༡༡. ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སོ
ཨ་ཐ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སཾ ཝ་ཀྑ་ཏི –
༩༧. ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙ;
མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙ, ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཏེ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི.
ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱཏི. ཀ་ལ་ཧོཏི ཨེ་ཀེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ལ་ཧོ; ཝི་ཝཱ་དོ་ཏི་པི ཏ་ཉྙེ་ཝ. ཡོ ཀ་ལ་ཧོ སོ ཝི་ཝཱ་དོ, ཡོ ཝི་ཝཱ་དོ སོ ཀ་ལ་ཧོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་པ་རེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཝཱ་དོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ལ་ཧ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཝི་ཝཱ་དོ. རཱ་ཛཱ་ནོ་པི རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ག་ཧ་པ་ཏཱི་པི ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, མཱ་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི མཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, པི་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི, པུ་ཏྟོ་པི པི་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཏཱ་པི བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, བྷ་གི་ནཱི་པི བྷཱ་ཏ་རཱ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ས་ཧཱ་ཡོ་པི ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཝི་ཝ་ད་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝི་ཝཱ་དོ. ཀ་ཏ་མོ ཀ་ལ་ཧོ? ཨཱ་གཱ་རི་ཀཱ ད་ཎྜ་པ་སུ་ཏཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཀ་ལ་ཧོ.
ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱཏི. ཀ་ལ་ཧཱ ཙ ཝི་ཝཱ་དཱ ཙ ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི ཀ་ལ་ཧ་སྶ ཙ ཝི་ཝཱ་ད་སྶ ཙ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཧེ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་བྷ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི [ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ས་ཏི (སཱི.)] པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ.
པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙཱཏི. པ་རི་དེ་ཝོཏི ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, བྷོ་ག་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, རོ་ག་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, སཱི་ལ་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ བྱ་ས་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ, ཨཱ་དེ་ཝོ པ་རི་དེ་ཝོ, ཨཱ་དེ་ཝ་ནཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ, ཨཱ་དེ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ, ཝཱ་ཙཱ པ་ལཱ་པོ ཝི་པྤ་ལཱ་པོ ལཱ་ལ་པྤོ ལཱ་ལ་པྤཱ་ཡ་ནཱ ལཱ་ལ་པྤཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. སོ་ཀོཏི ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, བྷོ་ག་རོ་ག་སཱི་ལ་དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནེ་ན ཝཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ བྱ་ས་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ, སོ་ཀོ སོ་ཙ་ནཱ སོ་ཙི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ནྟོ་སོ་ཀོ ཨ་ནྟོ་པ་རི་སོ་ཀོ, ཨ་ནྟོ་ཌཱ་ཧོ ཨ་ནྟོ་པ་རི་ཌཱ་ཧོ, ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱ དོ་མ་ན་སྶཾ སོ་ཀ་ས་ལླཾ. མ་ཙྪ་རནྟི པ་ཉྩ མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི – ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནཾ མ་ཙྪ་རཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཝེ་ཝི་ཙྪཾ ཀ་ད་རི་ཡཾ ཀ་ཊུ་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཏཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་པི ཙ, ཁ་ནྡྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མྤི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, དྷཱ་ཏུ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མྤི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མྤི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ གཱ་ཧོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཙྪ་རི་ཡ་ནྟི – པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙ.
མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙཱཏི. མཱ་ནོཏི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱ གོ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཀོ་ལ་པུ་ཏྟི་ཡེ་ན ཝཱ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ཝཱ དྷ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ནེ་ན ཝཱ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཝཱ སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཝཱ ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ནཱ. ཨ་ཏི་མཱ་ནོཏི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པ་རཾ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱ གོ་ཏྟེ་ན ཝཱ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ནཱ. པེ་སུ་ཉྙནྟི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི – ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ, བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པེ་སུ་ཉྙཾ. ཨ་པི ཙ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི – པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝཱ. ཀ་ཐཾ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི? ཨི་མ་སྶ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, མ་ནཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, སུ་ཧ་ད་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི – ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཐཾ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི? ཀ་ཐཾ ཨི་མེ ནཱ་ནཱ ཨ་སྶུ, ཝི་ནཱ ཨ་སྶུ, ཝ་གྒཱ ཨ་སྶུ, དྭི་དྷཱ ཨ་སྶུ, དྭེ་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་སྶུ, དྭེ པ་ཀྑཱ ཨ་སྶུ, བྷི་ཛྫེ་ཡྻུཾ ན ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, དུ་ཀྑཾ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ་ནྟི – ཨེ་ཝཾ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི – མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙ.
ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཏེ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧཱིཏི. ཀ་ལ་ཧོ ཙ ཝི་ཝཱ་དོ ཙ པ་རི་དེ་ཝོ ཙ སོ་ཀོ ཙ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩ མཱ་ནོ ཙ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ ཙ པེ་སུ་ཉྙ་ཉྩཱ་ཏི – ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཀི་ལེ་སཱ ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི. ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཧེ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་བྷ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཏེ ཏ་དི་ངྒྷཾ བྲཱུ་ཧཱི་ཏི. ཨི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑ དེ་སེ་ཧི པ་ཉྙ་པེ་ཧི པ་ཊྛ་པེ་ཧི ཝི་ཝ་ར ཝི་བྷ་ཛ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཧི པ་ཀཱ་སེ་ཧཱི་ཏི – ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཏེ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙ;
མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙ, ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཏེ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི.
༩༨. པི་ཡ་པྤ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙ;
མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙ, མ་ཙྪེ་ར་ཡུ་ཏྟཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ;
ཝི་ཝཱ་ད་ཛཱ་ཏེ་སུ ཙ པེ་སུ་ཎཱ་ནི.
