༢. པ་ཉྩ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ

༡༢༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ པ་སེ་ན་དི་པ་མུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཱ་ནཾ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི? ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ [ཏ་ཏྲེ་ཀེ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ས་དྡཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ག་ནྡྷཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ར་སཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི. ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ.

ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, མཱ་རི་སཱ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི [དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ‘‘ཨེ་ཝཾ, མཱ་རི་སཱ’’ཏི ཁོ ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ.

ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་ཉྩ རཱ་ཛཱ་ནོ པ་སེ་ན་དི་པ་མུ་ཁཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏཱ་ནཾ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’ནྟི? ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ས་དྡཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ག་ནྡྷཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ར་སཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་གྒ’’ནྟི?

‘‘མ་ནཱ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་གྒ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏེ་ཝ [ཏེ ཙ (སཱི. པཱི. ཀ.), ཡེ ཙ (སྱཱ. ཀཾ.)], མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱུ་པཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཝ [ཏེ ཙ (སཱི. པཱི. ཀ.)] རཱུ་པཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཙ ཡོ རཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཏེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ རཱུ་པཱ པ་ར་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་སྶ རཱུ་པཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཝ ས་དྡཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཙ ཡོ ས་དྡེ་ཧི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཏེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ས་དྡཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ས་དྡཱ པ་ར་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་སྶ ས་དྡཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་ནྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཝ ག་ནྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཙ ཡོ ག་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཏེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ག་ནྡྷཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ག་ནྡྷཱ པ་ར་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་སྶ ག་ནྡྷཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་སཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཝ ར་སཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཙ ཡོ ར་སེ་ཧི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཏེ་ཧི ར་སེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ར་སཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ར་སཱ པ་ར་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་སྶ ར་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཝ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཙ ཡོ ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཏེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ པ་ར་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ཏ་སྶ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙ་ནྡ་ན་ངྒ་ལི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏ་སྶཾ པ་རི་སཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ནྡ་ན་ངྒ་ལི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ ཙ་ནྡ་ན་ངྒ་ལི་ཀཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.

ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ནྡ་ན་ངྒ་ལི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི –

‘‘པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ ཀོ་ཀ་ན་དཾ སུ་ག་ནྡྷཾ,

པཱ་ཏོ སི་ཡཱ ཕུ་ལླ་མ་ཝཱི་ཏ་ག་ནྡྷཾ;

ཨ་ངྒཱི་ར་སཾ པ་སྶ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ,

ཏ་པ་ནྟ་མཱ་དི་ཙྩ་མི་ཝ་ནྟ་ལི་ཀྑེ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་ཉྩ རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ་ནྡ་ན་ངྒ་ལི་ཀཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ནྡ་ན་ངྒ་ལི་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སཱི་ཏི.