༢. ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ར་ཧོ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཝུ་ཏྟཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’’’ནྟི?
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ! ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑུ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ. ཝུ་ཏྟཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏཾ…པེ… ཝ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏཾ…པེ… ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨ་ཏཾ …པེ… ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ཏཾ…པེ… ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑུ, པ་སྶ་དྡྷི་ཡོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ཀཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༦༠. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ས་ར་ཛཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ར་ཛཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, སཱི་ཏཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཎྷཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, པ་རི་ཏྟཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ, ཝཱ་ཡ་ནྟི ཝི་ཝི་དྷཱ པུ་ཐཱུ;
པུ་ར་ཏྠི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ ཙཱ་པི, ཨུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ཐ ད་ཀྑི་ཎཱ.
‘‘ས་ར་ཛཱ ཨ་ར་ཛཱ ཙ་པི, སཱི་ཏཱ ཨུ་ཎྷཱ ཙ ཨེ་ཀ་དཱ;
ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟཱ ཙ, པུ་ཐཱུ ཝཱ་ཡ་ནྟི མཱ་ལུ་ཏཱ.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, ས་མུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ;
སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཙ ཡཱ.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཏཱ་པཱི, ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ན རི་ཉྩ་ཏི [ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནི་རཱུ་པ་དྷི (ཀ.)];
ཏ་ཏོ སོ ཝེ་ད་ནཱ ས་བྦཱ, པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘སོ ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ས་ངྑྱཾ ནོ་པེ་ཏི ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ཀཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༦༡. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི…པེ… ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་པི ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་གཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༦༢. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་གཱ་རཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཁ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཝེ་སྶཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, སུ་དྡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཝི་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཱ་མི་སཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ་མི་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ་མི་སཱ་པི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ནི་རཱ་མི་སཱ་པི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་རཱ་མི་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་རཱ་མི་སཱ་པི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི? ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ; ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཡཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཨ་ཐ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝ་ནྣེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་མྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཎོ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ…པེ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༥. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ; ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཡཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ནི་རུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི. ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶ་དྡྷི་ཡོ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པཱི་ཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱ་གོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དོ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, མོ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ས་མྦ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༦. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ…’’ ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ…པེ…. (ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟ་ནྟེ, ཏ་ཐཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦོ.) ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཉྩ་ཀ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༧. ཨ་ཐ ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཏི་སྶོ ཁོ, ཐ་པ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཁོ, ཐ་པ་ཏི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་སྨིཾ ཨེ་སཱ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒཾ ཐ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཐ་པ་ཏི, དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་སྨིཾ ཨེ་སཱ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒཾ ཐ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, ཐ་པ་ཏི, དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. དྭེ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ནྟ་སྨིཾ ཨེ་སཱ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཁེ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ནེ་ཝ ས་ཀྑི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒཾ ཐ་པ་ཏིཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ, ན པ་ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒེ་ན ཐ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒེ་ན ཐ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
‘‘ས་ནྟ་མེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཐ་པ་ཏི ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི; ས་ནྟ་ཉྩ པ་ནཱ་ན་ནྡ, པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ཀ་ངྒ་སྶ ཐ་པ་ཏི་ནོ ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི. དྭེ་པི མ་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཏི་སྶོ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. པ་ཉྩ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཚ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་མྤི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ, ན ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི [ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི (སཱི. པཱི. ཀ.)]. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ, ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ, ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ. ཡེ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ་པ་ར་མཾ ས་ནྟཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི – ཨི་དཾ ནེ་སཱ་ཧཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་མྷཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཉྩ.
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཀིཾ་སུ, ཏ་ཡི་དཾ ཀ་ཐཾ་སཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་ཉྙེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ [ཡཾ ཧི་ཡཾ ཧི སུ་ཁཾ (སཱི. པཱི.), ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ སུ་ཁཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) མ. ནི. ༢.༩༡], ཏཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ
༢༦༨. ‘‘དྭེ་པི མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཏི་སྶོ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, པ་ཉྩ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཚ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་པི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་མྤི མ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ན ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, ན ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཡེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ལ་པི་ཏཾ ས་མ་ནུ་མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ས་མ་ནུ་མོ་དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ…པེ… ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཀིཾ་སུ, ཏ་ཡི་དཾ ཀ་ཐཾ་སཱུ’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་ཉྙེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཡ་ཧིཾ ཡ་ཧིཾ [ཡཾ ཧི ཡཾ ཧི (སཱི. པཱི.)], ཏཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ སུ་ཁ་སྨིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ར་ཧོ་ག་ཏཾ དྭེ ཨཱ་ཀཱ་སཾ, ཨ་གཱ་རཾ དྭེ ཙ ཨཱ་ན་ནྡཱ;
ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དུ་ཝེ ཝུ་ཏྟཱ, པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱ་ཏི.