༣. ཨོ་པ་མྨ་ཝ་གྒོ
༡. ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་ཙེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏེ་ན ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ས་ཙེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏེ་ན ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༢༢༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧི – ‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཕ་གྒུ་ན, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཕ་གྒུ་ན, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མོ་ལི༹་ཡ་ཕ་གྒུ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་སི? ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཀི་ར ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་སི – ས་ཙེ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏེ་ན ཏྭཾ ཀུ་པི་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་སི. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏེ་ན ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཀི་ར ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
༢༢༤. ‘‘ན ཁོ ཏེ ཨེ་ཏཾ, ཕ་གྒུ་ན, པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ, ཡཾ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཕ་གྒུ་ན, ཏ་ཝ ཙེ་པི ཀོ་ཙི ས་མྨུ་ཁཱ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ [གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ (?)] ཚ་ནྡཱ ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཏེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙེ་ཝ མེ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, ན དོ་ས་ནྟ་རོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཕ་གྒུ་ན, ཏ་ཝ ཙེ་པི ཀོ་ཙི ས་མྨུ་ཁཱ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཚ་ནྡཱ ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཏེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘ན ཙེ་ཝ མེ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, ན དོ་ས་ནྟ་རོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཕ་གྒུ་ན, ཏ་ཝ ཙེ་པི ཀོ་ཙི ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཚ་ནྡཱ ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཏེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘ན ཙེ་ཝ མེ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, ན དོ་ས་ནྟ་རོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཕ་གྒུ་ན, ཏ་ཝ ཙེ་པི ཀོ་ཙི པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ད་ཎྜེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ས་ཏྠེ་ན པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཏྭཾ, ཕ་གྒུ་ན, ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཚ་ནྡཱ ཡེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཏེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘ན ཙེ་ཝ མེ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མི, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ, ན དོ་ས་ནྟ་རོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཕ་གྒུ་ན, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༢༢༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡིཾ་སུ ཝ་ཏ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སིཾ – ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫཱ་མི. ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏ་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནཱ་མི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐ་ཏ་ཉྩ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཉྩ. ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ་པི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏ་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནི་སྶ་ཐ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐ་ཏ་ཉྩ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཉྩཱ་ཏི. ན མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི; ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ཧོ་སི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ ཡུ་ཏྟོ ཨ་སྶ ཋི་ཏོ ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོ. ཏ་མེ་ནཾ ད་ཀྑོ ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ, ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ར་སྨི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏོ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀཾ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ སཱ་རེ་ཡྻ་པི པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ཡྻ་པི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན མེ ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མེ་ཝ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཐ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏུ་མྷེ་པི ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཐ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་ཧ་ནྟཾ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ. ཏ་ཉྩ་སྶ ཨེ་ལ༹་ཎྜེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཾ. ཏ་སྶ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མོ. སོ ཡཱ ཏཱ སཱ་ལ་ལ་ཊྛི་ཡོ ཀུ་ཊི་ལཱ ཨོ་ཛཱ་པ་ཧ་ར་ཎི་ཡོ [ཨོ་ཛ་ཧ་ར་ཎི་ཡོ (ཀ.)] ཏཱ ཚེ་ཏྭཱ [ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] བ་ཧི་དྡྷཱ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨ་ནྟོ་ཝ་ནཾ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཡྻ. ཡཱ པ་ན ཏཱ སཱ་ལ་ལ་ཊྛི་ཡོ ཨུ་ཛུ་ཀཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ ཏཱ ས་མྨཱ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ལ་ཝ་ནཾ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ, ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཐ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏུ་མྷེ་པི ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཐ.
༢༢༦. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ནཱ་མ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘སོ་ར་ཏཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི, ནི་ཝཱ་ཏཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི, ཨུ་པ་ས་ནྟཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི’ཏི. ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནི་ཡཱ ཀཱ་ལཱི༹ ནཱ་མ དཱ་སཱི ཨ་ཧོ་སི ད་ཀྑཱ ཨ་ན་ལ་སཱ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟཱ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལི༹་ཡཱ དཱ་སི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘‘སོ་ར་ཏཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི, ནི་ཝཱ་ཏཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི, ཨུ་པ་ས་ནྟཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཨ་ཡྻཱ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ནུ ཁོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ས་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཏེ [མ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཏེ (སཱི. པཱི.)] ཀ་མྨ་ནྟཱ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ ཡེ་ན མེ ཨ་ཡྻཱ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་ནྟཾ? ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཡྻཾ ཝཱི་མཾ་སེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཱི༹ དཱ་སཱི དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི ཀཱ་ལི༹ཾ དཱ་སིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཧེ ཛེ ཀཱ་ལཱི༹’ཏི. ‘ཀིཾ, ཨ་ཡྻེ’ཏི? ‘ཀིཾ, ཛེ, དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི? ‘ན ཁྭ་ཡྻེ [ན ཁོ ཨ་ཡྻེ (སཱི. པཱི.)], ཀི་ཉྩཱི’ཏི. ‘ནོ ཝ་ཏ རེ ཀི་ཉྩི, པཱ་པི དཱ་སི [པཱ་པ་དཱ་སི (སྱཱ. ཀ.)], དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ བྷཱ་ཀུ་ཊིཾ [བྷཱུ་ཀུ་ཊིཾ (སཱི. པཱི.), བྷ་ཀུ་ཊཱིཾ (སྱཱ.)] ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལི༹་ཡཱ དཱ་སི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཁོ མེ ཨ་ཡྻཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་ནྟཾ; མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཏེ ཀ་མྨ་ནྟཱ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ, ཡེ་ན མེ ཨ་ཡྻཱ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་ནྟཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡྻཾ ཝཱི་མཾ་སེ་ཡྻ’’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཱི༹ དཱ་སཱི དི་ཝཱ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི ཀཱ་ལི༹ཾ དཱ་སིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཧེ ཛེ, ཀཱ་ལཱི༹’ཏི. ‘ཀིཾ, ཨ་ཡྻེ’ཏི? ‘ཀིཾ, ཛེ, དི་ཝཱ་ཏ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི? ‘ན ཁྭ་ཡྻེ, ཀི་ཉྩཱི’ཏི. ‘ནོ ཝ་ཏ རེ ཀི་ཉྩི, པཱ་པི དཱ་སི, དི་ཝཱ་ཏ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལི༹་ཡཱ དཱ་སི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཁོ མེ ཨ་ཡྻཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་ནྟཾ. མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ཏེ ཀ་མྨ་ནྟཱ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ, ཡེ་ན མེ ཨ་ཡྻཱ ས་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀོ་པཾ ན པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་ནྟཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡྻཾ ཝཱི་མཾ་སེ་ཡྻ’ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཱི༹ དཱ་སཱི དི་ཝཱ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི ཀཱ་ལི༹ཾ དཱ་སིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཧེ ཛེ, ཀཱ་ལཱི༹’ཏི. ‘ཀིཾ, ཨ་ཡྻེ’ཏི? ‘ཀིཾ, ཛེ, དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི? ‘ན ཁྭ་ཡྻེ, ཀི་ཉྩཱི’ཏི. ‘ནོ ཝ་ཏ རེ ཀི་ཉྩི, པཱ་པི དཱ་སི, དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི’ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་གྒ་ལ༹་སཱུ་ཙིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི, སཱི་སཾ ཝོ་བྷི་ནྡི [ཝི + ཨ་ཝ + བྷི་ནྡི = ཝོ་བྷི་ནྡི]. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ལཱི༹ དཱ་སཱི བྷི་ནྣེ་ན སཱི་སེ་ན ལོ་ཧི་ཏེ་ན ག་ལ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་སི – ‘པ་སྶ་ཐ་ཡྻེ, སོ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨཾ; པ་སྶ་ཐ་ཡྻེ, ནི་ཝཱ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨཾ, པ་སྶ་ཐ་ཡྻེ, ཨུ་པ་ས་ནྟཱ་ཡ ཀ་མྨཾ! ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨེ་ཀ་དཱ་སི་ཀཱ་ཡ དི་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་སཱི་ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་གྒ་ལ༹་སཱུ་ཙིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་སེ པ་ཧཱ་རཾ ད་སྶ་ཏི, སཱི་སཾ ཝོ་བྷི་ནྡི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ་ཡ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནི་ཡཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪི – ‘ཙ་ཎྜཱི ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི, ཨ་ནི་ཝཱ་ཏཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི, ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟཱ ཝེ་དེ་ཧི་ཀཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སོ་ར་ཏ་སོ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཝཱ་ཏ་ནི་ཝཱ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ས་ནྟཱུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཕུ་ས་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཕུ་ས་ནྟི, ཨ་ཐ བྷི་ཀྑུ ‘སོ་ར་ཏོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ‘ནི་ཝཱ་ཏོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ‘ཨུ་པ་ས་ནྟོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ‘སུ་ཝ་ཙོ’ཏི ཝ་དཱ་མི ཡོ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི, སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཏ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ན སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི, ན སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ, དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ, དྷ་མྨཾ མཱ་ནེ་ནྟོ, དྷ་མྨཾ པཱུ་ཛེ་ནྟོ, དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ [དྷ་མྨཾ ཡེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི, སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ‘སུ་ཝ་ཙོ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟཱ, དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟཱ, དྷ་མྨཾ མཱ་ནེ་ནྟཱ, དྷ་མྨཾ པཱུ་ཛེ་ནྟཱ, དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ སུ་ཝ་ཙཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༢༧. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཡེ་ཧི ཝོ པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ; ས་ཎྷེ་ན ཝཱ ཕ་རུ་སེ་ན ཝཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ དོ་ས་ནྟ་རཱ ཝཱ. ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ; ས་ཎྷེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཕ་རུ་སེ་ན ཝཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ དོ་ས་ནྟ་རཱ ཝཱ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙེ་ཝ ནོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མ, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ, ན དོ་ས་ནྟ་རཱ. ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ན (སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫེ་ན (ཀ.) ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༢༨. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ [ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཝི་ཁ་ཎེ་ཡྻ [ཁ་ཎེ་ཡྻ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཨོ་ཊྛུ་བྷེ་ཡྻ, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཨོ་མུ་ཏྟེ་ཡྻ – ‘ཨ་པ་ཐ་ཝཱི བྷ་ཝ་སི, ཨ་པ་ཐ་ཝཱི བྷ་ཝ་སཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨི་མཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ག་མྦྷཱི་རཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ. སཱ ན སུ་ཀ་རཱ ཨ་པ་ཐ་ཝཱི ཀཱ་ཏུཾ; ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཡེ་ཧི ཝོ པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ; ས་ཎྷེ་ན ཝཱ ཕ་རུ་སེ་ན ཝཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ དོ་ས་ནྟ་རཱ ཝཱ. ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ; ས་ཎྷེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཕ་རུ་སེ་ན ཝཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ དོ་ས་ནྟ་རཱ ཝཱ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙེ་ཝ ནོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མ, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ན དོ་ས་ནྟ་རཱ. ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ པ་ཐ་ཝི་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༢༩. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ལཱ་ཁཾ ཝཱ ཧ་ལི་དྡིཾ ཝཱ ནཱི་ལཾ ཝཱ མ་ཉྫི་ཊྛཾ ཝཱ ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ རཱུ་པཾ ལི་ཁི་སྶཱ་མི, རཱུ་པ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ རཱུ་པཾ ལི་ཁེ་ཡྻ, རཱུ་པ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ནི་ད་སྶ་ནོ. ཏ་ཏྠ ན སུ་ཀ་རཾ རཱུ་པཾ ལི་ཁི་ཏུཾ, རཱུ་པ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ; ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཡེ་ཧི ཝོ པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ …པེ… ‘ན ཙེ་ཝ… ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༠. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཏི་ཎུ་ཀྐཾ ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ག་ངྒཾ ན་དིཾ ས་ནྟཱ་པེ་སྶཱ་མི སཾ་པ་རི་ཏཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ག་ངྒཾ ན་དིཾ ས་ནྟཱ་པེ་ཡྻ སཾ་པ་རི་ཏཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ག་ངྒཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, ན་དཱི ག་མྦྷཱི་རཱ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཱ. སཱ ན སུ་ཀ་རཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ ས་ནྟཱ་པེ་ཏུཾ སཾ་པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏུཾ; ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཡེ་ཧི ཝོ པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ…པེ… ‘ན ཙེ་ཝ… ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ ག་ངྒཱ་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༡. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཱ མ་དྡི་ཏཱ སུ་མ་དྡི་ཏཱ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏཱ, མུ་དུ་ཀཱ ཏཱུ་ལི་ནཱི ཚི་ནྣ་ས་སྶ་རཱ ཚི་ནྣ་བྷ་བྦྷ་རཱ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀ་ཊྛཾ ཝཱ ཀ་ཐ་ལཾ [ཀ་ཋ་ལཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཝཱ ཨཱ་དཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཾ མ་དྡི་ཏཾ སུ་མ་དྡི་ཏཾ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏཾ, མུ་དུ་ཀཾ ཏཱུ་ལི་ནིཾ, ཚི་ནྣ་ས་སྶ་རཾ ཚི་ནྣ་བྷ་བྦྷ་རཾ ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཐ་ལེ་ན ཝཱ ས་ར་ས་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི བྷ་ར་བྷ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨ་མུཾ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཾ མ་དྡི་ཏཾ སུ་མ་དྡི་ཏཾ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏཾ, མུ་དུ་ཀཾ ཏཱུ་ལི་ནིཾ, ཚི་ནྣ་ས་སྶ་རཾ ཚི་ནྣ་བྷ་བྦྷ་རཾ ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཐ་ལེ་ན ཝཱ ས་ར་ས་རཾ ཀ་རེ་ཡྻ, བྷ་ར་བྷ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ཨ་མུ ཧི, བྷ་ནྟེ, བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཱ མ་དྡི་ཏཱ སུ་མ་དྡི་ཏཱ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏཱ, མུ་དུ་ཀཱ ཏཱུ་ལི་ནཱི, ཚི་ནྣ་ས་སྶ་རཱ ཚི་ནྣ་བྷ་བྦྷ་རཱ. སཱ ན སུ་ཀ་རཱ ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཐ་ལེ་ན ཝཱ ས་ར་ས་རཾ ཀཱ་ཏུཾ བྷ་ར་བྷ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ; ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ པུ་རི་སོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ ཡེ་ཧི ཝོ པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ; ས་ཎྷེ་ན ཝཱ ཕ་རུ་སེ་ན ཝཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ དོ་ས་ནྟ་རཱ ཝཱ. ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝཱ; བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ; ས་ཎྷེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཕ་རུ་སེ་ན ཝཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ; མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ དོ་ས་ནྟ་རཱ ཝཱ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙེ་ཝ ནོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མ ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ན དོ་ས་ནྟ་རཱ. ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ བི་ལཱ༹་ར་བྷ་སྟཱ་ས་མེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༢. ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཙེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཀ་ཙེ་ན ཙོ་རཱ ཨོ་ཙ་ར་ཀཱ ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནི ཨོ་ཀ་ནྟེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲཱ་པི ཡོ མ་ནོ པ་དཱུ་སེ་ཡྻ, ན མེ སོ ཏེ་ན སཱ་ས་ན་ཀ་རོ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ན ཙེ་ཝ ནོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ པཱ་པི་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སྶཱ་མ, ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཙ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ན དོ་ས་ནྟ་རཱ. ཏ་ཉྩ པུ་གྒ་ལཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ ལོ་ཀཾ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་པུ་ལེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་རེ་ན ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༣. ‘‘ཨི་མ་ཉྩ [ཨི་མ་ཉྩེ (?)] ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ. པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཾ, ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཐཱུ་ལཾ ཝཱ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ. ཏཾ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་ལ་ག་དྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནོ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ [ག་ནྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ (ཀ.)] ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ཀི་ར ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནོ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ [ཨེ་ཝཾ ཁོ (?) བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ་སྶ ‘‘ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ’’ཏི] ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པཱ་པ་ཀཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟི ས་མ་ནུ་གཱ་ཧ་ནྟི [ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ནྟི (སྱཱ.)] ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟི – ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨ་ཝ་ཙ, མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི; ན ཧི སཱ་དྷུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ [ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ (ཀ.)], ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ,ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཏི་ཎུ་ཀྐཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ [ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ (སྱཱ. ཝི་ན་ཡེ་པི)] ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་དེ་ཝ [ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ (ཝི་ན་ཡེ)] པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མཱ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏི – ‘‘ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.
