༡༠. ཡ་ཀྑ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ཨི་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ནྡ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ, ཨི་ནྡ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨི་ནྡ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘རཱུ་པཾ ན ཛཱི་ཝ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ, ཀ་ཐཾ ནྭ་ཡཾ ཝི་ནྡ་ཏི་མཾ ས་རཱི་རཾ;
ཀུ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛཱི་ཡ་ཀ་པི་ཎྜ་མེ་ཏི, ཀ་ཐཾ ནྭ་ཡཾ ས་ཛྫ་ཏི ག་བྦྷ་ར་སྨི’’ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཾ ཀ་ལ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ལ་ལཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྦུ་དཾ;
ཨ་བྦུ་དཱ ཛཱ་ཡ་ཏེ པེ་སི, པེ་སི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི གྷ་ནོ;
གྷ་ནཱ པ་སཱ་ཁཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ་པི ཙ.
‘‘ཡ་ཉྩ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི མཱ་ཏཱ, ཨ་ནྣཾ པཱ་ན་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ;
ཏེ་ན སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་པེ་ཏི, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ན་རོ’’ཏི.
༢. ས་ཀྐ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐ་ནཱ་མ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ས་བྦ་ག་ནྠ་པྤ་ཧཱི་ན་སྶ, ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་སྶ ཏེ ས་ཏོ;
ས་མ་ཎ་སྶ ན ཏཾ སཱ་དྷུ, ཡ་ད་ཉྙ་མ་ནུ་སཱ་ས་སཱི’’ཏི [ཡ་ད་ཉྙ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
‘‘ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝ་ཎྞེ་ན, སཾ་ཝཱ་སོ ས་ཀྐ ཛཱ་ཡ་ཏི;
ན ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི ས་པྤ་ཉྙོ, མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏུཾ.
‘‘མ་ན་སཱ ཙེ པ་ས་ནྣེ་ན, ཡ་ད་ཉྙ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏི;
ན ཏེ་ན ཧོ་ཏི སཾ་ཡུ་ཏྟོ, ཡཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ [སཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ’’ཏི.
༣. སཱུ་ཙི་ལོ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ག་ཡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩེ སཱུ་ཙི་ལོ་མ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཁ་རོ ཙ ཡ་ཀྑོ སཱུ་ཙི་ལོ་མོ ཙ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཁ་རོ ཡ་ཀྑོ སཱུ་ཙི་ལོ་མཾ ཡ་ཀྑཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་སོ ས་མ་ཎོ’’ཏི! ‘‘ནེ་སོ ས་མ་ཎོ, ས་མ་ཎ་ཀོ ཨེ་སོ’’. ‘‘ཡཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་དི ཝཱ སོ ས་མ་ཎོ ཡ་དི ཝཱ པ་ན སོ ས་མ་ཎ་ཀོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སཱུ་ཙི་ལོ་མོ ཡ་ཀྑོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པ་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱུ་ཙི་ལོ་མོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷཱ་ཡ་སི མཾ ས་མ་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷཱ་ཡཱ་མི; ཨ་པི ཙ ཏེ ས་མྥ་སྶོ པཱ་པ་ཀོ’’ཏི. ‘‘པ་ཉྷཾ ཏཾ, ས་མ་ཎ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ མེ ན བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་སི, ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཏེ ཁི་པི་སྶཱ་མི, ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཏེ ཕཱ་ལེ་སྶཱ་མི, པཱ་དེ་སུ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ [པཱ་རཾ ག་ངྒཱ་ཡ (ཀ.)] ཁི་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ, ཡོ མེ ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཁི་པེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ པཱ་དེ་སུ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ ཁི་པེ་ཡྻ; ཨ་པི ཙ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་ཙྪ ཡ་དཱ ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱུ་ཙི་ལོ་མོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི – ( ) [(ཨ་ཐ ཁོ སཱུ་ཙི་ལོ་མོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི.) (སཱི.)]
‘‘རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ,
ཨ་ར་ཏཱི ར་ཏཱི ལོ་མ་ཧཾ་སོ ཀུ་ཏོ་ཛཱ;
ཀུ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ,
ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ དྷ་ངྐ་མི་ཝོ་སྶ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ,
ཨ་ར་ཏཱི ར་ཏཱི ལོ་མ་ཧཾ་སོ ཨི་ཏོ་ཛཱ;
ཨི་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ,
ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ དྷ་ངྐ་མི་ཝོ་སྶ་ཛ་ནྟི.
