༢. སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ཝ་གྒོ

༡. ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ

༡༣༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི [ས་མ་ཎེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི ས་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ས་ཙྩཱ་བྷི་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ]. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ [ཨེ་ཝ་མེ་ཝ (སྱཱ. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཐ.

༡༤༠. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་སོ, ཀིཾ བ་ལཾ, ཡེ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ – ཨི་དྷེ་ཝ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡེ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ – ཨི་དྷེ་ཝ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་ཏྠི ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ, ཨ་ཏྠི དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ, ཨ་ཏྠི སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ; ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཁོ པ་ན པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ – ག་ཧ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ. ཨི་མེ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡེ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ – ཨི་དྷེ་ཝ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’ཏི.

༡༤༡. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྠི དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨོ, མ་ཡ་མྤི སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ ཡཱ་ནི ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལཱ་ནི, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ – ག་ཧ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ. ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ [ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ (ཀ. སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཨ་དྷི་པྤ་ཡོ་གོ (ཀ.)] ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་དི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩཱ’ཏི?

‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐུ ནི་ཊྛཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཀཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ, ན པུ་ཐུ ནི་ཊྛཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་རཱ་ག་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་རཱ་ག་སྶཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་དོ་ས་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་དོ་ས་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་དོ་ས་སྶཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་མོ་ཧ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་མོ་ཧ་སྶཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་ཏ་ཎྷ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་ཏ་ཎྷ་སྶཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ཝི་དྡ་སུ་ནོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝི་དྡ་སུ་ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ན་ནུ་རུ་དྡྷ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ན་ནུ་རུ་དྡྷ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱ’ཏི.

‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ’ཏི.

༡༤༢. ‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡོ – བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ, ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ, བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ‘ཏེ ས་རཱ་གཱ ཏེ ས་དོ་སཱ ཏེ ས་མོ་ཧཱ ཏེ ས་ཏ་ཎྷཱ ཏེ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏེ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ ཏེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཏེ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མཱ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ; ཏེ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི; ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ‘ཏེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཏེ ཝཱི་ཏ་དོ་སཱ ཏེ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཱ ཏེ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ ཏེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏེ ཝི་དྡ་སུ་ནོ ཏེ ཨ་ན་ནུ་རུ་དྡྷ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཏེ ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མཱ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ; ཏེ པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི; པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.

༡༤༣. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མཱ་ནི ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏཱི་ཎི ཋཱ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ; ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.

‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མཱ་ནི ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ; ཏེ ན ས་མྨཱ [པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ ན ས་མྨཱ (?)] ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.

‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མ་ཉྷི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ; ཏེ ན ས་མྨཱ [པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ ན ས་མྨཱ (?)] ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.

‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡོ དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ སཱ ན ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ སཱ ན ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.

༡༤༤. ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དོ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ སོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡོ དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ སོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ སཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ སཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.

༡༤༥. ‘‘ཨི་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ. ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་བྷ་ཝཱ. ཏ་ཎྷཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ཏ་ཎྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ་པ་བྷ་ཝཱ. ཝེ་ད་ནཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ཝེ་ད་ནཱ ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཕ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཕ་སྶ་པ་བྷ་ཝཱ. ཕ་སྶོ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཕ་སྶོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་དཱ་ནོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ས་མུ་ད་ཡོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་བྷ་ཝོ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་བྷ་ཝཾ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་དཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་བྷ་ཝཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་དཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་བྷ་ཝཾ. ས་ངྑཱ་རཱ ཙི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷ་ཝཱ.

‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱ ནེ་ཝ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.

༢. མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ

༡༤༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ཧི་ན་ག་རེ ཨ་པ་ར་པུ་རེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ. སོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་རི་ས་ཏི [པ་རི་ས་ཏིཾ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཝཾ [ཨེ་ཏཾ (པཱི. ཀ.)] ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི [ཨུ་ཏྟ་རིཾ (པཱི.)] མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཡ་སྶ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ སོ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་རི་ས་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ – ‘‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཡ་སྶ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ སོ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟོ ཨི་མ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ. སོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་རི་ས་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཡ་སྶ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ སོ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’’’ཏི.

༡༤༧. ‘‘ཀོ་དྷ་ནོ ཧེ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ. ཀོ་དྷཱ ཙ པ་ན་སྶ ཨེ་སཱ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ. ‘ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཝ་ཎྞཾ་ཡེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་ས་ཏི. ཝ་ཎྞོ ཧེ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཡ་སྶ ཙ ཁྭཱ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ སོ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི.

‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཧི ནཱ་མ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ མ་ཡི དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི, ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི.

‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཧི ནཱ་མ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ མ་ཡི དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ, ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ; ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ; པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ; ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ; ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ; ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི; ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’ཏི.

‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཧི ནཱ་མ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ མ་ཡི དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ཡ ཨུ་བྷོ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་ཏི – དི་བྦེ ཙ མཱ་ནུ་སེ ཙ, ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཙཱ’ཏི.

‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཧི ནཱ་མ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ མ་ཡི དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་དོ་སཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་ཨུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི.

༡༤༨. ‘‘ད་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི ཡེ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས?

‘‘ཨི་དྷ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོ ཝི་པཱ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོ ཝི་པཱ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ཧོ་ཏི ཡཾ བ་ལཾ ཨཱ་ག་མྨ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་ས ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི ཡེ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

༡༤༩. ‘‘ཡོ ཁོ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ; ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ན’ནྟི, ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

༡༥༠. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི ཡེ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི?

‘‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’ཏི. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ [ཨེ་ཏ་མྤ་ཧཾ (སཱི. པཱི.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’ཏི. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘‘ཡེ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོ ནཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘‘ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ, སོ ན ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱ’ཏི. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ཀོ་ཙི ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི’ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘ཨི་མཱ་ནི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི ཡེ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘ཡོ ཁོ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ན’ནྟི, ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

༡༥༡. ‘‘ཨ་ཊྛ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་སཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ཊྛ? ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཱ, ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཱ, ས་མ་ཎ་པ་རི་སཱ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པ་རི་སཱ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་པ་རི་སཱ, མཱ་ར་པ་རི་སཱ, བྲ་ཧྨ་པ་རི་སཱ – ཨི་མཱ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཊྛ པ་རི་སཱ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨི་མཱ ཨ་ཊྛ པ་རི་སཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ. ཏ་ཏྲ་པི མ་ཡཱ ས་ནྣི་སི་ནྣ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ, ས་ལླ་པི་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩ, སཱ་ཀ་ཙྪཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་པུ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ བྷ་ཡཾ ཝཱ སཱ་ར་ཛྫཾ ཝཱ ཨོ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ…པེ… ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ… ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ… ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པ་རི་སཾ… ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་པ་རི་སཾ… མཱ་ར་པ་རི་སཾ… བྲ་ཧྨ་པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ. ཏ་ཏྲ་པི མ་ཡཱ ས་ནྣི་སི་ནྣ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ, ས་ལླ་པི་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩ, སཱ་ཀ་ཙྪཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་པུ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ བྷ་ཡཾ ཝཱ སཱ་ར་ཛྫཾ ཝཱ ཨོ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘ཡོ ཁོ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ན’ནྟི, ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

༡༥༢. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡོ་ནི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ? ཨ་ཎྜ་ཛཱ ཡོ་ནི, ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ ཡོ་ནི, སཾ་སེ་ད་ཛཱ ཡོ་ནི, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཡོ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཎྜ་ཛཱ ཡོ་ནི? ཡེ ཁོ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ཏྟཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫ ཛཱ་ཡ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཎྜ་ཛཱ ཡོ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ ཡོ་ནི? ཡེ ཁོ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ཏྟཱ ཝ་ཏྠི་ཀོ་སཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫ ཛཱ་ཡ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ ཡོ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཾ་སེ་ད་ཛཱ ཡོ་ནི? ཡེ ཁོ ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ཏྟཱ པཱུ་ཏི་མ་ཙྪེ ཝཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི པཱུ་ཏི་ཀུ་ཎ་པེ ཝཱ པཱུ་ཏི་ཀུ་མྨཱ་སེ ཝཱ ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ ཨོ་ལི༹་ག་ལླེ ཝཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཾ་སེ་ད་ཛཱ ཡོ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཡོ་ནི? དེ་ཝཱ, ནེ་ར་ཡི་ཀཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཡོ་ནི. ཨི་མཱ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཏ་སྶོ ཡོ་ནི་ཡོ.

‘‘ཡོ ཁོ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ན’ནྟི, ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

༡༥༣. ‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ག་ཏི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ཉྩ? ནི་ར་ཡོ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ, མ་ནུ་སྶཱ, དེ་ཝཱ. ནི་ར་ཡ་ཉྩཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒཾ, ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ; ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཉྩཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒཾ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ; ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཙཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒཾ, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ; ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. མ་ནུ་སྶེ ཙཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒཾ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ; ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. དེ་ཝེ ཙཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, དེ་ཝ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒཾ, དེ་ཝ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ; ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི. ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒཾ, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ; ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི.

༡༥༤. ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ སཱ་དྷི་ཀ་པོ་རི་སཱ པཱུ་རཱ ཨ་ངྒཱ་རཱ་ནཾ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཀཱ་ནཾ ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མཱ་ནཾ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཱ པ་ཏི་ཏཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པོ སཱ་དྷི་ཀ་པོ་རི་སོ, པཱུ་རོ གཱུ་ཐ་སྶ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཡ་ཐཱ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པེ པ་ཏི་ཏཾ, དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, རུ་ཀྑོ ཝི་ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཛཱ་ཏོ ཏ་ནུ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སོ ཀ་བ་ར་ཙྪཱ་ཡོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ རུ་ཀྑཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ, ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ནི་སི་ནྣཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣཾ ཝཱ དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, རུ་ཀྑོ ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཛཱ་ཏོ བ་ཧ་ལ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སོ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ [ས་ཎྜ་ཙྪཱ་ཡོ (སྱཱ.), ས་ནྟ་ཙྪཱ་ཡོ (ཀ.)]. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ རུ་ཀྑཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨི་མ་མེ་ཝ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ནི་སི་ནྣཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣཾ ཝཱ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པཱ་སཱ་དོ, ཏ་ཏྲཱ་སྶ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ཏཾ ཕུ་སི་ཏ་གྒ་ལ༹ཾ པི་ཧི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲཱ་སྶ པ་ལླ་ངྐོ གོ་ན་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊི་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏོ ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ པཱ་སཱ་དཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ ཏ་སྨིཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ ཏ་སྨིཾ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་སཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ སཱ་ཏོ་ད་ཀཱ སཱི་ཏོ་ད་ཀཱ སེ་ཏ་ཀཱ སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཱ. ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཙ་སྶཱ ཏི་བྦོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ. ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནེ་ན མ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཏ་ཐཱ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ས་བྦ་ད་ར་ཐ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ནི་སི་ནྣཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣཾ ཝཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པ་སྶཱ་མི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨི་མཱ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཉྩ ག་ཏི་ཡོ.

‘‘ཡོ ཁོ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ; ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ན’ནྟི ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝ་དཱ་མི ‘ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ’.

