༡༤. དེ་ཝ་ད་ཧ་ཝ་གྒོ
༡. དེ་ཝ་ད་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི དེ་ཝ་ད་ཧཾ ནཱ་མ ས་ཀྱཱ་ནཾ ནི་ག་མོ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི, ན ཙ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ནཱ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ནཱ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀ་ཏཾ ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན, ཨ་བྷ་བྦཱ ཏེ པ་མ་ཛྫི་ཏུཾ. ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སེ་ཀྑཱ [སེ་ཁཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ་སཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ མ་ནོ་ར་མཱ་པི, ཨ་མ་ནོ་ར་མཱ་པི. ཏྱཱ་སྶ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཙེ་ཏ་སོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ [ཨ་པ་མྨུ་ཊྛཱ (སཱི.), ཨ་པྤ་མུ་ཊྛཱ (སྱཱ. ཀཾ.)], པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཕ་ལཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་སུ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མི…པེ… ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ནོ་ར་མཱ་པི ཨ་མ་ནོ་ར་མཱ་པི. ཏྱཱ་སྶ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཙེ་ཏ་སོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ. ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཕ་ལཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཚ་སུ [ཚ་སྶུ (སཱི.)] ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཁ་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༥. ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ཎོ ཝོ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཡ. དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀཱ ནཱ་མ ནི་ར་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ནོ ཨི་ཊྛ་རཱུ་པཾ; ཨ་ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ནོ ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ; ཨ་མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ནོ མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་ས་ཏི…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ ཨི་ཊྛ་རཱུ་པཾ; ཨ་ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ; ཨ་མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ. ལཱ་བྷཱ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ཎོ ཝོ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཡ. དི་ཊྛཱ མ་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀཱ ནཱ་མ ས་གྒཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི ཨི་ཊྛ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ནོ ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པཾ; ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ནོ ཨ་ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ; མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ནོ ཨ་མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨི་ཊྛ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པཾ; ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ ཨ་ཀ་ནྟ་རཱུ་པཾ; མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ ཨ་མ་ནཱ་པ་རཱུ་པཾ. ལཱ་བྷཱ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ཎོ ཝོ པ་ཊི་ལ་དྡྷོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པ་ཋ་མ་རཱུ་པཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༦. ‘‘རཱུ་པཱ་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ རཱུ་པ་ར་ཏཱ རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. རཱུ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ས་དྡཱ་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ས་དྡ་ར་ཏཱ ས་དྡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ས་དྡ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ག་ནྡྷཱ་རཱ་མཱ… ར་སཱ་རཱ་མཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་རཱ་མཱ… དྷ་མྨཱ་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ དྷ་མྨ་ར་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. དྷ་མྨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཙ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ན རཱུ་པཱ་རཱ་མོ ན རཱུ་པ་ར་ཏོ ན རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏོ. རཱུ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ སུ་ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་དྡཱ་ནཾ… ག་ནྡྷཱ་ནཾ… ར་སཱ་ནཾ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ… དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ན དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ, ན དྷ་མྨ་ར་ཏོ, ན དྷ་མྨ་ས་མྨུ་དི་ཏོ. དྷ་མྨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ སུ་ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི’’. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘རཱུ་པཱ ས་དྡཱ ར་སཱ ག་ནྡྷཱ, ཕ་སྶཱ དྷ་མྨཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ;
ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ ཙ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཨེ་ཏེ ཝོ སུ་ཁ་ས་མྨ་ཏཱ;
ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏཾ.
‘‘སུ་ཁཾ [སུ་ཁ་ནྟི (སཱི.)] དི་ཊྛ་མ་རི་ཡེ་བྷི, ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷ་ནཾ;
པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་མི་དཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ན པ་སྶ་ཏཾ.
‘‘ཡཾ པ་རེ སུ་ཁ་ཏོ ཨཱ་ཧུ, ཏ་ད་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧུ དུ་ཀྑ་ཏོ;
ཡཾ པ་རེ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨཱ་ཧུ, ཏ་ད་རི་ཡཱ སུ་ཁ་ཏོ ཝི་དཱུ.
‘‘པ་སྶ དྷ་མྨཾ དུ་རཱ་ཛཱ་ནཾ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷེ་ཏྠ ཨ་ཝི་དྡ་སུ;
ནི་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཏ་མོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་པ་སྶ་ཏཾ.
