༥. པུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཾ

༨༨. ཨ་ཐ [སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ (?) མ. ནི. ༣.༣༩༥ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཨི་མི་ནཱ ཏྭཾ [ཨི་མི་ནཱ ཙ ཏྭཾ], པུ་ཎྞ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ [ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ (མ. ནི. ༣.༣༩༥)] ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ནཱ་མ ཛ་ན་པ་དོ, ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཙ་ཎྜཱ ཁོ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ; ཕ་རུ་སཱ ཁོ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ. ས་ཙེ ཏཾ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ [མཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] ན་ཡི་མེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ [ཨེ་ཝ་མྨེ་ཏྠ (?)], བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ [ཨེ་ཝ་མྨེ་ཏྠ (?)] ན་ཡི་མེ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མཾ ན་ཡི་མེ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ས་ནྟི ཁོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན ཙ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏཾ མེ ཨི་དཾ ཨ་པ་རི་ཡི་ཊྛ་ཉྙེ་ཝ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ལ་དྡྷ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, པུ་ཎྞ! ས་ཀྑི་སྶ་སི ཁོ ཏྭཾ, པུ་ཎྞ, ཨི་མི་ནཱ ད་མཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝ་ཏྠུཾ. ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, པུ་ཎྞ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ཛ་ན་པ་དོ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ཛ་ན་པ་དོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི [པ་ཊི་པཱ་དེ་སི (སཱི. པཱི.), པ་ཊི་དེ་སེ་སི (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.

ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ, སོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི?

‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཎྞོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ [ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི (ས་བྦ་ཏྠ)], པ་ཙྩ་པཱ་དི [ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] དྷ་མྨ་སྶཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ, ན ཙ མཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཧེ་སེ་སི [ཝི་ཧེ་ཋེ་སི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཎྞོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.