༨. ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་སྶཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༧༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ རཱུ་པ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ … ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ས་མུ་ད་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༧༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. དུ་ཏི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༧༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘སུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ
༧༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ; ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ; ཡ་ད་ན་ཏྟཱ ཏཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ; ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ; ཡ་ད་ན་ཏྟཱ ཏཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ’’.
‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི… ས་ཉྙཱ་ཡ་པི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ཝ་གྒཾ, ཨེ་ཏེ ཨ་གྒཱ, ཨེ་ཏེ སེ་ཊྛཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘སུ་ཁི་ནོ ཝ་ཏ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏ་ཎྷཱ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨ་སྨི་མཱ་ནོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ, མོ་ཧ་ཛཱ་ལཾ པ་དཱ་ལི་ཏཾ.
‘‘ཨ་ནེ་ཛཾ ཏེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ;
ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཱ ཏེ, བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ.
‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ས་ཏྟ ས་དྡྷ་མྨ་གོ་ཙ་རཱ;
པ་སཾ་སི་ཡཱ ས་པྤུ་རི་སཱ, པུ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཨོ་ར་སཱ.
‘‘ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣཱ, ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ སི་ཀྑི་ཏཱ;
ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ, པ་ཧཱི་ན་བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཱ.
‘‘ད་ས་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མྤ་ནྣཱ, མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ;
ཨེ་ཏེ ཁོ སེ་ཊྛཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཏ་ཎྷཱ ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨ་སེ་ཁ་ཉཱ་ཎ་མུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ནྟི་མོ་ཡཾ [ཨ་ནྟི་མ་སྶ (ཀ.)] ས་མུ་སྶ་ཡོ;
ཡོ སཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ, ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ.
‘‘ཝི་དྷཱ་སུ ན ཝི་ཀ་མྤ་ནྟི, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ;
ད་ནྟ་བྷཱུ་མི་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ལོ་ཀེ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝི་ནོ.
‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པཱ་ཙཱི་ནཾ, ན་ནྡཱི ཏེ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ན་ད་ནྟི ཏེ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ, བུ་དྡྷཱ ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ
༧༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ; ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ; ཡ་ད་ན་ཏྟཱ ཏཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ’’.
‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི… ས་ཉྙཱ་ཡ་པི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ཝ་གྒཾ, ཨེ་ཏེ ཨ་གྒཱ, ཨེ་ཏེ སེ་ཊྛཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. སཱི་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༧༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘སཱི་ཧོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ག་རཱ་ཛཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི; ཨཱ་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཛ་མྦྷ་ཏི; ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི; ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི; ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ པཱ་ཎཱ སཱི་ཧ་སྶ མི་ག་ར་ཉྙོ ན་ད་ཏོ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟི; ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷ་ཡཾ སཾ་ཝེ་གཾ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི; བི་ལཾ བི་ལཱ་ས་ཡཱ པ་ཝི་ས་ནྟི; ད་ཀཾ ད་ཀཱ་ས་ཡཱ པ་ཝི་ས་ནྟི; ཝ་ནཾ ཝ་ནཱ་ས་ཡཱ པ་ཝི་ས་ནྟི; ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑི་ནོ བྷ་ཛ་ནྟི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ནཱ་གཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ, ད་ལ༹ྷེ་ཧི ཝ་ར་ཏྟེ་ཧི བ་དྡྷཱ, ཏེ་པི ཏཱ་ནི བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ས་ཉྪི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མྤ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ བྷཱི་ཏཱ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ཙ་ཛ་མཱ་ནཱ [མོ་ཙ་ནྟཱ (པཱི. ཀ.)], ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ ཨུ་ཙྩེ་སུ ཝི་མཱ་ནེ་སུ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཏེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷ་ཡཾ སཾ་ཝེ་གཾ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི – ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཝ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ས་མཱ་ནཱ ནི་ཙྩ་མྷཱ་ཏི ཨ་མ་ཉྙི་མྷ. ཨ་དྡྷུ་ཝཱ་ཝ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ས་མཱ་ནཱ དྷུ་ཝ་མྷཱ་ཏི ཨ་མ་ཉྙི་མྷ. ཨ་ས་སྶ་ཏཱ་ཝ ཀི་ར, བྷོ, མ་ཡཾ ས་མཱ་ནཱ ས་སྶ་ཏ་མྷཱ་ཏི ཨ་མ་ཉྙི་མྷ. མ་ཡ་མྤི ཀི་ར, བྷོ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཨ་ས་སྶ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑོ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘ཡ་དཱ བུ་དྡྷོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ས་ཏྠཱ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་ཉྩ ནི་རོ་དྷ་ཉྩ, ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶ ཙ ས་མྦྷ་ཝཾ;
ཨ་རི་ཡ་ཉྩ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ, དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནཾ.
