༡༡. ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ
༣༧༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡ་དི་དཾ – ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡ་དི་དཾ – ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ.
‘‘སེ་ཝ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ; བྷ་ཛ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ. པ་ཎྜི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ནེ་ཏཱ [ཛ་ནེ་ཏྟི (སཱི. པཱི.)], ཨེ་ཝཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཝི་ནེ་ཏི, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠེ. སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཧོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ དེ་སེ་ཏུཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
༣༧༢. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡ་དི་དཾ – ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨཾ.
༣༧༣. ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་པི དུ་ཀྑཱ, ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ; སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ཏི? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི ཨོ་ཀྐ་ནྟི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ཛཱ་ཏི’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཛ་རཱ? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཛ་རཱ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ ཁ་ཎྜི་ཙྩཾ པཱ་ལི་ཙྩཾ ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱ ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ཛ་རཱ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, མ་ར་ཎཾ? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཙ་ཝ་ན་ཏཱ བྷེ་དོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ མ་ཙྩུ མ་ར་ཎཾ ཀཱ་ལཾ་ཀི་རི་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶུ་པ་ཙྪེ་དོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘མ་ར་ཎཾ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཀོ? ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྱ་ས་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ སོ་ཀོ སོ་ཙ་ནཱ སོ་ཙི་ཏ་ཏྟཾ ཨ་ནྟོ་སོ་ཀོ ཨ་ནྟོ་པ་རི་སོ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘སོ་ཀོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་དེ་ཝོ? ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྱ་ས་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨཱ་དེ་ཝོ པ་རི་དེ་ཝོ ཨཱ་དེ་ཝ་ནཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ ཨཱ་དེ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘པ་རི་དེ་ཝོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཾ? ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘དུ་ཀྑཾ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, དོ་མ་ན་སྶཾ? ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘དོ་མ་ན་སྶཾ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ? ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྱ་ས་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨཱ་ཡཱ་སོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ ཨཱ་ཡཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ? ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ, མ་ཡཾ ན ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ཨ་སྶཱ་མ; ན ཙ, ཝ་ཏ, ནོ ཛཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་ད་མྤི – ‘ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ’. ཛ་རཱ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ…པེ… བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ… མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ… སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ, མ་ཡཾ ན སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་ས་དྷ་མྨཱ ཨ་སྶཱ་མ; ན ཙ, ཝ་ཏ, ནོ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ’ནྟི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་ད་མྤི – ‘ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙཱ་ཝུ་སོ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ? སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱ་ཝུ་སོ – ‘སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ’’’.
༣༧༤. ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཡཱ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀཱ [པོ་ནོ་བྷ་ཝི་ཀཱ (སཱི. པཱི.)] ན་ནྡཱི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ [ན་ནྡི་རཱ་ག་ས་ཧ་ག་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ [དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ [དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཡོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་གོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ལ་ཡོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ [དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ’’’.
༣༧༥. ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི? ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ? ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ངྐ་པྤོ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ? མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ས་ཏི? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ས་ཏི’’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི’. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ – ‘དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ’’’.
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡ་དི་དཾ – ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ པ་ཊྛ་པ་ནཱ ཝི་ཝ་ར་ཎཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་མྨ’’ནྟི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.