༩. ནཱ་ག་སུ་ཏྟཾ
༢༣༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ན་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མེ ཧི ནཱ་མ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཀི་མ་ངྒཾ [ཀི་མ་ངྒ (སཱི.)] པ་ནཱ་ཧ’’ནྟི?
ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ན་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨི་མེ ཧི ནཱ་མ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ནཱ་ཧ’’’ནྟི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ མ་ཧཱ་ས་ར་སཱི. ཏཾ ནཱ་གཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ཏཾ ས་ར་སིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལཾ ཨ་བྦུ་ཧེ་ཏྭཱ [ཨ་བྦྷཱུ་ཧེ་ཏྭཱ (ཀ.), ཨ་བྦཱ་ཧི་ཏྭཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༧༨)] སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་དྡ་མཾ ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ [ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ (པཱི. ཀ.)] ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བ་ལཱ་ཡ ཙ, ན ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཏ་རུ་ཎཱ བྷི་ངྐ་ཙྪཱ་པཱ ཏཾ ས་ར་སིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལཾ ཨ་བྦུ་ཧེ་ཏྭཱ ན སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་ཀ་དྡ་མཾ ཨ་ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ནེ་ཝ ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཧོ་ཏི ན བ་ལཱ་ཡ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཏེ་སཾ གི་ཧཱི པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཏཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་ག་དྷི་ཏཱ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ [ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ (ས་བྦ་ཏྠ) མ. ནི. ༡ པཱ་ས་རཱ་སི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི བ་ལཱ་ཡ ཙ, ན ཙ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ན་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཏེ་སཾ གི་ཧཱི པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཏཾ ལཱ་བྷཾ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ནེ་ཝ ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཧོ་ཏི ན བ་ལཱ་ཡ, ཏེ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ག་དྷི་ཏཱ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ ཏཾ ལཱ་བྷཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.