༢༣༥. ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པཱ་པ་ཀཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་སྶུ་མྷ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ཀི་ར ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནོ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུ་མྷ – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པཱ་པ་ཀཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་མྷ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་མྷ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་མྷ – ‘མཱ ཧེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨ་ཝ་ཙ, མཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི; ན ཧི སཱ་དྷུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ, ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཨ་མྷེ་ཧི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཏ་དེ་ཝ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མཱ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ས་ཀྑི་མྷ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པཱ་པ་ཀཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ, ཨ་ཐ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱ’’ཏི.
༢༣༦. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཧི – ‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ, ཡེ་ན ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་རི་ཊྛ, ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏེ, ཨ་རི་ཊྛ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ – ‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཡ་ཐཱ ཡེ་མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’’’ཏི. ‘‘ཀ་སྶ ཁོ ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི? ན་ནུ མ་ཡཱ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ? ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ, བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… ཏི་ཎུ་ཀྐཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ… ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ, བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་མྷེ ཙེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་སི, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཁ་ན་སི, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་སི. ཏ་ཉྷི ཏེ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཨུ་སྨཱི་ཀ་ཏོ་པི ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྷི [ཀིཾ་ཏི (ཀ.)] སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ; ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་སི ཁོ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨེ་ཏེ་ན ས་ཀེ་ན པཱ་པ་ཀེ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏེ་ན. ཨི་དྷཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༢༣༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ་པི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཐ ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་མྷེ ཙེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཁ་ན་ཏི, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཧི ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ; ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་དྷུ, ཁོ མེ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཐ. ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ, ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ. ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ, བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ…པེ… ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ མ་ཡཱ, བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་མྷེ ཙེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཁ་ན་ཏི, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཏ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ. སོ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི’’.
༢༣༨. ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླཾ. ཏེ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཾ ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི. ཏེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ. ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨ་ལ་ག་དྡ་ཏྠི་ཀོ ཨ་ལ་ག་དྡ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ལ་ག་དྡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ. སོ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ལ་ག་དྡཾ. ཏ་མེ་ནཾ བྷོ་གེ ཝཱ ན་ངྒུ་ཊྛེ ཝཱ ག་ཎྷེ་ཡྻ. ཏ་སྶ སོ ཨ་ལ་ག་དྡོ པ་ཊི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ [པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ (སྱཱ. ཀ.)] ཧ་ཏྠེ ཝཱ བཱ་ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ ཌཾ་སེ་ཡྻ [ཌ་སེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.)]. སོ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་ག་དྡ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླཾ. ཏེ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཾ ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི. ཏེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ. ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ དུ་གྒ་ཧི་ཏཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ དྷ་མྨཱ་ནཾ.
༢༣༩. ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླཾ. ཏེ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི. ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་ནི་སཾ་སཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི ན ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ [ན ཙ ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ (?)]. ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ དྷ་མྨཱ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨ་ལ་ག་དྡ་ཏྠི་ཀོ ཨ་ལ་ག་དྡ་ག་ཝེ་སཱི ཨ་ལ་ག་དྡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ. སོ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ལ་ག་དྡཾ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཛ་པ་དེ་ན ད་ཎྜེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ཨ་ཛ་པ་དེ་ན ད་ཎྜེ་ན སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧི་ཏྭཱ, གཱི་ཝཱ་ཡ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ. ཀི་ཉྩཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་ག་དྡོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ བྷོ་གེ་ཧི པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ནེ་ཝ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཝཱ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ མ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལ་ག་དྡ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ, གཱ་ཐཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ, ཝེ་ད་ལླཾ. ཏེ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི. ཏེ ན ཙེ་ཝ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ་ནི་སཾ་སཱ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ན ཨི་ཏི་ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ. ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏེ དྷ་མྨཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ མེ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡ་སྶ ཙ པ་ན མེ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ན ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཝོ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ཡེ ཝཱ པ་ནཱ་སྶུ ཝི་ཡ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ.