‘‘སྣེ་ཧ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ, ནི་གྲོ་དྷ་སྶེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་ཛཱ;
པུ་ཐཱུ ཝི་ས་ཏྟཱ ཀཱ་མེ་སུ, མཱ་ལུ་ཝཱ་ཝ ཝི་ཏ་ཏཱ [ཝི་ཏྠ་ཏཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཝ་ནེ.
‘‘ཡེ ནཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ,
ཏེ ནཾ ཝི་ནོ་དེ་ནྟི སུ་ཎོ་ཧི ཡ་ཀྑ;
ཏེ དུ་ཏྟ་རཾ ཨོ་གྷ་མི་མཾ ཏ་ར་ནྟི,
ཨ་ཏི་ཎྞ་པུ་བྦཾ ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི.
༤. མ་ཎི་བྷ་དྡ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཎི་མཱ་ལི་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ མ་ཎི་བྷ་དྡ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཎི་བྷ་དྡོ ཡ་ཀྑོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ས་ཏཱི་མ་ཏོ ས་དཱ བྷ་དྡཾ, ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མེ་དྷ་ཏི;
ས་ཏཱི་མ་ཏོ སུ་ཝེ སེ་ཡྻོ, ཝེ་རཱ ཙ པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་ཏཱི་མ་ཏོ ས་དཱ བྷ་དྡཾ, ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་མེ་དྷ་ཏི;
ས་ཏཱི་མ་ཏོ སུ་ཝེ སེ་ཡྻོ, ཝེ་རཱ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡ་སྶ ས་བྦ་མ་ཧོ་ར་ཏྟཾ [ར་ཏྟིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཨ་ཧིཾ་སཱ་ཡ ར་ཏོ མ་ནོ;
མེ་ཏྟཾ སོ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཝེ་རཾ ཏ་སྶ ན ཀེ་ན་ཙཱི’’ཏི.
༥. སཱ་ནུ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ སཱ་ནུ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ ཡ་ཀྑེ་ན ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ.
‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི ཡེ;
ན ཏེ་ཧི ཡ་ཀྑཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཨི་ཏི མེ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ སུ་ཏཾ;
སཱ དཱ་ནི ཨ་ཛྫ པ་སྶཱ་མི, ཡ་ཀྑཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི སཱ་ནུ་ནཱ’’ཏི.
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི ཡེ.
‘‘ན ཏེ་ཧི ཡ་ཀྑཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, སཱ་ཧུ ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ སུ་ཏཾ;
སཱ་ནུཾ པ་བུ་དྡྷཾ ཝ་ཛྫཱ་སི, ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨི་དཾ;
མཱ་ཀཱ་སི པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ཝི ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཧོ.
‘‘ས་ཙེ ཙ [ས་ཙེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.), ཡ་ཉྩེ་ཝ (སཱི.)] པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཀ་རི་སྶ་སི ཀ་རོ་སི ཝཱ;
ན ཏེ དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཏྱ་ཏྠི, ཨུ་པྤ་ཙྩཱ་པི པ་ལཱ་ཡ་ཏོ’’ཏི.
‘‘མ་ཏཾ ཝཱ ཨ་མྨ རོ་ད་ནྟི, ཡོ ཝཱ ཛཱི་ཝཾ ན དི་སྶ་ཏི;
ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨ་མྨ པ་སྶ་ནྟཱི, ཀ་སྨཱ མཾ ཨ་མྨ རོ་ད་སཱི’’ཏི.
‘‘མ་ཏཾ ཝཱ པུ་ཏྟ རོ་ད་ནྟི, ཡོ ཝཱ ཛཱི་ཝཾ ན དི་སྶ་ཏི;
ཡོ ཙ ཀཱ་མེ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ན, པུ་ན་རཱ་ག་ཙྪ་ཏེ ཨི་དྷ;
ཏཾ ཝཱ་པི པུ་ཏྟ རོ་ད་ནྟི, པུ་ན ཛཱི་ཝཾ མ་ཏོ ཧི སོ.
‘‘ཀུ་ཀྐུ་ལཱ༹ ཨུ་བྦྷ་ཏོ ཏཱ་ཏ, ཀུ་ཀྐུ་ལ༹ཾ [ཀུ་ཀྐུ་ལེ༹ (སཱི.)] པ་ཏི་ཏུ་མི་ཙྪ་སི;
ན་ར་ཀཱ ཨུ་བྦྷ་ཏོ ཏཱ་ཏ, ན་ར་ཀཾ པ་ཏི་ཏུ་མི་ཙྪ་སི.