༡༥༥. ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏཱ [ཙ་རི་ཏྭཱ (ཀ.)] – ཏ་པ་སྶཱི སུ་དཾ ཧོ་མི པ་ར་མ་ཏ་པ་སྶཱི, ལཱུ་ཁོ སུ་དཾ [ལཱུ་ཁ་སྶུ་དཾ (སཱི. པཱི.)] ཧོ་མི པ་ར་མ་ལཱུ་ཁོ, ཛེ་གུ་ཙྪཱི སུ་དཾ ཧོ་མི པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪཱི, པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ སུ་དཾ [པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶུ་དཾ (སཱི. པཱི.)] ཧོ་མི པ་ར་མ་པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ. ཏ་ཏྲཱ་སྶུ མེ ཨི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ ཧོ་ཏི – ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཧོ་མི མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རོ ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནོ [ཧ་ཏྠཱ་ཝ་ལེ་ཁ་ནོ (སྱཱ.)], ན ཨེ་ཧི་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ ན ཏི་ཊྛ་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ; ནཱ་བྷི་ཧ་ཊཾ ན ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏཾ ན ནི་མ་ནྟ་ནཾ སཱ་དི་ཡཱ་མི. སོ ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རཾ, ན ད་ཎྜ་མ་ནྟ་རཾ, ན མུ་ས་ལ་མ་ནྟ་རཾ, ན དྭི་ནྣཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ, ན པཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ [པཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ (ཀ.)], ན པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ, ན ས་ངྐི་ཏྟཱི་སུ, ན ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ན ཡ་ཏྠ མ་ཀྑི་ཀཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱི; ན མ་ཙྪཾ ན མཾ་སཾ ན སུ་རཾ ན མེ་ར་ཡཾ ན ཐུ་སོ་ད་ཀཾ པི་ཝཱ་མི; སོ ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་མི ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀོ, དྭཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་མི དྭཱ་ལོ་པི་ཀོ…པེ… ས་ཏྟཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝཱ ཧོ་མི ས་ཏྟཱ་ལོ་པི་ཀོ; ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱ ཡཱ་པེ་མི, དྭཱི་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་མི…པེ… ས་ཏྟ་ཧི་པི ད་ཏྟཱི་ཧི ཡཱ་པེ་མི; ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་མི, དྭཱི་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་མི…པེ… ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀ་མྤི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་མི; ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སི་ཀ་མྤི པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘སོ སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, སཱ་མཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ནཱི་ཝཱ་ར་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ད་དྡུ་ལ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ཧ་ཊ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ཀ་ཎ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ཨཱ་ཙཱ་མ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, པི་ཉྙཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ཏི་ཎ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, གོ་མ་ཡ་བྷ་ཀྑོ ཝཱ ཧོ་མི, ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཡཱ་པེ་མི པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱི.

‘‘སོ སཱ་ཎཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་མི, མ་སཱ་ཎཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་མི, ཚ་ཝ་དུ་སྶཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་མི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་མི, ཏི་རཱི་ཊཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་མི, ཨ་ཛི་ན་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཨ་ཛི་ན་ཀྑི་པ་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཀུ་ས་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཕ་ལ་ཀ་ཙཱི་ར་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལ་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྦ་ལ་མྤི དྷཱ་རེ་མི, ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཀྑ་མྤི དྷཱ་རེ་མི; ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ཀོ་པི ཧོ་མི ཀེ་ས་མ་སྶུ་ལོ་ཙ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ; ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀོ་པི ཧོ་མི ཨཱ་ས་ན་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ; ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ་པི ཧོ་མི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ; ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡི་ཀོ་པི ཧོ་མི ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི [ཨི་མ་སྶཱ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙོ་པི ཀོ་ཙི པཱ་ཋ་པ་དེ་སོ ཨ་ཉྙེ་སུ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ཝ་ཏ་དཱི་པ་ཀ་སུ་ཏྟེ་སུ དི་སྶ་ཏི]; སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་མྤི ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི – ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་དཾ་སུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་པ་སྶི་ཏཱ་ཡ ཧོ་ཏི.

༡༥༦. ‘‘ཏ་ཏྲཱ་སྶུ མེ ཨི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ལཱུ་ཁ་སྨིཾ ཧོ་ཏི – ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ཀཱ་ཡེ ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི པ་པ་ཊི་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏི་ནྡུ་ཀ་ཁཱ་ཎུ ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀོ ས་ནྣི་ཙི་ཏོ ཧོ་ཏི པ་པ་ཊི་ཀ་ཛཱ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་སྶུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ཀཱ་ཡེ ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི པ་པ་ཊི་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་ཛྫེ་ཡྻཾ, ཨ་ཉྙེ ཝཱ པ་ན མེ ཨི་མཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རི་མ་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ་སུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ལཱུ་ཁ་སྨིཾ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲཱ་སྶུ མེ ཨི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛེ་གུ་ཙྪི་སྨིཾ ཧོ་ཏི – སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ཏོ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་མི, ས་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་མི, ཡཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་མྷི་པི མེ ད་ཡཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘མཱ་ཧཾ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཝི་ས་མ་ག་ཏེ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སི’ནྟི. ཨི་དཾ་སུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཛེ་གུ་ཙྪི་སྨིཾ ཧོ་ཏི.

‘‘ཏ་ཏྲཱ་སྶུ མེ ཨི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྨིཾ ཧོ་ཏི – སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཡ་དཱ པ་སྶཱ་མི གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ཝཱ པ་སུ་པཱ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཏི་ཎ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ ཝ་ན་ཀ་མྨི་ཀཾ ཝཱ, ཝ་ནེ་ན ཝ་ནཾ ག་ཧ་ནེ་ན ག་ཧ་ནཾ ནི་ནྣེ་ན ནི་ནྣཾ ཐ་ལེ་ན ཐ་ལཾ སཾ་པ་ཏཱ་མི [པ་པ་ཏཱ་མི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ མཾ ཏེ ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཨ་ཧ་ཉྩ མཱ ཏེ ཨ་དྡ་ས་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོ མ་གོ མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ ཝ་ནེ་ན ཝ་ནཾ ག་ཧ་ནེ་ན ག་ཧ་ནཾ ནི་ནྣེ་ན ནི་ནྣཾ ཐ་ལེ་ན ཐ་ལཾ སཾ་པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་དཱ པ་སྶཱ་མི གོ་པཱ་ལ་ཀཾ ཝཱ པ་སུ་པཱ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཏི་ཎ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཝཱ ཝ་ན་ཀ་མྨི་ཀཾ ཝཱ ཝ་ནེ་ན ཝ་ནཾ ག་ཧ་ནེ་ན ག་ཧ་ནཾ ནི་ནྣེ་ན ནི་ནྣཾ ཐ་ལེ་ན ཐ་ལཾ སཾ་པ་ཏཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? མཱ མཾ ཏེ ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཨ་ཧ་ཉྩ མཱ ཏེ ཨ་དྡ་ས་ནྟི. ཨི་དཾ་སུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྨིཾ ཧོ་ཏི.

‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ གོ་ཊྛཱ པ་ཊྛི་ཏ་གཱ་ཝོ ཨ་པ་ག་ཏ་གོ་པཱ་ལ་ཀཱ, ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཀྐུ་ཎྜི་ཀོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝ་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ནཾ དྷེ་ནུ་པ་ཀཱ་ནཾ གོ་མ་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སུ་དཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་མི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ཀཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ས་ཀཾ་ཡེ་ཝ སུ་དཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་མི. ཨི་དཾ་སུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཧཱ་ཝི་ཀ་ཊ་བྷོ་ཛ་ན་སྨིཾ ཧོ་ཏི.

༡༥༧. ‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷིཾ་ས་ན་ཀཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་ཏྲཱ་སྶུ་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷིཾ་ས་ན་ཀ་སྶ ཝ་ན་ས་ཎྜ་སྶ བྷིཾ་ས་ན་ཀ་ཏ་སྨིཾ ཧོ་ཏི – ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཏཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ལོ་མཱ་ནི ཧཾ་ས་ནྟི. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡཱ ཏཱ ར་ཏྟི་ཡོ སཱི་ཏཱ ཧེ་མ་ནྟི་ཀཱ ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀཱ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡཱ [ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀེ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡེ (སཱི. པཱི.)] ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ ར་ཏྟིཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝི་ཧ་རཱ་མི, དི་ཝཱ ཝ་ན་ས་ཎྜེ; གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ དི་ཝཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ར་ཏྟིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཨ་པི་སྶུ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་གཱ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཱ་སི པུ་བྦེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ –

‘‘སོ་ཏ་ཏྟོ སོ་སི་ནྣོ [སོ་སཱི་ནོ (སཱི. པཱི. ཀ.), སོ་སི་ནོ (སྱཱ.), སོ་སི་ནྡོ (ས་དྡ་ནཱི་ཏི)] ཙེ་ཝ, ཨེ་ཀོ བྷིཾ་ས་ན་ཀེ ཝ་ནེ;

ན་གྒོ ན ཙ་གྒི་མཱ་སཱི་ནོ, ཨེ་ས་ནཱ་པ་སུ་ཏོ མུ་ནཱི’’ཏི.

‘‘སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སུ་སཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི ཚ་ཝ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཨུ་པ་དྷཱ་ཡ. ཨ་པི་སྶུ མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, གཱ་མ་ཎྜ་ལཱ [གོ་མ་ཎྜ་ལཱ (བ་ཧཱུ་སུ) ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨོ་ཊྛུ་བྷ་ནྟི་པི, ཨོ་མུ་ཏྟེ་ནྟི་པི, པཾ་སུ་ཀེ་ན་པི ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་སུ་པི ས་ལཱ་ཀཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟི. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཏེ་སུ པཱ་པ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ. ཨི་དཾ་སུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་ཧཱ་ར་སྨིཾ ཧོ་ཏི.

༡༥༨. ‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན སུ་དྡྷཱི’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཀོ་ལེ་ཧི ཡཱ་པེ་མཱ’ཏི. ཏེ ཀོ་ལ་མྤི ཁཱ་ད་ནྟི, ཀོ་ལ་ཙུ་ཎྞ་མྤི ཁཱ་ད་ནྟི, ཀོ་ལོ་ད་ཀ་མྤི པི་ཝ་ནྟི – ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ་མྤི ཀོ་ལ་ཝི་ཀ་ཏིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཀོ་ལཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རི་ཏཱ. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘མ་ཧཱ ནཱུ་ན ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀོ་ལོ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་དཱ་པི ཨེ་ཏ་པ་ར་མོ་ཡེ་ཝ ཀོ་ལོ ཨ་ཧོ་སི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཀོ་ལཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཡ་ཏོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀ་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ ཀཱ་ལ༹་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ཊྛ་པ་དཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨཱ་ནི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཝ་ལཱི༹, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཨུ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཛ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཕཱ་སུ་ལི༹་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པེ་སུ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ་ཨཱ་མ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སཾ་ཕུ་ཊི་ཏོ [ས་མྥུ་སི་ཏོ (སྱཱ.), སཾ་པུ་ཊི་ཏོ (པཱི. ཀ.) ཨེ་ཏྠ སཾ་ཕུ་ཊི་ཏོ་ཏི ས་ངྐུ་ཙི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ] ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ སཱི་ས་ཙྪ་ཝི སཾ་ཕུ་ཊི་ཏཱ ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ‘ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ‘པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ཡཱ་ཝ་སྶུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ‘ཝ་ཙྩཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫོ པ་པ་ཏཱ་མི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནོ་མ་ཛྫཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནོ་མ་ཛྫ་ཏོ པཱུ་ཏི་མཱུ་ལཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཀཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཏ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ.

