༢. གཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན་ཛྫཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ཏཱི་རེ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘དུ་ཀྑཾ ཁོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, ཀཾ ནུ ཁྭཱ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ [ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི?
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཁོ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡ་མ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ.
‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཁོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡ་མ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ.
‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡ་མ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ.
‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཁོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ…པེ… ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡ་མ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ.
‘‘ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཁོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡ་མ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡྭཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཏ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏ! ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ; ཡེ་པི ཏེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡེ ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཡེ ཙ བུ་དྡྷཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ;
ཡོ ཙེ་ཏ་ར་ཧི ས་མྦུ་དྡྷོ, བ་ཧཱུ་ནཾ [བ་ཧུ་ནྣཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] སོ་ཀ་ནཱ་ས་ནོ.
‘‘ས་བྦེ ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ནོ, ཝི་ཧཾ་སུ [ཝི་ཧ་རིཾ་སུ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཙ;
ཏ་ཐཱ་པི ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ཨེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་ན དྷ་མྨ་ཏཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མེ་ན [ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ་ན (སཱི. པཱི. ཀ.)], མ་ཧ་ཏྟ་མ་བྷི་ཀ་ངྑ་ཏཱ;
ས་དྡྷ་མྨོ ག་རུ་ཀཱ་ཏ་བྦོ, ས་རཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི.