༡༣. ག་ཧ་པ་ཏི་ཝ་གྒོ
༡. ཝེ་སཱ་ལཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༢༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི.
‘‘ས་ནྟི ཙ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ, ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ. ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཝ་ཛྫཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༢༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཛྫཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཧ་ཏྠི་གཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཧ་ཏྠི་གཱ་མ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨུ་གྒོ ག་ཧ་པ་ཏི ཧ་ཏྠི་གཱ་མ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? (ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨ་ཡཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ནཱ་ལ༹་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? (ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨ་ཡཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ [སུ་སུ (སཱི. ཀ.)] ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ ཨ་ནི་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ཝི་ནོ ཀཱ་མེ་སུ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་མ་ཏྟཱི་སུ མཱ་ཏུ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཐ, བྷ་གི་ནི་མ་ཏྟཱི་སུ བྷ་གི་ནི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཐ, དྷཱི་ཏུ་མ་ཏྟཱི་སུ དྷཱི་ཏུ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ ཨ་ནི་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ཝི་ནོ ཀཱ་མེ་སུ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ལོ་ལཾ [ལོ་ལ༹ཾ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཁོ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཙི་ཏྟཾ. ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ མཱ་ཏུ་མ་ཏྟཱི་སུ་པི ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བྷ་གི་ནི་མ་ཏྟཱི་སུ་པི ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, དྷཱི་ཏུ་མ་ཏྟཱི་སུ་པི ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་ཉྙོ ཙ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཉྙོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ…པེ… ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཐ – ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ [ན་ཧཱ་རུ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ [ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཱ (སཱི.)] ཝ་ཀྐཾ ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་སཾ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ…པེ… ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཡེ ཏེ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, བྷི་ཀྑཱུ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙཱ, ཏེ་སཾ ཏཾ སུ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་སཱི་ལཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་པ་ཉྙཱ, ཏེ་སཾ ཏཾ དུ་ཀྐ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་སུ་བྷ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི [མ་ན་སི ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] སུ་བྷ་ཏོ་ཝ [སུ་བྷ་ཏོ ཝཱ (སཱི.), སུ་བྷ་ཏོ ཙ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་ཉྙོ ཙ ཁོ ཧེ་ཏུ ཨ་ཉྙོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ…པེ… ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན – ‘ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ མཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ, མཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧི་ནོ. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. ར་ཀྑ་ཐ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ; ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཐ. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ མཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ, མཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧི་ནོ. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. ར་ཀྑ་ཐ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ; མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ ཨ་ནི་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ཝི་ནོ ཀཱ་མེ་སུ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ! ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཙི་དཾ [ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་མི་དཾ (སཱི.)], བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. ཨེ་སོ་ཝ ཁོ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཧེ་ཏུ, ཨེ་ས པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ནི་མེ ད་ཧ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ སུ་སཱུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སཱ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ ཨ་ནི་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ཝི་ནོ ཀཱ་མེ་སུ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི. ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷོ [ཨ་ཧ་མྤི བྷོ (སཱི. པཱི.)] བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན, ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ, ཨ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ཝི་སཱ་མི, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ པ་རི་ས་ཧ་ནྟི. ཡ་སྨི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ས་མ་ཡེ ར་ཀྑི་ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན, ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ, སཾ་ཝུ་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ཝི་སཱ་མི, ན མཾ ཏ་ཐཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ པ་རི་ས་ཧ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ; ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ [ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏཾ (པཱི.)] ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, དྷ་མྨ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. སོ་ཎ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ་ཎོ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? (ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨ་ཡཾ ཁོ, སོ་ཎ, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. གྷོ་སི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ གྷོ་སི་ཏོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ གྷོ་སི་ཏོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ’ནྟི, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཱ ཙ མ་ནཱ་པཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཱ ཙ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཱ ཙ མ་ནཱ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྷཱ་ཏུ, ར་སཱ ཙ མ་ནཱ་པཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྷཱ་ཏུ, ར་སཱ ཙ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྷཱ་ཏུ, ར་སཱ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, དྷ་མྨཱ ཙ མ་ནཱ་པཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, དྷ་མྨཱ ཙ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, དྷ་མྨཱ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཧཱ་ལི་དྡི་ཀཱ་ནི་སུ་ཏྟཾ
༡༣༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀུ་ར་ར་གྷ་རེ [ཀུ་ལ་གྷ་རེ (སྱཱ. ཀ.)] པ་པཱ་ཏེ [པ་ཝ་ཏྟེ (སཱི. པཱི.), ས་མྤ་ཝ་ཏྟེ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཊྛ་མ་པི་ཊྛེ་པི] པ་བྦ་ཏེ. ཨ་ཐ ཁོ ཧཱ་ལི་དྡི་ཀཱ་ནི [ཧཱ་ལི་དྡ་ཀཱ་ནི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཧཱ་ལི་དྡི་ཀཱ་ནི ག་ཧ་པ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ; ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ’ནྟི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ; ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཨི་དྷ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ‘མ་ནཱ་པཾ ཨི་ཏྠེ་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ [སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ (སཱི. པཱི.), སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ, སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) ཨེ་ཝཾ ‘‘དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩཱ’’ཏི པ་དེ་སུ་པི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ]. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཁོ པ་ནེ་ཝ [པ་ནེ་ཝཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ‘ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཨི་ཏྠེ་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཁོ པ་ནེ་ཝ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ [ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ (ཀ.)] ཨི་ཏྠེ་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ‘མ་ནཱ་པཾ ཨི་ཏྠེ་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. མ་ན་སཱ ཁོ པ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ‘ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཨི་ཏྠེ་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. མ་ན་སཱ ཁོ པ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཨི་ཏྠེ་ཏ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་ཉྩ. ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ; ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ན་ཀུ་ལ་པི་ཏུ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ན་ཀུ་ལ་པི་ཏཱ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ན་ཀུ་ལ་པི་ཏཱ ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི? ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི’’.
