༢. ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ཝ་གྒོ
༡. ནི་པྤ་པ་ཉྩ་པ་ཉྷོ
༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ར་ཏི་ནོ’ཏི, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ནི་པྤ་པ་ཉྩ’’ནྟི? ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་པྤ་པ་ཉྩཾ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ནི་པྤ་པ་ཉྩཾ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ནི་པྤ་པ་ཉྩཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ནི་པྤ་པ་ཉྩ’’ནྟི.
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ནི་པྤ་པ་ཉྩཾ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ནི་པྤ་པ་ཉྩཾ, ཀི་སྶ པ་ན ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླཾ, ན་ཝ་ཀ་མྨེ་ན པ་ལི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི དཱ་ནེ་ན ཙ པཱུ་ཛཱ་ཡ ཙ, ན་ནུ ཏེ ཛི་ན་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཡེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླཾ, ན་ཝ་ཀ་མྨེ་ན པ་ལི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི དཱ་ནེ་ན ཙ པཱུ་ཛཱ་ཡ ཙ, ས་བྦེ ཏེ ནི་པྤ་པ་ཉྩ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་རོ་ནྟི. ཡེ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པུ་བྦེ ཝཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ས་ནཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ན ནི་པྤ་པ་ཙ ཧོ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ, ཏེ ཨི་མེ་ཧི པ་ཡོ་གེ་ཧི ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཝི་ནཱ པཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ དྷ་ཉྙཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཉྩ སཱ་ཁ་ཉྩ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་ཏི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་ཉྙཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ. ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཝ་ཏི་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, སཱ དྷ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པུ་བྦེ ཝཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ས་ནཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ན ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ ཧོ་ནྟི, ཝི་ནཱ ཝ་ཏི་པཱ་ཀཱ་རཾ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དྷ་ཉྙུ་དྡྷཱ་རོ. ཡེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ, ཏེ ཨི་མེ་ཧི པ་ཡོ་གེ་ཧི ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ ཧོ་ནྟི, ཝ་ཏི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དྷ་ཉྙུ་དྡྷཱ་རོ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕ་ལ་པི་ཎྜི བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཏ་ཏྠ ཡོ ཀོ་ཙི ཨི་དྡྷི་མཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཧ་རེ་ཡྻ, ཡོ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་དྡྷི་མཱ, སོ ཀ་ཊྛ་ཉྩ ཝ་ལླི་ཉྩ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཏཾ རུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ ཧ་རེ་ཡྻ. ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ནི་སྶེ་ཎི་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, སཱ ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པུ་བྦེ ཝཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ས་ནཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ན ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ ཧོ་ནྟི, ཨི་དྡྷི་མཱ ཝི་ཡ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཾ ཧ་ར་ནྟོ. ཡེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ, ཏེ ཨི་མི་ནཱ པ་ཡོ་གེ་ན ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མེ་ནྟི, ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཾ ཧ་ར་ནྟོ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྠ་ཀ་ར་ཎི་ཀོ ཨེ་ཀ་ཀོ ཡེ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཨེ་ཀོ དྷ་ན་ཝཱ དྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ པ་རི་ས་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ, སཱ ཨ་ཏྠ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པུ་བྦེ ཝཱ་སི་ཏ་ཝཱ་ས་ནཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ན ཚ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཝ་སི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷིཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ཡེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ, ཏེ ཨི་མེ་ཧི པ་ཡོ་གེ་ཧི སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་མ་བྷི་སཱ་དྷེ་ནྟི, པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷིཾ ཀ་རོ་ནྟོ.