པི་ཡ་པྤ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙཱཏི. པི་ཡཱཏི དྭེ པི་ཡཱ – ས་ཏྟཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟཱ པི་ཡཱ? ཨི་དྷ ཡ་སྶ ཏེ ཧོ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ ཕཱ་སུ་ཀཱ་མཱ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ མཱ་ཏཱ ཝཱ པི་ཏཱ ཝཱ བྷཱ་ཏཱ ཝཱ བྷ་གི་ནཱི ཝཱ པུ་ཏྟོ ཝཱ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ མི་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་མ་ཙྩཱ ཝཱ ཉཱ་ཏཱི ཝཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཝཱ – ཨི་མེ ས་ཏྟཱ པི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ངྑཱ་རཱ པི་ཡཱ? མ་ནཱ་པི་ཀཱ རཱུ་པཱ མ་ནཱ་པི་ཀཱ ས་དྡཱ མ་ནཱ་པི་ཀཱ ག་ནྡྷཱ མ་ནཱ་པི་ཀཱ ར་སཱ མ་ནཱ་པི་ཀཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ – ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ པི་ཡཱ.
པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཙྪེ་ད་ས་ངྐི་ནོ་པི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟེ་པི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣེ་པི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་ངྐི་ནོ་པི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནྟེ་པི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་པི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཙྪེ་ད་ས་ངྐི་ནོ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟེ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣེ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་ངྐི་ནོ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནྟེ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་པི ཝི་ཝ་ད་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཙྪེ་ད་ས་ངྐི་ནོ་པི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟེ་པི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣེ་པི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་ངྐི་ནོ་པི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནྟེ་པི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་པི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཙྪེ་ད་ས་ངྐི་ནོ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟེ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཨ་ཙྪི་ནྣེ་པི སོ་ཙ་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་ངྐི་ནོ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནྟེ་པི སོ་ཙ་ནྟི, ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་པི སོ་ཙ་ནྟི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ར་ཀྑ་ནྟི གོ་པེ་ནྟི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི མ་མཱ་ཡ་ནྟི མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟི.
མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙཱཏི. པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ནྟི, པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ནྟི. ཀ་ཐཾ པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ནྟི? མ་ཡཾ ལཱ་བྷི་ནོ མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ནཾ ར་སཱ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ནྟི. ཀ་ཐཾ པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ནྟི? མ་ཡཾ ལཱ་བྷི་ནོ མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ནཾ ར་སཱ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ, ཨི་མེ པ་ན་ཉྙེ ན ལཱ་བྷི་ནོ མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ནཾ ར་སཱ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་མཱ་ནཾ ཛ་ནེ་ནྟི. པེ་སུ་ཉྙནྟི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝཾ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི…པེ… མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙ.
མ་ཙྪེ་ར་ཡུ་ཏྟཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱཏི. ཀ་ལ་ཧོ ཙ ཝི་ཝཱ་དོ ཙ པ་རི་དེ་ཝོ ཙ སོ་ཀོ ཙ མཱ་ནོ ཙ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ ཙ པེ་སུ་ཉྙ་ཉྩཱ་ཏི – ཨི་མེ ས་ཏྟ ཀི་ལེ་སཱ མ་ཙྪ་རི་ཡེ ཡུ་ཏྟཱ པ་ཡུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མཱ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི – མ་ཙྪེ་ར་ཡུ་ཏྟཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ.
ཝི་ཝཱ་ད་ཛཱ་ཏེ་སུ ཙ པེ་སུ་ཎཱ་ནཱིཏི. ཝི་ཝཱ་དེ ཛཱ་ཏེ ས་ཉྫཱ་ཏེ ནི་བྦ་ཏྟེ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི; ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟི ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ་རོ, བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ་རོ, ཝ་གྒཱ་རཱ་མཱ ཝ་གྒ་ར་ཏཱ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་རོ ཧོ་ནྟི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པེ་སུ་ཉྙཾ. ཨ་པི ཙ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི – པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝཱ. ཀ་ཐཾ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི? ཨི་མ་སྶ པི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, མ་ནཱ་པཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ, སུ་ཧ་ད་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི. ཀ་ཐཾ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི? ‘‘ཀ་ཐཾ ཨི་མེ ནཱ་ནཱ ཨ་སྶུ, ཝི་ནཱ ཨ་སྶུ, ཝ་གྒཱ ཨ་སྶུ, དྭེ་དྷཱ ཨ་སྶུ, དྭེ་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་སྶུ, དྭེ པ་ཀྑཱ ཨ་སྶུ, བྷི་ཛྫེ་ཡྻུཾ ན ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, དུ་ཀྑཾ ན ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི – ཨེ་ཝཾ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི – ཝི་ཝཱ་ད་ཛཱ་ཏེ་སུ ཙ པེ་སུ་ཎཱ་ནི.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘པི་ཡ་པྤ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙ;
མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙ, མ་ཙྪེ་ར་ཡུ་ཏྟཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱ;
ཝི་ཝཱ་ད་ཛཱ་ཏེ་སུ ཙ པེ་སུ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི.
༩༩. པི་ཡཱ སུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ;
ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟི.
པི་ཡཱ སུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི. པི་ཡཱ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི པི་ཡཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – པི་ཡཱ སུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ.
ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེཏི. ཡེ ཙཱ་པཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ཝེ་སྶཱ ཙ སུ་དྡཱ ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ དེ་ཝཱ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཙ. ལོ་བྷཱཏི ཡོ ལོ་བྷོ ལུ་བྦྷ་ནཱ ལུ་བྦྷི་ཏ་ཏྟཾ སཱ་རཱ་གོ སཱ་ར་ཛྫ་ནཱ སཱ་ར་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཝི་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཝི་ཙ་ར་ནྟི ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་རི་ཡ་ནྟི ཝ་ཏྟ་ནྟི པཱ་ལེ་ནྟི ཡ་པེ་ནྟི ཡཱ་པེ་ནྟི. ལོ་ཀེཏི ཨ་པཱ་ཡ་ལོ་ཀེ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀེ དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལོ་ཀེ་ཏི – ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ.
ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི. ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་སཱ་ཡ ཙ ནི་ཊྛཱ་ཡ ཙ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ. ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟཱིཏི. ཡེ ན་ར་སྶ པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟི དཱི་པཱ ཧོ་ནྟི ཏཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི ལེ་ཎཱ ཧོ་ནྟི ས་ར་ཎཱ ཧོ་ནྟི ནི་ཊྛཱ པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི – ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟི.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘པི་ཡཱ སུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ;
ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
༡༠༠. ཚ་ནྡཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀེ, ཡེ ཙཱ་པི [ཡེ ཝཱ་པི (སྱཱ.)] ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ;
ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟི.
ཚ་ནྡཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀེཏི. ཚ་ནྡོཏི ཡོ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མ་རཱ་གོ ཀཱ་མ་ན་ནྡཱི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མ་སྣེ་ཧོ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཀཱ་མ་མུ་ཙྪཱ ཀཱ་མ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཾ ཀཱ་མོ་གྷོ ཀཱ་མ་ཡོ་གོ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ. ཨ་པི ཙ པ་ཉྩ ཚ་ནྡཱ – པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཙྪ་ནྡོ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཙྪ་ནྡོ, པ་རི་བྷོ་ག་ཙྪ་ནྡོ, ས་ནྣི་དྷི་ཙྪ་ནྡོ, ཝི་ས་ཛྫ་ན་ཙྪ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཙྪ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ས་དྡེ… ག་ནྡྷེ… ར་སེ… ཕོ་ཊྛ་བྦེ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཙྪ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མོ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཙྪ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པེ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ས་དྡེ… ག་ནྡྷེ… ར་སེ… ཕོ་ཊྛ་བྦེ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི – ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཙྪ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མོ པ་རི་བྷོ་ག་ཙྪ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ས་དྡེ… ག་ནྡྷེ… ར་སེ… ཕོ་ཊྛ་བྦེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི – ཨ་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཙྪ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མོ ས་ནྣི་དྷི་ཙྪ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ དྷ་ན་ས་ནྣི་ཙ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ‘‘ཨཱ་པ་དཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི – ཨ་ཡཾ ས་ནྣི་དྷི་ཙྪ་ནྡོ. ཀ་ཏ་མོ ཝི་ས་ཛྫ་ན་ཙྪ་ནྡོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ དྷ་ནཾ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ་ནཾ ར་ཐི་ཀཱ་ནཾ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ནཾ པ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཨི་མེ མཾ ར་ཀྑི་སྶ་ནྟི གོ་པི་སྶ་ནྟི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི – ཨ་ཡཾ ཝི་ས་ཛྫ་ན་ཙྪ་ནྡོ. པི་ཡཱ་ནཱིཏི དྭེ པི་ཡཱ – ས་ཏྟཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝཱ…པེ… ཨི་མེ ས་ཏྟཱ པི་ཡཱ…པེ… ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ པི་ཡཱ. ཚ་ནྡཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀེཏི. པི་ཡཱ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཱ ཚ་ནྡ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཚ་ནྡ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི – ཚ་ནྡཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀེ.
ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེཏི. ཡེ ཙཱ་པཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ཝེ་སྶཱ ཙ སུ་དྡཱ ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ དེ་ཝཱ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཙ. ལོ་བྷཱཏི ཡོ ལོ་བྷོ ལུ་བྦྷ་ནཱ ལུ་བྦྷི་ཏ་ཏྟཾ སཱ་རཱ་གོ སཱ་ར་ཛྫ་ནཱ སཱ་ར་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཝི་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཝི་ཙ་ར་ནྟི ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨི་རི་ཡ་ནྟི ཝ་ཏྟ་ནྟི པཱ་ལེ་ནྟི ཡ་པེ་ནྟི ཡཱ་པེ་ནྟི. ལོ་ཀེཏི ཨ་པཱ་ཡ་ལོ་ཀེ…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལོ་ཀེ་ཏི – ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ.
ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི. ཨཱ་སཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཡོ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ…པེ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ནི་ཊྛཱཏི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ རཱུ་པཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, རཱུ་པ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ས་དྡེ… ག་ནྡྷེ… ར་སེ… ཕོ་ཊྛ་བྦེ… ཀུ་ལཾ… ག་ཎཾ… ཨཱ་ཝཱ་སཾ… ལཱ་བྷཾ… ཡ་སཾ… པ་སཾ་སཾ… སུ་ཁཾ… ཙཱི་ཝ་རཾ… པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ… སེ་ནཱ་ས་ནཾ… གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ … སུ་ཏྟ་ནྟཾ… ཝི་ན་ཡཾ… ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ… ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ… པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ… ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒཾ… ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒཾ… ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒཾ… ནེ་ས་ཛྫི་ཀ་ངྒཾ… ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀ་ངྒཾ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ… ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ … ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨཱ་སཱ་ཡ ཀ་ས་ཏེ ཁེ་ཏྟཾ, བཱི་ཛཾ ཨཱ་སཱ་ཡ ཝ་པྤ་ཏི;
ཨཱ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཡ་ནྟི, ས་མུ་དྡཾ དྷ་ན་ཧཱ་ར་ཀཱ;
ཡཱ་ཡ ཨཱ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛཱ་མི, སཱ མེ ཨཱ་སཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཨཱ་སཱ་ཡ ས་མི་དྡྷི ཝུ་ཙྩ་ཏེ ནི་ཊྛཱ. ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི. ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཨི་ཏོ ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཱ ཚ་ནྡ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཚ་ནྡ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི – ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ.
ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟཱིཏི. ཡེ ན་ར་སྶ པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟི དཱི་པཱ ཧོ་ནྟི ཏཱ་ཎཱ ཧོ་ནྟི ལེ་ཎཱ ཧོ་ནྟི ས་ར་ཎཱ ཧོ་ནྟི ནི་ཊྛཱ པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི – ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟི.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཚ་ནྡཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀེ, ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེ;
ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
༡༠༡. ཚ་ནྡོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཙཱ་པི [ཝཱ་པི (སཱི. སྱཱ.)] ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ;
ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙ, ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ.
