༨. མ་ཧཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ

༢༡༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ, ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ, ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ, ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ, ཝ་ཉྫྷཱ, ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ, ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ; ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི, ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི [ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟི (པཱི. ཀ.)], ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི; ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡོ, ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡོ, ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡོ, ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡོ, སུ་ཁེ, དུ་ཀྑེ, ཛཱི་ཝེ ས་ཏྟ་མེ. ཨི་མེ ས་ཏྟ [ཛཱི་ཝེ. ས་ཏྟི་མེ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ, ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ, ཨ་ནི་མྨི་ཏཱ, ཨ་ནི་མྨཱ་ཏཱ, ཝ་ཉྫྷཱ, ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ; ཏེ ན ཨི་ཉྫ་ནྟི, ན ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི; ནཱ་ལཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཡོ་པི ཏི་ཎྷེ་ན ས་ཏྠེ་ན སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ན སོ་པི ཀ་ཉྩི [ན ཀོ་ཙི ཀ་ཉྩི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ན ཀོ་ཙི ཏཾ (པཱི. ཀ.)] ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི; ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཏྭེ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན ས་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་མ་ནུ་པ་ཝི་ས་ཏི [ཝི་ཝ་ར་མ་ནུ་པ་ཏ་ཏི (ཀ་ཏྠ་ཙི) དཱི་གྷ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ་པི]. ཙུ་དྡ་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི ཡོ་ནི་པ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཊྛི ཙ ས་ཏཱ་ནི ཚ ཙ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨུ་ནོ ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི, ཏཱི་ཎི ཙ ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨེ ཙ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་མྨེ ཙ དྭ་ཊྛི་པ་ཊི་པ་དཱ, དྭ་ཊྛ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ, ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོ, ཨ་ཊྛ་པུ་རི་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ནཱ་ག་ཝཱ་ས་ས་ཏེ, ཝཱི་སེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཏེ, ཏིཾ་སེ ནི་ར་ཡ་ས་ཏེ, ཚ་ཏྟིཾ་ས་ར་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ཨ་ས་ཉྙཱི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ ནི་ག་ཎྛི་ག་བྦྷཱ, ས་ཏྟ དེ་ཝཱ, ས་ཏྟ མཱ་ནུ་སཱ, ས་ཏྟ པེ་སཱ་ཙཱ, ས་ཏྟ ས་རཱ, ས་ཏྟ པ་ཝུ་ཊཱ [ས་པུ་ཊཱ (ཀ.), པ་ཝུ་དྷཱ (པཱི.)], ས་ཏྟ པ་པཱ་ཏཱ, ས་ཏྟ ཙ པ་པཱ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི, ས་ཏྟ སུ་པི་ནཱ, ས་ཏྟ སུ་པི་ན་ས་ཏཱ་ནི, ཙུ་ལླཱ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ [མ་ཧཱ་ཀ་པྤུ་ནོ (སཱི. པཱི.)] ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡཱ་ནི བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ན་ཏྠི ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་སྶཱ་མི; པ་རི་པ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟཱི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཧེ་ཝཾ ན་ཏྠི དོ་ཎ་མི་ཏེ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ, ན་ཏྠི ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེ, ན་ཏྠི ཨུ་ཀྐཾ་སཱ་ཝ་ཀཾ་སེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་ཏྟ་གུ་ལེ༹ ཁི་ཏྟེ ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ལེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བཱ་ལེ ཙ པ་ཎྜི་ཏེ ཙ ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ལེ་ནྟཱི’’’ཏི?

བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ, ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ…པེ… སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ལེ་ནྟཱི’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ, ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ…པེ… སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ལེ་ནྟཱི’’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ…པེ… སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ལེ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཀ་ཊ་ཝི་དྷཱ…པེ… ནི་བྦེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ལེ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མེ་སུ ཙ ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑེ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི…པེ… དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.