༡༠. པུ་པྥ་ཝ་གྒོ

༡. ན་དཱི་སུ་ཏྟཾ

༩༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་དཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ ཨོ་ཧཱ་རི་ནཱི དཱུ་ར་ངྒ་མཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ. ཏ་སྶཱ ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ [ཨུ་བྷ་ཏོ ཏཱི་རེ (སཱི.), ཨུ་བྷ་ཏོ ཏཱི་རེ་སུ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཀཱ་སཱ ཙེ་པི ཛཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏེ ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ལ་མྦེ་ཡྻུཾ; ཀུ་སཱ ཙེ་པི ཛཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏེ ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ལ་མྦེ་ཡྻུཾ; པ་བྦ་ཛཱ [བ་བྦ་ཛཱ (སཱི. པཱི.)] ཙེ་པི ཛཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏེ ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ལ་མྦེ་ཡྻུཾ; བཱི་ར་ཎཱ ཙེ་པི ཛཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏེ ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ལ་མྦེ་ཡྻུཾ; རུ་ཀྑཱ ཙེ་པི ཛཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏེ ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ལ་མྦེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྶཱ པུ་རི་སོ སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཀཱ་སེ ཙེ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཏེ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཀུ་སེ ཙེ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ, པ་བྦ་ཛེ ཙེ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ, བཱི་ར་ཎེ ཙེ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ, རུ་ཀྑེ ཙེ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཏེ པ་ལུ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཏཾ རཱུ་པཾ པ་ལུ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ལུ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ…པེ… ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. པུ་པྥ་སུ་ཏྟཾ

༩༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ་ན ཝི་ཝ་དཱ་མི, ལོ་ཀོ་ཝ མ་ཡཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཝ་ད་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, ཡ་མ་ཧཾ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི? རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ན་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ; ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ན་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ; ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ; ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, ཡ་མ་ཧཾ ‘ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི? རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ; ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ; ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠི་ས་མྨ་ཏཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ; ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ‘ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི; ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི? རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི.

‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཉྙ་པི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཊྛ་པི་ཡ་མཱ་ནེ ཝི་ཝ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཝི་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན པ་སྶ་ཏི ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ལཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ནྡྷཾ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཾ ཀི་ནྟི ཀ་རོ་མི! ཝེ་ད་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ…པེ… ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ… ས་ངྑཱ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ལོ་ཀ་དྷ་མྨོ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པྤ་ལཾ ཝཱ པ་དུ་མཾ ཝཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏཾ ཨུ་ད་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷཾ ཨུ་ད་ཀཱ ཨ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ཋཱ་ཏི [ཏི་ཊྛ་ནྟཾ (ཀ.)] ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཛཱ་ཏོ ལོ་ཀེ སཾ་ཝ་ཌྜྷོ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ ལོ་ཀེ་ནཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༩༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ [ཨ་ཡོ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ ན་དཱི མ་ཧ་ནྟཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཾ ཨཱ་ཝ་ཧེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕེ་ཎ་པི་ཎྜེ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པེ སཱ་རོ?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལ༹ཾ [ཨུ་ད་ཀ་བུ་བྦུ་ལ༹ཾ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལེ༹ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ…པེ… ཡཱ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སཱ་རོ?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ཋི་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཀཱ་ལེ མ་རཱི་ཙི་ཀཱ ཕ་ནྡ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ…པེ… ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་རཱི་ཙི་ཀཱ་ཡ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ….

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ [ཀུ་དྷཱ་རིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ [ཨ་ཀུ་ཀྐ་ཛཱ་ཏཾ (ཀ. སཱི. པཱི.), ཨ་ཀུ་ས་ཛཱ་ཏཾ (ཀ. སཱི.), ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཛ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ (ཀ.)]. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཨ་གྒེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛེ་ཡྻ. སོ ཏ་སྶ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛ་ནྟོ ཕེ་གྒུ་མྤི ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ཏོ སཱ་རཾ! ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷེ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ…པེ… ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རེ་སུ སཱ་རོ?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ མཱ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་པ་ཐེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ཡཾ ཝི་དཾ་སེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཡཱ་ཡ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎེ སཱ་རོ?

