༡༠. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ཁེ་མཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཁེ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ སཱ་ཀེ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ, ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཛཱ་ན ཡ་མ་ཧཾ ཨ་ཛྫ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ [ཨ་ནྭཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ (སཱི.)] ནཱ་དྡ་ས ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཡཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ན་ཏྠི ཁོ, དེ་ཝ, ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཡཾ དེ་ཝོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ, དེ་ཝ, ཁེ་མཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ. ཏ་སྶཱ ཁོ པ་ན ཨ་ཡྻཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘པ་ཎྜི་ཏཱ, ཝི་ཡ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ’ཏི. ཏཾ དེ་ཝོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཡེ་ན ཁེ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’’ཏི?
‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི ག་ངྒཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀཾ [ཝཱ་ལི་ཀཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ [ཨེ་ཏྟི་ཀཱ (སཱི.)] ཝཱ་ལུ་ཀཱ ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨ་ཡྻེ’’. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨ་ཡྻེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘མ་ཧཱ་ཡྻེ, ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ་ན རཱུ་པེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏཾ རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, སཱ ཝེ་ད་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ…པེ… ཡེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི.
‘‘ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཁེ་མཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི…པེ…. ‘‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི ག་ངྒཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ ཨི་ཏི ཝཱ…པེ… ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ…པེ… ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘མ་ཧཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ་ན རཱུ་པེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏཾ རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི. ཡཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ཡེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི…པེ…’’.
‘‘ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ [ས་ཏྠུ་ནོ ཙེ་ཝ (སཱི.)] སཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ས་མེ་སྶ་ཏི, ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི [ཝི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཝི་གཱ་ཡི་སྶ་ཏི (ཀ.)] ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ. ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡཾ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ. སཱ་པི མེ ཨ་ཡྻཱ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ས་མེ་སྶ་ཏི, ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ. ཧ་ནྡ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མ. བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རཱ་དྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རཱ་དྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘སོ ཙཱ་ཡཾ [ཡོ ཙཱ་ཡཾ (སཱི.)] བྷི་ཀྑུ ན་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཐེ་རོ ཝཱ པ་ན བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རཱ་དྷཾ ན་ཝ་ཝཱ་དེ་ན ཙ བཱ་ལ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་སྶ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ མཾ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཀ་ཐཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ནུ ཁྭཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སྶཾ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རཱ་དྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘‘ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘སོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ན་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཐེ་རོ ཝཱ པ་ན བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ན་ཝ་ཝཱ་དེ་ན ཙ བཱ་ལ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་སུ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ མཾ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཀ་ཐཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ནུ ཁྭཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི ཙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སྶཾ, ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, ན ཙ ཀོ་ཙི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཝེ་ད་ནཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི?…པེ… ས་ཉྙཱ …པེ… ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་ཉྙཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ས་ངྑཱ་རེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ རཱུ་པཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཾ, ས་ཉྙཾ, ས་ངྑཱ་རེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, ཨ་ཡཾ སོ ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཝེ་ད་ནོ ཨ་ས་ཉྙཱི ཨ་ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནེ [ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷི་ཡ་མཱ་ནོ (སྱཱ. ཀ.), ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ (?)] ཀ་ལླཾ ནུ ཏེ ཏཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ [ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ (སཱི.)] – ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི – ‘‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ! པུ་བྦེ ཙཱ་ཧཾ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་མི དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ནི་རོ་དྷ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པ་ཋ་མ་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ, ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི…པེ… ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱུ་པ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, རཱུ་པ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, རཱུ་པ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, རཱུ་པ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏ་མེ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. དུ་ཏི་ཡ་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ…པེ… (སཱ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪཱ) ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘རཱུ་པཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ…པེ… ས་ཉྙཾ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི.
‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ…པེ… ས་ཉྙཾ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ…པེ… (སཱ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪཱ) ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཝི་ག་ཏ་རཱ་ག་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་ས་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶ ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་རཱ་ག་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་ས་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶ ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. རཱུ་པེ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ག་ཏ་རཱ་ག་སྶ…པེ… ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་ག་ཏ་རཱ་ག་སྶ ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཝི་ག་ཏ་པེ་མ་སྶ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་ས་སྶ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་སྶ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶ ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀོ་ཊྛི་ཀ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི…པེ… ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི’’. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘རཱུ་པཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱུ་པ་ར་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི; ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ར་ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ར་ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི’’.
‘‘ན རཱུ་པཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན རཱུ་པ་ར་ཏ་སྶ ན རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ན ཝེ་ད་ནཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ…པེ… ན ས་ཉྙཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ…པེ… ན ས་ངྑཱ་རཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ…པེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ར་ཏ་སྶ ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ. བྷ་ཝཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝ་ར་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. ན བྷ་ཝཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན བྷ་ཝ་ར་ཏ་སྶ ན བྷ་ཝ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ར་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ར་ཏ་སྶ ན ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ, ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ. ཏ་ཎྷཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཎྷཱ་ར་ཏ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ཧོ་ཏི. ན ཏ་ཎྷཱ་རཱ་མ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཏ་ཎྷཱ་ར་ཏ་སྶ ན ཏ་ཎྷཱ་ས་མྨུ་དི་ཏ་སྶ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི…པེ. … ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏྠ དཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཀིཾ ཨི་ཙྪ་སི? ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཊྚཾ [ཝ་ཏྟཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) ཝ་དྡྷཾ (པཱི.)] ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༤༡༦. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ? ཀོ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི་པི, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི་པི, ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི་པི, ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ་ཏི་པི, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི་པི, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི་པི, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི་པི, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི་པི, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི་པི, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི་པཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཙ་ཀྑུཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི…པེ… མ་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ…པེ… ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙ་ཀྑུཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི་པི…པེ… ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ་ཏི་པཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི? ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, མ་ཡཱ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི…པེ…. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ? ཀོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཙ་ཀྑུཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི…པེ… མ་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཙ་ཀྑུཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི་པི, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི་པི, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙ [ས་ཏྠུ་སྶ ཙ (སཱི. པཱི.), ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ (ཁེ་མཱ་སུ་ཏྟེ)] སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་མེ་སྶ་ཏི ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ. ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མ་ཎཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ. ས་མ་ཎོ་པི མེ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་མེ་སྶ་ཏི ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨི’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༧. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི? ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, མ་ཡཱ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི…པེ…. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ? ཀོ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི…པེ… ས་ཉྙཾ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ན ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ན ས་ཉྙཾ…པེ… ན ས་ངྑཱ་རེ…པེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི? ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི…པེ…. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ? ཀོ པ་ན, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཁོ, ཝ་ཙྪ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི…པེ… ས་ཉྙཾ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ན ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ན ས་ཉྙཾ…པེ… ན ས་ངྑཱ་རེ…པེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི་པི, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི་པི, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི་པི, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ས་མེ་སྶ་ཏི, ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ. ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ. ས་མ་ཎོ་པི མེ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་མེ་སྶ་ཏི ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨི’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༨. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པུ་རི་མཱ་ནི, བྷོ གོ་ཏ་མ, དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ་པི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཡོ་པི་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ ཏ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཀྑ་ལི གོ་སཱ་ལོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ས་ཉྩ་ཡོ [ས་ཉྫ་ཡོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ པ་ཀུ་དྷོ [པ་ཀུ་དྡྷོ (པཱི.)] ཀ་ཙྩཱ་ནོ…པེ… ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ་པི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཡོ་པི་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ ཏ་མྤི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ངྒྷཱི ཙེ་ཝ ག་ཎཱི ཙ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཏོ ཡ་ས་སྶཱི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ. སོ་པི སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཡོ་པི་སྶ [ཡོ ཙ ཁྭ་སྶ (པཱི.)] སཱ་ཝ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པུ་རི་སོ པ་ར་མ་པ་ཏྟི་པ་ཏྟོ ཏ་ཉྩ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟཱི་སུ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ, ཨ་སུ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧུ དེ་ཝ ཀ་ངྑཱ, ཨ་ཧུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ – ‘ཀ་ཐཾ ནཱ་མ [ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) ཀ་ཐཾ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ (ཚ་ཀྐ་ངྒུ་ཏྟ་རེ པ་ཉྩ་མ་ཝ་གྒེ དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟེ)] ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨོ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻོ’’’ཏི [དྷ་མྨཱ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི (པཱི. ཀ.) དྷ་མྨོ… ཨ་ཉྙེ་ཡྻོ (ཚ་ཀྐ་ངྒུ་ཏྟ་རེ)]?
