༣. ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༩༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ [ཨ་ཡོ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ ན་དཱི མ་ཧ་ནྟཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཾ ཨཱ་ཝ་ཧེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕེ་ཎ་པི་ཎྜེ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པེ སཱ་རོ?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལ༹ཾ [ཨུ་ད་ཀ་བུ་བྦུ་ལ༹ཾ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལེ༹ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ…པེ… ཡཱ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སཱ་རོ?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ཋི་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཀཱ་ལེ མ་རཱི་ཙི་ཀཱ ཕ་ནྡ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ…པེ… ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་རཱི་ཙི་ཀཱ་ཡ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ….

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏི་ཎྷཾ ཀུ་ཋཱ་རིཾ [ཀུ་དྷཱ་རིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨུ་ཛུཾ ན་ཝཾ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ [ཨ་ཀུ་ཀྐ་ཛཱ་ཏཾ (ཀ. སཱི. པཱི.), ཨ་ཀུ་ས་ཛཱ་ཏཾ (ཀ. སཱི.), ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཛ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ (ཀ.)]. ཏ་མེ་ནཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ; མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཨ་གྒེ ཚེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛེ་ཡྻ. སོ ཏ་སྶ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛ་ནྟོ ཕེ་གྒུ་མྤི ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀུ་ཏོ སཱ་རཾ! ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷེ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ…པེ… ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རེ་སུ སཱ་རོ?

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ མཱ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་པ་ཐེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་ཡཾ ཝི་དཾ་སེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ པ་སྶེ་ཡྻ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཡཱ་ཡ སཱ་རོ? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ཏཾ བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ པ་སྶ་ཏོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏུ་ཙྪ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྙེ་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀི་ཉྷི སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎེ སཱ་རོ?

‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི… ས་ཉྙཱ་ཡ་པི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི … ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –

‘‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ བུ་བྦུ་ལཱུ༹་པ་མཱ [བུ་བྦུ་ལཱུ་པ་མཱ (སཱི.), པུ་བྦུ་ལོ༹་པ་མཱ (ཀ.)];

མ་རཱི་ཙི་ཀཱུ་པ་མཱ ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་ད་ལཱུ་པ་མཱ;

མཱ་ཡཱུ་པ་མ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, དེ་སི་ཏཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ.

‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི;

རི་ཏྟ་ཀཾ ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཡོ ནཾ པ་སྶ་ཏི ཡོ་ནི་སོ.

‘‘ཨི་མ་ཉྩ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ, བྷཱུ་རི་པ་ཉྙེ་ན དེ་སི་ཏཾ;

པ་ཧཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ, རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཐ [པ་སྶེ་ཐ (སཱི.)] ཚ་ཌྜི་ཏཾ.

‘‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཡ་དཱ ཀཱ་ཡཾ ཛ་ཧ་ནྟི་མཾ;

ཨ་པ་ཝི་དྡྷོ [ཨ་པ་ཝི་ཊྛོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཏ་དཱ སེ་ཏི, པ་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ.

‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཱ་ཡཾ ས་ནྟཱ་ནོ, མཱ་ཡཱ་ཡཾ བཱ་ལ་ལཱ་པི་ནཱི;

ཝ་དྷ་ཀོ ཨེ་ས ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, སཱ་རོ ཨེ་ཏྠ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷེ ཨ་ཝེ་ཀྑེ་ཡྻ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ;

དི་ཝཱ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཏྟིཾ, ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ.

‘‘ཛ་ཧེ་ཡྻ ས་བྦ་སཾ་ཡོ་གཾ, ཀ་རེ་ཡྻ ས་ར་ཎ་ཏྟ་ནོ;

ཙ་རེ་ཡྻཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ་ཝ, པ་ཏྠ་ཡཾ ཨ་ཙྩུ་ཏཾ པ་ད’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ;