༣. མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ, ཡཾ ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ; ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ; ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ; ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ; ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ, ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ – ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སུ, ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སིཾ་སུ; ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
༡༦༤. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི་མྷ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ, ཡཾ ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི་མྷ; ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་མྷ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཨ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ. ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ. ས་མ་ཎོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཏ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་མ. ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ, ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ, ཡ་དི་དཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་མྷ, ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་མྷ; ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མི་མྷ – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’’ཏི.
༡༦༥. ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཀོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཀོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཀོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’ནྟི? ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ན ཙེ་ཝ ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཡོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ, ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱ.
༡༦༦. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ … ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ.
༡༦༧. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི – ཡ་དི མུ་དྡཱ་ཡ ཡ་དི ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཡ་དི ས་ངྑཱ་ནེ་ན [ས་ངྑཱ་ཡ (ཀ.)] ཡ་དི ཀ་སི་ཡཱ ཡ་དི ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཡ་དི གོ་ར་ཀྑེ་ན ཡ་དི ཨི་སྶ་ཏྠེ་ན ཡ་དི རཱ་ཛ་པོ་རི་སེ་ན ཡ་དི སི་པྤ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན – སཱི་ཏ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཨུ་ཎྷ་སྶ པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱིཾ་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ཧི རི་སྶ་མཱ་ནོ [ཨཱི་ར་ཡ་མཱ་ནོ (ཀ.), ས་མྥ་སྶ་མཱ་ནོ (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ ༡༣༦)] ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཡ མཱི་ཡ་མཱ་ནོ; ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ གྷ་ཊ་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཏེ བྷོ་གཱ ནཱ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘མོ་གྷཾ ཝ་ཏ མེ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཕ་ལོ ཝ་ཏ མེ ཝཱ་ཡཱ་མོ’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
‘‘ཏ་སྶ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ གྷ་ཊ་ཏོ ཝཱ་ཡ་མ་ཏོ ཏེ བྷོ་གཱ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ཛྫ་ནྟི. སོ ཏེ་སཾ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི – ‘ཀི་ནྟི མེ བྷོ་གེ ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཙོ་རཱ ཧ་རེ་ཡྻུཾ, ན ཨ་གྒི ད་ཧེ་ཡྻ, ན ཨུ་ད་ཀཾ ཝ་ཧེ་ཡྻ [ཝཱ་ཧེ་ཡྻ (ཀ.)], ན ཨ་པྤི་ཡཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧ་རེ་ཡྻུ’ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏོ གོ་པ་ཡ་ཏོ ཏེ བྷོ་གེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, ཙོ་རཱ ཝཱ ཧ་ར་ནྟི, ཨ་གྒི ཝཱ ད་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཨ་པྤི་ཡཱ ཝཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧ་ར་ནྟི. སོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ‘ཡ་མྤི མེ ཨ་ཧོ་སི ཏ་མྤི ནོ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
༡༦༨. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ རཱ་ཛཱ་ནོ་པི རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ག་ཧ་པ་ཏཱི་པི ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, པི་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི པི་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷ་གི་ནཱི་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ས་ཧཱ་ཡོ་པི ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་ཎཱི་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ལེ་ཌྜཱུ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ད་ཎྜེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ས་ཏྠེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི ཨུ་སཱུ་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཏྟཱི་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ་སུ, ཨ་སཱི་སུ་པི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ནྟེ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་སཱུ་ཧི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏྟི་ཡཱ་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ, ཨ་དྡཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཱ [ཨ་ཊྚཱ་ཝ་ལེ་པ་ནཱ (སྱཱ. ཀ.)] ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཡོ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟི ཨུ་སཱུ་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཏྟཱི་སུ་པི ཁི་པྤ་མཱ་ནཱ་སུ, ཨ་སཱི་སུ་པི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ནྟེ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨུ་སཱུ་ཧི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ས་ཏྟི་ཡཱ་པི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཚ་ཀ་ཎ་ཀཱ་ཡ་པི [པ་ཀ་ཊྛི་ཡཱ་པི (སཱི.)] ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཝ་གྒེ་ན་པི ཨོ་མ་དྡ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
༡༦༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ས་ནྡྷི་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ནི་ལློ་པ་མྤི ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི, པ་ར་དཱ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རེ་ནྟི – ཀ་སཱ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི, ཝེ་ཏྟེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི, ཨ་ཌྜྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ནྟི; ཧ་ཏྠ་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, པཱ་ད་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ནཱ་ས་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་མྤི ཚི་ནྡ་ནྟི; བི་ལ་ངྒ་ཐཱ་ལི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ས་ངྑ་མུ་ཎྜི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, རཱ་ཧུ་མུ་ཁ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཛོ་ཏི་མཱ་ལི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པ་ཛྫོ་ཏི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ར་ཀ་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཙཱི་ར་ཀ་ཝཱ་སི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, བ་ལི༹་ས་མཾ་སི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཀ་ཧཱ་པ་ཎི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ལི་གྷ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀ་མྤི ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཏྟེ་ན་པི ཏེ་ལེ་ན ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟི, སུ་ན་ཁེ་ཧི་པི ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟི, ཛཱི་ཝ་ནྟ་མྤི སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་མྤི ནི་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི. ཏེ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ, དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏུ.