‘‘ཨ་བྷི་དྷཱ་ཝ་ཐ བྷ་དྡ་ནྟེ, ཀ་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཡཱ་མ་སེ;
ཨཱ་དི་ཏྟཱ ནཱི་ཧ་ཏཾ [ནི་བྦྷ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.), ནི་བྷ་ཏཾ (པཱི. ཀ.)] བྷ་ཎྜཾ, པུ་ན ཌ་ཡ྄ཧི་ཏུ་མི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
༦. པི་ཡ་ངྐ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༤༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་པ་དཱ་ནི བྷཱ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པི་ཡ་ངྐ་ར་མཱ་ཏཱ ཡ་ཀྑི་ནཱི པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཏོ་སེ་སི –
‘‘མཱ ས་དྡཾ ཀ་རི པི་ཡ་ངྐ་ར, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་པ་དཱ་ནི བྷཱ་ས་ཏི;
ཨ་པི [ཨ་པི (སཱི.)] ཙ དྷ་མྨ་པ་དཾ ཝི་ཛཱ་ནི་ཡ, པ་ཊི་པ་ཛྫེ་མ ཧི་ཏཱ་ཡ ནོ སི་ཡཱ.
‘‘པཱ་ཎེ་སུ ཙ སཾ་ཡ་མཱ་མ་སེ, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ ན བྷ་ཎཱ་མ་སེ;
སི་ཀྑེ་མ སུ་སཱི་ལྱ་མ་ཏྟ་ནོ [སུ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ནོ (སཱི. ཀ.)], ཨ་པི མུ་ཙྩེ་མ པི་སཱ་ཙ་ཡོ་ནི་ཡཱ’’ཏི.
༧. པུ་ན་བྦ་སུ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ པུ་ན་བྦ་སུ་མཱ་ཏཱ ཡ་ཀྑི་ནཱི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཏོ་སེ་སི –
‘‘ཏུ་ཎྷཱི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀེ ཧོ་ཧི, ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཧི པུ་ན་བྦ་སུ;
ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ, དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མི ས་ཏྠུ་ནོ.
‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ, ས་བྦ་ག་ནྠ་པྤ་མོ་ཙ་ནཾ;
ཨ་ཏི་ཝེ་ལཱ ཙ མེ ཧོ་ཏི, ཨ་སྨིཾ དྷ་མྨེ པི་ཡཱ་ཡ་ནཱ.
‘‘པི་ཡོ ལོ་ཀེ ས་ཀོ པུ་ཏྟོ, པི་ཡོ ལོ་ཀེ ས་ཀོ པ་ཏི;
ཏ་ཏོ པི་ཡ་ཏ་རཱ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ མ་གྒ་ནཱ.
‘‘ན ཧི པུ་ཏྟོ པ་ཏི ཝཱ་པི, པི་ཡོ དུ་ཀྑཱ པ་མོ་ཙ་ཡེ;
ཡ་ཐཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་ཏི པཱ་ཎི་ནཾ.
‘‘ལོ་ཀེ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏ་སྨིཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སཾ་ཡུ་ཏེ;
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མོ་ཀྑཱ་ཡ, ཡཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྷཾ;
ཏཾ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་མི་ཙྪཱ་མི, ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཧི པུ་ན་བྦ་སཱུ’’ཏི.
‘‘ཨ་མྨཱ ན བྱཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ་མུ་ཏྟ་རཱ;
དྷ་མྨ་མེ་ཝ ནི་སཱ་མེ་ཧི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཁཾ;
ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་མྨཱ དུ་ཀྑཾ ཙ་རཱ་མ་སེ.
‘‘ཨེ་ས དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ་ནཾ པ་བྷ་ངྐ་རོ;
བུ་དྡྷོ ཨ་ནྟི་མ་སཱ་རཱི་རོ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཙ་ཀྑུ་མཱ’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ ཁོ པ་ཎྜི་ཏོ ནཱ་མ, པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ ཨུ་རེ་ས་ཡོ;
པུ་ཏྟོ མེ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ, དྷ་མྨཾ སུ་དྡྷཾ པི་ཡཱ་ཡ་ཏི.
