༡. བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༢༧༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ, ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ;
ཡ་ད་ཏཱི་ཏཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཏཾ, ཨ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཡོ [ཡཾ (ནེ་ཏྟི་པཱ་ལི༹)] དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ [ཨ་སཾ་ཧི་རཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཏཾ ཝི་དྭཱ མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ.
‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤཾ [ཀི་ཙྩཾ ཨཱ་ཏ་པྤཾ (སཱི. ཀ.)], ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེ;
ན ཧི ནོ ས་ངྒ་རཾ ཏེ་ན, མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨཱ་ཏཱ་པིཾ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཾ;
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནི’’ [མུ་ནཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)].
༢༧༣. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཏི.
༢༧༤. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ སི་ཡཾ…པེ… ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ སི་ཡཾ… ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ སི་ཡཾ… ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ སི་ཡཾ … ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ སི་ཡཾ… ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ སི་ཡཾ… ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ སི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྭཱ་ནེ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏི.
༢༧༥. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཝེ་ད་ནཾ…པེ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཾ་ཧཱི་ར་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ ན རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ན ཝེ་ད་ནཾ… ན ས་ཉྙཾ… ན ས་ངྑཱ་རེ… ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ – ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན སཾ་ཧཱི་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་ནྭཱ་ག་མེ་ཡྻ, ན་པྤ་ཊི་ཀ་ངྑེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ;
ཡ་ད་ཏཱི་ཏཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཏཾ, ཨ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཡོ དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨ་སཾ་ཧཱི་རཾ ཨ་སཾ་ཀུ་པྤཾ, ཏཾ ཝི་དྭཱ མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡེ.
‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ཙྩ་མཱ་ཏ་པྤཾ, ཀོ ཛ་ཉྙཱ མ་ར་ཎཾ སུ་ཝེ;
ན ཧི ནོ ས་ངྒ་རཾ ཏེ་ན, མ་ཧཱ་སེ་ནེ་ན མ་ཙྩུ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རིཾ ཨཱ་ཏཱ་པིཾ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཾ;
ཏཾ ཝེ བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟོ་ཏི, ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནཱི’’ཏི.
‘‘‘བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སྶ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་དྡེ་ས་ཉྩ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’ཏི – ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.