༣. ཙ་ནྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀཱ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷཱ [ཨ་པྤ་ག་བྦཱ (ཀ.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཛ་རུ་ད་པཱ་ནཾ ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻ པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མཾ ཝཱ ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒཾ ཝཱ – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀཱ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷཱ’’.

‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀོ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷོ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎིཾ ཙཱ་ལེ་སི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎི ན ས་ཛྫ་ཏི ན ག་ཡ྄ཧ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ཀུ་ལེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ན ས་ཛྫ་ཏི ན ག་ཡ྄ཧ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི – ‘ལ་བྷ་ནྟུ ལཱ་བྷ་ཀཱ་མཱ, པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ ཀ་རོ་ནྟུ པུ་ཉྙཱ་ནཱི’ཏི; ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ, ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ.

‘‘ཀ་སྶ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏོ ཀུ་ལེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ན ས་ཛྫ་ཏི ན ག་ཡ྄ཧ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི – ‘ལ་བྷ་ནྟུ ལཱ་བྷ་ཀཱ་མཱ, པུ་ཉྙ་ཀཱ་མཱ ཀ་རོ་ནྟུ པུ་ཉྙཱ་ནཱི’ཏི; ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ; ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི སུ་མ་ནོ.

‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཡོ ཧི ཀོ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, སུ་ཏྭཱ ཙ པ་ན དྷ་མྨཾ པ་སཱི་དེ་ཡྻུཾ, པ་ས་ནྣཱ ཙ མེ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻུ’ནྟི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི [ཝི་ཉྙཱུ་ཧི (?)]. ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, སུ་ཏྭཱ ཙ པ་ན དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི. ཨི་ཏི དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཀཱ་རུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ [ཨ་ནུ་ད་ཡཾ (བ་ཧཱུ་སུ) དྭི་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ན ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཾ] པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ མེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, སུ་ཏྭཱ ཙ པ་ན དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི. ཨི་ཏི དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཀཱ་རུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཀ་སྶ་པེ་ན ཝཱ ཧི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མི ཡོ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོ, ཨོ་ཝ་དི་ཏེ་ཧི ཙ པ་ན ཝོ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.