༨. མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༩༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ བེ་ལུ་ཝ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡ མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི. ད་ཎྜ་པཱ་ཎི་པི ཁོ ས་ཀྐོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ [ཛ་ངྒྷ་ཝི་ཧཱ་རཾ (ཀ.)] ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བེ་ལུ་ཝ་ལ་ཊྛི་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་མོ་ལུ་བྦྷ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ད་ཎྜ་པཱ་ཎི ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི ས་མ་ཎོ ཀི་མ་ཀྑཱ་ཡཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ན ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཀེ ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐིཾ ཚི་ནྣ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཾ ས་ཉྙཱ ནཱ་ནུ་སེ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་མ་ཀྑཱ་ཡཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ད་ཎྜ་པཱ་ཎི ས་ཀྐོ སཱི་སཾ ཨོ་ཀ་མྤེ་ཏྭཱ, ཛི་ཝ྄ཧཾ ནི་ལླཱ་ལེ༹་ཏྭཱ, ཏི་ཝི་སཱ་ཁཾ ན་ལཱ་ཊི་ཀཾ ན་ལཱ་ཊེ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་མོ་ལུ་བྦྷ པ་ཀྐཱ་མི.
༢༠༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ བེ་ལུ་ཝ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡ མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དིཾ. ད་ཎྜ་པཱ་ཎི་པི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བེ་ལུ་ཝ་ལ་ཊྛི་ཀཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་མོ་ལུ་བྦྷ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་པཱ་ཎི ས་ཀྐོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི ས་མ་ཎོ ཀི་མ་ཀྑཱ་ཡཱི’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་པཱ་ཎིཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ན ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཀེ ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐིཾ ཚི་ནྣ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཾ ས་ཉྙཱ ནཱ་ནུ་སེ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་མ་ཀྑཱ་ཡཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་པཱ་ཎི ས་ཀྐོ སཱི་སཾ ཨོ་ཀ་མྤེ་ཏྭཱ, ཛི་ཝ྄ཧཾ ནི་ལླཱ་ལེ༹་ཏྭཱ, ཏི་ཝི་སཱ་ཁཾ ན་ལཱ་ཊི་ཀཾ ན་ལཱ་ཊེ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་མོ་ལུ་བྦྷ པ་ཀྐཱ་མཱི’’ཏི.
༢༠༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ན ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཀེ ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ཏི? ཀ་ཐ་ཉྩ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐིཾ ཚི་ནྣ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཾ ས་ཉྙཱ ནཱ་ནུ་སེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ ད་ཎྜཱ་དཱ་ན-ས་ཏྠཱ་དཱ་ན-ཀ་ལ་ཧ-ཝི་གྒ་ཧ-ཝི་ཝཱ་ད-ཏུ་ཝཾ་ཏུ་ཝཾ-པེ་སུ་ཉྙ-མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
༢༠༢. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི. ཏེ་སཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི? ཏེ་སཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི.
༢༠༣. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་ར་ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ མཱུ་ལཾ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཁ་ནྡྷཾ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སེ སཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ; ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྠ་རི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ, ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཐ. སོ ཧཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ, ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ, ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ, དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. སོ ཙེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི, ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡ་ཐཱ ཝོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ, ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ, ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ, དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. སོ ཙེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི, ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་མ. ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི [ཨ་ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ (སཱི.), ཨ་ག་རུ་ཀ་རི་ཏྭཱ (སྱཱ. པཱི.)]. ‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
༢༠༤. ‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི –
‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཡཾ ཝེ་དེ་ཏི ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཡཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཏཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི, ཡཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ. སོ་ཏ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… གྷཱ་ན་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ཀཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ན་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཡཾ ཝེ་དེ་ཏི ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཡཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཏཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི, ཡཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ.
‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ས་ཏི རཱུ་པེ ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སོ ཝ་ཏཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ས་དྡེ ས་ཏི…པེ… གྷཱ་ན་སྨིཾ ས་ཏི ག་ནྡྷེ ས་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ས་ཏི ར་སེ ས་ཏི…པེ… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ས་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦེ ས་ཏི…པེ… མ་ན་སྨིཾ ས་ཏི དྷ་མྨེ ས་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘སོ ཝ་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི རཱུ་པེ ཨ་ས་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. སོ ཝ་ཏཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ས་དྡེ ཨ་ས་ཏི…པེ… གྷཱ་ན་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ག་ནྡྷེ ཨ་ས་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ར་སེ ཨ་ས་ཏི…པེ… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཨ་ས་ཏི…པེ… མ་ན་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི དྷ་མྨེ ཨ་ས་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཕ་སྶ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི, ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ ཙ པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
༢༠༥. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སཾ པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙེ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ཝ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ, ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ ད་ཎྜཱ་དཱ་ན-ས་ཏྠཱ་དཱ་ན-ཀ་ལ་ཧ-ཝི་གྒ་ཧ-ཝི་ཝཱ་ད་ཏུ་ཝཾ་ཏུ་ཝཾ-པེ་སུ་ཉྙ-མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’ཏི? ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ, ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་མྷ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ཨི་མེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ; མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ. མཾ ཙེ་པི ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཡ་ཐཱ ཏཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨེ་སོ ཙེ་ཝེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ [ཨེ་ཝེ་མེ་ཝ ཙ (ཀ.)] ནཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་དུ་བྦ་ལྱ་པ་རེ་ཏོ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, སོ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ སཱ་ཡེ་ཡྻ, ལ་བྷེ་ཐེ་ཝ སཱ་དུ་ར་སཾ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཙེ་ཏ་སོ བྷི་ཀྑུ ད་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨི་མ་སྶ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑེ་ཡྻ, ལ་བྷེ་ཐེ་ཝ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཾ, ལ་བྷེ་ཐེ་ཝ ཙེ་ཏ་སོ པ་སཱ་དཾ. ཀོ ནཱ་མོ ཨ་ཡཾ [ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ (སྱཱ.)], བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཏྭེ་ཝ ནཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.