༩. ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༨. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པུ་རི་མཱ་ནི, བྷོ གོ་ཏ་མ, དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ་པི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཡོ་པི་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ ཏ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཀྑ་ལི གོ་སཱ་ལོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ས་ཉྩ་ཡོ [ས་ཉྫ་ཡོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཀུ་དྷོ [པ་ཀུ་དྡྷོ (པཱི.)] ཀ་ཙྩཱ་ནོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ་པི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཡོ་པི་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ ཏ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ་པི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཡོ་པི་སྶ [ཡོ ཙ ཁྭ་སྶ (པཱི.)] སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ ཏ་ཉྩ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧུ དེ་ཝ ཀ་ངྑཱ, ཨ་ཧུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ – ‘ཀ་ཐཾ ནཱ་མ [ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) ཀ་ཐཾ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ (ཚ་ཀྐ་ངྒུ་ཏྟ་རེ པ་ཉྩ་མ་ཝ་གྒེ དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟེ)] ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨོ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻོ’’’ཏི [དྷ་མྨཱ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི (པཱི. ཀ.) དྷ་མྨོ… ཨ་ཉྙེ་ཡྻོ (ཚ་ཀྐ་ངྒུ་ཏྟ་རེ)]?
‘‘ཨ་ལ་ཉྷི ཏེ, ཝ་ཙྪ, ཀ་ངྑི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ. ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ ཙ པ་ན ཏེ ཋཱ་ནེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཁྭཱ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཝ་ཙྪ, ཨ་གྒི ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ ཛ་ལ་ཏི, ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི, ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་ཙྩི ཝཱ་ཏེ་ན ཁི་ཏྟཱ དཱུ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨིཾ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ས་མ་ཡེ ཨ་ཙྩི ཝཱ་ཏེ་ན ཁི་ཏྟཱ དཱུ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཝཱ་ཏཱུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི. ཝཱ་ཏོ ཧི་སྶ, ཝ་ཙྪ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་སྨི་ཉྩ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མ་ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཏྟོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨིཾ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ས་མ་ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཏྟོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཏ་ཎྷཱུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཎྷཱ ཧི་སྶ, ཝ་ཙྪ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི [ཧོ་ཏཱི་ཏི…པེ… (ཀ.)]. ན་ཝ་མཾ.