‘‘ཨུ་དྡེ་སོ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པི བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ, ན་ཝ་ཀ་མྨ་མྤི བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ, དཱ་ན་མྤི བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ, པཱུ་ཛཱ་པི བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ རཱ་ཛཱུ་པ་སེ་ཝཱི ཀ་ཏཱ་ཝཱི ཨ་མ་ཙྩ་བྷ་ཊ་བ་ལ་དོ་ཝཱ་རི་ཀ་ཨ་ནཱི་ཀ་ཊྛ་པཱ་རི་ས་ཛྫ་ཛ་ནེ་ཧི, ཏེ ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ས་བྦེ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་དྡེ་སོ་པི བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པི བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ, ན་ཝ་ཀ་མྨ་མྤི བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ, དཱ་ན་མྤི བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ, པཱུ་ཛཱ་པི བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦེ་པི ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་པ་རི་སུ་དྡྷཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནེ་ན [ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀེ་ན (སཱི. པཱི.)] ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཝ་ནེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཐེ་རོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་མ་ས་ངྑེ་ཡྻ་ཀ་པྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀོ་ཊིཾ ག་ཏོ, སོ་པི ཝི་ནཱ ས་ཝ་ནེ་ན ནཱ་ས་ཀྑི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ས་ཝ་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡེ་སོ་པི པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པི. ཏ་སྨཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པི ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ ས་ངྑ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘སུ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ནི་པྤ་པ་ཉྩ་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ
༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཡོ གི་ཧཱི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ, དྭེ ཝཱ་སྶ ག་ཏི་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ན་ཉྙཱ, ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་བྦ་ཛ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཝཱ. ན སོ དི་ཝ་སོ ས་ཀྐཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏུ’ནྟི. ས་ཙེ སོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ན ལ་བྷེ་ཐ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ ཨ་ར་ཧཱ ས་ཡཾ ཝཱ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ དི་ཝ་སཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨ་ར་ཧཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧཱ ས་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ, ས་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ ཐེ་ཡྻཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཝཱ ན ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཛ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧཱ་རོ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཝི་ས་མཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གི་ཧི་ལི་ངྒཾ, ཝི་ས་མེ ལི་ངྒེ ལི་ངྒ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ གི་ཧཱི ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་བྦ་ཛ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཝཱ. ནེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དོ་སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ, གི་ཧི་ལི་ངྒ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ ཡ་དི་དཾ ལི་ངྒ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ར་ཀྑ་ཀཾ ཝི་ས་མ་ཀོ་ཊྛ་སྶ མ་ནྡ་དུ་བྦ་ལ་ག་ཧ་ཎི་ཀ་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཧ་ར་ཏི. ནེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དོ་སོ བྷོ་ཛ་ན་སྶ, ཀོ་ཊྛ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒི་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ས་མེ ལི་ངྒེ ལི་ངྒ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ གི་ཧཱི ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་བྦ་ཛ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཝཱ. ནེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དོ་སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ, གི་ཧི་ལི་ངྒ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ ཡ་དི་དཾ ལི་ངྒ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་ས་ལཱ་ཀཾ ཨུ་པ་རི ག་རུ་ཀེ པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པི་ཏེ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ གི་ཧཱི ཏེ་ན ལི་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་བྦ་ཛ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཝཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་བ་ལོ དུ་བྦ་ལོ ནི་ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ པ་རི་ཏྟ་པུ་ཉྙོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཁ་ཎེ་ན པ་རི་པ་ཏ་ཏི པ་རི་དྷཾ་ས་ཏི ཨོ་ས་ཀྐ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ གི་ཧཱི ཏེ་ན ལི་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ པ་བྦ་ཛ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཝཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཏི་ས་མྨོ་ས་པ་ཉྷོ
༣. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏྠི ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ’’ཏི? ‘‘ཝི་ག་ཏ་ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ན་ཏྠི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཧཱ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘ཀུ་ཊི་ཀཱ་རེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཉྩ་རི་ཏྟེ, ཝི་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ་ས་ཉྙཱ་ཡ, པ་ཝཱ་རི་ཏེ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟེ ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཡེ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནེ་ན ཝཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ ཨ་ར་ཧཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ར་ཧཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན་ཏྠི ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ, ཏེ་ན ཧི ཨ་ཏྠི ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཨ་ར་ཧཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧི, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘དྭེ་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ལེ་སཱ ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་ཉྩཱ་ཏི. ཀ་ཏ་མཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ? ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ. ཀ་ཏ་མཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ? ཡཾ ལོ་ཀེ ཨ་ཏྠི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ, གི་ཧཱི་ནཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི ‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡ’ནྟི. ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཝ་ཛྫཾ. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝི་ཀོ་པ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཝ་ཛྫཾ. ཨུ་ད་ཀེ ཧ་སྶ་དྷ་མྨཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཝ་ཛྫཾ. ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཝ་ཛྫཱ་ནི, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ.