‘‘ཨ་ལ་ཉྷི ཏེ, ཝ་ཙྪ, ཀ་ངྑི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ. ཀ་ངྑ་ནཱི་ཡེ ཙ པ་ན ཏེ ཋཱ་ནེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཁྭཱ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཝ་ཙྪ, ཨ་གྒི ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ ཛ་ལ་ཏི, ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁྭཱ་ཧཾ, ཝ་ཙྪ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི, ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་ཙྩི ཝཱ་ཏེ་ན ཁི་ཏྟཱ དཱུ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨིཾ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ས་མ་ཡེ ཨ་ཙྩི ཝཱ་ཏེ་ན ཁི་ཏྟཱ དཱུ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཝཱ་ཏཱུ་པཱ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་མི. ཝཱ་ཏོ ཧི་སྶ, ཝ་ཙྪ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་སྨི་ཉྩ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ས་མ་ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཏྟོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨིཾ ཁོ, ཝ་ཙྪ, ས་མ་ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་ཏྟོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཏ་ཎྷཱུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་ཎྷཱ ཧི་སྶ, ཝ་ཙྪ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི [ཧོ་ཏཱི་ཏི…པེ… (ཀ.)]. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༩. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ན་ཏྠ་ཏྟཱ’’ཏི? དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ན བྱཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ‘ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཡེ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ ཏེ་ས་མེ་ཏཾ ས་དྡྷིཾ [ཏེ་ས་མེ་ཏཾ ལ་དྡྷི (སཱི.)] ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཨ་ཧ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ‘ན་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཡེ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ ཏེ་ས་མེ་ཏཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཨ་ཧ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ‘ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨ་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཨ་པི ནུ མེ ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ – ‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ‘ན་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ན་ཏྠ་ཏྟཱ’ཏི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ བྷི་ཡྻོ ས་མྨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ – ‘ཨ་ཧུ་ཝཱ མེ ནཱུ་ན པུ་བྦེ ཨ་ཏྟཱ, སོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ན་ཏྠཱི’’’ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. ས་བྷི་ཡ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༤༢༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྷི་ཡོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཉཱ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྷི་ཡོ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ས་བྷི་ཡེ་ན ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཙྪ་གོ་ཏྟོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྷི་ཡཾ ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ བྷོ, ཀ་ཙྩཱ་ན, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝ་ཙྪ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, ཝ་ཙྪ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཡོ ཙ, ཝ་ཙྪ, ཧེ་ཏུ, ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ རཱུ་པཱི་ཏི ཝཱ ཨ་རཱུ་པཱི་ཏི ཝཱ ས་ཉྙཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཝཱ, སོ ཙ ཧེ་ཏུ, སོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཀེ་ན ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ རཱུ་པཱི་ཏི ཝཱ ཨ་རཱུ་པཱི་ཏི ཝཱ ས་ཉྙཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཝཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀཱི་ཝ་ཙི་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སི, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཙི་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་པ’སྶ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏ་མེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ་པ’སྶ བ་ཧུ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨེ་ཝཾ [ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨེ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ’’ཏི! ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.