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཏུ་ཎྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀཱ་མ་བྷུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘‘ནེ་ལ་ངྒ’ནྟི ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱི་ལཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘ཨེ་ཀཱ་རོ’ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘ཝ་ཏྟ་ཏཱི’ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘ར་ཐོ’ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྶེ་ཏཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་དྷ་མྨ་སྶ. རཱ་གོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ནཱི་གྷོ, དོ་སོ ནཱི་གྷོ, མོ་ཧོ ནཱི་གྷོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཏ་སྨཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནཱི་གྷོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘ཨཱ་ཡ་ནྟ’ནྟི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘སོ་ཏོ’ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཏ་སྨཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ‘ཚི་ནྣ་སོ་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. རཱ་གོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བ་ནྡྷ་ནཾ, དོ་སོ བ་ནྡྷ་ནཾ, མོ་ཧོ བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཏ་སྨཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་བ་ནྡྷ་ནོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ, ཨེ་ཀཱ་རོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ར་ཐོ;

ཨ་ནཱི་གྷཾ པ་སྶ ཨཱ་ཡ་ནྟཾ, ཚི་ནྣ་སོ་ཏཾ ཨ་བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི.

‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ལཱ་བྷཱ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི! ཡ་སྶ ཏེ ག་མྦྷཱི་རེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཀ་མ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་ཀཱ་མ་བྷཱུ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་བྷཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀཱ་མ་བྷུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཱ – ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀཱ་མ་བྷུ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀཱ་མ་བྷུཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཀ་ཏ་མོ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཀ་ཏ་མོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་སྨཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཀ་སྨཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཀ་སྨཱ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱ་ཡི་ཀཱ. ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ. པུ་བྦེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ. ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི.

སཱ་དྷུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ‘ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ’ཏི ཝཱ. ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཡཾ ཏཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱི’’ཏི.

སཱ་དྷུ …པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཡ་དི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཡ་དི ཝཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཡ་དི ཝཱ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ པ་ཋ་མཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི.

སཱ་དྷུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཨི་མེ་སཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཨཱ་ཡུ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཡོ ཙ ཁྭཱ་ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་དྡྷོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ, ཨཱ་ཡུ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི. ཡྭཱ་ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.

སཱ་དྷུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛ་ཧཱ་མཱི’ཏི ཝཱ ‘ཨ་ཧཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ’ཏི ཝཱ. ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ པུ་བྦེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱི’’ཏི.

སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཡ་དི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཡ་དི ཝཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཡ་དི ཝཱ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཏ་ཏོ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི.

སཱ་དྷུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུཾ ཀ་ཏི ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི’’? ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུཾ ཏ་ཡོ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི – སུ་ཉྙ་ཏོ ཕ་སྶོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཕ་སྶོ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ ཕ་སྶོ’’ཏི.

སཱ་དྷུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀིཾ་ནི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ་པོ་ཎཾ, ཀིཾ་པ་བྦྷཱ་ར’’ནྟི? ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་པོ་ཎཾ ཝི་ཝེ་ཀ་པ་བྦྷཱ་ར’’ནྟི.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀཱ་མ་བྷུ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀཱ་མ་བྷུཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏི དྷ་མྨཱ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཾ པ་ཋ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཏཾ པུ་ཙྪ་སི. ཨ་པི ཙ ཏྱཱ་ཧཾ བྱཱ་ཀ་རི་སྶཱ་མི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྭེ དྷ་མྨཱ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ – ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. གོ་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༣༤༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ གོ་ད་ཏྟོ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ གོ་ད་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ གོ་ད་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ གོ་ད་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ. ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ [ཙ་ཏུ་ཏྠིཾ (?)]. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན (?)] ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ནྟེ, སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ? རཱ་གོ, བྷ་ནྟེ, པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ, དོ་སོ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ, མོ་ཧོ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ན ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. རཱ་གོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩ་ནཾ, དོ་སོ ཀི་ཉྩ་ནཾ, མོ་ཧོ ཀི་ཉྩ་ནཾ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ན ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. རཱ་གོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ, དོ་སོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ, མོ་ཧོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ན ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ལཱ་བྷཱ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི! ཡ་སྶ ཏེ ག་མྦྷཱི་རེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཀ་མ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ནི་ག་ཎྛ་ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཏ་པུ་ཏྟོ (སཱི.)] མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི – ‘‘ནི་ག་ཎྛོ ཀི་ར ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷི’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་དྡ་ཧ་སི ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ – ཨ་ཏྠི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཏྠི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི?

‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མི. ཨ་ཏྠི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཏྠི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ [ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ (སཱི. ཨ་ཊྛ. སྱཱ. ཨ་ཊྛ.)] ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ བྷ་ཝ་ནྟོ པ་སྶ་ནྟུ, ཡཱ་ཝ ཨུ་ཛུ་ཀོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཨ་ས་ཋོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཝཱ་ཏཾ ཝཱ སོ ཛཱ་ལེ་ན བཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ནི་རོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ས་ཀ་མུ་ཊྛི་ནཱ ཝཱ སོ ག་ངྒཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ནི་རོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ་མཾ ནུ ཁོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ – ཉཱ་ཎཾ ཝཱ ས་དྡྷཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཉཱ་ཎཾ་ཡེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ན སོ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟོ ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མི? ཨ་ཏྠི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཏྠི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ བྷ་ཝ་ནྟོ པ་སྶ་ནྟུ, ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་ཛུ་ཀོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ ས་ཋོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཁོ ཏེ [ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཙ པ་ན (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ ཨི་དཾ བྷ་ཝ་ནྟོ པ་སྶ་ནྟུ, ཡཱ་ཝ ཨུ་ཛུ་ཀོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཨ་ས་ཋོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ ཨ་མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཙ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ ཨི་དཾ བྷ་ཝ་ནྟོ པ་སྶ་ནྟུ, ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་ཛུ་ཀོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ ས་ཋོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཡཱ་ཝ མཱ་ཡཱ་ཝཱི ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏཱི’ཏི. ས་ཙེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་མཾ ས་ཙྩཾ, པ་ཙྪི་མཾ ཏེ མི་ཙྪཱ. ས་ཙེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་མཾ མི་ཙྪཱ, པ་ཙྪི་མཾ ཏེ ས་ཙྩཾ. ཨི་མེ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ད་ས ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ པ་ཉྷཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཡ་དཱ ནེ་སཾ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཐ མཾ པ་ཊི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སི ས་དྡྷིཾ ནི་ག་ཎྛ་པ་རི་སཱ་ཡ. ཨེ་ཀོ པ་ཉྷོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ, ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ. དྭེ པ་ཉྷཱ, དྭེ ཨུ་དྡེ་སཱ, དྭེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ, ཏ་ཡོ ཨུ་དྡེ་སཱ, ཏཱི་ཎི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་དྡེ་སཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. པ་ཉྩ པ་ཉྷཱ, པ་ཉྩ ཨུ་དྡེ་སཱ, པ་ཉྩ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཚ པ་ཉྷཱ, ཚ ཨུ་དྡེ་སཱ, ཚ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ས་ཏྟ པ་ཉྷཱ, ས་ཏྟ ཨུ་དྡེ་སཱ, ས་ཏྟ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་ཊྛ པ་ཉྷཱ, ཨ་ཊྛ ཨུ་དྡེ་སཱ, ཨ་ཊྛ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ན་ཝ པ་ཉྷཱ, ན་ཝ ཨུ་དྡེ་སཱ, ན་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ད་ས པ་ཉྷཱ, ད་ས ཨུ་དྡེ་སཱ, ད་ས ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ནི་ག་ཎྛཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟཾ ཨི་མེ ད་ས ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ པ་ཉྷེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སུ་ཏྟཾ

༣༥༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ པུ་རཱ་ཎ་གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི – ‘‘ཨ་ཙེ་ལོ ཀི་ར ཀ་སྶ་པོ མ་ཙྪི་ཀཱ་ས་ཎྜཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་རཱ་ཎ་གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཙེ་ལེ་ན ཀ་སྶ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ཙེ་ལཾ ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱི་ཝ་ཙི་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཀ་སྶ་པཱ’’ཏི? ‘‘ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནི ཁོ མེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཝ་སྶཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ [ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ མེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ན་ཏྠི ཀོ་ཙི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ན་གྒེ་ཡྻཱ ཙ མུ་ཎྜེ་ཡྻཱ ཙ པཱ་ཝ་ལ༹་ནི་པྥོ་ཊ་ནཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ཙེ་ལཾ ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ, བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ, བྷོ! དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ [ས་བྦ་ཏྠ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དི་སྶ་ཏི] ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི ན ཀོ་ཙི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ན་གྒེ་ཡྻཱ ཙ མུ་ཎྜེ་ཡྻཱ ཙ པཱ་ཝ་ལ༹་ནི་པྥོ་ཊ་ནཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི!

‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱི་ཝ་ཙི་རཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི? ‘‘གི་ཧི་ནོ་པི སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ …པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི, སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ས་ཙེ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ [བྷ་ག་ཝ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཡཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ན་ཏྠི ཏཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི པུ་ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! དྷ་མྨ་སྶ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནོ [གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ཏི [ཨ་དྷི་ག་མི་སྶ་ནྟི (སཱི. པཱི.)] ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ཙེ་ལཾ ཀ་སྶ་པཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་རཱ་ཎ་གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ. ཨི་མཾ ཐེ་རཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟུ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟུ. ཨ་ཧ་མ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་སྶ་པོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. གི་ལཱ་ན་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟཾ

༣༥༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པ་ཎི་དྷེ་ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨ་སྶཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི ཏཱ ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏ་མྤི ཨ་དྡྷུ་ཝཾ, ཏ་མྤི པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་ཏིཾ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཧི, མཱ ཝི་པྤ་ལ་པཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཏཱ་ཧཾ ཝ་དཱ་མི ཡཾ མཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ – ‘ས་ཏིཾ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཧི, མཱ ཝི་པྤ་ལ་པཱི’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཝ་དེ་སི – ‘ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏ་མྤི ཨ་དྡྷུ་ཝཾ, ཏ་མྤི པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’’’ནྟི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན མཾ ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘པ་ཎི་དྷེ་ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨ་སྶཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’ཏི. ཏཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཏ་མྤི པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏཱ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘པ་ཎི་དྷེ་ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨ་སྶཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’’’ཏི? ‘‘ཏཱ་སཾ ཁོ ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ [སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ (ཀ.)] ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ. ས་ཙེ པ་ཎི་ད་ཧི་སྶ་ཏི – ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨ་སྶཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’ཏི, ‘ཏ་སྶ ཁོ ཨ་ཡཾ ཨི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨི་ཀཾ ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མཾ ཁོ ཏཱ ཨཱ་རཱ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏཱི་སུ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘པ་ཎི་དྷེ་ཧི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨ་སྶཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’ཏི. ཏཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏ་མྤི ཨ་དྡྷུ་ཝཾ, ཏ་མྤི པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ’’’ནྟི.

‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨ་མྷེ་པི ཨོ་ཝ་དཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ཝོ ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. དྷ་མྨེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི. ས་ངྒྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཡཾ ཁོ པ་ན ཀི་ཉྩི ཀུ་ལེ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏེ བུ་དྡྷེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ ས་ངྒྷེ ཙ ཙཱ་གེ ཙ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.

ཙི་ཏྟ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.