༣. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༢༧༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་པོ་དཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་པོ་དོ [ཏ་པོ་དཱ (སཱི.)] ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏུཾ. ཏ་པོ་དེ ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རོ ཨ་ཊྛཱ་སི ག་ཏྟཱ་ནི པུ་བྦཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ [སུ་ཀྑཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ (ཀ.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཏ་པོ་དཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་མི་དྡྷིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དྷཱ་རེ་སི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ. ཏྭཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་སི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ. དྷཱ་རེ་སི པ་ན ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ་ཏི. ཏྭཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་སི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ ན དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ; པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ; དྷཱ་རེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་སོ ཙ ཝི་བྷ་ངྒོ ཙ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ; ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
༢༨༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་པོ་དོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏུཾ. ཏ་པོ་དེ ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རོ ཨ་ཊྛཱ་སིཾ ག་ཏྟཱ་ནི པུ་བྦཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཏ་པོ་དཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘དྷཱ་རེ་སི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩཱ’’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ དེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ. ཏྭཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་སི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩཱ’ཏི? ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ. དྷཱ་རེ་སི པ་ན ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ’ཏི? ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ་ཏི. ཏྭཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷཱ་རེ་སི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ’ཏི? ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན དྷཱ་རེ་མི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཡོ གཱ་ཐཱ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ; པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ; དྷཱ་རེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏོ, བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་སོ ཙ ཝི་བྷ་ངྒོ ཙ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, བྷ་ནྟེ, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ; ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑུ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ, ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ;
ཡ་ད་ཏཱི་ཏཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཏཾ, ཨ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཡོ དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཏཾ ཝི་དྭཱ མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ.
‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤཾ, ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེ;
ན ཧི ནོ ས་ངྒ་རཾ ཏེ་ན, མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨཱ་ཏཱ་པིཾ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཾ;
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ; ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ, ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ;
ཡ་ད་ཏཱི་ཏཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཏཾ, ཨ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཡོ དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཏཾ ཝི་དྭཱ མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ.
‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤཾ, ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེ;
ན ཧི ནོ ས་ངྒ་རཾ ཏེ་ན, མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨཱ་ཏཱ་པིཾ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཾ;
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’’ཏི?
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ; པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
༢༨༡. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ…པེ…
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་སཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ…པེ…
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི? ཏེ་སཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ མཱུ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཁ་ནྡྷཾ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སེ སཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ; ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྠ་རི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཐ [མ་ཉྙེ་ཐ (པཱི.)]. སོ ཧཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. སོ ཙེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཡ་ཐཱ ཝོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་དྡྷཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. སོ ཙེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ; ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་མ. ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ་ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ; པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ག་རུཾ ཀ་རི་ཏྭཱ’’ཏི [ཨ་ག་རུ་ཀ་རི་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ…པེ…
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི –
༢༨༢. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི? ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་ཏི – ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ [ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་ནྡྷཾ (ཀ.)] ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི. ཨི་ཏི མེ སོ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ས་དྡཱ་ཏི…པེ… ཨི་ཏི མེ གྷཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ག་ནྡྷཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ར་སཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཀཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི དྷ་མྨཱ་ཏི – ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི? ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་ཏི – ཏ་ཏྠ ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི. ཨི་ཏི མེ སོ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ས་དྡཱ་ཏི…པེ… ཨི་ཏི མེ གྷཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ག་ནྡྷཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ར་སཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཀཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི དྷ་མྨཱ་ཏི – ཏ་ཏྠ ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི.
༢༨༣. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི? ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་ཏི – ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཏི, ཙེ་ཏ་སོ པ་ཎི་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི. ཨི་ཏི མེ སོ་ཏཾ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ས་དྡཱ་ཏི…པེ… ཨི་ཏི མེ གྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ག་ནྡྷཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཛི་ཝ྄ཧཱ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ར་སཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཀཱ་ཡོ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ མ་ནོ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི དྷ་མྨཱ་ཏི – ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཏི, ཙེ་ཏ་སོ པ་ཎི་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི? ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་ཏི – ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཎི་ད་ཧ་ཏི, ཙེ་ཏ་སོ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི. ཨི་ཏི མེ སོ་ཏཾ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ས་དྡཱ་ཏི…པེ… ཨི་ཏི མེ གྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ག་ནྡྷཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཛི་ཝ྄ཧཱ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ར་སཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ ཀཱ་ཡོ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཏི… ཨི་ཏི མེ མ་ནོ སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏི དྷ་མྨཱ་ཏི – ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཎི་ད་ཧ་ཏི, ཙེ་ཏ་སོ ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི.
༢༨༤. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏི? ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཀྑུ ཡེ ཙ རཱུ་པཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་སྨིཾ ཙེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏི. ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཏཾ ཡེ ཙ ས་དྡཱ…པེ… ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, གྷཱ་ནཾ ཡེ ཙ ག་ནྡྷཱ… ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཡེ ཙ ར་སཱ… ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡོ ཡེ ཙ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, མ་ནོ ཡེ ཙ དྷ་མྨཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་སྨིཾ ཙེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི? ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཀྑུ ཡེ ཙ རཱུ་པཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་སྨིཾ ཙེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི. ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཏཾ ཡེ ཙ ས་དྡཱ…པེ… ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, གྷཱ་ནཾ ཡེ ཙ ག་ནྡྷཱ… ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཛི་ཝ྄ཧཱ ཡེ ཙ ར་སཱ… ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡོ ཡེ ཙ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ, མ་ནོ ཡེ ཙ དྷ་མྨཱ – ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་སྨིཾ ཙེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི.
༢༨༥. ‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ…པེ…
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ ཙ པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཡ་ཐཱ ཝོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ…པེ…
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ, ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ;
ཡ་ད་ཏཱི་ཏཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཏཾ, ཨ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཡོ དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཏཾ ཝི་དྭཱ མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ.
‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤཾ, ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེ;
ན ཧི ནོ ས་ངྒ་རཾ ཏེ་ན, མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨཱ་ཏཱ་པིཾ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཾ;
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’ཏི? ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་མྷ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ཨི་མེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི.
‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ; མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ. མཾ ཙེ་པི ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཡ་ཐཱ ཏཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨེ་སོ, ཙེ་ཝེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ནཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.