༣. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༠༧. པ་བྦ་ཛྫཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཛི ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཡ་ཐཱ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ སོ, པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མ་རོ་ཙ་ཡི.
༤༠༨. ས་མྦཱ་དྷོ་ཡཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ, ར་ཛ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨི་ཏི;
ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཨི་ཏི དི་སྭཱ་ན པ་བྦ་ཛི.
༤༠༩. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ན ཀཱ་ཡེ་ན, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡི;
ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ, ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་སོ་དྷ་ཡི.
༤༡༠. ཨ་ག་མཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ བུ་དྡྷོ, མ་ག་དྷཱ་ནཾ གི་རི་བྦ་ཛཾ;
པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་སི, ཨཱ་ཀི་ཎྞ་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ.
༤༡༡. ཏ་མ་དྡ་སཱ བི་མྦི་སཱ་རོ, པཱ་སཱ་ད་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ;
དི་སྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
༤༡༢. ‘‘ཨི་མཾ བྷོ་ནྟོ ནི་སཱ་མེ་ཐ, ཨ་བྷི་རཱུ་པོ བྲ་ཧཱ སུ་ཙི;
ཙ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣོ, ཡུ་ག་མ་ཏྟ་ཉྩ པེ་ཀྑ་ཏི.
༤༡༣. ‘‘ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ས་ཏི་མཱ, ནཱ་ཡཾ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལཱ་མི་ཝ;
རཱ་ཛ་དཱུ་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ཝ་ནྟུ, ཀུ་ཧིཾ བྷི་ཀྑུ ག་མི་སྶ་ཏི’’.
༤༡༤. ཏེ པེ་སི་ཏཱ རཱ་ཛ་དཱུ་ཏཱ, པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་སུཾ;
ཀུ་ཧིཾ ག་མི་སྶ་ཏི བྷི་ཀྑུ, ཀ་ཏྠ ཝཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༤༡༥. ས་པ་དཱ་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ, གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ;
ཁི་པྤཾ པ་ཏྟཾ ཨ་པཱུ་རེ་སི, ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ.
༤༡༦. པི་ཎྜ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, ནི་ཀྑ་མྨ ན་ག་རཱ མུ་ནི;
པ་ཎྜ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཧཱ་རེ་སི, ཨེ་ཏྠ ཝཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༤༡༧. དི་སྭཱ་ན ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏཾ, ཏ་ཡོ [ཏ་ཏོ (སཱི. པཱི.)] དཱུ་ཏཱ ཨུ་པཱ་ཝི་སུཾ;
ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་ཝ [ཨེ་ཀོ ཙ དཱུ་ཏོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, རཱ་ཛི་ནོ པ་ཊི་ཝེ་ད་ཡི.
༤༡༨. ‘‘ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཎྜ་ཝ་སྶ པུ་ར་ཏྠ་ཏོ [པུ་ར་ཀྑ་ཏོ (སྱཱ. ཀ.)];
ནི་སི་ནྣོ བྱ་གྒྷུ་ས་བྷོ་ཝ, སཱི་ཧོ་ཝ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ’’.
༤༡༩. སུ་ཏྭཱ་ན དཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ, བྷ་དྡ་ཡཱ་ནེ་ན ཁ་ཏྟི་ཡོ;
ཏ་ར་མཱ་ན་རཱུ་པོ ནི་ཡྻཱ་སི, ཡེ་ན པ་ཎྜ་ཝ་པ་བྦ་ཏོ.
༤༢༠. ས ཡཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ, ཡཱ་ནཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
པ་ཏྟི་ཀོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ, ཨཱ་ས་ཛྫ ནཾ ཨུ་པཱ་ཝི་སི.
༤༢༡. ནི་ས་ཛྫ རཱ་ཛཱ ས་མྨོ་དི, ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏ་ཏོ;
ཀ་ཐཾ སོ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ, ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
༤༢༢. ‘‘ཡུ་ཝཱ ཙ ད་ཧ་རོ ཙཱ་སི, པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ [པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ (སཱི.), པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ (སྱཱ.)] སུ་སུ;
ཝ་ཎྞཱ་རོ་ཧེ་ན ས་མྤ་ནྣོ, ཛཱ་ཏི་མཱ ཝི་ཡ ཁ་ཏྟི་ཡོ.
༤༢༣. ‘‘སོ་བྷ་ཡ་ནྟོ ཨ་ནཱི་ཀ་གྒཾ, ནཱ་ག་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ;
ད་དཱ་མི བྷོ་གེ བྷུ་ཉྫ་སྶུ, ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ཀྑཱ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ’’.
༤༢༤. ‘‘ཨུ་ཛུཾ ཛ་ན་པ་དོ རཱ་ཛ, ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ པ་སྶ་ཏོ;
དྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་མྤ་ནྣོ, ཀོ་ས་ལེ་སུ [ཀོ་ས་ལ་སྶ (སྱཱ. ཀ.)] ནི་ཀེ་ཏི་ནོ.
༤༢༥. ‘‘ཨཱ་དི་ཙྩཱ [ཨཱ་དི་ཙྩོ (ཀ.)] ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, སཱ་ཀི་ཡཱ [སཱ་ཀི་ཡོ (ཀ.)] ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ;
ཏ་མྷཱ ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི, ན ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡཾ.
༤༢༦. ‘‘ཀཱ་མེ་སྭཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ, ནེ་ཀྑ་མྨཾ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོ;
པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མེ ར་ཉྫ་ཏཱི མ་ནོ’’ཏི.
པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢. པ་དྷཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༤༢༧. ‘‘ཏཾ མཾ པ་དྷཱ་ན་པ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ, ན་དིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ པ་ཏི;
ཝི་པ་ར་ཀྐ་མྨ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ.
༤༢༨. ‘‘ན་མུ་ཙཱི ཀ་རུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ, བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་ག་མི;
‘ཀི་སོ ཏྭ་མ་སི དུ་བྦ་ཎྞོ, ས་ནྟི་ཀེ མ་ར་ཎཾ ཏ་ཝ.
༤༢༩. ‘‘‘ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་གོ མ་ར་ཎ་སྶ, ཨེ་ཀཾ་སོ ཏ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཛཱི་ཝ བྷོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཧ་སི.
༤༣༠. ‘‘‘ཙ་ར་ཏོ ཙ ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟ་ཉྩ ཛཱུ་ཧ་ཏོ;
པ་ཧཱུ་ཏཾ ཙཱི་ཡ་ཏེ པུ་ཉྙཾ, ཀིཾ པ་དྷཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཧ་སི.
༤༣༡. ‘‘‘དུ་གྒོ མ་གྒོ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, དུ་ཀྐ་རོ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝོ’’’;
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ བྷ་ཎཾ མཱ་རོ, ཨ་ཊྛཱ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ.
༤༣༢. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དི་ནཾ མཱ་རཾ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་བྲ་ཝི;
‘‘པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ པཱ་པི་མ, ཡེ་ན་ཏྠེ་ན [སེ་ན་ཏྠེ་ན (?), ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠེ་ན (ཨ་ཊྛ. སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)] ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ.
༤༣༣. ‘‘ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི [ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་ན་པི (སཱི. སྱཱ.)] པུ་ཉྙེ་ན, ཨ་ཏྠོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཡེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྠོ པུ་ཉྙེ་ན, ཏེ མཱ་རོ ཝ་ཏྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི.
༤༣༤. ‘‘ཨ་ཏྠི ས་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ [ཏ་ཏོ (སཱི. པཱི.), ཏ་པོ (སྱཱ. ཀ.)] ཝཱི་རི་ཡཾ, པ་ཉྙཱ ཙ མ་མ ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ མཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་མྤི, ཀིཾ ཛཱི་ཝ་མ་ནུ་པུ་ཙྪ་སི.
༤༣༥. ‘‘ན་དཱི་ན་མ་པི སོ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཡཾ ཝཱ་ཏོ ཝི་སོ་ས་ཡེ;
ཀི་ཉྩ མེ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ, ལོ་ཧི་ཏཾ ནུ་པ་སུ་སྶ་ཡེ.
༤༣༦. ‘‘ལོ་ཧི་ཏེ སུ་སྶ་མཱ་ན་མྷི, པི་ཏྟཾ སེ་མྷ་ཉྩ སུ་སྶ་ཏི;
མཾ་སེ་སུ ཁཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ, བྷི་ཡྻོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི;
བྷི་ཡྻོ ས་ཏི ཙ པ་ཉྙཱ ཙ, ས་མཱ་དྷི མ་མ ཏི་ཊྛ་ཏི.
༤༣༧. ‘‘ཏ་སྶ མེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, པ་ཏྟ་སྶུ་ཏྟ་མ་ཝེ་ད་ནཾ;
ཀཱ་མེ་སུ [ཀཱ་མེ (སཱི. སྱཱ.)] ནཱ་པེ་ཀྑ་ཏེ ཙི་ཏྟཾ, པ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ སུ་དྡྷ་ཏཾ.
༤༣༨. ‘‘ཀཱ་མཱ ཏེ པ་ཋ་མཱ སེ་ནཱ, དུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ར་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཏ་ཏི་ཡཱ ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ ཏེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱི ཏ་ཎྷཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༤༣༩. ‘‘པ་ཉྩ་མཾ [པ་ཉྩ་མཱི (སཱི. པཱི.)] ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཏེ, ཚ་ཊྛཱ བྷཱི་རཱུ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ས་ཏྟ་མཱི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཏེ, མ་ཀྑོ ཐ་མྦྷོ ཏེ ཨ་ཊྛ་མོ.
༤༤༠. ‘‘ལཱ་བྷོ སི་ལོ་ཀོ ས་ཀྐཱ་རོ, མི་ཙྪཱ་ལ་དྡྷོ ཙ ཡོ ཡ་སོ;
ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མུ་ཀྐཾ་སེ, པ་རེ ཙ ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ཏི.
༤༤༡. ‘‘ཨེ་སཱ ན་མུ་ཙི ཏེ སེ་ནཱ, ཀ་ཎྷ་སྶཱ་བྷི་པྤ་ཧཱ་རི་ནཱི;
ན ནཾ ཨ་སཱུ་རོ ཛི་ནཱ་ཏི, ཛེ་ཏྭཱ ཙ ལ་བྷ་ཏེ སུ་ཁཾ.
༤༤༢. ‘‘ཨེ་ས མུ་ཉྫཾ པ་རི་ཧ་རེ, དྷི་ར་ཏྠུ མ་མ [ཨི་ད (ཀ.)] ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ས་ངྒཱ་མེ མེ མ་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ཡཾ ཙེ ཛཱི་ཝེ པ་རཱ་ཛི་ཏོ.
༤༤༣. ‘‘པ་གཱ་ལ༹ྷེ་ཏྠ ན དི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ;
ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཡེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི སུ་བྦ་ཏཱ.
༤༤༤. ‘‘ས་མ་ནྟཱ དྷ་ཛི་ནིཾ དི་སྭཱ, ཡུ་ཏྟཾ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧ་ནཾ;
ཡུ་དྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪཱ་མི, མཱ མཾ ཋཱ་ནཱ ཨ་ཙཱ་ཝ་ཡི.
༤༤༥. ‘‘ཡཾ ཏེ ཏཾ ན་པྤ་ས་ཧ་ཏི, སེ་ནཾ ལོ་ཀོ ས་དེ་ཝ་ཀོ;
ཏཾ ཏེ པ་ཉྙཱ་ཡ བྷེ་ཙྪཱ་མི [ག་ཙྪཱ་མི (སཱི.), ཝེ་ཙྪཱ་མི (སྱཱ.), ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་མི (ཀ.)], ཨཱ་མཾ པ་ཏྟཾ་ཝ ཨ་སྨ་ནཱ [པ་ཀྐཾ་ཝ ཨ་མུ་ནཱ (ཀ.)].
༤༤༦. ‘‘ཝ་སཱི་ཀ་རི་ཏྭཱ [ཝ་སིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ (བ་ཧཱུ་སུ)] ས་ངྐ་པྤཾ, ས་ཏི་ཉྩ སཱུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ;
ར་ཊྛཱ ར་ཊྛཾ ཝི་ཙ་རི་སྶཾ, སཱ་ཝ་ཀེ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཐཱུ.
༤༤༧. ‘‘ཏེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, མ་མ སཱ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ;
ཨ་ཀཱ་མ་སྶ [ཨ་ཀཱ་མཱ (ཀ.)] ཏེ ག་མི་སྶ་ནྟི, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་རེ’’.
༤༤༨. ‘‘ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ, ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ པ་དཱ་པ་དཾ;
ཨོ་ཏཱ་རཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪི་སྶཾ, ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་ཏཱི་མ་ཏོ.
༤༤༩. ‘‘མེ་ད་ཝ་ཎྞཾ་ཝ པཱ་སཱ་ཎཾ, ཝཱ་ཡ་སོ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡ་གཱ;
ཨ་པེ་ཏྠ མུ་དུཾ [མུ་དུ (སཱི.)] ཝི་ནྡེ་མ, ཨ་པི ཨ་སྶཱ་ད་ནཱ སི་ཡཱ.
༤༥༠. ‘‘ཨ་ལ་དྡྷཱ ཏ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་དཾ, ཝཱ་ཡ་སེ་ཏྟོ ཨ་པ་ཀྐ་མི;
ཀཱ་ཀོ་ཝ སེ་ལ་མཱ་ས་ཛྫ, ནི་བྦི་ཛྫཱ་པེ་མ གོ་ཏ་མཾ’’.
༤༥༡. ཏ་སྶ སོ་ཀ་པ་རེ་ཏ་སྶ, ཝཱི་ཎཱ ཀ་ཙྪཱ ཨ་བྷ་སྶ་ཐ;
ཏ་ཏོ སོ དུ་མྨ་ནོ ཡ་ཀྑོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཐཱ་ཏི.
པ་དྷཱ་ན་སུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༣. སུ་བྷཱ་སི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ, དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི ནོ ཨ་དྷ་མྨཾ, པི་ཡཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི ནོ ཨ་པྤི་ཡཾ, ས་ཙྩཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི ནོ ཨ་ལི་ཀཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ན’’ནྟི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
༤༥༢. ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མ་མཱ་ཧུ ས་ནྟོ, དྷ་མྨཾ བྷ་ཎེ ནཱ་དྷ་མྨཾ ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ;
པི་ཡཾ བྷ་ཎེ ནཱ་པྤི་ཡཾ ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ, ས་ཙྩཾ བྷ་ཎེ ནཱ་ལི་ཀཾ ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ངྒཱི་སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ, པ་ཊི་བྷཱ་ཏི མཾ སུ་ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ ཝ་ངྒཱི་སཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ངྒཱི་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་མྨུ་ཁཱ སཱ་རུ་པྤཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི –
༤༥༣. ‘‘ཏ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཏཱ་པ་ཡེ;
པ་རེ ཙ ན ཝི་ཧིཾ་སེ་ཡྻ, སཱ ཝེ ཝཱ་ཙཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ.
༤༥༤. ‘‘པི་ཡ་ཝཱ་ཙ་མེ་ཝ བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་ན་ནྡི་ཏཱ;
ཡཾ ཨ་ནཱ་དཱ་ཡ པཱ་པཱ་ནི, པ་རེ་སཾ བྷཱ་ས་ཏེ པི་ཡཾ.
༤༥༥. ‘‘ས་ཙྩཾ ཝེ ཨ་མ་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ, ཨེ་ས དྷ་མྨོ ས་ན་ནྟ་ནོ;
ས་ཙྩེ ཨ་ཏྠེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ, ཨཱ་ཧུ ས་ནྟོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༥༦. ‘‘ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ་ཙཾ, ཁེ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱ;
དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, སཱ ཝེ ཝཱ་ཙཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཱ’’ཏི.
སུ་བྷཱ་སི་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༤. སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ
ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་ནྡ་རི་ཀཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སུ་ནྡ་རི་ཀཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་གྒིཾ ཛུ་ཧ་ཏི, ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་གྒིཾ ཛུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་སི – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མཾ ཧ་བྱ་སེ་སཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏཾ ནི་སི་ནྣཾ; དི་སྭཱ་ན ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཧ་བྱ་སེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་མ་ཎྜ་ལུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ད་ས་དྡེ་ན སཱི་སཾ ཝི་ཝ་རི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ – ‘‘མུ་ཎྜོ ཨ་ཡཾ བྷ་ཝཾ, མུ་ཎྜ་ཀོ ཨ་ཡཾ བྷ་ཝ’’ནྟི ཏ་ཏོ་ཝ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མུ་ཎྜཱ་པི ཧི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏིཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ་ཛ་ཙྩོ བྷ་ཝ’’ནྟི?
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ནྡ་རི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
༤༥༧. ‘‘ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནོ་མྷི ན རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ, ན ཝེ་སྶཱ་ཡ་ནོ ཨུ་ད ཀོ་ཙི ནོ་མྷི;
གོ་ཏྟཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ, ཨ་ཀི་ཉྩ་ནོ མ་ནྟ ཙ་རཱ་མི ལོ་ཀེ.
༤༥༨. ‘‘ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཝཱ་སཱི ཨ་ག་ཧོ ཙ་རཱ་མི [ཨ་གི་ཧོ (ཀ. སཱི. པཱི.) ཨ་གེ་ཧོ (ཀ་ཏྠ་ཙི)], ནི་ཝུ་ཏྟ་ཀེ་སོ ཨ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟོ;
ཨ་ལི་པྤ་མཱ་ནོ ཨི་དྷ མཱ་ཎ་ཝེ་ཧི, ཨ་ཀ་ལླཾ མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ པུ་ཙྪ་སི གོ་ཏྟ་པ་ཉྷཾ’’.
༤༥༩. ‘‘པུ་ཙྪ་ནྟི ཝེ བྷོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་བྷི ས་ཧ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནོ བྷ་ཝ’’ནྟི.
༤༦༠. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧི ཙེ ཏྭཾ བྲཱུ་སི, མ་ཉྩ བྲཱུ་སི ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ;
ཏཾ ཏཾ སཱ་ཝི་ཏྟིཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ཏི་པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏ་ཀྑ་རཾ.
༤༦༡. ‘‘ཀིཾ ནི་སྶི་ཏཱ ཨི་ས་ཡོ མ་ནུ་ཛཱ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ [པ་ཋ་མ་པཱ་ད་ནྟོ] དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ;
ཡ་ཉྙ་མ་ཀ་པྤ་ཡིཾ་སུ པུ་ཐཱུ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ [དུ་ཏི་ཡ་པཱ་ད་ནྟོ (སཱི.)].
༤༦༢. ‘‘ཡ་ད་ནྟ་གཱུ ཝེ་ད་གཱུ ཡ་ཉྙ་ཀཱ་ལེ, ཡ་སྶཱ་ཧུ་ཏིཾ ལ་བྷེ ཏ་སྶི་ཛ྄ཛྷེ་ཏི བྲཱུ་མི’’.
༤༦༣. ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཧི ཏ་སྶ ཧུ་ཏ་མི་ཛ྄ཛྷེ, (ཨི་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ)
ཡཾ ཏཱ་དི་སཾ ཝེ་ད་གུ་མ་དྡ་སཱ་མ;
ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ན་ཉྷི ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན, ཨ་ཉྙོ ཛ་ནོ བྷུ་ཉྫ་ཏི པཱུ་ར་ལཱ༹་སཾ’’.
༤༦༤. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཨ་ཏྠེ་ན, ཨ་ཏྠི་ཀོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ པུ་ཙྪ;
ས་ནྟཾ ཝི་དྷཱུ་མཾ ཨ་ནཱི་གྷཾ ནི་རཱ་སཾ, ཨ་པྤེ་ཝི་དྷ ཨ་བྷི་ཝི་ནྡེ སུ་མེ་དྷཾ’’.
༤༦༥. ‘‘ཡ་ཉྙེ ར་ཏོ་ཧཾ བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡ་ཉྙཾ ཡི་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ནཱ་ཧཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི;
ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏུ མཾ བྷ་ཝཾ, ཡ་ཏྠ ཧུ་ཏཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏེ བྲཱུ་ཧི མེ ཏཾ’’.
‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨོ་ད་ཧ་སྶུ སོ་ཏཾ; དྷ་མྨཾ ཏེ དེ་སེ་སྶཱ་མི –
༤༦༦. ‘‘མཱ ཛཱ་ཏིཾ པུ་ཙྪཱི ཙ་ར་ཎ་ཉྩ པུ་ཙྪ, ཀ་ཊྛཱ ཧ་ཝེ ཛཱ་ཡ་ཏི ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ;
ནཱི་ཙཱ་ཀུ་ལཱི་ནོ་པི མུ་ནཱི དྷི་ཏཱི་མཱ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི ཧི་རཱི་ནི་སེ་དྷོ.
༤༦༧. ‘‘ས་ཙྩེ་ན ད་ནྟོ ད་མ་སཱ ཨུ་པེ་ཏོ, ཝེ་ད་ནྟ་གཱུ ཝཱུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ;
ཀཱ་ལེ་ན ཏ་མྷི ཧ་བྱཾ པ་ཝེ་ཙྪེ, ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑོ [པུ་ཉྙ་པེ་ཁོ (སཱི. པཱི.)] ཡ་ཛེ་ཐ.
༤༦༨. ‘‘ཡེ ཀཱ་མེ ཧི་ཏྭཱ ཨ་ག་ཧཱ ཙ་ར་ནྟི, སུ་ས་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ས་རཾ་ཝ ཨུ་ཛྫུཾ;
ཀཱ་ལེ་ན ཏེ་སུ ཧ་བྱཾ པ་ཝེ་ཙྪེ, ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑོ ཡ་ཛེ་ཐ.
༤༦༩. ‘‘ཡེ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ, ཙ་ནྡོ་ཝ རཱ་ཧུ་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་མུ་ཏྟཱ;
ཀཱ་ལེ་ན ཏེ་སུ ཧ་བྱཾ པ་ཝེ་ཙྪེ, ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑོ ཡ་ཛེ་ཐ.
༤༧༠. ‘‘ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ, ས་དཱ ས་ཏཱ ཧི་ཏྭཱ མ་མཱ་ཡི་ཏཱ་ནི;
ཀཱ་ལེ་ན ཏེ་སུ ཧ་བྱཾ པ་ཝེ་ཙྪེ, ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་ཉྙ་པེ་ཀྑོ ཡ་ཛེ་ཐ.
༤༧༡. ‘‘ཡོ ཀཱ་མེ ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཙཱ་རཱི, ཡོ ཝེ་དི ཛཱ་ཏཱི་མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནྟཾ;
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ་ཝ སཱི་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏི པཱུ་ར་ལཱ༹་སཾ.
༤༧༢. ‘‘ས་མོ ས་མེ་ཧི ཝི་ས་མེ་ཧི དཱུ་རེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནྟ་པ་ཉྙོ;
ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོ ཨི་དྷ ཝཱ ཧུ་རཾ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏི པཱུ་ར་ལཱ༹་སཾ.
༤༧༣. ‘‘ཡ་མྷི ན མཱ་ཡཱ ཝ་ས་ཏི ན མཱ་ནོ, ཡོ ཝཱི་ཏ་ལོ་བྷོ ཨ་མ་མོ ནི་རཱ་སོ;
པ་ནུ་ཎྞ་ཀོ་དྷོ ཨ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟོ, ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ་ཀ་མ་ལཾ ཨ་ཧཱ་སི;
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏི པཱུ་ར་ལཱ༹་སཾ.