༡༧༠. ‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
༡༧༡. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཉྙཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ཉྙཱ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀ་ཉྙཱ ཝཱ པ་ནྣ་ར་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཝཱ, ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ ནཱ་ཏི་ར་སྶཱ ནཱ་ཏི་ཀི་སཱ ནཱ་ཏི་ཐཱུ་ལཱ ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལཱི༹ ནཱ་ཙྩོ་དཱ་ཏཱ པ་ར་མཱ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་བྷཾ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ.
‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀཾ ཝཱ ནཱ་ཝུ་ཏི་ཀཾ ཝཱ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཾ ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཛི་ཎྞཾ གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐཾ བྷོ་གྒཾ ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ནཾ པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟིཾ ཨཱ་ཏུ་རཾ ག་ཏ་ཡོ་བྦ་ནཾ ཁ་ཎྜ་ད་ནྟཾ [ཁ་ཎྜ་ད་ནྟིཾ (སཱི. པཱི.)] པ་ལི་ཏ་ཀེ་སཾ [པ་ལི་ཏ་ཀེ་སིཾ], ཝི་ལཱུ་ནཾ ཁ་ལི་ཏ་སི་རཾ ཝ་ལི་ནཾ ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟཾ [ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟིཾ (བ་ཧཱུ་སུ) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ]. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནཾ, ས་ཀེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སེ པ་ལི་པ་ནྣཾ སེ་མཱ་ནཾ [སེ་ཡྻ་མཱ་ནཾ (ཀ.)], ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི སཾ་ཝེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
༡༧༢. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ དྭཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཏཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ, ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཀཱ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཀུ་ལ་ལེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཀ་ངྐེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, སུ་ན་ཁེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, བྱ་གྒྷེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, དཱི་པཱི་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, སི་ངྒཱ་ལེ་ཧི ཝཱ ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཝཱ པཱ་ཎ་ཀ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ནི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ, ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཾ ཨ་པ་ག་ཏ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷཾ, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཨ་པ་ག་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནི དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི – ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན པཱ་ད་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན གོ་པྥ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཊི་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན པི་ཊྛི་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ད་ནྟ་ཊྛི་ཀཾ, ཨ་ཉྙེ་ན སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་མེ་ཝ བྷ་གི་ནིཾ པ་སྶེ་ཡྻ ས་རཱི་རཾ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏཾ – ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི སེ་ཏཱ་ནི ས་ངྑ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ནི, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པུ་ཉྫ་ཀི་ཏཱ་ནི ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པཱུ་ཏཱི་ནི ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ པུ་རི་མཱ སུ་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ སཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’. ཨ་ཡ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ རཱུ་པེ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
༡༧༣. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི; ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དཾ ཝ་དཱ་མི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི; ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་པ་ར་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དཾ ཝ་དཱ་མི.
༡༧༤. ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ? ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ – ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ.
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ – ཨི་དཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ.
‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི ཏེ ཝ་ཏ སཱ་མཾ ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, པ་རཾ ཝཱ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.