‘‘ས་ཏ་ཉྩ ཝི་ཝ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀོ པ་སྶ་ཏཱ་མི;
ས་ནྟི་ཀེ ན ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་གྒཱ [མ་གཱ (སཱི.)] དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དཱ.
‘‘བྷ་ཝ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་བྷི, བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་སཱ་རཱི་བྷི [བྷ་ཝ་སོ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི་བྷི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), བྷ་ཝ་སོ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི་ཧི (སཱི.)];
མཱ་ར་དྷེ་ཡྻཱ་ནུ་པ་ནྣེ་ཧི, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ སུ་ས་མྦུ་དྷོ.
‘‘ཀོ ནུ ཨ་ཉྙ་ཏྲ མ་རི་ཡེ་བྷི, པ་དཾ ས་མྦུ་དྡྷུ་མ་ར་ཧ་ཏི;
ཡཾ པ་དཾ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦ་ནྟི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. དུ་ཏི་ཡ་རཱུ་པཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༧. ‘‘རཱུ་པཱ་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ རཱུ་པ་ར་ཏཱ རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. རཱུ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ས་དྡཱ་རཱ་མཱ… ག་ནྡྷཱ་རཱ་མཱ… ར་སཱ་རཱ་མཱ … ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་རཱ་མཱ… དྷ་མྨཱ་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ དྷ་མྨ་ར་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. དྷ་མྨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ན རཱུ་པཱ་རཱ་མོ ན རཱུ་པ་ར་ཏོ ན རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏོ. རཱུ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ སུ་ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་དྡཱ་ནཾ… ག་ནྡྷཱ་ནཾ… ར་སཱ་ནཾ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ… དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ན དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ ན དྷ་མྨ་ར་ཏོ ན དྷ་མྨ་ས་མྨུ་དི་ཏོ. དྷ་མྨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ སུ་ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ན་ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༨. ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ? ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. སཱ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. སོ ཝོ པ་ཧཱི་ནོ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཏཾ ཛ་ནོ ཧ་རེ་ཡྻ ཝཱ ཌ་ཧེ་ཡྻ ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་མྷེ ཛ་ནོ ཧ་ར་ཏི ཝཱ ཌ་ཧ་ཏི ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ན ཧི ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. སཱ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. སོ ཝོ པ་ཧཱི་ནོ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༩. ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ? རཱུ་པཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏེ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ས་དྡཱ… ག་ནྡྷཱ… ར་སཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… དྷ་མྨཱ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏེ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ; ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཏེ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ནི་ཙྩ་ཧེ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༠. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩོ. ཡོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ མ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༡. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི དུ་ཀྑོ. དུ་ཀྑ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ ཀུ་ཏོ སུ་ཁཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ དུ་ཀྑཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི དུ་ཀྑོ. དུ་ཀྑ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཀུ་ཏོ སུ་ཁཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ དུ་ཀྑོ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ མ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི དུ་ཀྑོ. དུ་ཀྑ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ ཀུ་ཏོ སུ་ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ན་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༢. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ མ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. བཱ་ཧི་རཱ་ནི་ཙྩ་ཧེ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༣. ‘‘རཱུ་པཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི! ས་དྡཱ… ག་ནྡྷཱ… ར་སཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ནི་ཙྩོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀུ་ཏོ ནི་ཙྩཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི! ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. བཱ་ཧི་ར་དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༤. ‘‘རཱུ་པཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི དུ་ཀྑོ. དུ་ཀྑ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ ཀུ་ཏོ སུ་ཁཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི! ས་དྡཱ… ག་ནྡྷཱ… ར་སཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི དུ་ཀྑོ. དུ་ཀྑ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀུ་ཏོ སུ་ཁཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི! ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
༡༢. བཱ་ཧི་རཱ་ན་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༥. ‘‘རཱུ་པཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི! ས་དྡཱ… ག་ནྡྷཱ… ར་སཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡོ་པི ཧེ་ཏུ, ཡོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, སོ་པི ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ཀུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི! ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་དྡེ་སུ་པི… ག་ནྡྷེ་སུ་པི… ར་སེ་སུ་པི… ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ་པི… དྷ་མྨེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. དྭཱ་ད་ས་མཾ.
དེ་ཝ་ད་ཧ་ཝ་གྒོ ཙུ་དྡ་ས་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
དེ་ཝ་ད་ཧོ ཁ་ཎོ རཱུ་པཱ, དྭེ ན་ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ཙ;
ཧེ་ཏུ་ནཱ་པི ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, དུ་ཝེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བཱ་ཧི་རཱ་ཏི.