༩. ཚ་ནྣ་ཝ་གྒོ

༡. པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ

༨༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘‘ལོ་ཀོ, ལོ་ཀོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ལོ་ཀོ. ཀི་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ? ཙ་ཀྑུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, རཱུ་པཱ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ, ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཏ་མྤི པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, ར་སཱ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ, ཡ་མྤི་དཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཏ་མྤི པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ…པེ… མ་ནོ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ, དྷ་མྨཱ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ, ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ. ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ལོ་ཀོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. སུ་ཉྙ་ཏ་ལོ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༨༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ…པེ… བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘སུ་ཉྙོ ལོ་ཀོ, སུ་ཉྙོ ལོ་ཀོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཉྙོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ ཏ་སྨཱ སུ་ཉྙོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཉྩ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ? ཙ་ཀྑུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ. རཱུ་པཱ སུ་ཉྙཱ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ སུ་ཉྙོ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ, ཏ་སྨཱ སུ་ཉྙོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. སཾ་ཁི་ཏྟ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ

༨༦. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’…པེ….

‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ….

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཚ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༨༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཚ་ནྣོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མཱ་ཝུ་སོ ཙུ་ནྡ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ གི་ལཱ་ན་པུ་ཙྪ་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ནི་ས་ཛྫ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, པ་ཊི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ’’ཏི?

‘‘ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཏི་ཎྷེ་ན སི་ཁ་རེ་ན [ཁ་གྒེ་ན (ཀ.)] མུ་དྡྷ་ནི [མུ་དྡྷཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་བྷི་མ་ཏྠེ་ཡྻ [ཨ་བྷི་མ་ནྠེ་ཡྻ (སཱི.)]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ མུ་དྡྷ་ནི [མུ་དྡྷཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི [ཨུ་པ་ཧ་ན་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.), ཨུ་ཧ་ན་ནྟི (ཀ.)]. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ…པེ… ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ད་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ར་ཏྟ་ཀྑ་ཎྜེ་ན སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ཋཾ ད་དེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ སཱི་སེ སཱི་ས་ཝེ་ད་ནཱ. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ…པེ… ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏི་ཎྷེ་ན གོ་ཝི་ཀ་ནྟ་ནེ་ན ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟི. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ…པེ… ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ བ་ལ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སཱ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཾ པུ་རི་སཾ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻུཾ ས་མྤ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻུཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཌཱ་ཧོ. ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ་སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མོ. ས་ཏྠཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ནཱ་ཝ་ཀ་ངྑཱ་མི [ནཱ་པི ཀ་ངྑཱ་མི (ཀ.)] ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི.

‘‘མཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སི. ཡཱ་པེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ, ཡཱ་པེ་ནྟཾ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ཙྪཱ་མ. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ ན་ཏྠི པ་ཏི་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི. མཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སི. ཡཱ་པེ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ, ཡཱ་པེ་ནྟཾ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི.

‘‘ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི; ཨ་ཏྠི མེ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི. ན་པི མེ ན་ཏྠི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི; ཨ་ཏྠི མེ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི. ན་པི མེ ན་ཏྠི པ་ཏི་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ; ཨ་ཏྠི མེ པ་ཏི་རཱུ་པཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ. ཨ་པི ཙ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ པ་རི་ཙི་ཎྞོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན. ཨེ་ཏ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཙ་རེ་ཡྻ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན. ‘ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ [ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཚ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.

‘‘པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ [ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] དེ་སཾ, ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ཏྭཱ ཝེ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.

‘‘ཙ་ཀྑུཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི…པེ… མ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ཙ་ཀྑུཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི…པེ… མ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀིཾ དི་སྭཱ ཀིཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཀྑུཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀིཾ དི་སྭཱ ཀིཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཛི་ཝ྄ཧཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སི… མ་ན་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀིཾ དི་སྭཱ ཀིཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ མ་ནཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཀྑུཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཛི་ཝ྄ཧཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི…པེ… མ་ན་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ མ་ནཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ ནི་ཙྩ་ཀ་པྤཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ‘ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ, ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ་ལི་ཏཾ ན་ཏྠི. ཙ་ལི་ཏེ ཨ་ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི ཧོ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི ན་ཏི ན ཧོ་ཏི. ན་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི ན ཧོ་ཏི. ཨཱ་ག་ཏི་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ན ཧོ་ཏི. ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ ཨ་ས་ཏི ནེ་ཝི་དྷ ན ཧུ་རཾ ན ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ན. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ཏེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་སུ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རེ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, ཚ་ནྣེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ན་ནུ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཚ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཝི་ཛྫ་ནཾ [པུ་བྦ་ཝི་ཙི་རཾ (སཱི.), པུ་བྦ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ (པཱི.), པུ་བྦ་ཛི་རཾ (མ. ནི. ༣.༣༩༤] ནཱ་མ ཝ་ཛྫི་གཱ་མོ. ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཚ་ནྣ་སྶ མི་ཏྟ་ཀུ་ལཱ་ནི སུ་ཧ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཧོ་ནྟི ཧེ་ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མི་ཏྟ་ཀུ་ལཱ་ནི སུ་ཧ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ཝ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཨུ་པ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཡོ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ས་ཨུ་པ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ན་ཏྠི. ‘ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ ཚ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ’ནྟི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཾ

༨༨. ཨ་ཐ [སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ (?) མ. ནི. ༣.༣༩༥ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ས་མུ་ད་ཡཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, པུ་ཎྞ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན་ནྡཱི. ‘ན་ནྡི་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ, པུ་ཎྞཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཨི་མི་ནཱ ཏྭཾ [ཨི་མི་ནཱ ཙ ཏྭཾ], པུ་ཎྞ, མ་ཡཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ [ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ (མ. ནི. ༣.༣༩༥)] ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ནཱ་མ ཛ་ན་པ་དོ, ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཙ་ཎྜཱ ཁོ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ; ཕ་རུ་སཱ ཁོ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ. ས་ཙེ ཏཾ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཀྐོ་སི་སྶ་ནྟི པ་རི་བྷཱ་སི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ [མཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] ན་ཡི་མེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ [ཨེ་ཝ་མྨེ་ཏྠ (?)], བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ [ཨེ་ཝ་མྨེ་ཏྠ (?)] ན་ཡི་མེ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མེ ན་ཡི་མེ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, སུ་བྷ་དྡ་ཀཱ ཝ་ཏི་མེ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ, ཡཾ མཾ ན་ཡི་མེ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, པུ་ཎྞ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ པ་ན ཏེ, པུ་ཎྞ, ཀི་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏྲ མེ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ས་ནྟི ཁོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན ཙ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏཾ མེ ཨི་དཾ ཨ་པ་རི་ཡི་ཊྛ་ཉྙེ་ཝ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ ལ་དྡྷ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ, སུ་ག་ཏ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, པུ་ཎྞ! ས་ཀྑི་སྶ་སི ཁོ ཏྭཾ, པུ་ཎྞ, ཨི་མི་ནཱ ད་མཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝ་ཏྠུཾ. ཡ་སྶ དཱ་ནི ཏྭཾ, པུ་ཎྞ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ཛ་ན་པ་དོ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟོ ཛ་ན་པ་དོ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ སུ་ནཱ་པ་ར་ནྟ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི [པ་ཊི་པཱ་དེ་སི (སཱི. པཱི.), པ་ཊི་དེ་སེ་སི (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ་ནྟ་ར་ཝ་སྶེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.

ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ, སོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’ཏི?

‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཎྞོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ [ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི (ས་བྦ་ཏྠ)], པ་ཙྩ་པཱ་དི [ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] དྷ་མྨ་སྶཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ, ན ཙ མཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཧེ་སེ་སི [ཝི་ཧེ་ཋེ་སི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཎྞོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. བཱ་ཧི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༨༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཧི་ཡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཧི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བཱ་ཧི་ཡ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བཱ་ཧི་ཡ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཧི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཧི་ཡོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ བཱ་ཧི་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པ་ཋ་མ་ཨེ་ཛཱ་སུ་ཏྟཾ

༩༠. ‘‘ཨེ་ཛཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རོ་གོ, ཨེ་ཛཱ ག་ཎྜོ, ཨེ་ཛཱ ས་ལླཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝཱི་ཏ་ས་ལློ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ‘ཨ་ནེ་ཛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ [ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཝཱི་ཏ་ས་ལློ’ཏི, ཙ་ཀྑུཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; རཱུ་པེ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, རཱུ་པེ་སུ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, རཱུ་པ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, རཱུ་པཱ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ.

‘‘སོ་ཏཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… གྷཱ་ནཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཛི་ཝ྄ཧཱ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; ར་སེ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ.