‘‘པུ་ན་བྦ་སུ སུ་ཁཱི ཧོ་ཧི, ཨ་ཛྫཱ་ཧ་མྷི ས་མུ་གྒ་ཏཱ;
དི་ཊྛཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་པི སུ་ཎཱ་ཏུ མེ’’ཏི.
༨. སུ་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི སཱི་ཏ་ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི – ‘‘བུ་དྡྷོ ཀི་ར ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ. སྭེ དཱ་ནཱ་ཧཾ ཀཱ་ལེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བུ་དྡྷ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫི. ར་ཏྟི་ཡཱ སུ་དཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཊྛཱ་སི པ་བྷཱ་ཏ་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན སི་ཝ་ཐི་ཀ་དྭཱ་རཾ [སཱི་ཝ་ཐི་ཀ་དྭཱ་རཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་མ་ནུ་སྶཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་ཏོ་ཝ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སི་ཝ་ཀོ [སཱི་ཝ་ཀོ (སཱི. པཱི.)] ཡ་ཀྑོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སི –
‘‘ས་ཏཾ ཧ་ཏྠཱི ས་ཏཾ ཨ་སྶཱ, ས་ཏཾ ཨ་སྶ་ཏ་རཱི་ར་ཐཱ;
ས་ཏཾ ཀ་ཉྙཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་མུ་ཀྐ་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལཱ;
ཨེ་ཀ་སྶ པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ག་ཧ་པ་ཏི;
ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཾ ཏེ སེ་ཡྻོ, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨཱ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ཡཾ ཨ་ཧོ་སི བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ, སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་ཏོ་ཝ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སི་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སི –
‘‘ས་ཏཾ ཧ་ཏྠཱི ས་ཏཾ ཨ་སྶཱ…པེ…
ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ག་ཧ་པ་ཏི;
ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཾ ཏེ སེ་ཡྻོ, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨཱ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ཡཾ ཨ་ཧོ་སི བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ, སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་ཏོ་ཝ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སི་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ས་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་སི –
‘‘ས་ཏཾ ཧ་ཏྠཱི ས་ཏཾ ཨ་སྶཱ…པེ…
ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ག་ཧ་པ་ཏི;
ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཾ ཏེ སེ་ཡྻོ, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཨཱ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ཡཾ ཨ་ཧོ་སི བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ, སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན སཱི་ཏ་ཝ་ནཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཧི སུ་ད་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི, ནཱ་མེ་ན མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ལ་པ་ཏཱི་ཏི, ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི?
‘‘ས་བྦ་དཱ ཝེ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ;
ཡོ ན ལི་མྤ་ཏི ཀཱ་མེ་སུ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ནི་རཱུ་པ་དྷི.
‘‘ས་བྦཱ ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཚེ་ཏྭཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡེ ད་རཾ;
ཨུ་པ་ས་ནྟོ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ས་ནྟིཾ པ་པྤུ་ཡྻ ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི [ཙེ་ཏ་སོ་ཏི (སཱི.)].
༩. པ་ཋ་མ་སུ་ཀྐཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ཀྐཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ཀྐཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཡ་ཀྑོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཀིཾ མེ ཀ་ཏཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ མ་ནུ་སྶཱ, མ་དྷུ་པཱི་ཏཱ་ཝ སེ་ཡ་རེ;
ཡེ སུ་ཀྐཾ ན པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི, དེ་སེ་ནྟིཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ.
‘‘ཏ་ཉྩ པ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི་ཡཾ, ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀ་མོ་ཛ་ཝཾ;
པི་ཝ་ནྟི མ་ཉྙེ ས་པྤ་ཉྙཱ, ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་མི་ཝ པ་ནྠ་གཱུ’’ཏི [ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་མི་ཝ་དྡྷ་གཱུ་ཏི (སཱི.)].
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཀྐཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སུ་ཀྐཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ཀྐཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཡ་ཀྑོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘པུ་ཉྙཾ ཝ་ཏ པ་ས་ཝི བ་ཧུཾ, ས་པྤ་ཉྙོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ;
ཡོ སུ་ཀྐཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི བྷོ་ཛ་ནཾ, ས་བྦ་ག་ནྠེ་ཧི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི [ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)].
༡༡. ཙཱི་རཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཙཱི་རཱ་ཡ [ཙི་རཱ་ཡ (ཀ.)] བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཙཱི་རཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ཡ་ཀྑོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་ན སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘པུ་ཉྙཾ ཝ་ཏ པ་ས་ཝི བ་ཧུཾ, ས་པྤ་ཉྙོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ;
ཡོ ཙཱི་རཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི ཙཱི་ཝ་རཾ, ས་བྦ་ཡོ་གེ་ཧི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི [ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)].
༡༢. ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ཀྑ་མ, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཀྑ་མི. ‘‘པ་ཝི་ས, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝི་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ཀྑ་མ, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཀྑ་མི. ‘‘པ་ཝི་ས, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝི་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ཀྑ་མ, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ནི་ཀྑ་མི. ‘‘པ་ཝི་ས, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝི་སི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་མྤི ཁོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་ཀྑ་མ, ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མི. ཡཾ ཏེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཉྷཾ ཏཾ, ས་མ་ཎ, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ས་ཙེ མེ ན བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་སི, ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཏེ ཁི་པི་སྶཱ་མི, ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཏེ ཕཱ་ལེ་སྶཱ་མི, པཱ་དེ་སུ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ ཁི་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ, ཡེ མེ ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཁི་པེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཕཱ་ལེ་ཡྻ, པཱ་དེ་སུ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ ཁི་པེ་ཡྻ. ཨ་པི ཙ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་ཙྪ ཡ་དཱ ཀ་ངྑ་སཱི’’ཏི [(ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཡ་ཀྑོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི.) (སཱི.)].
‘‘ཀིཾ་སཱུ་དྷ ཝི་ཏྟཾ པུ་རི་ས་སྶ སེ་ཊྛཾ, ཀིཾ་སུ སུ་ཙི་ཎྞཾ སུ་ཁ་མཱ་ཝ་ཧཱ་ཏི;
ཀིཾ་སུ ཧ་ཝེ སཱ་དུ་ཏ་རཾ ར་སཱ་ནཾ, ཀ་ཐཾ་ཛཱི་ཝིཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ཧུ སེ་ཊྛ’’ནྟི.
‘‘ས་དྡྷཱི་དྷ ཝི་ཏྟཾ པུ་རི་སྶ སེ་ཊྛཾ, དྷ་མྨོ སུ་ཙི་ཎྞོ སུ་ཁ་མཱ་ཝ་ཧཱ་ཏི;
ས་ཙྩཾ ཧ་ཝེ སཱ་དུ་ཏ་རཾ ར་སཱ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ཛཱི་ཝིཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ཧུ སེ་ཊྛ’’ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ་སུ ཏ་ར་ཏི ཨོ་གྷཾ, ཀ་ཐཾ་སུ ཏ་ར་ཏི ཨ་ཎྞ་ཝཾ;
ཀ་ཐཾ་སུ དུ་ཀྑ་མ་ཙྩེ་ཏི, ཀ་ཐཾ་སུ པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ཏ་ར་ཏི ཨོ་གྷཾ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨ་ཎྞ་ཝཾ;
ཝཱི་རི་ཡེ་ན དུ་ཀྑ་མ་ཙྩེ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ་སུ ལ་བྷ་ཏེ པ་ཉྙཾ, ཀ་ཐཾ་སུ ཝི་ནྡ་ཏེ དྷ་ནཾ;
ཀ་ཐཾ་སུ ཀི་ཏྟིཾ པ་པྤོ་ཏི, ཀ་ཐཾ མི་ཏྟཱ་ནི ག་ནྠ་ཏི;
ཨ་སྨཱ ལོ་ཀཱ པ་རཾ ལོ་ཀཾ, ཀ་ཐཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ས་དྡ་ཧཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ, དྷ་མྨཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱ;
སུ་སྶཱུ་སཾ [སུ་སྶཱུ་སཱ (སཱི. པཱི.)] ལ་བྷ་ཏེ པ་ཉྙཾ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ.
‘‘པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ་རཱི དྷུ་ར་ཝཱ, ཨུ་ཊྛཱ་ཏཱ ཝི་ནྡ་ཏེ དྷ་ནཾ;
ས་ཙྩེ་ན ཀི་ཏྟིཾ པ་པྤོ་ཏི, ད་དཾ མི་ཏྟཱ་ནི ག་ནྠ་ཏི;
ཨ་སྨཱ ལོ་ཀཱ པ་རཾ ལོ་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ པེ་ཙྩ ན སོ་ཙ་ཏི.