༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཙ་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ
༡༩༨. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་ཧུ་ལཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, ཙ་ཀྑུཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘སོ་ཏཾ…པེ… གྷཱ་ནཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ… ཀཱ་ཡོ… མ་ནོ ནི་ཙྩོ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, རཱ་ཧུ་ལ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… སོ་ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… གྷཱ་ན་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི … ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… ཀཱ་ཡ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི… མ་ན་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི; ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི; ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན པེ་ཡྻཱ་ལེ་ན ད་ས སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. པ་ཋ་མཾ.
༢-༡༠. རཱུ་པཱ་དི་སུ་ཏྟ་ན་ཝ་ཀཾ
༡༩༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, རཱ་ཧུ་ལ, རཱུ་པཱ ནི་ཙྩཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ས་དྡཱ… ག་ནྡྷཱ… ར་སཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… དྷ་མྨཱ….
‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ….
‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ…པེ… སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶོ… གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶོ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ… ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ….
‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ…པེ… སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ… གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ… ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ….
‘‘རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་དྡ་ས་ཉྙཱ… ག་ནྡྷ་ས་ཉྙཱ… ར་ས་ས་ཉྙཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ཉྙཱ… དྷ་མྨ་ས་ཉྙཱ….
‘‘རཱུ་པ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ…པེ… ས་དྡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ… ག་ནྡྷ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ… ར་ས་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ… དྷ་མྨ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ….
‘‘རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ …པེ… ས་དྡ་ཏ་ཎྷཱ… ག་ནྡྷ་ཏ་ཎྷཱ… ར་ས་ཏ་ཎྷཱ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཏ་ཎྷཱ… དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ….
‘‘པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ…པེ… ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ… ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ… ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ… ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ … ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ….
‘‘རཱུ་པཾ …པེ… ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ…པེ… ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ རཱ་ཧུ་ལ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. ཨ་ནུ་ས་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི, རཱ་ཧུ་ལ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
༡༢. ཨ་པ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ན་ཏོ ཀ་ཐཾ པ་སྶ་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་པ་ག་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་དྷཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ས་ནྟཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི, རཱ་ཧུ་ལ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི’’.
‘‘ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, རཱ་ཧུ་ལ, ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་པ་ག་ཏཾ མཱ་ན་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་དྷཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ས་ནྟཾ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི. དྭཱ་ད་ས་མཾ.
དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཙ་ཀྑུ རཱུ་པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་མྥ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཙ;
ས་ཉྙཱ ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ, དྷཱ་ཏུ ཁ་ནྡྷེ་ན ཏེ ད་ས;
ཨ་ནུ་ས་ཡཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཉྩེ་ཝ, ཝ་གྒོ ཏེ་ན པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
རཱ་ཧུ་ལ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.