༡༥༩. ‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན སུ་དྡྷཱི’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘མུ་གྒེ་ཧི ཡཱ་པེ་མ…པེ… ཏི་ལེ་ཧི ཡཱ་པེ་མ…པེ… ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ཡཱ་པེ་མཱ’ཏི. ཏེ ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི ཁཱ་ད་ནྟི, ཏ་ཎྜུ་ལ་ཙུ་ཎྞ་མྤི ཁཱ་ད་ནྟི, ཏ་ཎྜུ་ལོ་ད་ཀ་མྤི པི་ཝ་ནྟི – ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏ་མྤི ཏ་ཎྜུ་ལ་ཝི་ཀ་ཏིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རི་ཏཱ. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘མ་ཧཱ ནཱུ་ན ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་ཎྜུ་ལོ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་དཱ་པི ཨེ་ཏ་པ་ར་མོ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལོ ཨ་ཧོ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཡ་ཏོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཀ་སི་མཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀ་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ ཀཱ་ལ༹་པ་བྦཱ་ནི ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨོ་ཊྛ་པ་དཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨཱ་ནི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཝ་ལཱི༹, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཨུ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཛ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཕཱ་སུ་ལི༹་ཡོ ཨོ་ལུ་གྒ་ཝི་ལུ་གྒཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་རེ ཨུ་ད་པཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པེ་སུ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་མྦྷཱི་ར་ག་ཏཱ ཨོ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ དི་སྶ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏི་ཏྟ་ཀཱ་ལཱ་བུ ཨཱ་མ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སཾ་ཕུ་ཊི་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ སཱི་ས་ཙྪ་ཝི སཾ་ཕུ་ཊི་ཏཱ ཧོ་ཏི ས་མྨི་ལཱ་ཏཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ‘ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི, ‘པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ པ་རི་མ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝིཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་མི. ཡཱ་ཝ་སྶུ མེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་ད་ར་ཙྪ་ཝི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ‘ཝ་ཙྩཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫོ པ་པ་ཏཱ་མི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནོ་མ་ཛྫཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པཱ་ཎི་ནཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨ་ནོ་མ་ཛྫ་ཏོ པཱུ་ཏི་མཱུ་ལཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཀཱ་ཡ་སྨཱ པ་ཏ་ནྟི ཏཱ་ཡེ་ཝ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ.

‘‘ཏཱ་ཡ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་རི་ཡཱ་ཡ ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ན་དྷི་ག་མཱ, ཡཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ, ནི་ཡྻཱ་ཏི ཏ་ཀྐ་ར་སྶ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ.

༡༦༠. ‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘སཾ་སཱ་རེ་ན སུ་དྡྷཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ན སོ [ན ཁོ པ་ནེ་སོ (སཱི. སྱཱ.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སཾ་སཱ་རོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ མ་ཡཱ ཨ་སཾ་ས་རི་ཏ་པུ་བྦོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ཙཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དེ་ཝེ སཾ་ས་རེ་ཡྻཾ, ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ན་རཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ.

‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སུ་དྡྷཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ན སཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨུ་པ་པ་ཏྟི སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པཱ ཡཱ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣ་པུ་བྦཱ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ཙཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དེ་ཝེ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ, ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ན་རཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ.

‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨཱ་ཝཱ་སེ་ན སུ་དྡྷཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ན སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ཝཱ་སོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ མ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ཝུ་ཊྛ་པུ་བྦོ [ཨ་ནཱ་ཝུ་ཏྠ་པུ་བྦོ (སཱི. པཱི.)] ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ཙཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དེ་ཝེ ཨཱ་ཝ་སེ་ཡྻཾ, ན་ཡི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ན་རཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ.

‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡ་ཉྙེ་ན སུ་དྡྷཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ན སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་ཉྙོ སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ མ་ཡཱ ཨ་ཡི་ཊྛ་པུ་བྦོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ, ཏ་ཉྩ ཁོ ར་ཉྙཱ ཝཱ ས་ཏཱ ཁ་ཏྟི་ཡེ་ན མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལེ་ན.

‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨ་གྒི་པ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ སུ་དྡྷཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ན སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་གྒི སུ་ལ་བྷ་རཱུ་པོ ཡོ མ་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཙི་ཎྞ་པུ་བྦོ ཨི་མི་ནཱ དཱི་གྷེ་ན ཨ་དྡྷུ་ནཱ, ཏ་ཉྩ ཁོ ར་ཉྙཱ ཝཱ ས་ཏཱ ཁ་ཏྟི་ཡེ་ན མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལེ་ན.

༡༦༡. ‘‘ས་ནྟི ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ ད་ཧ་རོ ཧོ་ཏི ཡུ་ཝཱ སུ་སུ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཋ་མེ་ན ཝ་ཡ་སཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་ར་མེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པུ་རི་སོ ཛི་ཎྞོ ཧོ་ཏི ཝུ་དྡྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ ཝཱ ནཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ ཝཱ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོ ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཐ ཏ་མྷཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཱ, པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ན, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཛི་ཎྞོ ཝུ་དྡྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་དྡྷ་ག་ཏོ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ མེ ཝ་ཡོ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དྷ མེ ཨ་སྶུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཛཱི་ཝི་ནོ, པ་ར་མཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཙ ག་ཏི་ཡཱ ཙ དྷི་ཏི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པ་ར་མེ་ན ཙ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ [ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ (བ་ཧཱུ་སུ) ཊཱི་ཀཱ ཙ མོ་གྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ] དྷ་ནུ་གྒ་ཧོ སི་ཀྑི་ཏོ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠོ ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནོ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཨ་ས་ནེ་ན ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཏི་རི་ཡཾ ཏཱ་ལ་ཙྪཱ་ཡཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ས་ཏི་མ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ག་ཏི་མ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་དྷི་ཏི་མ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ པ་ར་མེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏེ མཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ, པུ་ཊྛོ པུ་ཊྛོ ཙཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ མེ བྱཱ་ཀ་ཏ་ཏོ དྷཱ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཙ མཾ དུ་ཏི་ཡ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་རི པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་དྡཱ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ནཱ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཱ་ཡེ་ཝ་སྶ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཉྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཨ་ཐ མེ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཛཱི་ཝི་ནོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ. མ་ཉྩ་ཀེ་ན ཙེ་པི མཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་རི་ཧ་རི་སྶ་ཐ, ནེ་ཝ་ཏྠི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ. ཡཾ ཁོ ཏཾ [ཡཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ (སཱི.)], སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ས་མྨོ་ཧ་དྷ་མྨོ ས་ཏྟོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’ནྟི, མ་མེ་ཝ ཏཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ས་མྨོ་ཧ་དྷ་མྨོ ས་ཏྟོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’’ནྟི.