༢༤༠. ‘‘ཀུ་ལླཱུ་པ་མཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ, ནོ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ. སོ པ་སྶེ་ཡྻ མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝཾ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ; ན ཙ་སྶ ནཱ་ཝཱ ས་ནྟཱ་ར་ཎཱི ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝོ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ; ན་ཏྠི ཙ ནཱ་ཝཱ ས་ནྟཱ་ར་ཎཱི ཨུ་ཏྟ་ར་སེ་ཏུ ཝཱ ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ, ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཏཾ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རེ་ཡྻ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ, ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རེ་ཡྻ. ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ [ཏི་ཎྞ་སྶ (པཱི. ཀ.)] པཱ་ར་ངྒ་ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘བ་ཧུ་ཀཱ་རོ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ ཀུ་ལློ; ཨི་མཱ་ཧཾ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀུ་ལླཾ སཱི་སེ ཝཱ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷེ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏྭཱ [ཨུ་ཙྩོ་པེ་ཏྭཱ (ཀ.)] ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ’ནྟི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི ནུ སོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ་ཀཱ་རཱི ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལླེ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཀ་ཐཾ་ཀཱ་རཱི ཙ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལླེ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་སྶ པཱ་ར་ངྒ་ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘བ་ཧུ་ཀཱ་རོ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ ཀུ་ལློ; ཨི་མཱ་ཧཾ ཀུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རཾ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀུ་ལླཾ ཐ་ལེ ཝཱ ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ [ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ (ཀ.)] ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ’ནྟི. ཨེ་ཝཾ་ཀཱ་རཱི ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་སོ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལླེ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལླཱུ་པ་མོ མ་ཡཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ, ནོ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཀུ་ལླཱུ་པ་མཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ, ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི དྷ་མྨཱ་པི ཝོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ པ་གེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨཱ.
༢༤༡. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ, རཱུ་པཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ས་ཉྙཾ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ས་ངྑཱ་རེ ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཡ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ, ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ ཏ་མྤི ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཡ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ – སོ ལོ་ཀོ སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མཱི་ཏི – ཏ་མྤི ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སུ་ཏ་ཝཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ, ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ, རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཝེ་ད་ནཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ས་ཉྙཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ས་ངྑཱ་རེ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཡ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ, ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི; ཡ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ – སོ ལོ་ཀོ སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མཱི་ཏི – ཏ་མྤི ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ས་ཏི ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
༢༤༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི – བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧུ ཝ་ཏ མེ, ཏཾ ཝ་ཏ མེ ན་ཏྠི; སི་ཡཱ ཝ་ཏ མེ, ཏཾ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’ཏི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ས་ཏི ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི – བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧུ ཝ་ཏ མེ, ཏཾ ཝ་ཏ མེ ན་ཏྠི; སི་ཡཱ ཝ་ཏ མེ, ཏཾ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’ཏི. སོ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ས་ཏི ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི – བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘སོ ལོ་ཀོ སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ སུ་ཎཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ ས་བྦེ་སཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐཱ་ཡ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་སྶཱ་མི ནཱ་མ་སྶུ, ཝི་ན་སྶི་སྶཱ་མི ནཱ་མ་སྶུ, ན་སྶུ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སི་ཡཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཧོ་ཏི – ‘སོ ལོ་ཀོ སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ སུ་ཎཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ ས་བྦེ་སཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐཱ་ཡ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ. ཏ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་སྶཱ་མི ནཱ་མ་སྶུ, ཝི་ན་སྶི་སྶཱ་མི ནཱ་མ་སྶུ, ན་སྶུ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ན སོ་ཙ་ཏི ན ཀི་ལ་མ་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ན ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ས་ཏི ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཧོ་ཏི’’.
༢༤༣. ‘‘ཏཾ [ཏ་ཉྩ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་གྒ་ཧཾ པ་རི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐ, ཡྭཱ་སྶ [ཡྭཱ་སྶུ (ཀ.)] པ་རི་གྒ་ཧོ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཾ པ་རི་གྒ་ཧཾ ཡྭཱ་སྶ པ་རི་གྒ་ཧོ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ. ཨ་ཧ་མྤི ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་གྒ་ཧཾ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡྭཱ་སྶ པ་རི་གྒ་ཧོ ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ.
‘‘ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡེ་ཐ, ཡཾ་ས [ཡ་སྶ (སྱཱ. ཀ.)] ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ. པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཡཾ་ས ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ. ཨ་ཧ་མྤི ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡཾ་ས ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ.
‘‘ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ནི་སྶ་ཡེ་ཐ ཡཾ་ས དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ. པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཾ དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ཡཾ་ས དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ. ཨ་ཧ་མྤི ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ཡཾ་ས དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཾ ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ’’.
༢༤༤. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ མེ ཏི ཨ་སྶཱ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཨ་ཏྟཱ མེ ཏི ཨ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཨ་ཏྟ་ནི ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ ཙ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ, ཡ་མྤི ཏཾ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ – ‘སོ ལོ་ཀོ སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ས་སྶ་ཏི་ས་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋ་སྶཱ་མཱི’ཏི – ན་ནཱ་ཡཾ [ན ཙ ཁོ་ཡཾ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀེ་ཝ་ལོ པ་རི་པཱུ་རོ བཱ་ལ་དྷ་མྨོ’’’ཏི?
‘‘ཀི་ཉྷི ནོ སི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ཝ་ལོ ཧི, བྷ་ནྟེ, པ་རི་པཱུ་རོ [ཀེ་ཝ་ལོ པ་རི་པཱུ་རོ (སཱི. པཱི.)] བཱ་ལ་དྷ་མྨོ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི?
‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི?
‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ, ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ, ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ’’.
༢༤༥. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ རཱུ་པ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ནི་བྦི་དཱ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི [ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ལི་གྷོ ཨི་ཏི་པི, སཾ་ཀི་ཎྞ་པ་རི་ཀྑོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷེ་སི་ཀོ ཨི་ཏི་པི, ནི་ར་གྒ་ལོ༹ ཨི་ཏི་པི, ཨ་རི་ཡོ པ་ནྣ་དྡྷ་ཛོ པ་ནྣ་བྷཱ་རོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཨི་ཏི་པི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ལི་གྷོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ལི་གྷོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཾ་ཀི་ཎྞ་པ་རི་ཀྑོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀོ ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཾ་ཀི་ཎྞ་པ་རི་ཀྑོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷེ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷེ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ནི་ར་གྒ་ལོ༹ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྩ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ་ནི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ནི་ར་གྒ་ལོ༹ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡོ པ་ནྣ་དྡྷ་ཛོ པ་ནྣ་བྷཱ་རོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སྨི་མཱ་ནོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡོ པ་ནྣ་དྡྷ་ཛོ པ་ནྣ་བྷཱ་རོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
༢༤༦. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུཾ ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨ་ནྭེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི – ‘ཨི་དཾ ནི་སྶི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དི་ཊྛེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཛྫོ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དིཾ ཁོ མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མ་ཀྑཱ་ཡིཾ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཏཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’ཏི. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧཾ ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ [བྷི་ཀྑ་ཝེ ན (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི, ཏ་ཐཱ མཾ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ས་ཏཱ ཏུ་ཙྪཱ མུ་སཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཝེ་ན་ཡི་ཀོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’ཏི. པུ་བྦེ ཙཱ་ཧཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ དུ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པེ་མི, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ནི་རོ་དྷཾ. ཏ་ཏྲ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི རོ་སེ་ནྟི ཝི་ཧེ་སེ་ནྟི, ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ན ཧོ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ན ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ན ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི.
‘‘ཏ་ཏྲ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ན ཧོ་ཏི ཨཱ་ན་ནྡོ ན སོ་མ་ན་སྶཾ ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རེ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟི ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟི མཱ་ནེ་ནྟི པཱུ་ཛེ་ནྟི, ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཡཾ ཁོ ཨི་དཾ པུ་བྦེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ ཏ་ཏྠ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཀཱ་རཱ [ས་ཀྐཱ་རཱ (ཀ.)] ཀ་རཱི་ཡ་ནྟཱི’ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ ཙེ་པི པ་རེ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻུཾ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ རོ་སེ་ཡྻུཾ ཝི་ཧེ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ ཧི ན ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ན ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ ན ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ ཙེ་པི པ་རེ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷེ་ཧི ན ཨཱ་ན་ནྡོ ན སོ་མ་ན་སྶཾ ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྷེ ཙེ་པི པ་རེ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་ནེ་ཡྻུཾ པཱུ་ཛེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྲ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཡཾ ཁོ ཨི་དཾ པུ་བྦེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏ་ཏྠ མེ [ཏ་ཏྠ ནོ (ཀ.) ཏ་ཏྠ + ཨི་མེ་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ] ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཀཱ་རཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟཱི’ཏི.
༢༤༧. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ? རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; སཱ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; སཱ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏེ ཝོ པ་ཧཱི་ནཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ, ཏཾ ཛ་ནོ ཧ་རེ་ཡྻ ཝཱ ད་ཧེ་ཡྻ ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཨ་མྷེ ཛ་ནོ ཧ་ར་ཏི ཝཱ ད་ཧ་ཏི ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ན ཧི ནོ ཨེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ? རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཉྙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ… ས་ངྑཱ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ; ཏཾ ཝོ པ་ཧཱི་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༢༤༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀེ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཝ་ཊྚཾ ཏེ་སཾ ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀེ ཡེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི, ས་བྦེ ཏེ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀེ ཡེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི, རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ, ས་བྦེ ཏེ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀེ ཡེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི, ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀེ ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ས་བྦེ ཏེ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ ཚི་ནྣ་པི་ལོ་ཏི་ཀེ ཡེ་སཾ མ་ཡི ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟཾ པེ་མ་མ་ཏྟཾ ས་བྦེ ཏེ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ནཱ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཨ་ལ་ག་དྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཝ་མྨི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ཝ་མྨི་ཀོ [ཝ་མྨཱི་ཀོ (ཀ་ཏྠ་ཙི) ས་ཀྐ་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པཾ] ར་ཏྟིཾ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི, དི་ཝཱ པ་ཛྫ་ལ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས ལ་ངྒིཾ ‘ལ་ངྒཱི, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ ལ་ངྒིཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡི་ཀཾ. ‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡི་ཀཱ, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡི་ཀཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས དྭི་དྷཱ་པ་ཐཾ. ‘དྭི་དྷཱ་པ་ཐོ, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ དྭི་དྷཱ་པ་ཐཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས ཙ་ངྒ་ཝཱ་རཾ [པ་ངྐ་ཝཱ་རཾ (སྱཱ.), ཙ་ངྐ་ཝཱ་རཾ (ཀ.)]. ‘ཙ་ངྒ་ཝཱ་རོ, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ ཙ་ངྒ་ཝཱ་རཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས ཀུ་མྨཾ. ‘ཀུ་མྨོ, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ ཀུ་མྨཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས ཨ་སི་སཱུ་ནཾ. ‘ཨ་སི་སཱུ་ནཱ, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ ཨ་སི་སཱུ་ནཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས མཾ་ས་པེ་སིཾ. ‘མཾ་ས་པེ་སི, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་ཀྑི་པ མཾ་ས་པེ་སིཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྡ་ས ནཱ་གཾ. ‘ནཱ་གོ, བྷ་ད་ནྟེ’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ནཱ་གོ, མཱ ནཱ་གཾ གྷ་ཊྚེ་སི; ན་མོ ཀ་རོ་ཧི ནཱ་ག་སྶཱ’’’ཏི.
