༧. མི་ག་ཛཱ་ལ་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཋ་མ་མི་ག་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༦༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི, ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན ས་དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ས་ནྟི ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི [ན་ནྡི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ན་ནྡི་ཡཱ ས་ཏི སཱ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི; སཱ་རཱ་གེ ས་ཏི སཾ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, བྷི་ཀྑུ ས་དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ནྟི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི. ན་ནྡི་ཡཱ ས་ཏི སཱ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི; སཱ་རཱ་གེ ས་ཏི སཾ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, བྷི་ཀྑུ ས་དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཙ, མི་ག་ཛཱ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི པ་ནྟཱ་ནི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ཨ་པྤ་ས་དྡཱ་ནི ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནི ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཱ་ནི མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི [མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི; ཨ་ཐ ཁོ ས་དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཎྷཱ ཧི་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ, སཱ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ. ཏ་སྨཱ ས་དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

‘‘ས་ནྟི ཙ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན་ནྡཱི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ན་ནྡི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི སཱ་རཱ་གོ ན ཧོ་ཏི; སཱ་རཱ་གེ ཨ་ས་ཏི སཾ་ཡོ་གོ ན ཧོ་ཏི. ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི…པེ… ས་ནྟི ཙ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཙ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན་ནྡཱི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ན་ནྡི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི སཱ་རཱ་གོ ན ཧོ་ཏི; སཱ་རཱ་གེ ཨ་ས་ཏི སཾ་ཡོ་གོ ན ཧོ་ཏི. ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཁོ, མི་ག་ཛཱ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཙ, མི་ག་ཛཱ་ལ, བྷི་ཀྑུ ཀི་ཉྩཱ་པི གཱ་མ་ནྟེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཎྷཱ ཧི་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ, སཱ་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་མི་ག་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༦༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མི་ག་ཛཱ་ལོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. པ་ཋ་མ་ས་མི་དྡྷི་མཱ་ར་པ་ཉྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ…པེ… བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘མཱ་རོ, མཱ་རོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མཱ་རོ ཝཱ ཨ་སྶ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཡ་ཏྠ ཁོ, ས་མི་དྡྷི, ཨ་ཏྠི ཙ་ཀྑུ, ཨ་ཏྠི རཱུ་པཱ, ཨ་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ཨ་ཏྠི སོ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི ས་དྡཱ, ཨ་ཏྠི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ཨ་ཏྠི གྷཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠི ག་ནྡྷཱ, ཨ་ཏྠི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ཨ་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཨ་ཏྠི ར་སཱ, ཨ་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡོ, ཨ་ཏྠི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ, ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ཨ་ཏྠི མ་ནོ, ཨ་ཏྠི དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ.

‘‘ཡ་ཏྠ ཙ ཁོ, ས་མི་དྡྷི, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ, ན་ཏྠི རཱུ་པཱ, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ན་ཏྠི སོ་ཏཾ…པེ… ན་ཏྠི གྷཱ་ནཾ…པེ… ན་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ, ན་ཏྠི ར་སཱ, ན་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ. ན་ཏྠི ཀཱ་ཡོ…པེ…. ན་ཏྠི མ་ནོ, ན་ཏྠི དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱ་རོ ཝཱ མཱ་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ས་མི་དྡྷི་ས་ཏྟ་པ་ཉྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༦. ‘‘‘ས་ཏྟོ, ས་ཏྟོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟོ ཝཱ ཨ་སྶ ས་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ’’ཏི…པེ…. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ས་མི་དྡྷི་དུ་ཀྑ་པ་ཉྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༧. ‘‘‘དུ་ཀྑཾ, དུ་ཀྑ’ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་སྶ དུ་ཀྑ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ’’ཏི…པེ…. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ས་མི་དྡྷི་ལོ་ཀ་པ་ཉྷཱ་སུ་ཏྟཾ

༦༨. ‘‘‘ལོ་ཀོ, ལོ་ཀོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ལོ་ཀོ ཝཱ ཨ་སྶ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ’’ཏི? ཡ་ཏྠ ཁོ, ས་མི་དྡྷི, ཨ་ཏྠི ཙ་ཀྑུ, ཨ་ཏྠི རཱུ་པཱ, ཨ་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ལོ་ཀོ ཝཱ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ…པེ… ཨ་ཏྠི མ་ནོ, ཨ་ཏྠི དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ལོ་ཀོ ཝཱ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ.

‘‘ཡ་ཏྠ ཙ ཁོ, ས་མི་དྡྷི, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ, ན་ཏྠི རཱུ་པཱ, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན་ཏྠི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ལོ་ཀོ ཝཱ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ…པེ… ན་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ…པེ… ན་ཏྠི མ་ནོ, ན་ཏྠི དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན་ཏྠི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ལོ་ཀོ ཝཱ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཨུ་པ་སེ་ན་ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་སུ་ཏྟཾ

༦༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་པ་སེ་ནོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི སཱི་ཏ་ཝ་ནེ ས་པྤ་སོ་ཎྜི་ཀ་པ་བྦྷཱ་རེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ན་སྶ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ པ་ཏི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་སེ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཐ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱི་ཧ་ར་ཐ. པུ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨི་དྷེ་ཝ ཝི་ཀི་ར་ཏི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷུ་ས་མུ་ཊྛཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ པ་སྶཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་སེ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཐ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱི་ཧ་ར་ཐ. པུ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨི་དྷེ་ཝ ཝི་ཀི་ར་ཏི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷུ་ས་མུ་ཊྛཱི’’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ ནཱུ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ མ་མ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ…པེ… ཨ་ཧཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏི ཝཱ མ་མ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏི ཝཱ… ཨ་ཧཾ མ་ནོ་ཏི ཝཱ མ་མ མ་ནོ་ཏི ཝཱ’. ཏ་སྶ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ མ་མ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ…པེ… ཨ་ཧཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏི ཝཱ མ་མ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏི ཝཱ…པེ… ཨ་ཧཾ མ་ནོ་ཏི ཝཱ མ་མ མ་ནོ་ཏི ཝཱ’. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཀིཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ’’ཏི!

‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ན་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ སུ་ས་མཱུ་ཧ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ན་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ མ་མ ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝཱ…པེ… ཨ་ཧཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏི ཝཱ མ་མ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏི ཝཱ…པེ… ཨ་ཧཾ མ་ནོ་ཏི ཝཱ མ་མ མ་ནོ་ཏི ཝཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ན་སྶ ཀཱ་ཡཾ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་སེ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་ཀི་རི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷུ་ས་མུ་ཊྛཱི་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ་ས་ནྡི་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༧༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ རཱུ་པ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གཾ ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ རཱུ་པ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི རཱུ་པ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གཾ ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ས་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི ར་ས་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ར་སེ་སུ རཱ་གཾ ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ར་སེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ས་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི ར་ས་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ར་སེ་སུ རཱ་གཾ ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ར་སེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གཾ ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ. ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གཾ ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི…པེ… པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི…པེ….

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ རཱུ་པ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ རཱུ་པ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨ་ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གཾ ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ རཱུ་པ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཧི ཁོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ རཱུ་པ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨ་ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གཾ ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ར་ས་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཧི ཁོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ར་ས་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨ་ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ར་སེ་སུ རཱ་གཾ ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ར་སེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཧི ཁོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ དྷ་མྨ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨ་ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གཾ ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, བྷི་ཀྑུ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཧི ཁོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ དྷ་མྨ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ཨ་ས་ནྟ་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གཾ ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་གོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟཾ

༧༡. ‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཝུ་སི་ཏཾ ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ སོ ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏྠཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་སྶ་སཾ [ཨ་ན་སྶ་སིཾ (སཱི.), ཨ་ན་སྶཱ་སཾ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་ན་སྶཱ་སིཾ (པཱི.)]. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཀྑུཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཀྑུ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶ…པེ… མ་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, མ་ནོ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟཾ

༧༢. ‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཝུ་སི་ཏཾ ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ སོ ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏྠཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་སྶ་སཾ པ་ན་སྶ་སཾ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཀྑུཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཀྑུ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨེ་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡ…པེ….

‘‘ཛི་ཝ྄ཧཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨེ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡ…པེ….

‘‘མ་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི?

‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, མ་ནོ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨེ་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

༡༡. ཏ་ཏི་ཡ་ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟཾ

༧༣. ‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཝུ་སི་ཏཾ ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ར་ཀཱ སོ ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ’’ཏི.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘སོ་ཏཾ… གྷཱ་ནཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡོ… མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, སོ་ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, གྷཱ་ན་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ན་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.

མི་ག་ཛཱ་ལ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

མི་ག་ཛཱ་ལེ་ན དྭེ ཝུ་ཏྟཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ས་མི་དྡྷི་ནཱ;

ཨུ་པ་སེ་ནོ ཨུ་པ་ཝཱ་ཎོ, ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀཱ ཏ་ཡོ་ཏི.