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི… ས་ཉྙཱ་ཡ་པི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི … ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ བུ་བྦུ་ལཱུ༹་པ་མཱ [བུ་བྦུ་ལཱུ་པ་མཱ (སཱི.), པུ་བྦུ་ལོ༹་པ་མཱ (ཀ.)];

མ་རཱི་ཙི་ཀཱུ་པ་མཱ ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་ད་ལཱུ་པ་མཱ;

མཱ་ཡཱུ་པ་མ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, དེ་སི་ཏཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ.

‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི;

རི་ཏྟ་ཀཾ ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཡོ ནཾ པ་སྶ་ཏི ཡོ་ནི་སོ.

‘‘ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ, བྷཱུ་རི་པ་ཉྙེ་ན དེ་སི་ཏཾ;

པ་ཧཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ, རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཐ [པ་སྶེ་ཐ (སཱི.)] ཚ་ཌྜི་ཏཾ.

‘‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡ་དཱ ཀཱ་ཡཾ ཛ་ཧ་ནྟི་མཾ;

ཨ་པ་ཝི་དྡྷོ [ཨ་པ་ཝི་ཊྛོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཏ་དཱ སེ་ཏི, པ་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ.

‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཱ་ཡཾ ས་ནྟཱ་ནོ, མཱ་ཡཱ་ཡཾ བཱ་ལ་ལཱ་པི་ནཱི;

ཝ་དྷ་ཀོ ཨེ་ས ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, སཱ་རོ ཨེ་ཏྠ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷེ ཨ་ཝེ་ཀྑེ་ཡྻ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ;

དི་ཝཱ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཏྟིཾ, ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ.

‘‘ཛ་ཧེ་ཡྻ ས་བྦ་སཾ་ཡོ་གཾ, ཀ་རེ་ཡྻ ས་ར་ཎ་ཏྟ་ནོ;

ཙ་རེ་ཡྻཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ་ཝ, པ་ཏྠ་ཡཾ ཨ་ཙྩུ་ཏཾ པ་ད’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ;

༤. གོ་མ་ཡ་པི་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ

༩༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ ཡཱ ས་ཉྙཱ…པེ… ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ ཡེ ས་ངྑཱ་རཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ནྟི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ, ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ན་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ… ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཏྟཾ གོ་མ་ཡ་པི་ཎྜཾ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ན་ཏྠི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ན་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྟ་ཀོ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ན་ཏྠི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.

‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སིཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པཱ་སཱ་ད་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་ད་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི [མ་ཧཱ་ཝི་ཡཱུ་ཧ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི (དཱི. ནི. ༢.༢༦༣)]. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པ་ལླ་ངྐ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ ད་ནྟ་མ་ཡཱ་ནི སཱ་ར་མ་ཡཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི གོ་ཎ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ནི པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ནི ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི [ཀཱ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི (སཱི.)] ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དཱ་ནི ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ སོ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་དྡྷ་ཛཱ་ནི ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཨ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ སོ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་དྡྷ་ཛཱ་ནི ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཨ་སྶ་རཱ་ཛ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ སོ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་དྡྷ་ཛཱ་ནི ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་ར་ཐ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཉྙོ ས་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་མ་ཎི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ…པེ… ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ སུ་བྷ་དྡཱ་དེ་ཝི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ…པེ… ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཁ་ཏྟི་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ་ནི པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ན་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ…པེ… ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷེ་ནུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ དུ་ཀཱུ་ལ་ས་ནྡ་ནཱ་ནི ཀཾ་སཱུ་པ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ…པེ… ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝ་ཏྠ་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ ཁོ་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ནི ཀོ་སེ་ཡྻ་སུ་ཁུ་མཱ་ནི ཀ་མྦ་ལ་སུ་ཁུ་མཱ་ནི ཀ་པྤཱ་སི་ཀ་སུ་ཁུ་མཱ་ནི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑུ…པེ… ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ; སཱ་ཡཾ པཱ་ཏཾ བྷ་ཏྟཱ་བྷི་ཧཱ་རོ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཡི་ཏྠ.