‘‘ས་ནྟི ཙ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ་ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ…པེ… ས་ནྟི ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏི ནཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ནཱ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི ན ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ལོ་ཧི་ཙྩ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཀྐ་ར་ཀ་ཏེ [མ་ཀྐ་ར་ཀ་ཊེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་ར་ཀཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་ཏོ པ་རི་ཏོ ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་ནྟི ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཀཱ་ནི་ཙི ཀཱ་ནི་ཙི སེ་ལེ་ཡྻ་ཀཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི [སེ་ལི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ (སཱི.)] – ‘‘ཨི་མེ པ་ན མུ་ཎྜ་ཀཱ ས་མ་ཎ་ཀཱ ཨི་བྦྷཱ ཀ་ཎྷཱ [ཀི་ཎྷཱ (སཱི. པཱི.)] བ་ནྡྷུ་པཱ་དཱ་པ་ཙྩཱ, ཨི་མེ་སཾ བྷ་ར་ཏ་ཀཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ མཱ་ནི་ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཨ་པ་ཙི་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ; དྷ་མྨཾ ཝོ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཏེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘སཱི་ལུ་ཏྟ་མཱ པུ་བྦ་ཏ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ,
ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡེ པུ་རཱ་ཎཾ ས་ར་ནྟི;
གུ་ཏྟཱ་ནི དྭཱ་རཱ་ནི སུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ནི,
ཨ་ཧེ་སུཾ ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཀོ་དྷཾ.
‘‘དྷ་མྨེ ཙ ཛྷཱ་ནེ ཙ ར་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ,
ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡེ པུ་རཱ་ཎཾ ས་ར་ནྟི;
ཨི་མེ ཙ ཝོ་ཀྐ་མྨ ཛ་པཱ་མ་སེ་ཏི,
གོ་ཏྟེ་ན མ་ཏྟཱ ཝི་ས་མཾ ཙ་ར་ནྟི.
‘‘ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜཱ [ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ་སུ་པུ་ཐུ་ཏྟ་ད་ཎྜཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)],
ཝི་ར་ཛྫ་མཱ་ནཱ ས་ཏ་ཎྷཱ་ཏ་ཎྷེ་སུ;
ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི མོ་གྷཱ,
སུ་པི་ནེ་ཝ ལ་དྡྷཾ པུ་རི་ས་སྶ ཝི་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་ནཱ་ས་ཀཱ ཐ་ཎྜི་ལ་སཱ་ཡི་ཀཱ ཙ;
པཱ་ཏོ སི་ནཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཡོ ཙ ཝེ་དཱ.
‘‘ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ ཛ་ཊཱ་པ་ངྐོ, མ་ནྟཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཏ་པོ;
ཀུ་ཧ་ནཱ ཝ་ངྐ་ད་ཎྜཱ ཙ, ཨུ་ད་ཀཱ་ཙ་མ་ནཱ་ནི ཙ.
‘‘ཝ་ཎྞཱ ཨེ་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ, ཀ་ཏཱ ཀི་ཉྩི་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ནཱ;
ཙི་ཏྟ་ཉྩ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ, ཝི་པྤ་ས་ནྣ་མ་ནཱ་ཝི་ལཾ;
ཨ་ཁི་ལཾ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, སོ མ་གྒོ བྲ་ཧྨ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཡེ་ན ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཙྩཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡ་གྒྷེ! བྷ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མ་ནྟེ [མ་ནྟཾ (ཀ.)] ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨ་པ་ཝ་ད་ཏི, པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡོ་ཧཾ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཾ [ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ལོ་ཧི་ཙྩོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མཾ་སུ ནུ ཁྭི་དྷ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་ར་ཀཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་མཾ་སུ ཁྭི་དྷ ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་ར་ཀཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧུ པ་ན བྷོ་ཏོ ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧུ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན བྷོ་ཏོ ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ –
‘‘སཱི་ལུ་ཏྟ་མཱ པུ་བྦ་ཏ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ,
ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡེ པུ་རཱ་ཎཾ ས་ར་ནྟི;…པེ…;
ཨ་ཁི་ལཾ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ,
སོ མ་གྒོ བྲ་ཧྨ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི.
‘‘‘ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ’ཏི [ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ་ཏི (ཀ.)] བྷ་ཝཾ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨཱ་ཧ. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ པི་ཡ་རཱུ་པེ རཱུ་པེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡ་རཱུ་པེ རཱུ་པེ བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སྶ་ཏི [ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) ཨུ་པ་རི ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ཝ་གྒེ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་སུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སྶ་ཏཱི’’ཏྭེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ དི་སྶ་ཏི] ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་རི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སོ ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཏྠ་སྶ ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པེ དྷ་མྨེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡ་རཱུ་པེ ཙ དྷ་མྨེ བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སྶ་ཏི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་རི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སོ ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཏྠ་སྶ ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷོ་ཏཱ ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ.
‘‘‘གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ’ཏི བྷ་ཝཾ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨཱ་ཧ. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ པི་ཡ་རཱུ་པེ རཱུ་པེ ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡ་རཱུ་པེ རཱུ་པེ ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སྶ་ཏི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཙེ་ཏ་སོ ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཡ་ཏྠ་སྶ ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པེ དྷ་མྨེ ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡ་རཱུ་པེ དྷ་མྨེ ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སྶ་ཏི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཙེ་ཏ་སོ ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ་སྶ ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན; ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷོ་ཏཱ ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན; ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱ ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, དྷ་མྨ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ ཀ་ཙྩཱ་ནོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཙ བྷ་ཝཾ ཀ་ཙྩཱ་ནོ མ་ཀྐ་ར་ཀ་ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ལོ་ཧི་ཙྩ་ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ. ཏ་ཏྠ ཡེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཝཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟཾ ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སྶ་ནྟི པ་ཙྩུ་ཊྛི་སྶ་ནྟི ཨཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ད་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་སུ་ཏྟཾ
༡༣༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཀཱ་མ་ཎྜཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏོ་དེ་ཡྻ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ཡི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ཡི་ནཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་གྒྷེ, བྷོ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི [བྷོ་ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ (སཱི. པཱི. ཀ.), བྷོ་ཏཱི ཛཱ་ནེ་ཡྻ (སྱཱ. ཀཾ.)]! ས་མ་ཎོ ཨུ་དཱ་ཡཱི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མ་ཎཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ནི་མ་ནྟེ་ཧི སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ་ཏཱི’’ཏི ཁོ སོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ཝཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ པཱ་དུ་ཀཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ཎ, ས་མ་ཎ, དྷ་མྨ’’ནྟི. ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷ་གི་ནི, ས་མ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མི [པ་ཀྐཱ་མི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ཡི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཏཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ཡི་ནཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་གྒྷེ, བྷོ་ཏི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི! ས་མ་ཎོ ཨུ་དཱ་ཡཱི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་ན ཏྭཾ, མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ས་མ་ཎ་སྶ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་སི. ས་མ་ཎོ པ་ནུ་དཱ་ཡཱི ‘བྷ་ཎ, ས་མ་ཎ, དྷ་མྨ’ནྟི ཝུ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷ་གི་ནི, ས་མ་ཡོ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན ཏྭཾ, བྷོ་ཏི, པཱ་དུ་ཀཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘བྷ་ཎ, ས་མ་ཎ, དྷ་མྨ’ནྟི. དྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ ཧི ཏེ བྷ་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མ་ཎཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ནི་མ་ནྟེ་ཧི སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ་ཏཱི’’ཏི ཁོ སོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར བྷ་ཝཾ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་སི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ པཱ་དུ་ཀཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ནཱི་ཙེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱི་སཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟི…པེ…. མ་ན་སྨིཾ ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, མ་ན་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནི་གོ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ; ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ཡྻེ་ན ཨུ་དཱ་ཡི་ནཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, ཨ་ཡྻ ཨུ་དཱ་ཡི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, དྷ་མྨ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ མཾ ཨ་ཡྻོ ཨུ་དཱ་ཡཱི དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.
ག་ཧ་པ་ཏི་ཝ་གྒོ ཏེ་ར་ས་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཝེ་སཱ་ལཱི ཝ་ཛྫི ནཱ་ལ༹་ནྡཱ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ སོ་ཎོ ཙ གྷོ་སི་ཏོ;
ཧཱ་ལི་དྡི་ཀོ ན་ཀུ་ལ་པི་ཏཱ, ལོ་ཧི་ཙྩོ ཝེ་ར་ཧ་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི.