༡༥. ན་ཝ་པུ་རཱ་ཎ་ཝ་གྒོ

༡. ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༦. ‘‘ན་ཝ་པུ་རཱ་ཎཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཱ་ནི དེ་སེ་སྶཱ་མི ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ? ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏཾ ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཱ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏཱ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ ད་ཊྛ་བྦཱ…པེ… མ་ནོ པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏོ ཝེ་ད་ནི་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་ཀ་མྨཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་ཀ་མྨཾ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷོ? ཡོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷོ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སི་ཏཾ མ་ཡཱ པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ, དེ་སི་ཏཾ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ, དེ་སི་ཏོ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷོ, དེ་སི་ཏཱ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཏེ་སི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀ་ཏཾ ཝོ ཏཾ མ་ཡཱ. ཨེ་ཏཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་ནི, ཨེ་ཏཱ་ནི སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནི. ཛྷཱ་ཡ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠ; མཱ པ་ཙྪཱ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཨ་ནི་ཙྩ་ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༧. ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ར་སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི པ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དུ་ཀྑ་ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༨. ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ དུ་ཀྑོ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི དུ་ཀྑ་ནྟི པ་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ དུ་ཀྑཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ དུ་ཀྑོ་ཏི པ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ དུ་ཀྑོ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི དུ་ཀྑ་ནྟི པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨ་ན་ཏྟ་ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༩. ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི…པེ… མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༥༠. ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པ་དཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མཱ ཙ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ? ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྑུ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’…པེ….

‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི?

‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི …པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་བྦཱ་ན་ས་པྤཱ་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༡༥༡. ‘‘ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ. ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ དུ་ཀྑཾ ན ཕཱ་སུ [ཕཱ་སུཾ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ, ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ དུ་ཀྑཾ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. ཏྱཱ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ནྟ་སྶ ཝ་ས་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ནཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. ཏྱཱ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ནྟ་སྶ ཝ་ས་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ནཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. ཏྱཱ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ནྟ་སྶ ཝ་ས་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ནཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ དུ་ཀྑཾ, ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. ཏྱཱ་སྶ ན ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི, ནཱ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ནཾ ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. ཏྱཱ་སྶ ན ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི, ནཱ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ནཾ ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡཱ. ཏྱཱ་སྶ ན ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི, ནཱ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ནཾ ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ནཾ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ དུ་ཀྑཾ, ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ སུ་ཁཾ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཀི་མ་ཏྠི་ཡ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༥༢. ‘‘ས་ཙེ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀི་མ་ཏྠི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘དུ་ཀྑ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཾ, ཡ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ཎེ གོ་ཏ་མེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ –

‘‘ཙ་ཀྑུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཾ; ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི. རཱུ་པཱ དུ་ཀྑཱ; ཏེ་སཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ; ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ དུ་ཀྑོ; ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི. ཡ་མྤི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ; ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ དུ་ཀྑཱ… མ་ནོ དུ་ཀྑོ; ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ; ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི. ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཾ; ཡ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་ཏྠི་ནུ་ཁོ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༥༣. ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི [པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)]? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ, བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་པི ནུ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, རུ་ཙི་ཡཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ན་ནུ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི…པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ…པེ… རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་པི ནུ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, རུ་ཙི་ཡཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ན་ནུ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི [པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] …པེ….

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཾ, ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་པི ནུ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, རུ་ཙི་ཡཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ན་ནུ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ རུ་ཙི་ཡཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༡༥༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡེ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི…པེ… ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་པུ་ཙྪ་སུ་ཏྟཾ

༡༥༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘ཙ་ཀྑུ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑུ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ‘དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ…པེ… མ་ན་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ. མ་ན་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ‘དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ. མ་ན་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ན་ཝ་པུ་རཱ་ཎ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་ད་ས་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཀ་མྨཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་པྤཱ་ཡཱ, ཨ་ན་ནྟེ་ཝཱ་སི ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ;

ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐི་ཀེ་ན ཙཱ་ཏི.

ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཝ་གྒེ ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཏྟོ.

ཏ་སྶ ཝ་གྒུ་དྡཱ་ནཾ –

ཡོ་ག་ཀྑེ་མི ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ག་ཧ་པ་ཏི དེ་ཝ་ད་ཧེ་ན ཙ;

ན་ཝ་པུ་རཱ་ཎེ་ན པ་ཎྞཱ་སོ, ཏ་ཏི་ཡོ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.