‘‘ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཏཾ ན་ག་རཾ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མི – ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་སཱ་ད་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ སོ པཱ་སཱ་དོ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མི – དྷ་མྨོ པཱ་སཱ་དོ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཏཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མི – མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པ་ལླ་ངྐ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ སོ པ་ལླ་ངྐོ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི – ད་ནྟ་མ་ཡོ ཝཱ སཱ་ར་མ་ཡོ ཝཱ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ ཝཱ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡོ ཝཱ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ནཱ་ག་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ སོ ནཱ་གོ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མི – ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ སོ ཨ་སྶོ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མི – ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཨ་སྶ་རཱ་ཛཱ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ སོ ར་ཐོ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མི – ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟོ ར་ཐོ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཧོ་ཏི ཡཱ མཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི – ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི ཝཱ ཝེ་ལཱ་མི་ཀཱ ཝཱ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཝ་ཏྠ་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཏཾ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཧོ་ཏི ཡ་མ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་རི་ད་ཧཱ་མི – ཁོ་མ་སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཀོ་སེ་ཡྻ་སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཀ་མྦ་ལ་སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཀ་པྤཱ་སི་ཀ་སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ. ཏེ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ སོ ཐཱ་ལི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི ཡ་ཏོ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་པ་ར་མཾ བྷུ་ཉྫཱ་མི ཏ་དུ་པི་ཡ་ཉྩ སཱུ་པེ་ཡྻཾ [སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་བྦེ ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ལ་མེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ, ཨ་ལཾ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ན་ཁ་སི་ཁཱ་སུ་ཏྟཾ

༩༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ… ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ, ཡེ ས་ངྑཱ་རཱ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ནྟི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ, ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ན་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ… ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཏྟཾ ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡཾ པཾ་སུཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ན་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི རཱུ་པཾ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ’’.

‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝེ་ད་ནཱ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑུ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ན ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.

‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ཉྙཱ ན་ཏྠི…པེ… ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ས་ངྑཱ་རཱ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཙེ་པི, བྷི་ཀྑུ, ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ན ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་པི ས་ངྑཱ་རཱ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཱ དྷུ་ཝཱ ས་སྶ་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.

‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ན ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠི ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, བྷི་ཀྑུ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ བྷ་ནྟེ’’…པེ… ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ…པེ… ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༩༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ, ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི? ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཡཾ རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི. ན་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ… ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ

༩༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨུ་སྶུ་སྶ་ཏི ཝི་སུ་སྶ་ཏི ན བྷ་ཝ་ཏི; ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ སི་ནེ་རུ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ན བྷ་ཝ་ཏི; ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཧོ་ཏི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡོ ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི ན བྷ་ཝ་ཏི; ན ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷོ [ག་དྡཱུ་ལ་བ་ནྡྷོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ད་ལ༹ྷེ ཁཱི་ལེ ཝཱ ཐ་མྦྷེ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷོ ཏ་མེ་ཝ ཁཱི་ལཾ ཝཱ ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ཏི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི…པེ… ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ས་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. སོ རཱུ་པ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ཏི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝེ་ད་ན་ཉྙེ་ཝ…པེ… ས་ཉྙ་ཉྙེ་ཝ… ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ཏི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ རཱུ་པཾ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ, ཝེ་ད་ནཾ…པེ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་མྷཱ, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྷཱ, ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི. ‘ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི…པེ… ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི…པེ… ན ཝེ་ད་ནཾ… ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. སོ རཱུ་པཾ ནཱ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ཏི ནཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝ་ཏི ནཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. སོ རཱུ་པཾ ཨ་ན་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝཾ ཨ་ན་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ, ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ནུ་པ་རི་དྷཱ་ཝཾ ཨ་ན་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཾ; པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་མྷཱ, པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ, པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྑཱ་རེ་ཧི, པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྷཱ, པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི. ‘པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. དུ་ཏི་ཡ་ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༠༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་སཱ་རོ. པུ་བྦཱ ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ ག་དྡུ་ལ་བ་དྡྷོ ད་ལ༹ྷེ ཁཱི་ལེ ཝཱ ཐ་མྦྷེ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷོ. སོ ག་ཙྪ་ཏི ཙེ་པི ཏ་མེ་ཝ ཁཱི་ལཾ ཝཱ ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི; ཏི་ཊྛ་ཏི ཙེ་པི ཏ་མེ་ཝ ཁཱི་ལཾ ཝཱ ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏི; ནི་སཱི་ད་ཏི ཙེ་པི ཏ་མེ་ཝ ཁཱི་ལཾ ཝཱ ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སཱི་ད་ཏི; ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཙེ་པི ཏ་མེ་ཝ ཁཱི་ལཾ ཝཱ ཐ་མྦྷཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ རཱུ་པཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ག་ཙྪ་ཏི ཙེ་པི ཨི་མེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི; ཏི་ཊྛ་ཏི ཙེ་པི ཨི་མེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏི; ནི་སཱི་ད་ཏི ཙེ་པི ཨི་མེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨུ་པ་ནི་སཱི་ད་ཏི; ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཙེ་པི ཨི་མེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨུ་པ་ནི་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟ་མི་དཾ ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ རཱ་གེ་ན དོ་སེ་ན མོ་ཧེ་ནཱ’ཏི. ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི; ཙི་ཏྟ་ཝོ་དཱ་ནཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.

‘‘དི་ཊྛཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟི་ཏཾ. ཏེ་ན་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཏ་རཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟ་མི་དཾ ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ རཱ་གེ་ན དོ་སེ་ན མོ་ཧེ་ནཱ’ཏི. ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི; ཙི་ཏྟ་ཝོ་དཱ་ནཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.

‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ. ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ པཱ་ཎཱ, ཏེ་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟི་ཏཱ, ཏེ་ཧི་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ཧི པཱ་ཎེ་ཧི ཙི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཏ་རཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟ་མི་དཾ ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ རཱ་གེ་ན དོ་སེ་ན མོ་ཧེ་ནཱ’ཏི. ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི; ཙི་ཏྟ་ཝོ་དཱ་ནཱ ས་ཏྟཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཛ་ཀོ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ ར་ཛ་ནཱ་ཡ ཝཱ ལཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ ཧ་ལི་དྡི་ཡཱ ཝཱ ནཱི་ལི་ཡཱ ཝཱ མ་ཉྫི་ཊྛཱ་ཡ [མ་ཉྫེ་ཊྛཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), མ་ཉྫེ་ཊྛི་ཡཱ (པཱི.)] ཝཱ སུ་པ་རི་མ་ཊྛེ ཕ་ལ་ཀེ ཝཱ བྷི་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དུ་སྶ་པ་ཊྚེ ཝཱ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཝཱ པུ་རི་ས་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནེ་ཡྻ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒིཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ རཱུ་པ་ཉྙེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཝེ་ད་ན་ཉྙེ་ཝ…པེ… ས་ཉྙ་ཉྙེ་ཝ… ས་ངྑཱ་རེ ཡེ་ཝ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཝཱ་སི་ཛ་ཊ་སུ་ཏྟཾ

༡༠༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ནོ ཨ་པ་སྶ་ཏོ. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཀིཾ པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི? ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི’’.

‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བ་ལཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ. ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ; ཏཱ་ནི ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ན ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ…པེ… ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.

‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བ་ལཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ. ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ; ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི, ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ‘བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀི་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ? བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ…པེ… བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ལ་ག་ཎྜ་སྶ ཝཱ པ་ལ་ག་ཎྜ་ནྟེ་ཝཱ་སི་སྶ ཝཱ ཝཱ་སི་ཛ་ཊེ དི་སྶ་ནྟེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལི་པ་དཱ་ནི དི་སྶ་ཏི ཨ་ངྒུ་ཊྛ་པ་དཾ. ནོ ཙ ཁྭ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཛྫ ཝཱ་སི་ཛ་ཊ་སྶ ཁཱི་ཎཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ཡྻོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་རེ’ཏི. ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཁཱི་ཎེ ཁཱི་ཎ་ནྟྭེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ཡྻོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་རེ’ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཁཱི་ཎེ ཁཱི་ཎ་ནྟྭེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ན་བ་དྡྷཱ་ཡ ཝ་སྶ་མཱ་སཱ་ནི ཨུ་ད་ཀེ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་ན ཐ་ལཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་པ་རེ་ཏཱ་ནི ཝེ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི. ཏཱ་ནི པཱ་ཝུ་ས་ཀེ་ན མེ་གྷེ་ན ཨ་བྷི་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནི ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༠༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ རཱུ་པ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཀ་སྶ་ཀོ མ་ཧཱ་ན་ངྒ་ལེ་ན ཀ་ས་ནྟོ ས་བྦཱ་ནི མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི ས་མྤ་དཱ་ལེ་ནྟོ ཀ་ས་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ རཱུ་པ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛ་ལཱ་ཡ་ཀོ པ་བྦ་ཛཾ ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་དྷུ་ནཱ་ཏི ནི་དྡྷུ་ནཱ་ཏི ནི་ཙྪོ་ཊེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མྦ་པི་ཎྜི་ཡཱ ཝ་ཎྚ་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཨ་མྦཱ་ནི ཝ་ཎྚ་པ་ཊི་བ་ནྡྷཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཡཱ ཀཱ་ཙི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ས་བྦཱ ཏཱ ཀཱུ་ཊ་ངྒ་མཱ ཀཱུ་ཊ་ནི་ནྣཱ ཀཱུ་ཊ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, ཀཱུ་ཊཾ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི མཱུ་ལ་ག་ནྡྷཱ ཀཱ་ལཱ༹་ནུ་སཱ་རི་ག་ནྡྷོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི སཱ་ར་ག་ནྡྷཱ, ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི པུ་པྥ་ག་ནྡྷཱ, ཝ་སྶི་ཀཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ཊྚ་རཱ་ཛཱ་ནོ [ཀུ་ཌྜ་རཱ་ཛཱ་ནོ (སཱི.)], ས་བྦེ་ཏེ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟི, རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་བྷཱ, ས་བྦཱ ཏཱ ཙ་ནྡི་མ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ, ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཝི་དྡྷེ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ དེ་ཝེ ཨཱ་དི་ཙྩོ ན་ཏཾ ཨ་བྦྷུ་སྶ་ཀྐ་མཱ་ནོ, ས་བྦཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཾ ཏ་མ་ག་ཏཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཧ་ཙྩ བྷཱ་ས་ཏེ ཙ ཏ་པ་ཏེ ཙ ཝི་རོ་ཙ་ཏེ ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ རཱུ་པ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི…པེ… ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏི? ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི – ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ རཱུ་པ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་བྦཾ ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

པུ་པྥ་ཝ་གྒོ ད་ས་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ན་དཱི པུ་པྥ་ཉྩ ཕེ་ཎ་ཉྩ, གོ་མ་ཡ་ཉྩ ན་ཁཱ་སི་ཁཾ;

སུ་དྡྷི་ཀཾ དྭེ ཙ ག་དྡུ་ལཱ, ཝཱ་སཱི་ཛ་ཊཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཏི.

མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཏྟོ.

ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀ་སྶ ཝ་གྒུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨུ་པ་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཙ, ཁ་ཛྫ་ནཱི ཐེ་ར་ས་ཝ྄ཧ་ཡཾ;

པུ་པྥ་ཝ་གྒེ་ན པ་ཎྞཱ་ས, དུ་ཏི་ཡོ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.