༡. ཝཱ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༢༠༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ན ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་དེ་ནྟི ཝཱ ཨ་པེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’’’ཏི?

‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ན ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་དེ་ནྟི ཝཱ ཨ་པེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ན ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་དེ་ནྟི ཝཱ ཨ་པེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ན ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་དེ་ནྟི ཝཱ ཨ་པེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཝེ་ད་ནཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི… ‘‘ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ན ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་དེ་ནྟི ཝཱ ཨ་པེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡ་མྤི་དཾ [ཡ་མི་དཾ (ཨ་ཉྙ་ཏྠ)] དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ ཏ་མྤི ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ན ཝཱ་ཏཱ ཝཱ་ཡ་ནྟི, ན ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཝི་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་དེ་ནྟི ཝཱ ཨ་པེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ཊྛི་ཏཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.

‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨི་མེ་སུ ཙ [ཨི་མེ་སུ ཚ་སུ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑེ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷེ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ་པི་སྶ ཀ་ངྑཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.