༩. མ་ཧཱ་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༣༠༧. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ཝཱ [ལཱ་བྷཱི སི་ལོ་ཀ་ཝཱ (སཱི. པཱི.), ལཱ་བྷཱི ས་ཀྐཱ་ར སི་ལོ་ཀ་ཝཱ (སྱཱ.)], ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ’ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ སཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཕེ་གྒུཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཏ་ཙཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་པ་ཊི་ཀཾ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ ‘སཱ་ར’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་རཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི ཕེ་གྒུཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི ཏ་ཙཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི པ་པ་ཊི་ཀཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ. ཏ་ཐཱ ཧ་ཡཾ [ཏ་ཐཱ་པཱ་ཡཾ (ཀ.)] བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ སཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཕེ་གྒུཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཏ་ཙཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་པ་ཊི་ཀཾ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟོ ‘སཱ་ར’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཡ་ཉྩ་སྶ སཱ་རེ་ན སཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ཝཱ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ’ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ; ཏེ་ན ཙ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དི.

༣༠༨. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི སཱི་ལ་ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ’ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི སཱི་ལ་ཝཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ’ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་པ་ཊི་ཀཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ; ཏེ་ན ཙ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དི.

༣༠༩. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ’ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ སཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཕེ་གྒུཾ ཏ་ཙཾ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ ‘སཱ་ར’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ན ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་རཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི ཕེ་གྒུཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི ཏ་ཙཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི པ་པ་ཊི་ཀཾ, ན ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ. ཏ་ཐཱ ཧ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ སཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཕེ་གྒུཾ ཏ་ཙཾ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟོ ‘སཱ་ར’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཡ་ཉྩ་སྶ སཱ་རེ་ན སཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ’ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཙཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ; ཏེ་ན ཙ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དི.

༣༡༠. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ སཱ་རཾ ཕེ་གྒུཾ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ ‘སཱ་ར’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་རཾ ན ཨ་ཉྙཱ་སི ཕེ་གྒུཾ ན ཨ་ཉྙཱ་སི ཏ་ཙཾ ན ཨ་ཉྙཱ་སི པ་པ་ཊི་ཀཾ ན ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ. ཏ་ཐཱ ཧ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ སཱ་རཾ ཕེ་གྒུཾ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟོ ‘སཱ་ར’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ. ཡ་ཉྩ་སྶ སཱ་རེ་ན སཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན མ་ཛྫ་ཏི པ་མ་ཛྫ་ཏི པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཕེ་གྒུཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ; ཏེ་ན ཙ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དི.

༣༡༡. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ [ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཐ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ སཱ་ར་ཉྙེ་ཝ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ ‘སཱ་ར’ནྟི ཛཱ་ན་མཱ་ནོ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ སཱ་རཾ, ཨ་ཉྙཱ་སི ཕེ་གྒུཾ, ཨ་ཉྙཱ་སི ཏ་ཙཾ, ཨ་ཉྙཱ་སི པ་པ་ཊི་ཀཾ, ཨ་ཉྙཱ་སི སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ. ཏ་ཐཱ ཧ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ སཱ་ར་ཉྙེ་ཝ ཚེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟོ ‘སཱ་ར’ནྟི ཛཱ་ན་མཱ་ནོ. ཡ་ཉྩ་སྶ སཱ་རེ་ན སཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི – ‘ཨོ་ཏི་ཎྞོ་མྷི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཡ ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ན ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི, ན པ་རཾ ཝ་མྦྷེ་ཏི. སོ ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ན མ་ཛྫ་ཏི ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཐ.

‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཡི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཱ་ནི་སཾ་སཾ, ན སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ནི་སཾ་སཾ, ན ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ནི་སཾ་སཾ, ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སཾ. ཡཱ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི – ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨེ་ཏཾ སཱ་རཾ ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་སཱ་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ན་ཝ་མཾ.