༡༦༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཨ་པི ཧི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ སུ་ཏྭཱ ལོ་མཱ་ནི ཧ་ཊྛཱ་ནི. ཀོ་ནཱ་མོ ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཏྭེ་ཝ ནཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ, ཡཾ ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ; ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ; ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ; ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ; ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ, ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ – ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སུ, ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སིཾ་སུ; ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.

༡༦༤. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི་མྷ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ, ཡཾ ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི་མྷ; ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་མྷ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཨ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ. ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ. ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ. ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ, ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ, ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་མྷ, ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་མྷ; ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མི་མྷ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’’ཏི.

༡༦༥. ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཀོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཀོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ན ཙེ་ཝ ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཡོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ, ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱ.

༡༦༦. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ … ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ.

༡༦༧. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི – ཡ་དི མུ་དྡཱ་ཡ ཡ་དི ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཡ་དི ས་ངྑཱ་ནེ་ན [ས་ངྑཱ་ཡ (ཀ.)] ཡ་དི ཀ་སི་ཡཱ ཡ་དི ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཡ་དི གོ་ར་ཀྑེ་ན ཡ་དི ཨི་སྶ་ཏྠེ་ན ཡ་དི རཱ་ཛ་པོ་རི་སེ་ན ཡ་དི སི་པྤ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན – སཱི་ཏ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཨུ་ཎྷ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱིཾ་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ཧི རི་སྶ་མཱ་ནོ [ཨཱི་ར་ཡ་མཱ་ནོ (ཀ.), ས་མྥ་སྶ་མཱ་ནོ (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ ༡༣༦)] ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཡ མཱི་ཡ་མཱ་ནོ; ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ གྷ་ཊ་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཏེ བྷོ་གཱ ནཱ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘མོ་གྷཾ ཝ་ཏ མེ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཕ་ལོ ཝ་ཏ མེ ཝཱ་ཡཱ་མོ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ གྷ་ཊ་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཏེ བྷོ་གཱ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི. སོ ཏེ་སཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི – ‘ཀི་ནྟི མེ བྷོ་གེ ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཙོ་རཱ ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཨ་གྒི ད་ཧེ་ཡྻ, ན ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་ཧེ་ཡྻ [ཝཱ་ཧེ་ཡྻ (ཀ.)], ན ཨ་པྤི་ཡཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧ་རེ་ཡྻུ’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏོ གོ་པ་ཡ་ཏོ ཏེ བྷོ་གེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, ཙོ་རཱ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, ཨ་གྒི ཝཱ ད་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡཱ ཝཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧ་ར་ནྟི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཡ་མྤི མེ ཨ་ཧོ་སི ཏ་མྤི ནོ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

༡༦༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ རཱ་ཛཱ་ནོ་པི རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ག་ཧ་པ་ཏཱི་པི ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, པི་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི པི་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷ་གི་ནཱི་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ས་ཧཱ་ཡོ་པི ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་ཎཱི་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ལེ་ཌྜཱུ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ད་ཎྜེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ས་ཏྠེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི ཨུ་སཱུ་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཏྟཱི་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ་སུ, ཨ་སཱི་སུ་པི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ནྟེ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་སཱུ་ཧི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏྟི་ཡཱ་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ, ཨ་དྡཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཱ [ཨ་ཊྚཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཱ (སྱཱ. ཀ.)] ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཡོ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི ཨུ་སཱུ་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཏྟཱི་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ་སུ, ཨ་སཱི་སུ་པི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ནྟེ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་སཱུ་ཧི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏྟི་ཡཱ་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཚ་ཀ་ཎ་ཀཱ་ཡ་པི [པ་ཀ་ཊྛི་ཡཱ་པི (སཱི.)] ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཝ་གྒེ་ན་པི ཨོ་མ་དྡ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

༡༦༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རེ་ནྟི – ཀ་སཱ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི, ཝེ་ཏྟེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི, ཨ་ཌྜྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི; ཧ་ཏྠ་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, པཱ་ད་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ནཱ་ས་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི; བི་ལ་ངྒ་ཐཱ་ལི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ས་ངྑ་མུ་ཎྜི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, རཱ་ཧུ་མུ་ཁ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཛོ་ཏི་མཱ་ལི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པ་ཛྫོ་ཏི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ར་ཀ་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཙཱི་ར་ཀ་ཝཱ་སི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, བ་ལི༹་ས་མཾ་སི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཀ་ཧཱ་པ་ཎི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ལི་གྷ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཏྟེ་ན་པི ཏེ་ལེ་ན ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི, སུ་ན་ཁེ་ཧི་པི ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟི, ཛཱི་ཝ་ནྟ་མྤི སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི. ཏེ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

༡༧༠. ‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

༡༧༡. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཉྙཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ཉྙཱ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀ་ཉྙཱ ཝཱ པ་ནྣ་ར་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝཱ, ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ ནཱ་ཏི་ར་སྶཱ ནཱ་ཏི་ཀི་སཱ ནཱ་ཏི་ཐཱུ་ལཱ ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལཱི༹ ནཱ་ཙྩོ་དཱ་ཏཱ པ་ར་མཱ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷཾ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ.

‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀཾ ཝཱ ནཱ་ཝུ་ཏི་ཀཾ ཝཱ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཾ ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཛི་ཎྞཾ གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐཾ བྷོ་གྒཾ ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ནཾ པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟིཾ ཨཱ་ཏུ་རཾ ག་ཏ་ཡོ་བྦ་ནཾ ཁ་ཎྜ་ད་ནྟཾ [ཁ་ཎྜ་ད་ནྟིཾ (སཱི. པཱི.)] པ་ལི་ཏ་ཀེ་སཾ [པ་ལི་ཏ་ཀེ་སིཾ], ཝི་ལཱུ་ནཾ ཁ་ལི་ཏ་སི་རཾ ཝ་ལི་ནཾ ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟཾ [ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟིཾ (བ་ཧཱུ་སུ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ]. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནཾ, ས་ཀེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སེ པ་ལི་པ་ནྣཾ སེ་མཱ་ནཾ [སེ་ཡྻ་མཱ་ནཾ (ཀ.)], ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི སཾ་ཝེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

༡༧༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ དྭཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཏཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ, ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཀཱ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཀུ་ལ་ལེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཀ་ངྐེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, སུ་ན་ཁེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, བྱ་གྒྷེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, དཱི་པཱི་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, སི་ངྒཱ་ལེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཝཱ པཱ་ཎ་ཀ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ནི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ཨ་པ་ག་ཏ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཨ་པ་ག་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནི དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི – ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན པཱ་ད་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན གོ་པྥ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཊི་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན པི་ཊྛི་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ད་ནྟ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི སེ་ཏཱ་ནི ས་ངྑ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ནི, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པུ་ཉྫ་ཀི་ཏཱ་ནི ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པཱུ་ཏཱི་ནི ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

༡༧༣. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི; ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དཾ ཝ་དཱ་མི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི; ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དཾ ཝ་དཱ་མི.

༡༧༤. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ – ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.

‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཙཱུ་ལ༹་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༧༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ལོ་བྷོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, དོ་སོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, མོ་ཧོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ [ཨེ་ཝཾ་པཱ་ཧཾ (ཀ.)], བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ལོ་བྷོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, དོ་སོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, མོ་ཧོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ཨེ་ཀ་དཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, དོ་ས་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, མོ་ཧ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀོ་སུ ནཱ་མ མེ དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཡེ་ན མེ ཨེ་ཀ་དཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, དོ་ས་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, མོ་ཧ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’’ཏི.

༡༧༦. ‘‘སོ ཨེ་ཝ ཁོ ཏེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཡེ་ན ཏེ ཨེ་ཀ་དཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, དོ་ས་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི, མོ་ཧ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི. སོ ཙ ཧི ཏེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཧཱི་ནོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན ཏྭཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སེ་ཡྻཱ་སི, ན ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ ཏེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, སོ ཨེ་ཝ དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཏ་སྨཱ ཏྭཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་སི, ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་སི.

༡༧༧. ‘‘‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ [བ་ཧཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’ཏི – ཨི་ཏི ཙེ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, སོ ཙ [སོ་ཝ (ཀ.)] ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏ་རཾ; ཨ་ཐ ཁོ སོ ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚཱི ཀཱ་མེ་སུ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, སོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏ་རཾ; ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚཱི ཀཱ་མེ་སུ ཧོ་ཏི.

‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ, ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ, ‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, སོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ནཱ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏ་རཾ; ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚཱི ཀཱ་མེ་སུ པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ མེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཧོ་སི, སོ ཙ [སོ་ཝ (ཀ.)] ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏ་རཾ; ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚཱི ཀཱ་མེ་སུ པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ.

༡༧༨. ‘‘ཀོ ཙ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? པ་ཉྩི་མེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ; སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ.

‘‘ཀོ ཙ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི – ཡ་དི མུ་དྡཱ་ཡ ཡ་དི ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཡ་དི ས་ངྑཱ་ནེ་ན ཡ་དི ཀ་སི་ཡཱ ཡ་དི ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཡ་དི གོ་ར་ཀྑེ་ན ཡ་དི ཨི་སྶ་ཏྠེ་ན ཡ་དི རཱ་ཛ་པོ་རི་སེ་ན ཡ་དི སི་པྤ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན, སཱི་ཏ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཨུ་ཎྷ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱིཾ་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ཧི རི་སྶ་མཱ་ནོ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཡ མཱི་ཡ་མཱ་ནོ; ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘ཏ་སྶ ཙེ མ་ཧཱ་ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ གྷ་ཊ་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཏེ བྷོ་གཱ ནཱ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི, སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ‘མོ་གྷཾ ཝ་ཏ མེ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཕ་ལོ ཝ་ཏ མེ ཝཱ་ཡཱ་མོ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘ཏ་སྶ ཙེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ གྷ་ཊ་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཏེ བྷོ་གཱ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི. སོ ཏེ་སཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི – ‘ཀི་ནྟི མེ བྷོ་གེ ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཙོ་རཱ ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཨ་གྒི ད་ཧེ་ཡྻ, ན ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་ཧེ་ཡྻ, ན ཨ་པྤི་ཡཱ ཝཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧ་རེ་ཡྻུ’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏོ གོ་པ་ཡ་ཏོ ཏེ བྷོ་གེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, ཙོ་རཱ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, ཨ་གྒི ཝཱ ད་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡཱ ཝཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧ་ར་ནྟི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཡ་མྤི མེ ཨ་ཧོ་སི ཏ་མྤི ནོ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ རཱ་ཛཱ་ནོ་པི རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ག་ཧ་པ་ཏཱི་པི ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, པི་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི པི་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷ་གི་ནཱི་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ས་ཧཱ་ཡོ་པི ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་ཎཱི་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ལེ་ཌྜཱུ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ད་ཎྜེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ས་ཏྠེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི ཨུ་སཱུ་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཏྟཱི་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ་སུ, ཨ་སཱི་སུ་པི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ནྟེ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་སཱུ་ཧི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏྟི་ཡཱ་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ, ཨ་དྡཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཡོ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི ཨུ་སཱུ་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཏྟཱི་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ་སུ, ཨ་སཱི་སུ་པི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ནྟེ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་སཱུ་ཧི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏྟི་ཡཱ་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཚ་ཀ་ཎ་ཀཱ་ཡ་པི ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཝ་གྒེ་ན་པི ཨོ་མ་དྡ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རེ་ནྟི – ཀ་སཱ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི, ཝེ་ཏྟེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི, ཨ་ཌྜྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི; ཧ་ཏྠ་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, པཱ་ད་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ནཱ་ས་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི; བི་ལ་ངྒ་ཐཱ་ལི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ས་ངྑ་མུ་ཎྜི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, རཱ་ཧུ་མུ་ཁ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཛོ་ཏི་མཱ་ལི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པ་ཛྫོ་ཏི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ར་ཀ་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཙཱི་ར་ཀ་ཝཱ་སི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, བ་ལི༹་ས་མཾ་སི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཀ་ཧཱ་པ་ཎི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ལི་གྷ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཏྟེ་ན་པི ཏེ་ལེ་ན ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི, སུ་ན་ཁེ་ཧི་པི ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟི, ཛཱི་ཝ་ནྟ་མྤི སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི. ཏེ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.