‘‘ཡེ་པི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ དེ་ཝཱ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
བྷཱི་ཏཱ ས་ནྟཱ་ས་མཱ་པཱ་དུཾ, སཱི་ཧ་སྶེ་ཝི་ཏ་རེ མི་གཱ.
ཨ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ་ཡཾ, ཨ་ནི་ཙྩཱ ཀི་ར བྷོ མ་ཡཾ;
སུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཝཱ་ཀྱཾ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༧༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི ས་བྦེ་ཏེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི – ཨི་ཏི ཝཱ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནོ རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི – ཨི་ཏི ཝཱ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནོ ཝེ་ད་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི… ‘ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི… ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི – ཨི་ཏི ཝཱ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི’’.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཝ་དེ་ཐ? རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘རཱུ་པ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ན རུ་པྤ་ཏི? སཱི་ཏེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཨུ་ཎྷེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, པི་པཱ་སཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ན་པི [… སི་རིཾ་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ན་པི (སཱི. པཱི.)] རུ་པྤ་ཏི. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘རཱུ་པ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཾ ཝ་དེ་ཐ? ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ཝེ་ད་ནཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཝེ་ད་ཡ་ཏི? སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ཡ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ཝེ་ད་ནཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྙཾ ཝ་དེ་ཐ? ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ས་ཉྙཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི? ནཱི་ལ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨོ་དཱ་ཏ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ས་ཉྙཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རེ ཝ་དེ་ཐ? ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཉྩ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི? རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཏྟཱ་ཡ [རཱུ་པ་ཏྠཱ་ཡ (ཀ.)] ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ་ཡ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ས་ཉྙཾ ས་ཉྙ་ཏྟཱ་ཡ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ས་ངྑཱ་རེ ས་ངྑཱ་ར་ཏྟཱ་ཡ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏྟཱ་ཡ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི. ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝ་དེ་ཐ? ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨ་མྦི་ལ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏི་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀ་ཊུ་ཀ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་དྷུ་ར་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཁཱ་རི་ཀ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཁཱ་རི་ཀ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལོ་ཎི་ཀ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ལོ་ཎི་ཀ་མྤི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ ‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི རཱུ་པེ་ན ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱུ་པེ་ན ཁ་ཛྫིཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན རཱུ་པེ་ན ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱུ་པེ་ན ཁ་ཛྫེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན རཱུ་པེ་ན ཁ་ཛྫཱ་མཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏ་སྨིཾ རཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ རཱུ་པཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི; པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཁ་ཛྫིཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཾ; ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཁ་ཛྫེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཁ་ཛྫཱ་མཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི; པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཉྙཱ་ཡ ཁ་ཛྫཱ་མི…པེ… ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཁ་ཛྫིཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཁ་ཛྫཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཾ; ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཁ་ཛྫེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཁ་ཛྫཱ་མཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི; པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཁ་ཛྫིཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཁ་ཛྫཱ་མི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཾ; ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཁ་ཛྫེ་ཡྻཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཁ་ཛྫཱ་མཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏ་སྨིཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧོ་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི; པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ … ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ’’.
‘‘ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི; པ་ཛ་ཧ་ཏི [ནོ (སཱི.)], ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི; ཝི་སི་ནེ་ཏི [ནོ (སཱི.)], ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི; ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི [ནོ (སཱི.)], ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི? རཱུ་པཾ ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ … ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ནོ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི. ཀི་ཉྩ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི? རཱུ་པཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཝི་སི་ནེ་ཏི, ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི? རཱུ་པཾ ཝི་སི་ནེ་ཏི, ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་སི་ནེ་ཏི, ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི. ཀི་ཉྩ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི, ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི? རཱུ་པཾ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི, ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི, ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི… ས་ཉྙཱ་ཡ་པི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ནེ་ཝཱ་ཙི་ནཱ་ཏི ན ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི, ཨ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ནེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ནེ་ཝ ཝི་སི་ནེ་ཏི ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི, ཝི་སི་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ནེ་ཝ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི. ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཀི་ཉྩ ནེ་ཝཱ་ཙི་ནཱ་ཏི ན ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི? ཨ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ རཱུ་པཾ ནེ་ཝཱ་ཙི་ནཱ་ཏི ན ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི; ཨ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནེ་ཝཱ་ཙི་ནཱ་ཏི ན ཨ་པ་ཙི་ནཱ་ཏི. ཨ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཀི་ཉྩ ནེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི? པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ རཱུ་པཾ ནེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི; པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏི ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཀི་ཉྩ ནེ་ཝ ཝི་སི་ནེ་ཏི ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི? ཝི་སི་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ རཱུ་པཾ ནེ་ཝ ཝི་སི་ནེ་ཏི ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི; ཝི་སི་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནེ་ཝ ཝི་སི་ནེ་ཏི ན ཨུ་སྶི་ནེ་ཏི. ཝི་སི་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཀི་ཉྩ ནེ་ཝ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི? ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ རཱུ་པཾ ནེ་ཝ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི; ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནེ་ཝ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི ན ས་ནྡྷཱུ་པེ་ཏི. ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི –
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་སཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. པི་ཎྜོ་ལྱ་སུ་ཏྟཾ
༨༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ བེ་ལུ་ཝ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡ མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘མ་ཡཱ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་བཱ་ལ༹ྷོ. ས་ནྟེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ. ཏེ་སཾ མ་མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝ་ཙྪ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་སྶ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྟེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཏེ་སཾ མ་མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བཱི་ཛཱ་ནཾ ཏ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྟེ་ཏྠ…པེ… ཏེ་སཾ མ་མཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡ་ཐེ་ཝ མ་ཡཱ པུ་བྦེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ [ས་མྨི་ཉྫི་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ག་ཝཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏ! བྷ་ག་ཝ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་བཱ་ལ༹ྷོ. ས་ནྟེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ. ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝ་ཙྪ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་སྶ མཱ་ཏ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྟེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བཱི་ཛཱ་ནཾ ཏ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྟེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ, ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ སི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ; ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ. ཡ་ཐེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པུ་བྦེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ’’ནྟི.
ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་སི [ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ་སི (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ཡི (པཱི.), ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི (ཀ.)] ཡ་ཐཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ (ཨེ་ཀ་དྭཱི་ཧི་ཀཱ་ཡ སཱ་ར་ཛྫ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ [ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ (?)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻུཾ. ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ) [( ) སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཨེ་ཀ་དྭཱི་ཧི་ཀཱ་ཡ སཱ་ར་ཛྫ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ནྟ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པི་ཎྜོ་ལྱཾ. ཨ་བྷི་སཱ་པོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀ་སྨིཾ པི་ཎྜོ་ལོ ཝི་ཙ་ར་སི པ་ཏྟ་པཱ་ཎཱི་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཝ་སི་ཀཱ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ; ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ་བྷི་ནཱི་ཏཱ, ན ཙོ་རཱ་བྷི་ནཱི་ཏཱ, ན ཨི་ཎ་ཊྚཱ, ན བྷ་ཡ་ཊྚཱ, ན ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་པ་ཀ་ཏཱ; ཨ་པི ཙ ཁོ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ་མྷ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞཱ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏཱ ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ. སོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཀཱ་མེ་སུ ཏི་བྦ་སཱ་རཱ་གོ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཝཱ་ལཱ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་དི་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷེ གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ, ནེ་ཝ གཱ་མེ ཀ་ཊྛ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏི, ནཱ་ར་ཉྙེ ཀ་ཊྛ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏི. ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི གི་ཧི་བྷོ་གཱ ཙ པ་རི་ཧཱི་ནོ, སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ ན པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི.
‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ – ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཨི་མེ ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཀྭ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི? ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ.
‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡོ – བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ. ཏ་ཏྲ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཏཾ ཀི་ཉྩི ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡ་མ་ཧཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཝ་ཛྫ་ཝཱ ཨ་སྶ’ནྟི? སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ནུ ཁོ ཏཾ ཀི་ཉྩི ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡ་མ་ཧཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཝ་ཛྫ་ཝཱ ཨ་སྶཾ. ཨ་ཧ་ཉྷི རཱུ་པ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡེ་ཡྻཾ ཝེ་ད་ན་ཉྙེ་ཝ… ས་ཉྙ་ཉྙེ་ཝ… ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ཡེ་ཡྻཾ. ཏ་སྶ མེ ཨ་སྶ [ཨ་ཡཾ (ཀ.)] ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ; བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི; ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་སྶཱ’’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ
༨༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀོ་ས་མྦིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ སཱ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་སཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝཱ སཱ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཨེ་ཀོ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི; ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ [པཱ་རི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ (སཱི. པཱི.)] ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷ་དྡ་སཱ་ལ་མཱུ་ལེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཙི་ར་སྶུ་ཏཱ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨཱི ཀ་ཐཱ; ཨི་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ སོ་ཏུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀཾ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་མཱུ་ལཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཛཱ་ན་ཏོ ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏཱ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ; ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏོ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙ་ཡ་སོ དེ་སི་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨ་ཐ ཙ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཛཱ་ན་ཏོ ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’’ཏི?
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཏ་ཎྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. སཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. སོ་པི ཕ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཏ་ཎྷཱ… སཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ… སོ་པི ཕ་སྶོ… སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཏ་ཎྷཱ… སཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ… སོ་པི ཕ་སྶོ… སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ རཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཏ་ཎྷཱ … སཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ… སོ་པི ཕ་སྶོ… སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ…པེ… ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝེ་ད་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ས་ཉྙཾ… ཨ་པི ཙ ཁོ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ས་ངྑཱ་ར་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནི ས་ངྑཱ་རེ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་པི ཙ ཁོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ…པེ… ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཏ་ཎྷཱ… སཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ… སོ་པི ཕ་སྶོ … སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ…པེ… ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཾ … ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ནཱ་པི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’ཏི. ཨ་པི ཙ ཁོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶཾ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶཾ ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ…པེ… ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཾ… ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནཱ་པི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’ཏི; ནཱ་པི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶཾ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶཾ ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི; ཨ་པི ཙ ཁོ ཀ་ངྑཱི ཧོ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱི ཨ་ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏོ ས་དྡྷ་མྨེ. ཡཱ ཁོ པ་ན སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ངྑི་ཏཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏ་ཏཱ ས་དྡྷ་མྨེ ས་ངྑཱ་རོ སོ. སོ པ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ཡི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏ་ཎྷཱ; ཏ་ཏོ་ཛོ སོ ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་པི ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཏ་ཎྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. སཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. སོ་པི ཕ་སྶོ ཨ་ནི་ཙྩོ ས་ངྑ་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣོ. སཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟཾ
༨༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ པུ་ཎྞཱ་ཡ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ [ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ (?)] དེ་སཾ, ས་ཙེ མེ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ ཡ་དཱ་ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ས་ཀེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མེ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི.
‘‘ཨི་མེ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ; སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཨི་མེ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཀིཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཚ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀཱ’’ཏི…པེ… ཏ་ཉྙེ་ཝ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི? ‘‘ན ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ནཱ་པི ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་པི ཙ ཡོ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, སི་ཡཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི? ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི, བྷི་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ … ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ; ཀོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ; ཀོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ; ཀོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ; ཀོ ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཧེ་ཏུ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཕ་སྶོ ཧེ་ཏུ ཕ་སྶོ པ་ཙྩ་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཕ་སྶོ ཧེ་ཏུ ཕ་སྶོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཕ་སྶོ ཧེ་ཏུ, ཕ་སྶོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཧེ་ཏུ, ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ན ཝེ་ད་ནཾ… ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ…པེ… ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, རཱུ་པ་སྶ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ; ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ཀོ ས་ཉྙཱ་ཡ… ཀོ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ… ཀོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, རཱུ་པཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་སྶ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ རཱུ་པ་སྨིཾ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ རཱུ་པ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཡཾ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ… ཡཾ ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ… ཡེ ས་ངྑཱ་རེ པ་ཊི་ཙྩ… ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ – ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ན་ཏོ, ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི, བྷི་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར བྷོ རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ; ཨ་ན་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཐ་མ་ཏྟཱ་ནཾ [ཀ་ཏ་མ་ཏྟཱ་ནཾ (པཱི.), ཀ་མྨ་ཏྟཱ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨ་ཝི་དྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ཀི་ར, བྷོ, རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཐ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱི་ཏི? པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཁོ མེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཏེ་སུ ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ…པེ… ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ཏ་ཉྙེ་ཝ སི་ཡཾ, ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཧེ་ཏུ་ནཱ;
ས་ཀྐཱ་ཡེ་ན དུ་ཝེ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་སྶཱ་ད་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ་ན ཙ;
ཨེ་ཏེ ད་ས་ཝི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ པུ་ཙྪཱ་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཝ་གྒོ ཨ་ཊྛ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨ་སྶཱ་དོ དྭེ ས་མུ་ད་ཡཱ, ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི ཨ་པ་རེ དྭེ;
སཱི་ཧོ ཁ་ཛྫ་ནཱི པི་ཎྜོ་ལྱཾ, པཱ་ལི་ལེ་ཡྻེ་ན པུ་ཎྞ་མཱ་ཏི.