‘‘ཨི་མེ ཁོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སི. ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ, ཡོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ, ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱ’’ཏི – ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
༢༥༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཾ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟིཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡཾ ཝ་མྨི་ཀོ ར་ཏྟིཾ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི, དི་ཝཱ པ་ཛྫ་ལ་ཏི’. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, བྷ་ནྟེ, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཝ་མྨི་ཀོ, ཀཱ ར་ཏྟིཾ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ནཱ, ཀཱ དི་ཝཱ པ་ཛྫ་ལ་ནཱ, ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཀོ སུ་མེ་དྷོ, ཀིཾ ས་ཏྠཾ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ, ཀཱ ལ་ངྒཱི, ཀཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡི་ཀཱ, ཀོ དྭི་དྷཱ་པ་ཐོ, ཀིཾ ཙ་ངྒ་ཝཱ་རཾ, ཀོ ཀུ་མྨོ, ཀཱ ཨ་སི་སཱུ་ནཱ, ཀཱ མཾ་ས་པེ་སི, ཀོ ནཱ་གོ’’’ཏི?
༢༥༡. ‘‘‘ཝ་མྨི་ཀོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་མ་སྶེ་ཏཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱུ་པ་ཙ་ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩུ་ཙྪཱ་ད་ན-པ་རི་མ་དྡ་ན་བྷེ་ད་ན-ཝི་དྡྷཾ་ས་ན-དྷ་མྨ་སྶ.
‘‘ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, དི་ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟེ [ཀ་མྨ་ནྟཾ (ཀ.)] ཨཱ་ར་བྦྷ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ར་ཏྟིཾ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ནཱ. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ‘མ་ན་སཱ’ [( ) ན་ཏྠི (སཱི. སྱཱ.)] – ཨ་ཡཾ དི་ཝཱ པ་ཛྫ་ལ་ནཱ.
‘‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ. ‘སུ་མེ་དྷོ’ཏི ཁོ བྷི་ཀྑུ སེ་ཀྑ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘‘ས་ཏྠ’ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ’ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘‘ལ་ངྒཱི’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཀྑི་པ ལ་ངྒིཾ, པ་ཛ་ཧ ཨ་ཝི་ཛྫཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡི་ཀཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀོ་དྷཱུ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཀྑི་པ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡི་ཀཾ, པ་ཛ་ཧ ཀོ་དྷཱུ་པཱ་ཡཱ་སཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘དྭི་དྷཱ་པ་ཐོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཀྑི་པ དྭི་དྷཱ་པ་ཐཾ, པ་ཛ་ཧ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ཙ་ངྒ་ཝཱ་ར’ནྟི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ, བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ, ཐཱི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ. ཨུ་ཀྑི་པ ཙ་ངྒ་ཝཱ་རཾ, པ་ཛ་ཧ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ཀུ་མྨོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ. ཨུ་ཀྑི་པ ཀུ་མྨཾ, པ་ཛ་ཧ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ཨ་སི་སཱུ་ནཱ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, པ་ཉྩ་ནྣེ་ཏཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ – ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ནཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ ར་སཱ་ནཾ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. ཨུ་ཀྑི་པ ཨ་སི་སཱུ་ནཾ, པ་ཛ་ཧ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘མཾ་ས་པེ་སཱི’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ན་ནྡཱི་རཱ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཀྑི་པ མཾ་ས་པེ་སིཾ, པ་ཛ་ཧ ན་ནྡཱི་རཱ་གཾ; ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ, སུ་མེ་དྷ, ས་ཏྠཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ནཱ་གོ’ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏི་ཊྛ་ཏུ ནཱ་གོ, མཱ ནཱ་གཾ གྷ་ཊྚེ་སི; ན་མོ ཀ་རོ་ཧི ནཱ་ག་སྶཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
ཝ་མྨི་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༥༢. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ – ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣོ ཝི་མུ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ ས་ནྡ་སྶ་ཀོ ས་མཱ་ད་པ་ཀོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ཀོ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ན’’’ནྟི? ‘‘པུ་ཎྞོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཛཱ་ཏི་བྷཱུ་མ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ – ‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་ནྟུ་ཊྛོ…པེ… ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ ས་ནྡ་སྶ་ཀོ ས་མཱ་ད་པ་ཀོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ཀོ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ན’’’ནྟི.
༢༥༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ལཱ་བྷཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་སྶ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟ་སྶ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་སྶ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟ་སྶ, ཡ་སྶ ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ཏ་ཉྩ ས་ཏྠཱ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ཏི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མ་ཡ་མྤི ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ པུ་ཎྞེ་ན མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ [ས་མཱ་ག་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ (ཀ.)], ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སི་ཡཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི.
༢༥༤. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ; སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ’’ཏི.
༢༥༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
༢༥༦. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་སྶ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པུ་ཎྞ་སྶ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཏེ་ན པ་ཀྐ་ནྟོ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏ་ར་མཱ་ན་རཱུ་པོ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི སཱི་སཱ་ནུ་ལོ་ཀཱི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ པུ་ཎྞེ་ན མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༢༥༧. ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏི ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ…པེ… ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ…པེ… མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ…པེ… པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ…པེ… ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཀི་མ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཧཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི?
‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’.
‘‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’ནྟི…པེ… ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི… མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི… པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི… ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝ་དེ་སི. ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི?
༢༥༨. ‘‘སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ [པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ (སཱི. སྱཱ.) ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏྠ་པི]. ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨི་མེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི; ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟི.
༢༥༩. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟ་སྶ སཱ་ཀེ་ཏེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ ས་ཏྟ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་རཱ པ་ཋ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ, པ་ཋ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, པ་ཋ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ དུ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, དུ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. ཏ་ཏི་ཡེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཏ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན པ་ཉྩ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཉྩ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. པ་ཉྩ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ཚ་ཊྛཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, པ་ཉྩ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ཚ་ཊྛཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. ཚ་ཊྛེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ས་ཏྟ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཚ་ཊྛཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ས་ཏྟ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. ས་ཏྟ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན སཱ་ཀེ་ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་རཾ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་ར་ག་ཏཾ ས་མཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཨི་མི་ནཱ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ སཱ་ཀེ་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་ར’ནྟི? ཀ་ཐཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ – ‘ཨི་དྷ མེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟ་སྶ སཱ་ཀེ་ཏེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི [ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི (ཀ.)]. ཏ་སྶ མེ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ ས་ཏྟ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་རཱ པ་ཋ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. པ་ཋ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན དུ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ, པ་ཋ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫིཾ དུ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ཏ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫིཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. ཏ་ཏི་ཡེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫིཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན པ་ཉྩ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫིཾ, པ་ཉྩ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. པ་ཉྩ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ཚ་ཊྛཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ, པ་ཉྩ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫིཾ, ཚ་ཊྛཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. ཚ་ཊྛེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན ས་ཏྟ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ, ཚ་ཊྛཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫིཾ, ས་ཏྟ་མཾ ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧིཾ. ས་ཏྟ་མེ་ན ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ་ན སཱ་ཀེ་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་ར’ནྟི. ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ, ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
༢༦༠. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ་ནཱ་མོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཀ་ཐ་ཉྩ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘པུ་ཎྞོ་ཏི ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་མཾ; མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ་ཏི ཙ པ་ན མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡ་ཐཱ ཏཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ པུ་ཎྞེ་ན མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟེ་ན ག་མྦྷཱི་རཱ ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྷཱ ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶ བྱཱ་ཀ་ཏཱ. ལཱ་བྷཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཡེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ནྟི ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ལ་བྷ་ནྟི པ་ཡི་རཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡ. ཙེ་ལ་ཎྜུ་ཀེ་ན [ཙེ་ལ་ཎྜ་ཀེ་ན (ཀ.), ཙེ་ལ་ཎྜུ་པེ་ཀེ་ན (?)] ཙེ་པི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ མུ་དྡྷ་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ལ་བྷེ་ཡྻུཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ལ་བྷེ་ཡྻུཾ པ་ཡི་རཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡ, ཏེ་ས་མྤི ལཱ་བྷཱ ཏེ་ས་མྤི སུ་ལ་དྡྷཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ལཱ་བྷཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སུ་ལ་དྡྷཾ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ཎྞཾ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟཾ ལ་བྷཱ་མ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ལ་བྷཱ་མ པ་ཡི་རཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནཱ་མོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ, ཀ་ཐ་ཉྩ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨུ་པ་ཏི་སྶོ་ཏི ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་མཾ; སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཏི ཙ པ་ན མཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཏྠུ་ཀ་པྤེ་ན ཝ་ཏ ཀི་ར, བྷོ [ཁོ (ཀ.)], སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ན ཛཱ་ནི་མྷ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’ཏི. ས་ཙེ ཧི མ་ཡཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ’ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ནོ ན་པྤ་ཊི་བྷཱ་སེ་ཡྻ [ན་པྤ་ཊི་བྷེ་ཡྻ (?)]. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡ་ཐཱ ཏཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ག་མྦྷཱི་རཱ ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྷཱ ཨ་ནུ་མ་སྶ ཨ་ནུ་མ་སྶ པུ་ཙྪི་ཏཱ. ལཱ་བྷཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཡེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ལ་བྷ་ནྟི ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ལ་བྷ་ནྟི པ་ཡི་རཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡ. ཙེ་ལ་ཎྜུ་ཀེ་ན ཙེ་པི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ མུ་དྡྷ་ནཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ལ་བྷེ་ཡྻུཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ལ་བྷེ་ཡྻུཾ པ་ཡི་རཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡ, ཏེ་ས་མྤི ལཱ་བྷཱ ཏེ་ས་མྤི སུ་ལ་དྡྷཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ལཱ་བྷཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སུ་ལ་དྡྷཾ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ལ་བྷཱ་མ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ལ་བྷཱ་མ པ་ཡི་རཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨི་ཏི་ཧ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མ་ནུ་མོ་དིཾ་སཱུ་ཏི.
ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.