༡. ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༨. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ གྷོ་ར་ཝི་སཱ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ སུ་ཁ་ཀཱ་མོ དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨི་མེ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ གྷོ་ར་ཝི་སཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ནྷཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ བྷོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ སཾ་ཝེ་སེ་ཏ་བྦཱ [པ་ཝེ་སེ་ཏ་བྦཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)]. ཡ་དཱ ཙ ཁོ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ་ནཾ གྷོ་ར་ཝི་སཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ ཀུ་པྤི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་སི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ བྷཱི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ་ནཾ གྷོ་ར་ཝི་སཱ་ནཾ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡེ་ཐ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨི་མེ ཁོ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, པ་ཉྩ ཝ་དྷ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ, ཡ་ཏྠེ་ཝ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཡཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ བྷཱི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ་ནཾ གྷོ་ར་ཝི་སཱ་ནཾ, བྷཱི་ཏོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་དྷ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡེ་ཐ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཚ་ཊྛོ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རོ ཝ་དྷ་ཀོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀོ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཡ་ཏྠེ་ཝ ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མི ཏ་ཏྠེ་ཝ སི་རོ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཡཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ བྷཱི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ་ནཾ གྷོ་ར་ཝི་སཱ་ནཾ, བྷཱི་ཏོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་དྷ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ, བྷཱི་ཏོ ཚ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་ར་སྶ ཝ་དྷ་ཀ་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་སྶ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡེ་ཐ. སོ པ་སྶེ་ཡྻ སུ་ཉྙཾ གཱ་མཾ. ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ གྷ་རཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སེ་ཡྻ ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སེ་ཡྻ སུ་ཉྙ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་རི་མ་སེ་ཡྻ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་མ་སེ་ཡྻ ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་མ་སེ་ཡྻ སུ་ཉྙ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་མ་སེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨི་དཱ་ནི, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཨི་མཾ སུ་ཉྙཾ གཱ་མཾ ཙོ་རཱ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ པ་ཝི་ས་ནྟི [ཝ་དྷི་སྶ་ནྟི (སཱི. པཱི.)]. ཡཾ ཏེ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ བྷཱི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ་ནཾ གྷོ་ར་ཝི་སཱ་ནཾ, བྷཱི་ཏོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝ་དྷ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ, བྷཱི་ཏོ ཚ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་ར་སྶ ཝ་དྷ་ཀ་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་སྶ, བྷཱི་ཏོ ཙོ་རཱ་ནཾ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡེ་ཐ. སོ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝཾ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ. ན ཙ་སྶ ནཱ་ཝཱ ས་ནྟཱ་ར་ཎཱི ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, ན་ཏྠི ཙ [ན ཙ་སྶ (སཱི. ཀ.), ན་ཏྠ་སྶ (སྱཱ. ཀཾ.)] ནཱ་ཝཱ ས་ནྟཱ་ར་ཎཱི ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ’’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ [པཱ་ར་ག་ཏོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཨུ་པ་མཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ [ཨ་ཡཾ ཙེ་ཝེ་ཏྠ (སཱི.)] ཨ་ཏྠོ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ ཨུ་གྒ་ཏེ་ཛཱ གྷོ་ར་ཝི་སཱ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣེ་ཏཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ – པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ.
‘‘པ་ཉྩ ཝ་དྷ་ཀཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ.
‘‘ཚ་ཊྛོ ཨ་ནྟ་ར་ཙ་རོ ཝ་དྷ་ཀོ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘སུ་ཉྙོ གཱ་མོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་ཏོ ཙེ་པི ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, སུ་ཉྙ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏོ ཙེ་པི ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… མ་ན་ཏོ ཙེ་པི ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, སུ་ཉྙ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཙོ་རཱ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྣེ་ཏཾ བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཉྙ་ཏི མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་སུ རཱུ་པེ་སུ; སོ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… གྷཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཉྙ་ཏི མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་སུ ར་སེ་སུ; ཀཱ་ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… མ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཉྙ་ཏི མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ.
‘‘མ་ཧཱ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣེ་ཏཾ ཨོ་གྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ – ཀཱ་མོ་གྷ་སྶ, བྷ་ཝོ་གྷ་སྶ, དི་ཊྛོ་གྷ་སྶ, ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷ་སྶ.
‘‘ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཀུ་ལླ་ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
‘‘ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡཱ་མོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.