‘‘ཀཱ་ཡཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… མ་ནཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, མ་ན་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, མ་ན་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, མ་ནོ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; དྷ་མྨེ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ…པེ… མ་ནོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; ས་བྦཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ས་བྦ་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ས་བྦ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ས་བྦཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ན ཀི་ཉྩི་པི ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨེ་ཛཱ་སུ་ཏྟཾ

༩༡. ‘‘ཨེ་ཛཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རོ་གོ, ཨེ་ཛཱ ག་ཎྜོ, ཨེ་ཛཱ ས་ལླཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝཱི་ཏ་ས་ལློ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ‘ཨ་ནེ་ཛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ཝཱི་ཏ་ས་ལློ’ཏི, ཙ་ཀྑུཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; རཱུ་པེ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ… ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ… ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཡ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཉྙ་ཏི, ཡ་སྨིཾ མ་ཉྙ་ཏི, ཡ་ཏོ མ་ཉྙ་ཏི, ཡཾ མེ་ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི བྷ་ཝ་ས་ཏྟོ ལོ་ཀོ བྷ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཛི་ཝ྄ཧཱ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ; ར་སེ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶཾ… ཡ་མྤི་དཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཡ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཉྙ་ཏི, ཡ་སྨིཾ མ་ཉྙ་ཏི, ཡ་ཏོ མ་ཉྙ་ཏི, ཡཾ མེ་ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི བྷ་ཝ་ས་ཏྟོ ལོ་ཀོ བྷ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི…པེ….

‘‘མ་ནཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, མ་ན་སྨིཾ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, མ་ན་ཏོ ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, མ་ནོ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཡ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཉྙ་ཏི, ཡ་སྨིཾ མ་ཉྙ་ཏི, ཡ་ཏོ མ་ཉྙ་ཏི, ཡཾ མེ་ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི བྷ་ཝ་ས་ཏྟོ ལོ་ཀོ བྷ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི.

‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཏ་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྨི་མྤི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ་པི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏཾ མེ་ཏི ན མ་ཉྙེ་ཡྻ. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ན ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་དྭ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༩༢. ‘‘དྭ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭ་ཡཾ? ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པཱ ཙ, སོ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ས་དྡཱ ཙ, གྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ག་ནྡྷཱ ཙ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཙེ་ཝ ར་སཱ ཙ, ཀཱ་ཡོ ཙེ་ཝ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཙ, མ་ནོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཙ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭ་ཡཾ.

‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ དྭ་ཡཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ་སྶ. པུ་ཊྛོ ཙ ན ས་མྤཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨི’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་དྭ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༩༣. ‘‘དྭ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མྦྷོ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མྦྷོ་ཏི? ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཙ་ཀྑུ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཨི་ཏྠེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཙ་ལ་ཉྩེ་ཝ བྱ་ཐ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཧེ་ཏུ སོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ས་མ་ཝཱ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཧེ་ཏུ སོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཕུ་ཊྛོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ཙེ་ཏེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ ཙ་ལཱ ཙེ་ཝ བྱ་ཐཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནོ. སོ་ཏཾ…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི [ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནཱི (?)]. ར་སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཨི་ཏྠེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཙ་ལ་ཉྩེ་ཝ བྱ་ཐ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཧེ་ཏུ སོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ས་མ་ཝཱ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ. ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཧེ་ཏུ སོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ, ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཕུ་ཊྛོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ཙེ་ཏེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ ཙ་ལཱ ཙེ་ཝ བྱ་ཐཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཀཱ་ཡཾ…པེ….

‘‘མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. མ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཨི་ཏྠེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཙ་ལ་ཉྩེ་ཝ བྱ་ཐ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཧེ་ཏུ སོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཡཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ས་མ་ཝཱ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཧེ་ཏུ སོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ, ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཕུ་ཊྛོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ཙེ་ཏེ་ཏི, ཕུ་ཊྛོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ ཙ་ལཱ ཙེ་ཝ བྱ་ཐཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མི་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མྦྷོ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ཚ་ནྣ་ཝ་གྒོ ན་ཝ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

པ་ལོ་ཀ་སུ་ཉྙཱ སཾ་ཁི་ཏྟཾ, ཚ་ནྣོ པུ་ཎྞོ ཙ བཱ་ཧི་ཡོ;

ཨེ་ཛེ་ན ཙ དུ་ཝེ ཝུ་ཏྟཱ, དྭ་ཡེ་ཧི ཨ་པ་རེ དུ་ཝེ་ཏི.