༥. དུ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༦. [ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་དི་ནཱ པཱ་ཋེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཧི ‘‘ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི པ་རཱ་ཛ་ཡེ ག་ར་ཧ་པྤ་ཏྟོ…པེ… ཝུ་ཏྟ་ཛ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཨུ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ] ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་སི ཡེ་ན ཀཱ་སི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ – ‘‘རཱ་ཛཱ ཀི་ར མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ མ་མཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་ཏོ ཡེ་ན ཀཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་ཡྻཱ་སི ཡེ་ན ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ ཙ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ རཱ་ཛཱ ཙ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ས་ངྒཱ་མེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ས་ངྒཱ་མེ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟཾ པ་རཱ་ཛེ་སི, ཛཱི་ཝ་གྒཱ་ཧ་ཉྩ ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཁོ མྱཱ་ཡཾ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཨ་དུ་བྦྷ་ནྟ་སྶ དུ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ནཾ ཨོ་ས་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི [ཨོ་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ནཾ ཨོ་ས་ཛྫི [ཨོ་སྶ་ཛི (སཱི.), ཨོ་སྶ་ཛྫི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་སི ཡེ་ན ཀཱ་སི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ – ‘རཱ་ཛཱ ཀི་ར མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ མ་མཾ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་ཏོ ཡེ་ན ཀཱ་སཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་ཡྻཱ་སི ཡེ་ན ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ ཙ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ རཱ་ཛཱ ཙ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ས་ངྒཱ་མེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒཱ་མེ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟཾ པ་རཱ་ཛེ་སི, ཛཱི་ཝ་གྒཱ་ཧ་ཉྩ ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཁོ མྱཱ་ཡཾ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟོ ཨ་དུ་བྦྷ་ནྟ་སྶ དུ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཾ ས་བྦཾ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཾ ས་བྦཾ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ནཾ ཨོ་ས་ཛྫེ་ཡྻ’’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ར་ཐ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ནཾ ཨོ་ས་ཛྫཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཝི་ལུ་མྤ་ཏེ་ཝ པུ་རི་སོ, ཡཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི;
ཡ་དཱ ཙ་ཉྙེ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི, སོ ཝི་ལུ་ཏྟོ ཝི་ལུ་པྤ་ཏི [ཝི་ལུ་མྤ་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)].
‘‘ཋཱ་ན་ཉྷི མ་ཉྙ་ཏི བཱ་ལོ, ཡཱ་ཝ པཱ་པཾ ན པ་ཙྩ་ཏི;
ཡ་དཱ ཙ པ་ཙྩ་ཏི པཱ་པཾ, ཨ་ཐ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཧ་ནྟཱ ལ་བྷ་ཏི [ལ་བྷ་ཏི ཧ་ནྟཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཧ་ནྟཱ་རཾ, ཛེ་ཏཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏེ ཛ་ཡཾ;
ཨ་ཀྐོ་ས་ཀོ ཙ ཨ་ཀྐོ་སཾ, རོ་སེ་ཏཱ་ར་ཉྩ རོ་ས་ཀོ;
ཨ་ཐ ཀ་མྨ་ཝི་ཝ་ཊྚེ་ན, སོ ཝི་ལུ་ཏྟོ ཝི་ལུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི.