༩. ཝཱ་སི་ཛ་ཊ་སུ་ཏྟཾ
༡༠༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ནོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཀིཾ པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི? ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི’’.
‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བ་ལཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ. ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ; ཏཱ་ནི ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ…པེ… ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.
‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བ་ལཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ. ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ; ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ…པེ… བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ལ་ག་ཎྜ་སྶ ཝཱ པ་ལ་ག་ཎྜ་ནྟེ་ཝཱ་སི་སྶ ཝཱ ཝཱ་སི་ཛ་ཊེ དི་སྶ་ནྟེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལི་པ་དཱ་ནི དི་སྶ་ཏི ཨ་ངྒུ་ཊྛ་པ་དཾ. ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཛྫ ཝཱ་སི་ཛ་ཊ་སྶ ཁཱི་ཎཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ཡྻོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་རེ’ཏི. ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཁཱི་ཎེ ཁཱི་ཎ་ནྟྭེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ཡྻོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་རེ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཁཱི་ཎེ ཁཱི་ཎ་ནྟྭེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷཱ་ཡ ཝ་སྶ་མཱ་སཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་ན ཐ་ལཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་པ་རེ་ཏཱ་ནི ཝེ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི. ཏཱ་ནི པཱ་ཝུ་ས་ཀེ་ན མེ་གྷེ་ན ཨ་བྷི་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནི ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.