༣. མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ
༤༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘‘དུ་པྤ་ཉྙོ དུ་པྤ་ཉྙོ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི –
‘‘‘པ་ཉྙ་ཝཱ པ་ཉྙ་ཝཱ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི? སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྑ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ? ལ་བྦྷཱ ཙ པ་ནི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ [ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏྭཱ (ཀ.)] ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ, ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ [ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ, ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.
༤༥༠. ‘‘‘ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ཝེ་དེ་ཏི ཝེ་དེ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ཝེ་དེ་ཏི? སུ་ཁ་མྤི ཝེ་དེ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཝེ་དེ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི ཝེ་དེ་ཏི. ‘ཝེ་དེ་ཏི ཝེ་དེ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘‘ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ’ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘‘ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཀི་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི? ནཱི་ལ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, པཱི་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཨོ་དཱ་ཏ་མྤི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི. ‘ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ ཡཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ? ལ་བྦྷཱ ཙ པ་ནི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ ཡཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཡ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ, ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཾ ཧཱ་ཝུ་སོ [ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], ཝེ་དེ་ཏི ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཡཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ནོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ. ན ཙ ལ་བྦྷཱ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི.
༤༥༡. ‘‘ནི་སྶ་ཊྛེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ [ནི་སྶ་ཊྛེ་ན པ་ནཱ་ཝུ་སོ (?)], པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཀིཾ ནེ་ཡྻ’’ནྟི?
‘‘ནི་སྶ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻཾ, ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻཾ, ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ནེ་ཡྻཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ ཀེ་ན པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནེ་ཡྻཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘པ་ཉྙཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘པ་ཉྙཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ པ་རི་ཉྙ་ཏྠཱ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ’’ཏི.
༤༥༢. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ – པ་ར་ཏོ ཙ གྷོ་སོ, ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི་ཧི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙཱ’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩ་ཧི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི སཱི་ལཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སུ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ས་མ་ཐཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙཱ’’ཏི.
༤༥༣. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཏ་ཡོ་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཝཱ – ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, རཱུ་པ་བྷ་ཝོ, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཏ་ཏྲ་ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ – ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་རོ་དྷཱ – ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༤༥༤. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཀ་ཏི་ཨ་ངྒི་ཀ’’ནྟི?
‘‘པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་ཙཱ་རོ ཙ པཱི་ཏི ཙ སུ་ཁ་ཉྩ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙ. པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ’’ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཀ་ཏ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ’’ནྟི?
‘‘པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཾ, པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཐཱི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི; ཝི་ཏ་ཀྐོ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་ཙཱ་རོ ཙ པཱི་ཏི ཙ སུ་ཁ་ཉྩ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙ. པ་ཋ་མཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ’’ནྟི.
༤༥༥. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནི, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཱ་ནཾ, ཀིཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཀོ ཙ ནེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནི, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟཱ་ནཾ, མ་ནོ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, མ་ནོ ཙ ནེ་སཾ གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི’’ཏི.
༤༥༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི?
‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཨཱ་ཡུ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨུ་སྨཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ – ‘ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི. ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པ་ན མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ – ‘ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི; ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཙྩིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་བྷཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཙྩི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་སྨཱ ཨཱ་ཡུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.
༤༥༧. ‘‘ཏེ་ཝ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ, ཏེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཏེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏེ ཙ ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་བྷ་ཝིཾ་སུ ཏེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ན ཡི་དཾ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་དཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཀ་ཏི དྷ་མྨཱ ཛ་ཧ་ནྟི; ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏོ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀ་ཊྛཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི?
‘‘ཡ་དཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཛ་ཧ་ནྟི – ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ; ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏོ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀ་ཊྛཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི.
‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ – ཨི་མེ་སཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི?
‘‘ཡྭཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཡུ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་རི་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཏ་སྶ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་དྡྷཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཡུ ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ཨུ་སྨཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི. ཡྭཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཏོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ – ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི.
༤༥༨. ‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི?
‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, པུ་བྦེ ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏི པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི?
‘‘དྭེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ – ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
༤༥༩. ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ཡཱ ཙཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི – ཨ་ཏྠི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ; ཨ་ཏྠི ཙ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་བྦ་དྷི ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཉྙ་ཏཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི’’?
‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཙ’’.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ’’?
‘‘རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ, དོ་སོ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ, མོ་ཧོ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ནཱ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩ་ནོ, དོ་སོ ཀི་ཉྩ་ནོ, མོ་ཧོ ཀི་ཉྩ་ནོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ནཱ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ, དོ་སོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ, མོ་ཧོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎོ. ཏེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཏཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཁོ པ་ནཱ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སུ་ཉྙཱ རཱ་གེ་ན, སུ་ཉྙཱ དོ་སེ་ན, སུ་ཉྙཱ མོ་ཧེ་ན. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ན’’ནྟི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.