༡. ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
༡༣༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི [ས་མ་ཎེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི ས་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ས་ཙྩཱ་བྷི་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ]. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ [ཨེ་ཝ་མེ་ཝ (སྱཱ. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཐ.
༡༤༠. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཀོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་སོ, ཀིཾ བ་ལཾ, ཡེ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ – ཨི་དྷེ་ཝ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’ཏི? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨ་ཏྠི ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡེ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ – ཨི་དྷེ་ཝ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་ཏྠི ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ, ཨ་ཏྠི དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ, ཨ་ཏྠི སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ; ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཁོ པ་ན པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ – ག་ཧ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ. ཨི་མེ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཡེ མ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་མ – ཨི་དྷེ་ཝ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་མ་ཎོ; སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’ཏི.
༡༤༡. ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྠི དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨོ, མ་ཡ་མྤི སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ ཡཱ་ནི ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལཱ་ནི, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ – ག་ཧ་ཊྛཱ ཙེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ. ཨི་དྷ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ [ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ (ཀ. སཱི. སྱཱ. པཱི.), ཨ་དྷི་པྤ་ཡོ་གོ (ཀ.)] ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་དི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩཱ’ཏི?
‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐུ ནི་ཊྛཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཀཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ, ན པུ་ཐུ ནི་ཊྛཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་རཱ་ག་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་རཱ་ག་སྶཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་དོ་ས་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་དོ་ས་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་དོ་ས་སྶཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་མོ་ཧ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་མོ་ཧ་སྶཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་ཏ་ཎྷ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་ཏ་ཎྷ་སྶཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ཝི་དྡ་སུ་ནོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཝི་དྡ་སུ་ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ན་ནུ་རུ་དྡྷ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ན་ནུ་རུ་དྡྷ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷ་སྶཱ’ཏི.
‘‘‘སཱ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ནི་ཊྛཱ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ’ཏི? ས་མྨཱ བྱཱ་ཀ་ར་མཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶཱ་ཝུ་སོ, སཱ ནི་ཊྛཱ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ, ན སཱ ནི་ཊྛཱ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མ་སྶ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ’ཏི.
༡༤༢. ‘‘དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཡོ – བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི ཙ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ, ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ལླཱི་ནཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ, བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ‘ཏེ ས་རཱ་གཱ ཏེ ས་དོ་སཱ ཏེ ས་མོ་ཧཱ ཏེ ས་ཏ་ཎྷཱ ཏེ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏེ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ ཏེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཏེ པ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མཱ པ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ; ཏེ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི; ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ དི་ཊྛཱི་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ‘ཏེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཏེ ཝཱི་ཏ་དོ་སཱ ཏེ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧཱ ཏེ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ ཏེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏེ ཝི་དྡ་སུ་ནོ ཏེ ཨ་ན་ནུ་རུ་དྡྷ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཏེ ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མཱ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ; ཏེ པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི; པ་རི་མུ་ཙྩ་ནྟི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི.
༡༤༣. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མཱ་ནི ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏཱི་ཎི ཋཱ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ; ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མཱ་ནི ཧི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ; ཏེ ན ས་མྨཱ [པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ ན ས་མྨཱ (?)] ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ. ཏེ ན ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མ་ཉྷི ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ བྷོ་ནྟོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ; ཏེ ན ས་མྨཱ [པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ ན ས་མྨཱ (?)] ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡོ དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ སོ ན ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ སཱ ན ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ སཱ ན ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ དུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ཨ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.
༡༤༤. ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་དོ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་མྨཱ ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི – ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཡོ ས་ཏྠ་རི པ་སཱ་དོ སོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡོ དྷ་མྨེ པ་སཱ་དོ སོ ས་མྨ་གྒ་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ སཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི; ཡཱ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ སཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སུ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨུ་པ་ས་མ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ.
༡༤༥. ‘‘ཨི་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ. ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་བྷ་ཝཱ. ཏ་ཎྷཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ཏ་ཎྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ་པ་བྷ་ཝཱ. ཝེ་ད་ནཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ཝེ་ད་ནཱ ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཕ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཕ་སྶ་པ་བྷ་ཝཱ. ཕ་སྶོ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ? ཕ་སྶོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནི་དཱ་ནོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ས་མུ་ད་ཡོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་བྷ་ཝོ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་བྷ་ཝཾ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་དཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་བྷ་ཝཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཾ? ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་དཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་བྷ་ཝཾ. ས་ངྑཱ་རཱ ཙི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ? ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷ་ཝཱ.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱ ནེ་ཝ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ན དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ན སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.
ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.