༡. ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་མྤཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ. ཨ་ཐ ཁོ པེ་སྶོ [པེ་ཡོ (ཀ.)] ཙ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ ཀ་ནྡ་ར་ཀོ ཙ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཀ་ནྡ་ར་ཀོ པ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ [སཱ་རཱ་ཎཱི་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ པཱི.)] ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཀ་ནྡ་ར་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ! ཡེ་པི ཏེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སུཾ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ. ཡེ་པི ཏེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སྶ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ’’ཏི.
༢. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཀ་ནྡ་ར་ཀ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཀ་ནྡ་ར་ཀ. ཡེ་པི ཏེ, ཀ་ནྡ་ར་ཀ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སུཾ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཡཱ ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ. ཡེ་པི ཏེ, ཀ་ནྡ་ར་ཀ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏ་པ་ར་མཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སྶ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཡཱ ས་མྨཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏོ.
‘‘ས་ནྟི ཧི, ཀ་ནྡ་ར་ཀ, བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ. ས་ནྟི ཧི, ཀ་ནྡ་ར་ཀ, བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ སེ་ཀྑཱ ས་ནྟ་ཏ་སཱི་ལཱ ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ནོ ནི་པ་ཀཱ ནི་པ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ནོ; ཏེ ཙ་ཏཱུ་སུ [ནི་པ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཙ་ཏཱུ་སུ (སཱི.)] ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ [སུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ཨི་དྷ, ཀ་ནྡ་ར་ཀ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི.
༣. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཙི་མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ [སོ་ཀ་པ་རི་དྡ་ཝཱ་ནཾ (སཱི. པཱི.)] ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. མ་ཡ་མྤི ཧི, བྷ་ནྟེ, གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རཱ་མ. ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་རཱ་མ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ས་ཏི་མ་ནྟོ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ག་ཧ་ནེ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ཀ་ས་ཊེ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་སཱ་ཋེ་ཡྻེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ག་ཧ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ; ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ པ་ས་ཝོ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, པ་ཧོ་མི ཧ་ཏྠི་ད་མྨཾ སཱ་རེ་ཏུཾ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨ་ནྟ་རེ་ན ཙ་མྤཾ ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱུ་ཊེ་ཡྻཱ་ནི ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་ནི ཛི་མྷེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཝ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཝ ནེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ག་ཧ་ནེ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ཀ་ས་ཊེ ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་སཱ་ཋེ་ཡྻེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ག་ཧ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ; ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ པ་ས་ཝོ’’ཏི.
༤. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, པེ་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, པེ་སྶ. ག་ཧ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, པེ་སྶ, ཡ་དི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ; ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀ་ཉྷེ་ཏཾ, པེ་སྶ, ཡ་དི་དཾ པ་ས་ཝོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, པེ་སྶ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, པེ་སྶ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ; ཨི་དྷ པ་ན, པེ་སྶ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ནྟ་པོ ཧོ་ཏི པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ; ཨི་དྷ པ་ན, པེ་སྶ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, པ་ར་ནྟ་པོ ཙ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ; ཨི་དྷ པ་ན, པེ་སྶ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཝ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཧོ་ཏི ནཱ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ན པ་ར་ནྟ་པོ ན པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. སོ ཨ་ན་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་པ་ར་ནྟ་པོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ [སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ (སཱི. པཱི. ཀ.)] སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ་སཾ, པེ་སྶ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མོ ཏེ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ མེ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡོ་པཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ནྟ་པོ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ཡ་མྤི མེ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡོ་པཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཙ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ར་ནྟ་པོ ཙ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨ་ཡ་མྤི མེ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཝ་ཏྟ་ནྟ་པོ ནཱ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ན པ་ར་ནྟ་པོ ན པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, སོ ཨ་ན་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་པ་ར་ནྟ་པོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨ་ཡ་མེ་ཝ [ཨ་ཡཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མེ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
༥. ‘‘ཀ་སྨཱ པ་ན ཏེ, པེ་སྶ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཀཱ་མཾ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི – ཨི་མི་ནཱ མེ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡོ་པཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ནྟ་པོ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ སོ པ་རཾ སུ་ཁ་ཀཱ་མཾ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི – ཨི་མི་ནཱ མེ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡོ་པཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཙ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ར་ནྟ་པོ ཙ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ སོ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ པ་ར་ཉྩ སུ་ཁ་ཀཱ་མཾ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ [སུ་ཁ་ཀཱ་མེ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལེ (སཱི. པཱི.)] ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི – ཨི་མི་ནཱ མེ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཝ་ཏྟ་ནྟ་པོ ནཱ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ན པ་ར་ནྟ་པོ ན པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ སོ ཨ་ན་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་པ་ར་ནྟ་པོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ [ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མི་ནཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི; སོ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ པ་ར་ཉྩ སུ་ཁ་ཀཱ་མཾ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ནེ་ཝ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི ན པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི – ཨི་མི་ནཱ [ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མི་ནཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མེ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཧ་ནྡ, ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪཱ་མ; བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭཾ, པེ་སྶ, ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ པེ་སྶེ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ; མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་སཱི་དེ་ཡྻ ཡཱ་ཝ་སྶཱ་ཧཾ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མི [ཝི་བྷ་ཛཱ་མི (སཱི. པཱི.)], མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཨ་པི ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི པེ་སྶོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་པུ་ཏྟོ མ་ཧ་ཏཱ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ག་ཝཱ, ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏ, ཀཱ་ལོ, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༧. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཧོ་ཏི མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རོ ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནོ [ཧ་ཏྠཱ་ཝ་ལེ་ཁ་ནོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ན་ཨེ་ཧི་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ ན་ཏི་ཊྛ་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ [ན་ཨེ་ཧི་བྷ་ད་ནྟི་ཀོ, ན་ཏི་ཊྛ་བྷ་ད་ནྟི་ཀོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]; ནཱ་བྷི་ཧ་ཊཾ ན ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ ན ནི་མ་ནྟ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི; སོ ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ [ཁ་ལོ༹་པི་མུ་ཁོ (སཱི.)] པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རཾ ན ད་ཎྜ་མ་ནྟ་རཾ ན མུ་ས་ལ་མ་ནྟ་རཾ ན དྭི་ནྣཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ན པཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ན པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ ན ས་ངྐི་ཏྟཱི་སུ ན ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི ན ཡ་ཏྠ མ་ཀྑི་ཀཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱི; ན མ་ཙྪཾ ན མཾ་སཾ ན སུ་རཾ ན མེ་ར་ཡཾ ན ཐུ་སོ་ད་ཀཾ པི་ཝ་ཏི. སོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀོ, དྭཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི དྭཱ་ལོ་པི་ཀོ…པེ… ས་ཏྟཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ཏྟཱ་ལོ་པི་ཀོ; ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱ ཡཱ་པེ་ཏི, དྭཱི་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ཏི…པེ… ས་ཏྟ་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ཏི; ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི, དྭཱི་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི…པེ… ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི – ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སི་ཀཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, སཱ་མཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ནཱི་ཝཱ་ར་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ད་དྡུ་ལ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཧ་ཊ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཎ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙཱ་མ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, པི་ཉྙཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏི་ཎ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི, གོ་མ་ཡ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་ཏི; ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཡཱ་པེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱི. སོ སཱ་ཎཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, མ་སཱ་ཎཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, ཚ་ཝ་དུ་སྶཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, ཏི་རཱི་ཊཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཛི་ན་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཛི་ན་ཀྑི་པ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཀུ་ས་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཕ་ལ་ཀ་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྦ་ལ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི, ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཀྑ་མྤི དྷཱ་རེ་ཏི; ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ཀོ་པི ཧོ་ཏི, ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཨཱ་ས་ན་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ, ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༡༥༥ མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟེ]; སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྤི ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ.
༨. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ནྟ་པོ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨོ་ར་བྦྷི་ཀོ ཧོ་ཏི སཱུ་ཀ་རི་ཀོ སཱ་ཀུ་ཎི་ཀོ མཱ་ག་ཝི་ཀོ ལུ་དྡོ མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཙོ་རོ ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རི་ཀོ ཡེ ཝཱ པ་ན་ཉྙེ་པི ཀེ་ཙི ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ པ་ར་ནྟ་པོ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ.
༩. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཙ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ར་ནྟ་པོ ཙ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ རཱ་ཛཱ ཝཱ ཧོ་ཏི ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལོ. སོ པུ་ར་ཏྠི་མེ་ན ན་ག་ར་སྶ ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ [ས་ནྡྷཱ་གཱ་རཾ (ཊཱི་ཀཱ)] ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་པྤི་ཏེ་ལེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་ག་ཝི་སཱ་ཎེ་ན པི་ཊྛིཾ ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོ ན་ཝཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ཏི ས་དྡྷིཾ མ་ཧེ་སི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཙ པུ་རོ་ཧི་ཏེ་ན. སོ ཏ་ཏྠ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཧ་རི་ཏུ་པ་ལི་ཏྟཱ་ཡ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཐ་ནེ ཁཱི་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན རཱ་ཛཱ ཡཱ་པེ་ཏི, ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ ཐ་ནེ ཁཱི་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན མ་ཧེ་སཱི ཡཱ་པེ་ཏི, ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་སྨིཾ ཐ་ནེ ཁཱི་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཡཱ་པེ་ཏི, ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྨིཾ ཐ་ནེ ཁཱི་རཾ ཧོ་ཏི ཏེ་ན ཨ་གྒིཾ ཛུ་ཧ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ན ཝ་ཙྪ་ཀོ ཡཱ་པེ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་ས་བྷཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་ཡོ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཛཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨུ་ར་བྦྷཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ, (ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་སྶཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཡ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ) [( ) ན་ཏྠི སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ], ཨེ་ཏྟ་ཀཱ རུ་ཀྑཱ ཚི་ཛྫ་ནྟུ ཡཱུ་པ་ཏྠཱ་ཡ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ད་བྦྷཱ ལཱུ་ཡ་ནྟུ བ་རི་ཧི་ས་ཏྠཱ་ཡཱ’ཏི [པ་རི་ཧིཾ ས་ཏྠཱ་ཡ (ཀ.)]. ཡེ་པི་སྶ ཏེ ཧོ་ནྟི དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཝཱ ཏེ་པི ད་ཎྜ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ རུ་ད་མཱ་ནཱ པ་རི་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཙ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ར་ནྟ་པོ ཙ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ.
༡༠. ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཝ་ཏྟ་ནྟ་པོ ནཱ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ན པ་ར་ནྟ་པོ ན པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, སོ ཨ་ན་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་པ་ར་ནྟ་པོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ. སོ ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏེ་ན ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ. ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨ་པྤཾ ཝཱ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ, མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ, ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི.
༡༡. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ, ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི, ཨ་ཐེ་ནེ་ན སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱི ཝི་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ གཱ་མ་དྷ་མྨཱ. མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཐེ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ. པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ན ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ན ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ – ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི, ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. སོ བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ; ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨི་ཏྠི་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; དཱ་སི་དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཧ་ཏྠི་ག་ཝ་སྶ་ཝ་ལ༹་ཝ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊ་ཀཾ་ས་ཀཱུ་ཊ་མཱ་ན་ཀཱུ་ཊཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཝ་ཉྩ་ན་ནི་ཀ་ཏི་སཱ་ཙི་ཡོ་གཱ [སཱ་ཝི་ཡོ་གཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) སཱ་ཙི ཀུ་ཊི་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ] པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི; ཚེ་ད་ན་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཝི་པ་རཱ་མོ་ས་ཨཱ་ལོ་པ་ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༩༣ ཙཱུ་ལ༹་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མེ].
‘‘སོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན. སོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ ཌེ་ཏི, ས་པ་ཏྟ་བྷཱ་རོ་ཝ ཌེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན. སོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
༡༢. ‘‘སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྱཱ་སེ་ཀ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི.
‘‘སོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
༡༣. ‘‘སོ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, (ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ,) [པ་སྶ མ. ནི. ༡.༢༩༦ ཙཱུ་ལ༹་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མེ] ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་རི་ཡེ་ན ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ཐཱི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཐཱི་ན་མི་དྡྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཐཱི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི; ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི.
‘‘སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
༡༤. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི.
༡༥. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ; ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༡༦. ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཝ་ཏྟ་ནྟ་པོ ནཱ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ན པ་ར་ནྟ་པོ ན པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. སོ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ ཨ་པ་ར་ནྟ་པོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་ཙྪཱ་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཀ་ནྡ་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.