༡༧༩. ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་རཱ་མི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནི་ག་ཎྛཱ [ནི་ག་ནྠཱ (སྱཱ. ཀ.)] ཨི་སི་གི་ལི་པ་སྶེ ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་ཡཾ ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཨཱ་ས་ན་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན ཨི་སི་གི་ལི་པ་སྶེ ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ ཡེ་ན ཏེ ནི་ག་ཎྛཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ ནི་ག་ཎྛེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀི་ནྣུ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་ག་ཎྛཱ ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀཱ ཨཱ་ས་ན་པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡ་ཐཱ’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏེ ནི་ག་ཎྛཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ནི་ག་ཎྛོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི. པཱི.)] ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙ མེ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ’’ནྟི. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ཝོ [ཨ་ཏྠི ཁོ བྷོ (སྱཱ. ཀ.)], ནི་ག་ཎྛཱ, པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཐ [ནི་ཛྫ་རེ་ཐ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)]; ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ [མ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ (ཀ.)] ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝུ་ཏཱ མ་ན་སཱ སཾ་ཝུ་ཏཱ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ; ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་པ་སཱ བྱ་ནྟི་བྷཱ་ཝཱ, ན་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝོ; ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ན་ཝ་སྶ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡོ, ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ཡཱ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙྩ་ཏི ཙེ་ཝ ཁ་མ་ཏི ཙ, ཏེ་ན ཙ་མྷ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ’ཏི.

༡༨༠. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, ཨ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏེ ནི་ག་ཎྛེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’. ‘ཀིཾ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཛཱ་ནཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཧུ་ཝ་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ ན ནཱ་ཧུ་ཝ་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨ་ཀ་ར་མྷེ་ཝ མ་ཡཾ པུ་བྦེ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ནཱ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ར་མྷཱ་ཏི, ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫཱི་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྷི ཝཱ དུ་ཀྑེ ནི་ཛྫི་ཎྞེ ས་བྦཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ཛྫི་ཎྞཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ན ཛཱ་ནཱ་ཐ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཡེ ལོ་ཀེ ལུ་དྡཱ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི་ནོ ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏཱ ཏེ ནི་ག་ཎྛེ་སུ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱི’ཏི? ‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ, དུ་ཀྑེ་ན ཁོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ; སུ་ཁེ་ན ཙཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ནཱ’ཏི.

‘‘‘ཨ་དྡྷཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧི ནི་ག་ཎྛེ་ཧི ས་ཧ་སཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ – ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ, དུ་ཀྑེ་ན ཁོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ; སུ་ཁེ་ན ཙཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་པི ཙ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ཀོ ནུ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ རཱ་ཛཱ ཝཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱ གོ་ཏ་མོ’ཏི? ཨ་དྡྷཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་ཧ་སཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ ཝཱ་ཙཱ བྷཱ་སི་ཏཱ, ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ, དུ་ཀྑེ་ན ཁོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ; སུ་ཁེ་ན ཙཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ནཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཏཾ, ཨི་དཱ་ནི་པི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ པུ་ཙྪཱ་མ – ཀོ ནུ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ རཱ་ཛཱ ཝཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱ གོ་ཏ་མོ’ཏི?

‘‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཏུ་མྷེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཝོ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པ་ཧོ་ཏི རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ, ཨ་ནི་ཉྫ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན, ཨ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཾ, ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རི་ཏུ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པ་ཧོ་ཏི རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ, ཨ་ནི་ཉྫ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན, ཨ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཾ, ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི…པེ… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཨེ་ཀཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རི་ཏུ’ནྟི? ‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’.

‘‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པ་ཧོ་མི ཨ་ནི་ཉྫ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན, ཨ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཾ, ཨེ་ཀཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, པ་ཧོ་མི ཨ་ནི་ཉྫ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན, ཨ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཝཱ་ཙཾ, དྭེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཏཱི་ཎི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཙ་ཏྟཱ་རི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… པ་ཉྩ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ཚ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི… ས་ཏྟ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ ནི་ག་ཎྛཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ རཱ་ཛཱ ཝཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨ་ཧཾ ཝཱ’ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་ཝ གོ་ཏ་མོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏ་རོ ར་ཉྙཱ མཱ་ག་དྷེ་ན སེ་ནི་ཡེ་ན བི་མྦི་སཱ་རེ་ནཱ’’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.

ཙཱུ་ལ༹་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཨ་ནུ་མཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༨༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ [སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘པ་ཝཱ་རེ་ཏི ཙེ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ – ‘ཝ་ད་ནྟུ མཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ་མྷི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཙ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ཙོ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཀྑ་མོ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ན ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ན ཙ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི, ན ཙ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཝི་སྶཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙཱ་ཝུ་སོ, དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ. ཡ་མྤཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ པཱ་པི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, པཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ – ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི པ་ར་ཝ་མྦྷཱི. ཡ་མྤཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི པ་ར་ཝ་མྦྷཱི – ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎོ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཡ་མྤཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷ་ནོ ཧོ་ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ – ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎོ.