སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནཾ
༨༩. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ ཀུ་ཧིཾ ད་ཊྛ་བྦཱ? སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནེ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཱ་ས་ན་པ་ཊྛཱ་ནཾ? སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་ཝོ་དཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དི་ཊྛི་ཝོ་དཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝོ་དཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཏི་ཝི་དྷོ – ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སོ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ས་མ་ཐེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སོ ས་མ་ཐོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ. དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་སོ སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཏ་སྶ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཡ་དི ཨཱ་ས་ཏྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བྷ་ཝེ་སུ, ཨེ་ཝཾ སཱ་ཡཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀྲི་ཡ་ཝ་ཏྠུ བྷ་ཝ་ཏི ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སུ་ཏྟཱ་ནི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ སུ་ཏྟཱ་ནི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི སོ་ལ༹་ས བྷ་ཝ་ནྟི.
ཨི་མེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི སུ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ནྣེ་ཧི ན་ཝ་ཝི་དྷཾ སུ་ཏྟཾ བྷི་ནྣཾ བྷ་ཝ་ཏི. གཱ་ཐཱ་ཡ གཱ་ཐཱ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦཱ, ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦཾ. སུ་ཏྟེ་ན སུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦཾ.
༩༠. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ?
‘‘ཀཱ་མ་ནྡྷཱ ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ད་ན་ཚཱ་དི་ཏཱ;
པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཱ [པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ་ནཱ (ཨུ་དཱ. ༧༤)] བ་དྡྷཱ, མ་ཙྪཱ་ཝ ཀུ་མི་ནཱ་མུ་ཁེ;
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མ་ནྭེ་ནྟི, ཝ་ཙྪོ ཁཱི་ར་པ་ཀོ་ཝ [ཁཱི་རཱུ་པ་ཀོ་ཝ (ཀ.) པ་སྶ ཨུ་དཱ. ༦༤] མཱ་ཏ་ར’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ [ཚ་ནྡཱ ཨ་ག་ཏིཾ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༡༧] ག་ཙྪ་ཏི, དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་ནི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ, ཨ་ཐཱ་པ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ས་ཏྠཱ –
‘‘ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ བྷ་ཡཱ མོ་ཧཱ, ཡོ དྷ་མྨཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི;
ནི་ཧཱི་ཡ་ཏི ཏ་སྶ ཡ་སོ, ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑེ་ཝ ཙ་ནྡི་མཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ, མ་ནོ་སེ་ཊྛཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ;
མ་ན་སཱ ཙེ པ་དུ་ཊྛེ་ན, བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ;
ཏ་ཏོ ནཾ དུ་ཀྑ་མ་ནྭེ་ཏི, ཙ་ཀྐཾ་ཝ ཝ་ཧ་ཏོ པ་ད’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘མི་དྡྷཱི [པ་སྶ དྷ. པ. ༣༢༥] ཡ་དཱ ཧོ་ཏི མ་ཧ་གྒྷ་སོ ཙ, ནི་དྡཱ་ཡི་ཏཱ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་སཱ་ཡཱི;
མ་ཧཱ་ཝ་རཱ་ཧོ་ཝ ནི་ཝཱ་པ་པུ་ཊྛོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་བྦྷ་མུ་པེ་ཏི མ་ནྡོ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་ཡ་སཱ་ཝ མ་ལཾ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ, ཏ་ཏུ་ཊྛཱ་ཡ [ཏ་དུ་ཊྛཱ་ཡ (སཱི.) པ་སྶ དྷ. པ. ༢༤༠] ཏ་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་དྷོ་ན་ཙཱ་རི་ནཾ, སཱ་ནི [ཏཱ་ནི (སཱི.) པ་སྶ དྷ. པ. ༢༤༠] ཀ་མྨཱ་ནི ན་ཡ་ནྟི དུ་གྒ་ཏི’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཙོ་རོ ཡ་ཐཱ ས་ནྡྷི་མུ་ཁེ ག་ཧཱི་ཏོ, ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧ་ཉྙ་ཏི བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ ཙ;
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ པེ་ཙྩ པ་ཛཱ པ་ར་ཏྠ, ས་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧ་ཉྙ་ཏི བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ ཙཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཡོ ད་ཎྜེ་ན ཝི་ཧིཾ་ས་ཏི;
ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་མེ་སཱ་ནོ, པེ་ཙྩ སོ ན ལ་བྷ་ཏེ [ལ་བྷེ (ཀ.) པ་སྶ དྷ. པ. ༡༣༡] སུ་ཁ’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘གུ་ནྣཾ ཙེ ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཛི་མྷཾ ག་ཙྪ་ཏི པུ་ངྒ་ཝོ;
ས་བྦཱ ཏཱ ཛི་མྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཏྟེ ཛི་མྷཾ ག་ཏེ [ཛི་མྷ་ག་ཏེ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༧༠] ས་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཡོ ཧོ་ཏི སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏོ;
སོ ཙེ ཨ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ;
ས་བྦཾ ར་ཊྛཾ དུ་ཀྑཾ སེ་ཏི, རཱ་ཛཱ ཙེ ཧོ་ཏི ཨ་དྷ་མྨི་ཀོ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘སུ་ཀི་ཙྪ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཏི་མེ མ་ནུ་སྶཱ, ཀ་རོ་ནྟི པཱ་པཾ ཨུ་པ་དྷཱི་སུ ར་ཏྟཱ;
ག་ཙྪ་ནྟི ཏེ བ་ཧུ་ཛ་ན་ས་ནྣི་ཝཱ་སཾ, ནི་ར་ཡཾ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ ཀ་ཊུ་ཀཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཕ་ལཾ ཝེ [པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༦༨] ཀ་ད་ལིཾ ཧ་ནྟི, ཕ་ལཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ཕ་ལཾ ན་ལ༹ཾ;
ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སཾ ཧ་ནྟི, ག་བྦྷོ ཨ་སྶ་ཏ་རིཾ ཡ་ཐཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཀོ་དྷ་མ་ཀྑ་ག་རུ བྷི་ཀྑུ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་གཱ་ར་ཝོ [ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎཱ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༤༣];
སུ་ཁེ་ཏྟེ པཱུ་ཏི་བཱི་ཛཾ་ཝ, ས་དྡྷ་མྨེ ན ཝི་རཱུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
༩༡. ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི, (ཡ་ཐཱ ཁོ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཨི་རི་ཡ་ཏི, ཡ་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཡ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ) [( ) ན་ཏྠི ཨ. ནི. ༡.༤༣-༤༤; ཨི་ཏི་ཝུ. ༢༠]. ཨི་མ་མྷི ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཙི་ཏྟཾ ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་དུ་ཊྛཾ [པ་དོ་སི་ཏཾ (སཱི. ཀ.) ཨ. ནི. ༡.༤༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ༢༠ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཙེ་ཏོ་པ་དོ་ས་ཧེ་ཏུ [ཙི་ཏྟ་པ་དོ་ས་ཧེ་ཏུ (སཱི. ཀ.)] ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ, ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཨི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ་ན, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཨི་དྷ པུ་གྒ་ལཾ;
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠ་ཉྩ བྱཱ་ཀཱ་སི, བུ་དྡྷོ [ས་ཏྠཱ (སཱི. ཀ.)] བྷི་ཀྑཱུ་ན ས་ནྟི་ཀེ;
ཨི་མ་མྷི ཙཱ་ཡཾ ས་མ་ཡེ, ཀཱ་ལཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ པུ་གྒ་ལོ;
ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཙི་ཏྟཾ ཧི་སྶ པ་དཱུ་སི་ཏཾ;
ཙེ་ཏོ་པ་དོ་ས་ཧེ་ཏུ ཧི, ས་ཏྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི དུ་གྒ་ཏིཾ.
ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་པྤ་ཉྙོ, ནི་ར་ཡཾ སོ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏི མེ སུ་ཏ་ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ས་ཙེ བྷཱ་ཡ་ཐ དུ་ཀྑ་སྶ, ས་ཙེ ཝོ དུ་ཀྑ་མ་པྤི་ཡཾ;
མཱ་ཀ་ཏྠ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ཝི [ཨཱ་ཝཱི (སཱི.) པ་སྶ ཨུ་དཱ. ༤༤] ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ར་ཧོ.
‘‘ས་ཙེ ཙ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཀ་རི་སྶ་ཐ ཀ་རོ་ཐ ཝཱ;
ན ཝོ དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཏྱ་ཏྠི, ཨུ་པེ་ཙྩ་པི པ་ལཱ་ཡ་ཏ’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ན དྷ་ནཾ ལ་དྡྷཱ, མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;
མ་མེ་ཏི བཱ་ལཱ མ་ཉྙ་ནྟི, ཏཾ ཀ་ཐཾ ནུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ སུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ས་མྦྷ་ཏ་སྶ ཝི་ན་སྶ་ཏི;
མ་ཏཱ ས་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི, ན་ནུ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧ་ཏཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཀ་ཐཾ ཁ་ཎ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀ་ཐཾ མི་ཏྟེ་ཧི ཛཱི་ར་ཏི;
ཀ་ཐཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏེ དྷ་མྨཱ, ཀ་ཐཾ ས་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ལོ་བྷཱ ཁ་ཎ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ལུ་དྡྷོ མི་ཏྟེ་ཧི ཛཱི་ར་ཏི;
ལོ་བྷཱ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏེ དྷ་མྨཱ, ལོ་བྷཱ ས་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཙ་ར་ནྟི བཱ་ལཱ དུ་མྨེ་དྷཱ, ཨ་མི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ;
ཀ་རོ་ནྟཱ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཡཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལཾ [ཀ་ཊ་ཀཾ ཕ་ལཾ (ཀ.) པ་སྶ དྷ. པ. ༦༦].
‘‘ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ སཱ་དྷུ, ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི;
ཡ་སྶ ཨ་སྶུ་མུ་ཁོ རོ་དཾ, ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ཏྟི་ཏི་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་བྱ་ཏྟེ་ན ཙ [ཨ་ཝི་ཡ་ཏྟེ་ན (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༡.༡༧] སཱ་མ་ཉྙཾ;
བ་ཧཱུ ཧི ཏ་ཏྠ ས་མྦཱ་དྷཱ, ཡ་ཏྠ བཱ་ལོ ཝི་སཱི་ད་ཏི.
‘‘ཡོ ཧི ཨ་ཏྠ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཉྩ, བྷཱ་ས་མཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ;
མ་ནཾ པ་དོ་ས་ཡེ བཱ་ལོ, མོ་གྷཾ ཁོ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
‘‘ཨེ་ཏ་ཉྩཱ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ་མི, དུ་ཀྑ་ཉྩ ཨི་ཏོ ཙ པཱ་པི་ཡ་ཏ་རཾ བྷ་ནྟེ;
ཡོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་སུ, ཙི་ཏྟཾ པ་དོ་སེ་མི ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ པ་མི་ན་ནྟོ, ཀོ་དྷ ཝི་དྭཱ ཝི་ཀ་པྤ་ཡེ;
ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ པ་མཱ་ཡི་ནཾ [པ་མཱ་ཡ་ནྟཾ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༡.༡༧༩], ནི་ཝུ་ཏཾ ཏཾ མ་ཉྙེ ཨ་ཀི་སྶ་ཝ’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཛཱ་ཏ་སྶ, ཀུ་ཋཱ་རཱི [ཀུ་དྷཱ་རཱི (ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༡.༡༨༠] ཛཱ་ཡ་ཏེ མུ་ཁེ;
ཡཱ་ཡ ཚི་ནྡ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, བཱ་ལོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ བྷ་ཎཾ.
‘‘ན ཧི ས་ཏྠཾ སུ་ནི་སི་ཏཾ, ཝི་སཾ ཧ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨི་ཝ;
ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་དྡྷཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ ཡ་ཐཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
༩༢. ‘‘ཡོ ནི་ནྡི་ཡཾ པ་སཾ་ས་ཏི, ཏཾ ཝཱ ནི་ནྡ་ཏི ཡོ པ་སཾ་སི་ཡོ;
ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི མུ་ཁེ་ན སོ ཀ་ལིཾ, ཀ་ལི་ནཱ ཏེ་ན སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ཀ་ལི, ཡོ ཨ་ཀྑེ་སུ དྷ་ན་པ་རཱ་ཛ་ཡོ;
ས་བྦ་སྶཱ་པི ས་ཧཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ [མ་ཧ་ཏྟ་རོ (ཀ.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༣; སཾ. ནི. ༡.༡༨༠] ཀ་ལི;
ཡོ སུ་ག་ཏེ་སུ མ་ནཾ པ་དོ་ས་ཡེ.
‘‘ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་ནཾ, ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱི པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྦུ་དཱ་ནི;
ཡ་མ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱི ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཝཱ་ཙཾ མ་ན་ཉྩ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཡོ ལོ་བྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, སོ ཝ་ཙ་སཱ [ཝ་ཙ་སཱ ཙ (ཀ.) པ་སྶ སུ. ནི. ༦༦༨] པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི ཨ་ཉྙེ;
ཨ་སྶ་དྡྷོ ཀ་ད་རི་ཡོ [ཨ་ན་རི་ཡོ (སཱི. ཀ.)] ཨ་ཝ་ད་ཉྙཱུ, མ་ཙྪ་རི པེ་སུ་ཎི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ.
‘‘མུ་ཁ་དུ་གྒ ཝི་བྷཱུ་ཏ ཨ་ན་རི་ཡ, བྷཱུ་ན་ཧུ པཱ་པ་ཀ དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ་རི;
པུ་རི་ས་ནྟ ཀ་ལཱི ཨ་ཝ་ཛཱ་ཏ་པུ་ཏྟ [ཨ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་པུ་ཏྟ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སུ. ནི. ༦༦༩], མཱ བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་དྷ ནེ་ར་ཡི་ཀོ་སི.
‘‘ར་ཛ་མཱ་ཀི་ར་སཱི ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ, ས་ནྟེ ག་ར་ཧ་སི ཀི་བྦི་ས་ཀཱ་རཱི;
བ་ཧཱུ་ནི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཙ་རི་ཏྭཱ, ག་ཙྪ་སི ཁོ པ་པ་ཏཾ ཙི་ར་ར་ཏྟ’’ནྟི.
ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ?
‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ, མ་ནོ་སེ་ཊྛཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ;
མ་ན་སཱ ཙེ པ་ས་ནྣེ་ན, བྷཱ་ས་ཏི ཝཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ;
ཏ་ཏོ ནཾ སུ་ཁ་མ་ནྭེ་ཏི, ཚཱ་ཡཱ་ཝ ཨ་ན་པཱ་ཡི་ནཱི’’ཏི [ཨ་ནུ་པཱ་ཡི་ནཱི་ཏི (ཀ.) པ་སྶ དྷ. པ. ༢].
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
༩༣. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙཾ [བ་ཧུ་ཛ་ནཾ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༥.༡༠༡༨] ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཾ ས་མྦཱ་དྷ་བྱཱུ་ཧཾ, སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡེ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ བྷ་ནྟེ་ན་པི ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ན་པི ཨ་སྶེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ན་པི ར་ཐེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ན་པི ས་ཀ་ཊེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི, བྷ་ནྟེ་ན་པི པུ་རི་སེ་ན ས་མཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མུ་སྶ་ཏེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི, མུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི, མུ་སྶ་ཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘ཨི་མ་མྷི ཙཱ་ཧཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ, ཀཱ མ་ཡ྄ཧཾ [མ་མ་སྶ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༥.༡༠༡༨] ག་ཏི, ཀོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ’’’ཏི.
‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་པཱ་པ་ཀཾ ཏེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་པཱ་པི་ཀཱ [ཨ་པཱ་པི་ཀཱ ཏེ (སཱི.)] ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ…པེ… བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཁ་ཎྜེ་ཧི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཧི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, རུ་ཀྑོ པཱ་ཙཱི་ན་ནི་ནྣོ པཱ་ཙཱི་ན་པོ་ཎོ པཱ་ཙཱི་ན་པ་བྦྷཱ་རོ, སོ མཱུ་ལ་ཙྪི་ནྣོ [མཱུ་ལེ་ཧི ཚི་ནྣོ (སཱི. ཀ.)] ཀ་ཏ་མེ་ན པ་པ་ཏེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཡེ་ན, བྷ་ནྟེ, ནི་ནྣོ ཡེ་ན པོ་ཎོ ཡེ་ན པ་བྦྷཱ་རོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣོ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎོ ནི་བྦཱ་ན་པ་བྦྷཱ་རོ. མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་པཱ་པ་ཀཾ ཏེ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་པཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘སུ་ཁ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཡོ ད་ཎྜེ་ན ན ཧིཾ་ས་ཏི;
ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་མེ་སཱ་ནོ, པེ་ཙྩ སོ ལ་བྷ་ཏེ སུ་ཁ’’ནྟི.
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘གུ་ནྣ་ཉྩེ ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཨུ་ཛུཾ ག་ཙྪ་ཏི པུ་ངྒ་ཝོ;
ས་བྦཱ ཏཱ ཨུ་ཛུཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཏྟེ ཨུ་ཛུཾ ག་ཏེ ས་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཡོ ཧོ་ཏི སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏོ;
སོ ས་ཙེ [སོ ཙེ་ཝ (སཱི.) པ་སྶ (སཱི.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༧༠] དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ;
ས་བྦཾ ར་ཊྛཾ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, རཱ་ཛཱ ཙེ ཧོ་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ’’ཏི.
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
༩༤. བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི ‘‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ སཱ་ཀེ་ཏེ [སཱ་དྷུ་ཀེ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༠༢)] པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི ཀེ་ན་ཙི དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ མ་གྒེ པུ་རི་སཾ ཋ་པེ་སུཾ ‘‘ཡ་དཱ ཏྭཾ ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས པ་སྶེ་ཡྻཱ་སི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ཋི་ཏོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨ་དྡ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎེ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ སོ བྷ་ནྟེ [ཨ་ཡཾ བྷ་ནྟེ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༥.༡༠༠༢] བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཨི་སི་ད་ཏྟ་པུ་རཱ་ཎཱ ཐ་པ་ཏ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཡ་དཱ མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཧོ་ཏི ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ‘དཱུ་རེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟོ’ཏི, ཧོ་ཏི ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ‘དཱུ་རེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི…པེ….
‘‘ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘ཀཱ་སཱི་སུ མ་ག་དྷེ་སུ [ཀཱ་སཱི་ཧི མཱ་ག་དྷེ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༠༢)] ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཧོ་ཏི ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ‘དཱུ་རེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘ཀཱ་སཱི་སུ མ་ག་དྷེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟོ’ཏི, ཨ་ན་པྤ་ཀཱ ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ན་པྤ་ཀཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ‘དཱུ་རེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི.
‘‘ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘མ་ག་དྷེ་སུ ཀཱ་སཱི་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཧོ་ཏི ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ‘ཨཱ་ས་ནྣེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘མ་ག་དྷེ་སུ ཀཱ་སཱི་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་ནྟོ’ཏི, ཧོ་ཏི ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ‘ཨཱ་ས་ནྣེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི…པེ….
‘‘ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘ཀོ་ས་ལེ་སུ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ [སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ (སཱི. ཀ.)] ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཧོ་ཏི ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ‘ཨཱ་ས་ནྣེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཡ་དཱ པ་ན མ་ཡཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ སུ་ཎོ་མ ‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ’ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ན་པྤ་ཀཱ ནོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ, ཧོ་ཏི ཨ་ན་པྤ་ཀཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ‘ཨཱ་ས་ནྣེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ’’’ཏི.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཝོ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་མྷཱ ས་མྦཱ་དྷཱ ཨ་ཉྙོ ས་མྦཱ་དྷོ ས་མྦཱ་དྷ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ས་མྦཱ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན ཝོ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ཨེ་ཏ་མྷཱ ས་མྦཱ་དྷཱ ཨ་ཉྙོ ས་མྦཱ་དྷོ ས་མྦཱ་དྷ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ས་མྦཱ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དཱ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ནི་ཡྻཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ [ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ (སཱི. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༥.༡༠༠༢] ཧོ་ཏི, ཡེ ཏེ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ནཱ་གཱ ཨོ་པ་ཝ་ཡ྄ཧཱ, ཏེ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཡཱ ཏཱ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡོ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ཏཱ [ཏཱ་སཾ (སཱི. ཀ.)] ཨེ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྪ་ཏོ ནི་སཱི་དཱ་པེ་མ, ཏཱ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ག་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀ་སྶ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཝི་ཝ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ཡ་ཐཱ ཏཾ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ་ནཾ [རཱ་ཛཱ་ར་ཧེ་ན (སཱི. ཀ.)] ག་ནྡྷེ་ན ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ་ནཾ. ཏཱ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ་ནོ ཝཱ ཀ་པྤཱ་ཧ་པི་ཙུ་ནོ ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཏཾ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ་ནཾ སུ་ཁེ་དྷི་ཏཱ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡེ ནཱ་གོ་པི ར་ཀྑི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡོ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟཱ་པི ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མ ཏཱ་སུ བྷ་གཱི་ནི་སུ པཱ་པ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཉ་པྤཱ་དེ་ནྟཱ, ཨ་ཡཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་མྷཱ ས་མྦཱ་དྷཱ ཨ་ཉྙོ ས་མྦཱ་དྷོ ས་མྦཱ་དྷ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ས་མྦཱ་དྷ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ་ཏི.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ. ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཝོ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་ཡ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁོ ཐ་པ་ཏ་ཡོ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨི་དྷ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ…པེ… བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི, དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.
‘‘ཏུ་མྷེ ཁོ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ…པེ… བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི, དྷ་མྨེ…པེ… ས་ངྒྷེ…པེ… ཡཾ ཁོ པ་ན ཀི་ཉྩི ཀུ་ལེ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ཧི, ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, ཐ་པ་ཏ་ཡོ, ཀ་ཏི་ཝི་དྷཱ ཏེ ཀོ་ས་ལེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་ས་མཱ ཡ་དི་དཾ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ལཱ་བྷཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་སཾ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
༩༥. ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་པྥཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ན [ཡ་ཛི་ཏྭཱ་ན (ཀ.) པ་སྶ ཐེ་ར་གཱ. ༩༦], ས་ཧ་སྶཾ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོ;
དེ་ཝེ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ ཙ, སེ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི.
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘ཨ་སྶ་ཏྠེ ཧ་རི་ཏོ་བྷཱ་སེ, སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་མྷི པཱ་ད་པེ;
ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ག་ཏཾ [བུ་དྡྷ་ཀ་ཏཾ (ཀ.) པ་སྶ ཐེ་ར་གཱ. ༢༡༧] ས་ཉྙཾ, ཨ་ལ་བྷིཾ་ཏྠཾ [ཨ་ལ་བྷིཾ་ཧཾ (སཱི. ཀ.)] པ་ཏི་སྶ་ཏོ.
‘‘ཨ་ཛྫ ཏིཾ་སཾ ཏ་ཏོ ཀ་པྤཱ, ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི དུ་གྒ་ཏིཾ;
ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ་ས་ནཱ’’ཏི.
ཨི་དཾ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་གི་ཡཾ སུ་ཏྟཾ.
‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཀོ་ས་ལཾ པུ་རཾ, པཱ་ཝི་སི ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ;
ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནི་གྷཱ་ཏ་ཀོ མུ་ནི.
‘‘པུ་རི་ས་སྶ ཝ་ཊཾ་ས་ཀོ ཧ་ཏྠེ, ས་བྦ་པུ་པྥེ་ཧི་ལ་ངྐ་ཏོ;
སོ ཨ་དྡ་སཱ་སི ས་མྦུ་དྡྷཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ.
‘‘པ་ཝི་ས་ནྟཾ རཱ་ཛ་མ་གྒེ་ན, དེ་ཝ་མཱ་ནུ་ས་པཱུ་ཛི་ཏཾ;
ཧ་ཊྛོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ས་མྦུ་དྡྷ་མུ་པ་ས་ངྐ་མི.
‘‘སོ ཏཾ ཝ་ཊཾ་ས་ཀཾ སུ་ར་བྷིཾ, ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཾ མ་ནོ་ར་མཾ;