༡. ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ

༡༩༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལཱ༹་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ [ཀ་སི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ (ཀ.)] བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ན་ངྒ་ལ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཝ་པྤ་ཀཱ་ལེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཋི་ཏཾ. དི་སྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ས་མ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙ, ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫཱ་མི. ཏྭ་མྤི, ས་མ་ཎ, ཀ་ས་སྶུ ཙ ཝ་པ་སྶུ ཙ, ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫ་སྶཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙ, ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི. ན ཁོ མ་ཡཾ པ་སྶཱ་མ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཡུ་གཾ ཝཱ ན་ངྒ་ལཾ ཝཱ ཕཱ་ལཾ ཝཱ པཱ་ཙ་ནཾ ཝཱ བ་ལཱི་བ་དྡེ ཝཱ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙ, ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

‘‘ཀ་སྶ་ཀོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་སི, ན ཙ པ་སྶཱ་མི ཏེ ཀ་སིཾ;

ཀ་སྶ་ཀོ པུ་ཙྪི་ཏོ བྲཱུ་ཧི, ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནེ་མུ ཏཾ ཀ་སི’’ནྟི.

‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛཾ ཏ་པོ ཝུ་ཊྛི, པ་ཉྙཱ མེ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ;

ཧི་རཱི ཨཱི་སཱ མ་ནོ ཡོ་ཏྟཾ, ས་ཏི མེ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ནཾ.

‘‘ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟོ ཝ་ཙཱི་གུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོ;

ས་ཙྩཾ ཀ་རོ་མི ནི་དྡཱ་ནཾ, སོ་ར་ཙྩཾ མེ པ་མོ་ཙ་ནཾ.

‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ;

ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་སཱ ཀ་སཱི ཀ་ཊྛཱ, སཱ ཧོ་ཏི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ;

ཨེ་ཏཾ ཀ་སིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ་ན, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷུ་ཉྫ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ. ཀ་སྶ་ཀོ བྷ་ཝཾ. ཡ་ཉྷི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལ་མྤི ཀ་སིཾ ཀ་ས་ཏཱི’’ཏི [བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི (ཀ.)].

‘‘གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ མེ ཨ་བྷོ་ཛ་ནེ་ཡྻཾ,

ས་མྤ་སྶ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ནེ་ས དྷ་མྨོ;

གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ པ་ནུ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ,

དྷ་མྨེ ས་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཝུ་ཏྟི་རེ་སཱ.

‘‘ཨ་ཉྙེ་ན ཙ ཀེ་ཝ་ལི་ནཾ མ་ཧེ་སིཾ,

ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ;

ཨ་ནྣེ་ན པཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་སྶུ,

ཁེ་ཏྟ་ཉྷི ཏཾ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.