༡. ཁེ་མཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༡༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཁེ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ སཱ་ཀེ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ, ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཛཱ་ན ཡ་མ་ཧཾ ཨ་ཛྫ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ [ཨ་ནྭཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ (སཱི.)] ནཱ་དྡ་ས ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཡཾ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ན་ཏྠི ཁོ, དེ་ཝ, ཏོ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཡཾ དེ་ཝོ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ. ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ, དེ་ཝ, ཁེ་མཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ. ཏ་སྶཱ ཁོ པ་ན ཨ་ཡྻཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘པ་ཎྜི་ཏཱ, ཝི་ཡ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ’ཏི. ཏཾ དེ་ཝོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཡེ་ན ཁེ་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི, ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ན་ཡྻེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ས་མཱ་ནཱ – ‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀོ ནུ ཁོ, ཨ་ཡྻེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’’ཏི?
‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི ག་ངྒཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀཾ [ཝཱ་ལི་ཀཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ [ཨེ་ཏྟི་ཀཱ (སཱི.)] ཝཱ་ལུ་ཀཱ ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨ་ཡྻེ’’. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨ་ཡྻེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘མ་ཧཱ་ཡྻེ, ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ་ན རཱུ་པེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏཾ རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, སཱ ཝེ་ད་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ…པེ… ཡེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི.
‘‘ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཁེ་མཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ – ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ – ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ – ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི…པེ…. ‘‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ – ‘‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ – ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ནེ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི?
‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི ག་ངྒཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ ཨི་ཏི ཝཱ…པེ… ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ་ལུ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཏེ ཀོ་ཙི ག་ཎ་ཀོ ཝཱ མུ་དྡི་ཀོ ཝཱ ས་ངྑཱ་ཡ་ཀོ ཝཱ ཡོ པ་ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ…པེ… ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘མ་ཧཱ, བྷ་ནྟེ, ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ་ན རཱུ་པེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏཾ རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི. ཡཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ཡེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི…པེ…’’.
‘‘ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻ, ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་པྤ་རི་ཡོ་གཱ་ཧོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ. ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏི, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི་པི ན ཨུ་པེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ [ས་ཏྠུ་ནོ ཙེ་ཝ (སཱི.)] སཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ས་མེ་སྶ་ཏི, ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི [ཝི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཝི་གཱ་ཡི་སྶ་ཏི (ཀ.)] ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ. ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡཾ ཁེ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ. སཱ་པི མེ ཨ་ཡྻཱ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ས་མེ་སྶ་ཏི, ན ཝི་རོ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏི ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ. ཧ་ནྡ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མ. བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.