ཚ་ནྡོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོཏི. ཚ་ནྡོ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟོ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟོ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ་ཏི ཚ་ནྡ་སྶ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – ཚ་ནྡོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ.
ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱཏི. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ.
ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙཱཏི. ཀོ་དྷོཏི ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ, པ་ཊི་གྷཾ པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ, ཀོ་པོ པ་ཀོ་པོ ས་མྤ་ཀོ་པོ, དོ་སོ པ་དོ་སོ ས་མྤ་དོ་སོ, ཙི་ཏྟ་སྶ བྱཱ་པ་ཏྟི མ་ནོ་པ་དོ་སོ, ཀོ་དྷོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་ཏྟཾ, དོ་སོ དུ་སྶ་ནཱ དུ་སྶི་ཏ་ཏྟཾ, བྱཱ་པ་ཏྟི བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཱ བྱཱ་པ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ, ཝི་རོ་དྷོ པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ, ཙ་ཎྜི་ཀྐཾ ཨ་སུ་རོ་པོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ. མོ་ས་ཝ་ཛྫཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཏི – ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙ.
ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱཏི. ཡེ ཙཱ་པཱིཏི ཡེ ཀོ་དྷེ་ན ཙ མོ་ས་ཝ་ཛྫེ་ན ཙ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ སཾ་ས་ཊྛཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ – ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡེ ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀཱ – ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ. ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱཏི ས་མ་ཎེ་ན ས་མི་ཏ་པཱ་པེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལེ་ན ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་བ་ནྡྷ་ནཱ པ་མུ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་པི་ཏཱ པ་ཊྛ་པི་ཏཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི – ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘ཚ་ནྡོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཏཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ;
ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙ, ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི.
༡༠༢. སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ནྟི ཡ་མཱ་ཧུ ལོ་ཀེ, ཏ་མཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ;
རཱུ་པེ་སུ དི་སྭཱ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀུ་བྦ་ཏི [ཀཱུ་རུ་ཏེ (སྱཱ.)] ཛ་ནྟུ ལོ་ཀེ.
སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ནྟི ཡ་མཱ་ཧུ ལོ་ཀེཏི. སཱ་ཏནྟི སུ་ཁཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ, ཨི་ཊྛ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ [ཝ་ཏྠུཾ (སཱི. ཀ.)]. ཨ་སཱ་ཏནྟི དུ་ཀྑཱ ཙ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ནི་ཊྛ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ. ཡ་མཱ་ཧུ ལོ་ཀེཏི ཡཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ ཡཾ ཀ་ཐེ་ནྟི ཡཾ བྷ་ཎ་ནྟི ཡཾ དཱི་པེ་ནྟི ཡཾ ཝོ་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི – སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ནྟི ཡ་མཱ་ཧུ ལོ་ཀེ.
ཏ་མཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོཏི. སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ, སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ནི་སྶཱ་ཡ, སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནི་སྶཱ་ཡ, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཚ་ནྡོ པ་ཧོ་ཏི པ་བྷ་ཝ་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི – ཏ་མཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ.
རཱུ་པེ་སུ དི་སྭཱ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱཏི. རཱུ་པེ་སཱུཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ. ཀ་ཏ་མོ རཱུ་པཱ་ནཾ བྷ་ཝོ? ཡོ རཱུ་པཱ་ནཾ བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པཱ་ནཾ བྷ་ཝོ. ཀ་ཏ་མོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝོ? ཡོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཝ་ཡོ བྷེ་དོ པ་རི་བྷེ་དོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝོ. རཱུ་པེ་སུ དི་སྭཱ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱཏི རཱུ་པེ་སུ བྷ་ཝ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་ཉྩ དི་སྭཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི – རཱུ་པེ་སུ དི་སྭཱ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩ.
ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀུ་བྦ་ཏི ཛ་ནྟུ ལོ་ཀེཏི. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱཏི དྭེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ – ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ, དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙ. ཀ་ཐཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ མེ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཝི་ཀཱ་ལ་ཝི་སི་ཁཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ས་མ་ཛྫཱ་བྷི་ཙ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ… ཛུ་ཏ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ… པཱ་པ་མི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཨཱ་ལ་སྱཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི ན སེ་ཝ་ཏི, ཚ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི སེ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་སི་ཡཱ ཝཱ ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཝཱ གོ་ར་ཀྑེ་ན ཝཱ ཨི་སྶ་ཏྠེ་ན [ཨི་སྶ་ཏྟེ་ན (ཀ. སཱི. ཀ.) ཨི་སུ + ས་ཏྠ] ཝཱ རཱ་ཛ་པོ་རི་སེ་ན ཝཱ སི་པྤ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀ་ཐཾ དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི? ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཝི་ག་ཏོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ་ཏ་སྨིཾ… གྷཱ་ན་སྨིཾ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ… ཀཱ་ཡ་སྨིཾ… རཱུ་པ་སྨིཾ… ས་དྡ་སྨིཾ… ག་ནྡྷ་སྨིཾ… ར་ས་སྨིཾ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི, ཕོ་ཊྛ་བྦ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཝི་ག་ཏོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཛ་ནེ་ཏི ས་ཉྫ་ནེ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཛ་ནྟཱུཏི ས་ཏྟོ ན་རོ མཱ་ན་ཝོ…པེ… མ་ནུ་ཛོ. ལོ་ཀེཏི ཨ་པཱ་ཡ་ལོ་ཀེ …པེ… ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལོ་ཀེ་ཏི – ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀུ་བྦ་ཏི ཛ་ནྟུ ལོ་ཀེ.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ནྟི ཡ་མཱ་ཧུ ལོ་ཀེ, ཏ་མཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོ;
རཱུ་པེ་སུ དི་སྭཱ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀུ་བྦ་ཏི ཛ་ནྟུ ལོ་ཀེ’’ཏི.
༡༠༣. ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙ, ཨེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ དྭ་ཡ་མེ་ཝ ས་ནྟེ;
ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེ, ཉ་ཏྭཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ.
ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙཱཏི. ཀོ་དྷོཏི ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ…པེ… མོ་ས་ཝ་ཛྫཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ་པི ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ་པི ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱི་ཏི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི; པི་ཡ་སྶ མེ མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི … ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི… ཨ་ན་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི; ཨ་པྤི་ཡ་སྶ མེ ཨ་མ་ནཱ་པ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཙ་རི… ཨ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི… ཨ་ཏྠཾ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི? ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཙྪེ་ད་ས་ངྐི་ནོ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟེ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཙྪི་ནྣེ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་ངྐི་ནོ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ནྟེ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཝི་པ་རི་ཎ་ཏེ་པི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན [ཨ་དྡུ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན (སྱཱ. ཀ.)] ཝཱ བ་དྡྷོ [བ་ནྡྷོ (སྱཱ. ཀ.)]; ཏ་སྶ བ་ནྡྷ་ན་སྶ མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི… ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… ས་ངྑ་ལི་ཀ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… ཝེ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… ལ་ཏཱ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… པ་ཀྑེ་པ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… པ་རི་ཀྑེ་པ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་ར་ཊྛ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ… ཛ་ན་པ་ད་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ; ཏ་སྶ བ་ནྡྷ་ན་སྶ མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནཾ [མ་ནཱ་པཱ་ནཾ (སཱི.)] རཱུ་པཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི… མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ… ག་ནྡྷཱ་ནཾ… ར་སཱ་ནཾ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ… ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ… པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ… སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ… གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི? ‘‘མུ་ཙྩི་སྶཱ་མི [མུ་ཉྩི་སྶཱ་མི (སཱི.)] ནུ ཁོ ཙ་ཀྑུ་རོ་ག་ཏོ, ན ནུ ཁོ མུ་ཙྩི་སྶཱ་མི ཙ་ཀྑུ་རོ་ག་ཏོ. མུ་ཙྩི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ སོ་ཏ་རོ་ག་ཏོ… གྷཱ་ན་རོ་ག་ཏོ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་རོ་ག་ཏོ… ཀཱ་ཡ་རོ་ག་ཏོ… སཱི་ས་རོ་ག་ཏོ… ཀ་ཎྞ་རོ་ག་ཏོ… མུ་ཁ་རོ་ག་ཏོ… མུ་ཙྩི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ད་ནྟ་རོ་ག་ཏོ, ན ནུ ཁོ མུ་ཙྩི་སྶཱ་མི ད་ནྟ་རོ་ག་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི? ‘‘ལ་བྷི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ མ་ནཱ་པི་ཀེ [མ་ནཱ་པི་ཡེ (སཱི. ཀ.)] རཱུ་པེ, ན ནུ ཁོ ལ་བྷི་སྶཱ་མི མ་ནཱ་པི་ཀེ རཱུ་པེ. ལ་བྷི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ མ་ནཱ་པི་ཀེ ས་དྡེ… ག་ནྡྷེ… ར་སེ… ཕོ་ཊྛ་བྦེ… ཀུ་ལཾ… ག་ཎཾ… ཨཱ་ཝཱ་སཾ… ལཱ་བྷཾ… ཡ་སཾ… པ་སཾ་སཾ… སུ་ཁཾ… ཙཱི་ཝ་རཾ… པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ… སེ་ནཱ་ས་ནཾ… གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི – ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙ.
ཨེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ དྭ་ཡ་མེ་ཝ ས་ནྟེཏི. སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏེ ས་ནྟེ, སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ ས་ནྟེ, སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶེ ས་ནྟེ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ ས་ནྟེ, ཨ་ནུ་ན་ཡ་པ་ཊི་གྷེ ས་ནྟེ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨ་ཏྠི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་ཏི – ཨེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ དྭ་ཡ་མེ་ཝ ས་ནྟེ.
ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེཏི. ཉཱ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ, ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ, ཉཱ་ཎ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ་པི དྷ་མྨཱ ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ. ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨ་རི་ཡ་པ་ཐོ, དེ་ཝ་མ་གྒོ དེ་ཝ་པ་ཐོ, བྲ་ཧྨ་མ་གྒོ བྲ་ཧྨ་པ་ཐོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ, ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ, ཉཱ་ཎ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ་པི དྷ་མྨཱ ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ.
སི་ཀྑེཏི ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ – ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཁུ་དྡ་ཀོ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ… མ་ཧ་ནྟོ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ… སཱི་ལཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨཱ་དི ཙ་ར་ཎཾ སཾ་ཡ་མོ སཾ་ཝ་རོ མུ་ཁཾ པ་མུ་ཁཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ – ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. སོ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ.
ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེཏི. ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི པུ་གྒ་ལོ ས་ཀ་ངྑོ ས་ཝི་ལེ་ཁོ ས་དྭེ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ, ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ཕུ་ས་ནཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་མྤི སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙ་མྤི སི་ཀྑེ་ཡྻ; ཨི་མཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ་ཡོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཛཱ་ན་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, པ་སྶ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ, ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟོ སི་ཀྑེ་ཡྻ ཨཱ་ཙ་རེ་ཡྻ ས་མཱ་ཙ་རེ་ཡྻ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི – ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེ.
ཉ་ཏྭཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ་ན དྷ་མྨཱཏི. ཉ་ཏྭཱཏི ཉ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་པི་ཏཱ པ་ཊྛ་པི་ཏཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ [ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་ཏཱ (ཀ.)] པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་པི་ཏཱ པ་ཊྛ་པི་ཏཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ, ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི… ‘‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི… ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི…པེ… ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི… ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི…པེ… ‘‘ཛཱ་ཏི་ནི་རོ་དྷཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི… ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི… ‘‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ཡཾ ཨཱ་ས་ཝ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི… ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི… ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི… ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི… ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི… ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི… ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ… པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ… ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ… ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་པི་ཏཱ པ་ཊྛ་པི་ཏཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ.
ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡ. ས་ནི་དཱ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ནོ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ. ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ནོ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ, ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ས་ནི་དཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ, ནོ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ, ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ, ནོ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དོ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝོ ཏུ་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ལཾ པཱ་མོ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ལཾ སོ་མ་ན་སྶཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷོ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠཱ’’ཏི – ཉ་ཏྭཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཀོ་དྷོ མོ་ས་ཝ་ཛྫ་ཉྩ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཙ, ཨེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ དྭ་ཡ་མེ་ཝ ས་ནྟེ;
ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེ, ཉ་ཏྭཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ’’ཏི.
༡༠༤. སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ཉྩ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེ;
ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ.
སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ཉྩ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི. སཱ་ཏཱ ཨ་སཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ཉྩ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ.
ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེཏི. ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ཨ་སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ན་ཏྠི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ ན བྷ་ཝ་ནྟི ན་པྤ་བྷ་ཝ་ནྟི ན ཛཱ་ཡ་ནྟི ན ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི – ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེ.
ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི. ཀ་ཏ་མོ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཝོ? ཡོ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཝོ པ་བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ – ཨ་ཡཾ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཝོ. ཀ་ཏ་མོ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝོ? ཡོ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཝ་ཡོ བྷེ་དོ པ་རི་བྷེ་དོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ – ཨ་ཡཾ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝོ. ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི ཡཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ནྟི – ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ.
ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི. ཨེ་ཏནྟི ཡཾ པུ་ཙྪཱ་མི ཡཾ ཡཱ་ཙཱ་མི ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱ་མི ཡཾ པ་སཱ་དེ་མི. པ་བྲཱུ་ཧཱིཏི བྲཱུ་ཧི ཝ་དེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑ དེ་སེ་ཧི པ་ཉྙ་པེ་ཧི པ་ཊྛ་པེ་ཧི ཝི་ཝ་ར ཝི་བྷ་ཛ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཧི པ་ཀཱ་སེ་ཧཱི་ཏི – ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི. ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཡཾ་ནི་དཱ་ནཾ ཡཾ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཡཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཡཾ་པ་བྷ་ཝ་ནྟི – ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ཉྩ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེ;
ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ན’’ནྟི.
༡༠༥. ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏཾ, ཕ་སྶེ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེ;
ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཨེ་ཏཾ ཏེ པ་བྲཱུ་མི ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ.
ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏནྟི. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ, ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ, ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཡཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ, ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏནྟི. སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཕ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཕ་སྶ་པྤ་བྷ་ཝཱ་ཏི – ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏཾ.
ཕ་སྶེ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེཏི. ཕ་སྶེ ཨ་ས་ནྟེ ཨ་སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ན་ཏྠི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ ན བྷ་ཝ་ནྟི ན་པྤ་བྷ་ཝ་ནྟི ན ཛཱ་ཡ་ནྟི ན ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ནཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི – ཕ་སྶེ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེ.
ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི. བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་པི ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ, ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་པི ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ. ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི ཡཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ནྟི – ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ.
ཨེ་ཏཾ ཏེ པ་བྲཱུ་མི ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི. ཨེ་ཏནྟི ཡཾ པུ་ཙྪ་སི ཡཾ ཡཱ་ཙ་སི ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་སི ཡཾ པ་སཱ་དེ་སི. པ་བྲཱུ་མཱིཏི བྲཱུ་མི ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི དེ་སེ་མི པ་ཉྙ་པེ་མི པ་ཊྛ་པེ་མི ཝི་ཝ་རཱ་མི ཝི་བྷ་ཛཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མི པ་ཀཱ་སེ་མཱི་ཏི – ཨེ་ཏཾ ཏེ པ་བྲཱུ་མི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཨི་ཏོ ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཕ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཕ་སྶ་པྤ་བྷ་ཝ་ནྟི – ཨེ་ཏཾ ཏེ པ་བྲཱུ་མི ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏཾ, ཕ་སྶེ ཨ་ས་ནྟེ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེ;
ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཨེ་ཏཾ ཏེ པ་བྲཱུ་མི ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན’’ནྟི.
༡༠༦. ཕ་སྶོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ, པ་རི་གྒ་ཧཱ ཙཱ་པི [ཝཱ་པི (སཱི. སྱཱ.)] ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ;
ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠི, ཀི་སྨིཾ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ.
ཕ་སྶོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོཏི. ཕ་སྶོ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟོ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟོ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནོ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ་ཏི ཕ་སྶ་སྶ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི ཧེ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – ཕ་སྶོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ.
པ་རི་གྒ་ཧཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱཏི པ་རི་གྒ་ཧཱ ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ, ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏི ཧེ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི…པེ… ས་མུ་ད་ཡཾ པུ་ཙྪ་ཏི པ་པུ་ཙྪ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ཏི པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི – པ་རི་གྒ་ཧཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ.
ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠཱིཏི. ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ཨ་སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ན་ཏྠི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ མ་མ་ཏྟཱ ན་ཏྠི ན ས་ནྟི ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི, པ་ཧཱི་ནཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷཱ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ ཉཱ་ཎ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷཱ་ཏི – ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠི.
ཀི་སྨིཾ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱཏི. ཀི་སྨིཾ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ཝི་བྷ་ཝི་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཕ་སྶཱ ན ཕུ་ས་ནྟཱི་ཏི – ཀི་སྨིཾ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘ཕ་སྶོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ, པ་རི་གྒ་ཧཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ;
ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ནྟེ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠི, ཀི་སྨིཾ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ’’ཏི.
༡༠༧. ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ, ཨི་ཙྪཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧཱ་ནི;
ཨི་ཙྪཱ་ཡ་ས་ནྟྱཱ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠི, རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ.
ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོཏི. ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. ཙ་ཀྑུ ཙ [ཙ་ཀྑུ་ཉྩ (བ་ཧཱུ་སུ)] རཱུ་པཱ ཙ རཱུ་པ་སྨིཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ. སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. སོ་ཏ་ཉྩ ས་དྡཱ ཙ རཱུ་པ་སྨིཾ སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ. གྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ག་ནྡྷེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. གྷཱ་ན་ཉྩ ག་ནྡྷཱ ཙ རཱུ་པ་སྨིཾ གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ. ཛི་ཝ྄ཧ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་སེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. ཛི་ཝ྄ཧཱ ཙ ར་སཱ ཙ རཱུ་པ་སྨིཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ. ཀཱ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. ཀཱ་ཡོ ཙ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཙ རཱུ་པ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ. མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ. ཝ་ཏྠུ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་སྨིཾ, དྷ་མྨཱ རཱུ་པི་ནོ རཱུ་པ་སྨིཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ.
ཨི་ཙྪཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧཱ་ནཱིཏི. ཨི་ཙྪཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཡོ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ…པེ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. པ་རི་གྒ་ཧཱཏི དྭེ པ་རི་གྒ་ཧཱ – ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཙ དི་ཊྛི་པ་རི་གྒ་ཧོ ཙ…པེ… ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་གྒ་ཧོ…པེ… ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི་པ་རི་གྒ་ཧོ. ཨི་ཙྪཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧཱ་ནཱིཏི. པ་རི་གྒ་ཧཱ ཨི་ཙྪཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཙྪཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨི་ཙྪཱ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི – ཨི་ཙྪཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧཱ་ནི.
ཨི་ཙྪཱ་ཡ་ས་ནྟྱཱ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠཱིཏི. ཨི་ཙྪཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཡོ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ…པེ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. མ་མ་ཏྟཱཏི དྭེ མ་མ་ཏྟཱ – ཏ་ཎྷཱ་མ་མ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛི་མ་མ་ཏྟ་ཉྩ …པེ… ཨི་དཾ ཏ་ཎྷཱ་མ་མ་ཏྟཾ …པེ… ཨི་དཾ དི་ཊྛི་མ་མ་ཏྟཾ. ཨི་ཙྪཱ་ཡ་ས་ནྟྱཱ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠཱིཏི. ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ས་ནྟྱཱ ཨ་སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ཡ མ་མ་ཏྟཱ ན་ཏྠི ན ས་ནྟི ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི, པ་ཧཱི་ནཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷཱ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ ཉཱ་ཎ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷཱ་ཏི – ཨི་ཙྪཱ་ཡ་ས་ནྟྱཱ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠི.
རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱཏི. རཱུ་པེཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ. རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེཏི ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི [ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི (སྱཱ.)] རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཉཱ་ཏ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན [ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན (སཱི.), ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཉཱ་ཏ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི དི་སྶ་ཏི], ཏཱི་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན, པ་ཧཱ་ན་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན, ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི? རཱུ་པཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པ’’ནྟི ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཏ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཏཱི་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པཾ ཏཱི་རེ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ རོ་ག་ཏོ ག་ཎྜ་ཏོ ས་ལླ་ཏོ ཨ་གྷ་ཏོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨཱི་ཏི་ཏོ ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ བྷ་ཡ་ཏོ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཏོ ཙ་ལ་ཏོ པ་བྷ་ངྒུ་ཏོ ཨ་དྷུ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ལེ་ཎ་ཏོ ཨ་ས་ར་ཎ་ཏོ རི་ཏྟ་ཏོ ཏུ་ཙྪ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཏོ ཨ་གྷ་མཱུ་ལ་ཏོ ཝ་དྷ་ཀ་ཏོ ཝི་བྷ་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ཝ་ཏོ ས་ངྑ་ཏ་ཏོ མཱ་རཱ་མི་ས་ཏོ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨ་ཏོ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨ་ཏོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་ས་དྷ་མྨ་ཏོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ་དྷ་མྨ་ཏོ ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཏོ, ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཏཱི་རེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ཧཱ་ན་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ རཱུ་པེ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟིཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ རཱུ་པཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ན་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ རཱུ་པཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱཏི. རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ པ་ཉྩ ཕ་སྶཱ ན ཕུ་ས་ནྟི – ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ, སོ་ཏ་ས་མྥ་སྶོ, གྷཱ་ན་ས་མྥ་སྶོ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་མྥ་སྶོ, ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶོ་ཏི – རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ, ཨི་ཙྪཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧཱ་ནི;
ཨི་ཙྪཱ་ཡ་ས་ནྟྱཱ ན མ་མ་ཏྟ་མ་ཏྠི, རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱ’’ཏི.
༡༠༨. ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ, སུ་ཁཾ དུ་ཁ་ཉྩཱ་པི [དུ་ཀྑཾ ཝཱ་པི (སྱཱ.)] ཀ་ཐཾ ཝི་བྷོ་ཏི;
ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཐཱ ཝི་བྷོ་ཏི, ཏཾ ཛཱ་ནི་ཡཱ་མཱ་ཏི [ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ་ཏི (སཱི. ཀ.)] མེ མ་ནོ ཨ་ཧུ.
ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པནྟི. ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶཱཏི ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཀ་ཐཾ ཨི་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐཾ པཱ་ལེ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐཾ ཡ་པེ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐཾ ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ རཱུ་པཾ ཝི་བྷོ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི [ཝི་བྷཱ་ཝི་ཡྻ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཡྻ་ཏི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཡྻ་ཏི (བ་ཧཱུ་སུ)] ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི – ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ.
སུ་ཁཾ དུ་ཁ་ཉྩཱ་པི ཀ་ཐཾ ཝི་བྷོ་ཏཱིཏི སུ་ཁ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཝི་བྷོ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི – སུ་ཁཾ དུ་ཁ་ཉྩཱ་པི ཀ་ཐཾ ཝི་བྷོ་ཏི.
ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཐཱ ཝི་བྷོ་ཏཱིཏི. ཨེ་ཏནྟི ཡཾ པུ་ཙྪཱ་མི ཡཾ ཡཱ་ཙཱ་མི ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱ་མི ཡཾ པ་སཱ་དེ་མཱི་ཏི – ཨེ་ཏཾ. མེ པ་བྲཱུ་ཧཱིཏི མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑ དེ་སེ་ཧི པ་ཉྙ་པེ་ཧི པ་ཊྛ་པེ་ཧི ཝི་ཝ་ར ཝི་བྷ་ཛ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཧི པ་ཀཱ་སེ་ཧཱི་ཏི – ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི. ཡ་ཐཱ ཝི་བྷོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཝི་བྷོ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི – ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཐཱ ཝི་བྷོ་ཏི.
ཏཾ ཛཱ་ནི་ཡཱ་མཱ་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧཱུཏི. ཏཾ ཛཱ་ནི་ཡཱ་མཱཏི ཏཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི – ཏཾ ཛཱ་ནི་ཡཱ་མ. ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧཱུཏི ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧུ, ཨི་ཏི མེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཧུ, ཨི་ཏི མེ ས་ངྐ་པྤོ ཨ་ཧུ, ཨི་ཏི མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཧཱུ་ཏི – ཏཾ ཛཱ་ནི་ཡཱ་མ ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧུ.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ, སུ་ཁཾ དུ་ཁ་ཉྩཱ་པི ཀ་ཐཾ ཝི་བྷོ་ཏི;
ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཐཱ ཝི་བྷོ་ཏི, ཏཾ ཛཱ་ནི་ཡཱ་མཱ་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
༡༠༩. ན ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི, ནོ་པི ཨ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་བྷཱུ་ཏ་ས་ཉྙཱི;
ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ, ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ.
ན ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱིཏི. ས་ཉྙ་ས་ཉྙི་ནོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཡེ པ་ཀ་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏཱ, ན་པི སོ པ་ཀ་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏོ. ཝི་ས་ཉྙ་ས་ཉྙི་ནོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ ཡེ ཙ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ [ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ (སྱཱ.)], ན་པི སོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ, ནོ་པི ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ་ཏི – ན ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི.
ནོ་པི ཨ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་བྷཱུ་ཏ་ས་ཉྙཱིཏི. ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ ཡེ ཙ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ, ན་པི སོ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ, ན་པི ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟོ. ཝི་བྷཱུ་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཡེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷི་ནོ, ན་པི སོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷཱི་ཏི – ནོ་པི ཨ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་བྷཱུ་ཏ་ས་ཉྙཱི.
ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པནྟི. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི ཨཱ་རུ་པྤ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨི་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ པཱ་ལེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཡ་པེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ རཱུ་པཾ ཝི་བྷོ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱི་ཡ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི – ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ.
ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱཏི. པ་པ་ཉྩཱ་ཡེ་ཝ པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ, དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ, མཱ་ན་པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ས་ཉྙཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ས་ཉྙཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ས་ཉྙཱ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི – ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ.
ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ན ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱི, ནོ་པི ཨ་ས་ཉྙཱི ན ཝི་བྷཱུ་ཏ་ས་ཉྙཱི;
ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ, ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ’’ཏི.
༡༡༠. ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི;
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་གྒཾ ནུ ཝ་ད་ནྟི ཧེ་ཀེ, ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷིཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་སེ;
ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་མྤི ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏྟོ.
ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོཏི. ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཡཱ་ཙི་མྷ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་མྷ པ་སཱ་ད་ཡི་མྷ. ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོཏི ཀི་ཏྟི་ཏཾ པ་ཀི་ཏྟི་ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཾ དེ་སི་ཏཾ པ་ཉྙ་པི་ཏཾ པ་ཊྛ་པི་ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི – ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོ.
ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧཱིཏི. ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ ཡཱ་ཙཱ་མ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱ་མ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པ་སཱ་དེ་མ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ. ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧཱིཏི ཨི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཀྑ དེ་སེ་ཧི པ་ཉྙ་པེ་ཧི པ་ཊྛ་པེ་ཧི ཝི་ཝ་ར ཝི་བྷ་ཛ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཧི པ་ཀཱ་སེ་ཧཱི་ཏི – ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་གྒཾ ནུ ཝ་ད་ནྟི ཧེ་ཀེ ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷིཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་སེཏི. ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཏཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་གྒཾ སེ་ཊྛཾ ཝི་སི་ཊྛཾ པཱ་མོ་ཀྑཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་ཝ་རཾ ཝ་ད་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི བྷ་ཎ་ནྟི དཱི་པ་ཡ་ནྟི ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. ཡ་ཀྑ་སྶཱཏི ས་ཏྟ་སྶ ན་ར་སྶ མཱ་ན་ཝ་སྶ པོ་ས་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཛཱི་ཝ་སྶ ཛཱ་གུ་སྶ ཛ་ནྟུ་སྶ ཨི་ནྡ་གུ་སྶ མ་ནུ་ཛ་སྶ. སུ་དྡྷིནྟི སུ་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷིཾ པ་རི་སུ་དྡྷིཾ མུ་ཏྟིཾ ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་མུ་ཏྟིཾ. ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་སེཏི ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དཱ ཐི་ར་ཝཱ་དཱ ཉཱ་ཡ་ཝཱ་དཱ ཧེ་ཏུ་ཝཱ་དཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་དཱ ཀཱ་ར་ཎ་ཝཱ་དཱ ཋཱ་ན་ཝཱ་དཱ ས་ཀཱ་ཡ ལ་དྡྷི་ཡཱ་ཏི – ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་གྒཾ ནུ ཝ་ད་ནྟི ཧེ་ཀེ ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷིཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་སེ.
ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་མྤི ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏྟོཏི. ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཏཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷིཾ པ་རི་སུ་དྡྷིཾ མུ་ཏྟིཾ ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་མུ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི བྷ་ཎ་ནྟི དཱི་པ་ཡ་ནྟི ཝོ་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི – ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་མྤི ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏྟོ.
ཏེ་ནཱ་ཧ སོ ནི་མྨི་ཏོ –
‘‘ཡཾ ཏཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧི;
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་གྒཾ ནུ ཝ་ད་ནྟི ཧེ་ཀེ, ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷིཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་སེ;