༦. ཙེ་ཏོ་ཁི་ལ་སུ་ཏྟཾ

༡༨༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ [ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་དྡྷཱ (སཱི.), ཙེ་ཏོ་ཝི་ནི་བ་དྡྷཱ (སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ)] ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, སོ ཝ་ཏི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི.

༡༨༦. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ [ཨ་ཝི་ག་ཏ་རཱ་གོ (ཀ་ཏྠ་ཙི)] ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ རཱུ་པེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, སོ ཝ་ཏི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

༡༨༧. ‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ, པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, སོ ཝ་ཏི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨེ ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཱ་ཡ ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ན ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ན ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ [ཨ་ཏྟ་མ་ནོ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ནཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ན ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ན ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ནཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི.

༡༨༨. ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་སྶ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི.

‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ སུ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, སོ ཝ་ཏི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.

༡༨༩. ‘‘སོ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་མཱི. ས ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི་པ་ནྣ་ར་ས་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨ་བྷི་ནི་བྦི་དཱ་ཡ, བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ, བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱ. ཏཱ་ན་སྶུ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནི ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་མེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫེ་ཡྻུ’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་པ་ནྣ་ར་ས་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨ་བྷི་ནི་བྦི་དཱ་ཡ, བྷ་བྦོ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ, བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི.

ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

ཙེ་ཏོ་ཁི་ལ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.