༨. ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༤༩༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟི ན ཙ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ནྟི, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ནྟི, ན ཙ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟི, ན ཙ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ནྟི, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ནྟི, ན ཙ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧི – ‘ས་ཏྠཱ ཝོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཐ, ན ཙ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ཐ, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཐ, ན ཙ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཡེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཨ་པི ནུ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ…པེ… མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཡེ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ནེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ, ན མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ…པེ… ན མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཀིཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ ཀིཾ པ་སྶ་ནྟཱ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ, ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཐ, ན ཙ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ཐ, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཐ, ན ཙ ནི་ཛ྄ཛྷ་ཏྟིཾ ཨུ་པེ་ཐ? ཏ་ཉྷི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
༤༩༢. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཚ་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཚ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡེ ཏེ ལཱ་བྷཱ དྷ་མྨི་ཀཱ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མ་ཏྟ་མྤི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི ལཱ་བྷེ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱི ཧོ་ཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གཱི. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ སཱི་ལེ་སུ སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙ. ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡོ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎོ ག་རུ་ཀ་ར་ཎོ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ ས་ངྒ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྣཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་གྒཾ ཨེ་ཏཾ ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཾ [ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ (?)] ཨེ་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནི་ཀཾ – ཡ་དི་དཾ ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏཾ ཨ་གྒཾ ཨེ་ཏཾ ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཾ ཨེ་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནི་ཀཾ ཡ་དི་དཾ ཀཱུ་ཊཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་གྒཾ ཨེ་ཏཾ ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཾ ཨེ་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནི་ཀཾ ཡ་དི་དཾ ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.
༤༩༣. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛི ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཏཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ ན པ་སྶེ་ཡྻ’ནྟི? ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཐཱི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཙི་ནྟཱ་ཡ པ་སུ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ར་ལོ་ཀ་ཙི་ནྟཱ་ཡ པ་སུ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏོ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ཁོ མེ ཏཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཾ. སུ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ མེ མཱ་ན་སཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༤༩༤. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨི་མཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟོ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ལ་བྷཱ་མི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་མ་ཐཾ, ལ་བྷཱ་མི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ནི་བྦུ་ཏི’ནྟི? སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟོ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ལ་བྷཱ་མི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ས་མ་ཐཾ, ལ་བྷཱ་མི པ་ཙྩ་ཏྟཾ ནི་བྦུ་ཏི’ནྟི. ཨི་ད་མ་སྶ དུ་ཏི་ཡཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༤༩༥. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་ཡཱ་ཧཾ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡཱ་ཧཾ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༤༩༦. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ? དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ – ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ དེ་སེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི; དེ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི’. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཧ་རོ ཀུ་མཱ་རོ མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ པཱ་དེ་ན ཝཱ ཨ་ངྒཱ་རཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ར་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ – ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་ཏྠ་རི ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་སུ ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ དེ་སེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི; དེ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི’. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༤༩༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ? དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ – ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁྭཱ་སྶ ཏི་བྦཱ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཡ’. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ ཐ་མྦ་ཉྩ ཨཱ་ལུ་མྤ་ཏི ཝ་ཙྪ་ཀ་ཉྩ ཨ་པ་ཙི་ན་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ – ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁྭཱ་སྶ ཏི་བྦཱ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཡ’. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཉྩ་མཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༤༩༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ? བ་ལ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཊྛིཾ་ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ [ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ (ཀ.)] ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཚ་ཊྛཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༤༩༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ? བ་ལ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ བ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ས་ཏྟ་མཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་རི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི.
༥༠༠. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་ཏཱ སུ་ས་མ་ནྣི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཀོ་ས་མྦི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.