‘‘ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ ཨ་བྷ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུཾ, ཡཾ ཀི་ལེ་སཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་ཝི་ས་ཡོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་བྦཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ, ན ཧི ཏ་སྶ བ་ལཾ ཨ་ཏྠི ས་བྦཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ. ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ནཱ་མ་མྤི གོ་ཏྟ་མྤི, མ་གྒོ་པི ཏ་སྶ མ་ཧི་ཡཱ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏོ; ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཡེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ར་ཧཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ; ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ར་ཧཱ ས་ཀ་ཝི་ས་ཡཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ; ས་བྦ་ཉྙཱུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ ས་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཏི་ས་མྨོ་ས་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. ལོ་ཀེ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ
༤. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དི་སྶ་ནྟི ལོ་ཀེ བུ་དྡྷཱ, དི་སྶ་ནྟི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ, དི་སྶ་ནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ, དི་སྶ་ནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ་ནོ, དི་སྶ་ནྟི པ་དེ་ས་རཱ་ཛཱ་ནོ, དི་སྶ་ནྟི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ, དི་སྶ་ནྟི ས་དྷ་ནཱ, དི་སྶ་ནྟི ཨ་དྷ་ནཱ, དི་སྶ་ནྟི སུ་ག་ཏཱ, དི་སྶ་ནྟི དུ་གྒ་ཏཱ, དི་སྶ་ཏི པུ་རི་ས་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ, དི་སྶ་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ, དི་སྶ་ཏི སུ་ཀ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, དི་སྶ་ནྟི ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཱུ་པ་བྷོ་གི་ནོ ས་ཏྟཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཎྜ་ཛཱ ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱ སཾ་སེ་ད་ཛཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ དྭི་པ་དཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ བ་ཧུ་པྤ་དཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ཡ་ཀྑཱ ར་ཀྑ་སཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ ཨ་སུ་རཱ དཱ་ན་ཝཱ ག་ནྡྷ་བྦཱ པེ་ཏཱ པི་སཱ་ཙཱ, ཨ་ཏྠི ཀི་ནྣ་རཱ མ་ཧོ་ར་གཱ ནཱ་གཱ སུ་པ་ཎྞཱ སི་དྡྷཱ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རཱ, ཨ་ཏྠི ཧ་ཏྠཱི ཨ་སྶཱ གཱ་ཝོ མ་ཧིཾ་སཱ [མ་ཧི་སཱ (སཱི. པཱི.)] ཨོ་ཊྛཱ ག་དྲ་བྷཱ ཨ་ཛཱ ཨེ་ལ༹་ཀཱ མི་གཱ སཱུ་ཀ་རཱ སཱི་ཧཱ བྱ་གྒྷཱ དཱི་པཱི ཨ་ཙྪཱ ཀོ་ཀཱ ཏ་ར་ཙྪཱ སོ་ཎཱ སི་ངྒཱ་ལཱ, ཨ་ཏྠི བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ ས་ཀུ་ཎཱ, ཨ་ཏྠི སུ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཛ་ཏཾ མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ས་ངྑོ སི་ལཱ པ་ཝཱ་ལ༹ཾ ལོ་ཧི་ཏ་ངྐོ མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ཝ་ཛི་རཾ ཕ་ལི་ཀཾ ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧཾ ཏ་མྦ་ལོ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ལོ་ཧཾ ཀཾ་ས་ལོ་ཧཾ, ཨ་ཏྠི ཁོ་མཾ ཀོ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤཱ་སི་ཀཾ སཱ་ཎཾ བྷ་ངྒཾ ཀ་མྦ་ལཾ, ཨ་ཏྠི སཱ་ལི ཝཱི་ཧི ཡ་ཝོ ཀ་ངྒུ ཀུ་དྲཱུ་སོ ཝ་ར་ཀོ གོ་དྷཱུ་མོ མུ་གྒོ, མཱ་སོ ཏི་ལཾ ཀུ་ལ་ཏྠཾ, ཨ་ཏྠི མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ སཱ་ར་ག་ནྡྷོ ཕེ་གྒུ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཙ་ག་ནྡྷོ པ་ཏྟ་ག་ནྡྷོ པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ ཕ་ལ་ག་ནྡྷོ ས་བྦ་ག་ནྡྷོ, ཨ་ཏྠི ཏི་ཎ ལ་ཏཱ ག་ཙྪ རུ་ཀྑ ཨོ་ས་དྷི ཝ་ན་པྤ་ཏི ན་དཱི པ་བྦ་ཏ ས་མུ་དྡ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ ས་བྦཾ ལོ་ཀེ ཨ་ཏྠི. ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ལོ་ཀེ ན་ཏྠི, ཏཾ མེ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ན་ཏྠི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཛ་རཱ་མ་རཱ ལོ་ཀེ ན་ཏྠི, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་ཏཱ ན་ཏྠི, པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ས་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷི ན་ཏྠི, ཨི་མཱ་ནི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱི་ཎི ལོ་ཀེ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ལོ་ཀེ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. ཨ་ཀ་མྨ་ཛཱ་དི་པ་ཉྷོ
༥. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དི་སྶ་ནྟི ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ, དི་སྶ་ནྟི ཧེ་ཏུ་ནི་བྦ་ཏྟཱ, དི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཏུ་ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཡཾ ལོ་ཀེ ཨ་ཀ་མྨ་ཛཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛཾ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛཾ, ཏཾ མེ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘དྭེ་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཛཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛཱ. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? ཨཱ་ཀཱ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀ་མྨ་ཛོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛོ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛོ; ནི་བྦཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀ་མྨ་ཛཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛཾ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛཾ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ཨ་ཀ་མྨ་ཛཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛཱ’’ཏི.
‘‘མཱ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཀྑེ་ཧི, མཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧཾ ཝ་དཱ་མི, ཡཾ མཾ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི ‘མཱ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཀྑེ་ཧི, མཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི? ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡུ་ཏྟ་མི་དཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་ཀ་མྨ་ཛོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛོ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛོ’ཏི. ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ མ་གྒོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི ‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛཾ ནི་བྦཱ་ན’’’ནྟི. ‘‘ས་ཙྩཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ མ་གྒོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, ན ཙ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཏྠ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏ་རཾ པ་ཝི་སཱ་མ, ཝ་ན་ཏོ ཝ་ན་ཏ་རཾ པ་ཝི་སཱ་མ, ག་ཧ་ན་ཏོ ག་ཧ་ན་ཏ་རཾ [ག་ཧ་ན་ནྟ་ར་ཏོ ག་ཧ་ན་ནྟ་རཾ (ཀ.)] པ་ཝི་སཱ་མ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ པ་ན དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཧི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ་པི ཧེ་ཏུ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཡ་ཐཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པུ་ཏྟ་སྶ པི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པི་ཏུ་ནོ་པི པི་ཏཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ངྐུ་ར་སྶ བཱི་ཛཾ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན བཱི་ཛ་སྶ་པི བཱི་ཛཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་དི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ་པི ཧེ་ཏུ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་གྒེ ས་ཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཨ་ཏྠི, མཱུ་ལ་མྤི ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་དི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ་པི ཧེ་ཏུ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ’’’ཏི.
‘‘ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱི་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨི་ངྒྷ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧི, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ཨ་ཏྠི, ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ན་ཏྠཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ, སཱ་དྷུ་ཀཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཝ་ཀྑཱ་མི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ, ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ཨི་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ པ་ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ མ་གྒོ ཨ་ཀྑཱ་ཏུཾ, ན ས་ཀྐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ད་སྶེ་ཏུཾ.
‘‘ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ་ན བ་ལེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ག་ནྟུ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ པ་ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ་ན བ་ལེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ མ་གྒོ ཨ་ཀྑཱ་ཏུཾ, ན ས་ཀྐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཏུ ད་སྶེ་ཏུཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ན ཀེ་ཧི་ཙི ཀ་ཏཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ནི་བྦཱ་ནཾ ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ན ཨུ་པྤཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ན ཨ་ཏཱི་ཏཾ ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ ན་ཏྠི་དྷ་མྨཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་པ་དི་ས་ཐ ‘ན་ཏྠི ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་བྦཱ་ནཾ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཝི་སུ་དྡྷེ་ན མཱ་ན་སེ་ན པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཨུ་ཛུ་ཀེ་ན ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ནི་རཱ་མི་སེ་ན ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀཱི་དི་སཾ པ་ན ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ནི་བྦཱ་ནཾ, ཡཾ ཏཾ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཨཱ་དཱི་པ་ནཱི་ཡཾ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧི, ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠི་དྷ་མྨཾ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཨཱ་དཱི་པ་ནཱི་ཡ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་ཏོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨི་ངྒྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་ཎུཾ ཝཱ ཐཱུ་ལཾ ཝཱ དཱི་གྷཾ ཝཱ ར་སྶཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝཱ་ཏོ ཨུ་པ་ད་སྶ་ཡི་ཏུཾ, ན སོ ཝཱ་ཏོ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱ ནི་མྨ་དྡ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཨ་ཏྠི སོ ཝཱ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ས་ཀྐཱ ཝཱ་ཏོ ཨུ་པ་ད་སྶ་ཡི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཧི ན་ཏྠི ཝཱ་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝཱ་ཏོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མེ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཾ, ན ཙཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི ཝཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ད་སྶ་ཡི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ནི་བྦཱ་ནཾ, ན ཙ ས་ཀྐཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་པ་ད་སྶ་ཡི་ཏུཾ ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཝཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སཱུ་པ་ད་སྶི་ཏཾ ཨོ་པ་མྨཾ, སུ་ནི་དྡི་ཊྛཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི ‘ཨ་ཏྠི ནི་བྦཱ་ན’’’ནྟི.
ཨ་ཀ་མྨ་ཛཱ་དི་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.
༦. ཀ་མྨ་ཛཱ་དི་པ་ཉྷོ
༦. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀ་ཏ་མེ ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཛཱ, ཀ་ཏ་མེ ཧེ་ཏུ་ཛཱ, ཀ་ཏ་མེ ཨུ་ཏུ་ཛཱ, ཀ་ཏ་མེ ན ཀ་མྨ་ཛཱ, ན ཧེ་ཏུ་ཛཱ, ན ཨུ་ཏུ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ, ས་བྦེ ཏེ ཀ་མྨ་ཛཱ; ཨ་གྒི ཙ ས་བྦཱ་ནི ཙ བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཧེ་ཏུ་ཛཱ་ནི; པ་ཐ་ཝཱི ཙ པ་བྦ་ཏཱ ཙ ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ཝཱ་ཏོ ཙ, ས་བྦེ ཏེ ཨུ་ཏུ་ཛཱ; ཨཱ་ཀཱ་སོ ཙ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨི་མེ དྭེ ཨ་ཀ་མྨ་ཛཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཛཱ ཨ་ནུ་ཏུ་ཛཱ. ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨ་ཛ་ནྟི ཝཱ ཧེ་ཏུ་ཛ་ནྟི ཝཱ ཨུ་ཏུ་ཛ་ནྟི ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཝཱ, ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཡཾ སོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ ནི་སྶཾ་ས་ཡོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོ, ཝི་མ་ཏི ཨུ་པྤ་ཙྪི་ནྣཱ, ཏྭཾ ག་ཎི་ཝ་ར་པ་ཝ་ར་མཱ་ས་ཛྫཱ’’ཏི.
ཀ་མྨ་ཛཱ་དི་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.
༧. ཡ་ཀྑ་པ་ཉྷོ
༧. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ཡ་ཀྑཱ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ཡ་ཀྑཱ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཙ་ཝ་ནྟི པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཀྑཱ ཏ་མྷཱ ཡོ་ནི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཝ་ནྟི ཏེ ཡ་ཀྑཱ ཏ་མྷཱ ཡོ་ནི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ་སཾ མ་ཏཱ་ནཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ས་རཱི་རཾ ན དི་སྶ་ཏི, ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷོ་པི ན ཝཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘དི་སྶ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཏཱ་ནཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ས་རཱི་རཾ, ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷོ་པི ཏེ་སཾ ཝཱ་ཡ་ཏི, མ་ཏཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ས་རཱི་རཾ ཀཱི་ཊ་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, ཀི་མི་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, ཀི་པི་ལླི་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, པ་ཊ་ངྒ་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧི་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, ཝི་ཙྪི་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, ས་ཏ་པ་དི་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, དི་ཛ་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏི, མི་ག་ཝ་ཎྞེ་ན ཝཱ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཉྙོ ཨི་དཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་ས་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཝཱ་དི་སེ་ན བུ་དྡྷི་མ་ཏཱ’’ཏི.
ཡ་ཀྑ་པ་ཉྷོ ས་ཏྟ་མོ.
༨. ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྷོ
༨. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡེ ཏེ ཨ་ཧེ་སུཾ ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ནཱ་ར་དོ དྷ་མྨ་ནྟ་རཱི [དྷ་ནྭ་ནྟ་རཱི (?)] ཨ་ངྒི་ར་སོ ཀ་པི་ལོ ཀ་ཎྜ་ར་གྒི སཱ་མོ ཨ་ཏུ་ལོ པུ་བྦ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ, ས་བྦེ་པེ་ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ས་ཀིཾ ཡེ་ཝ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཉྩ ནི་དཱ་ན་ཉྩ ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཏི་ཀི་ཙྪ་ཉྩ ཀི་རི་ཡ་ཉྩ སི་དྡྷཱ་སི་དྡྷ་ཉྩ ས་བྦཾ ཏཾ [ས་ནྟཾ (ཀ.)] ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ རོ་གཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཀ་ལཱ་པ་གྒཱ་ཧཾ ཀ་རི་ཏྭཱ སུ་ཏྟཾ བ་ནྡྷིཾ་སུ, ཨ་ས་བྦ་ཉྙུ་ནོ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ, ཀི་སྶ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཉྙཱུ ས་མཱ་ནོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ ནཱ་མ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ན པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཡ་སེ པཱ་ཀ་ཊེ དོ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀེ པུ་ཐུ་ག་ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཉཱ་ཏ་མེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨི་མེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ སཱ་དྷི་ཀཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཨ་པི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ‘ས་ཙེ ཁོ ཨ་ཧཾ སཱ་དྷི་ཀཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏཾ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ནྟཱ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི ‘བ་ཧུ་ཀཾ ཨི་དྷ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, དུ་ཀྐ་རཾ ཝ་ཏ བྷོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏུ’ནྟི, པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་པི ན པ་བྦ་ཛི་སྶ་ནྟི, ཝ་ཙ་ན་ཉྩ མེ ན ས་དྡ་ཧི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནྟཱ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྣ-ཏི ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊེ དོ་སེ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མཱི’’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཡཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ནི་དྡི་ཊྛོ ཨེ་སོ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན, ‘བ་ཧུ་ཀཾ ཨི་དྷ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’ནྟི སུ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཀོ་པི ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ན པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་མོ.
༩. སཱུ་རི་ཡ་ཏ་པ་ན་པ་ཉྷོ
༩. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཡཾ སཱུ་རི་ཡོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཀི་ཉྩི་ཀཱ་ལཾ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡོ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི་ཀཱ་ལཾ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སཱུ་རི་ཡོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, ཀི་སྶ པ་ན ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ སཱུ་རི་ཡོ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, ཨ་པྤེ་ཀ་དཱ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡ་སྶ རོ་གཱ, ཡེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨ་བྦྷཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡ་སྶ རོ་གོ, ཏེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏི. མ་ཧི་ཀཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡ་སྶ རོ་གོ, ཏེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏི. མེ་གྷོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡ་སྶ རོ་གོ, ཏེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏི. རཱ་ཧུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡ་སྶ རོ་གོ, ཏེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱུ་རི་ཡ་སྶ རོ་གཱ, ཡེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སཱུ་རི་ཡ་སྶ་པི ཏཱ་ཝ ཏེ་ཛོ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ, ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་སཱ ཝི་བྷ་ཏྟི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཝཱ་དི་སེ་ན བུ་དྡྷི་མ་ཏཱ’’ཏི.
སཱུ་རི་ཡ་ཏ་པ་ན་པ་ཉྷོ ན་ཝ་མོ.
༡༠. ཀ་ཋི་ན་ཏ་པ་ན་པ་ཉྷོ
༡༠. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀི་སྶ ཧེ་མ་ནྟེ སཱུ་རི་ཡོ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, ནོ ཏ་ཐཱ གི་མྷེ’’ཏི? ‘‘གི་མྷེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཧོ་ཏི ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ, ཝཱ་ཏ་ཀྑུ་བྷི་ཏཱ རེ་ཎཱུ ག་ག་ནཱ་ནུ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི ཨ་བྦྷཱ སུ་བ་ཧ་ལཱ ཧོ་ནྟི, མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡ་ཏི, ཏེ ས་བྦེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལཱ ས་མཱ་ཡུ་ཏཱ སཱུ་རི་ཡ་རཾ་སི་ཡོ པི་ད་ཧ་ནྟི, ཏེ་ན གི་མྷེ སཱུ་རི་ཡོ མ་ནྡཾ ཏ་པ་ཏི.
‘‘ཧེ་མ་ནྟེ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི ནི་བྦུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ, རེ་ཎུ ཙ ས་ནྟ་ས་ནྟཾ ག་ག་ནེ ཙ་ར་ཏི, ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སོ, ཝཱ་ཏོ ཙ མ་ནྡ་མ་ནྡཾ ཝཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ [ཝི་ས་དཱ (སཱི. པཱི.)] ཧོ་ནྟི སཱུ་རི་ཡ་རཾ་སི་ཡོ, ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཏཱ་པོ ཨ་ཏི ཝི་ཡ ཏ་པ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སཱུ་རི་ཡོ ཧེ་མ་ནྟེ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, ནོ ཏ་ཐཱ གི་མྷེ’’ཏི. ‘‘ས་བྦཱི་ཏི་མུ་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, སཱུ་རི་ཡོ ཀ་ཋི་ནཾ ཏ་པ་ཏི, མེ་གྷཱ་དི་ས་ཧ་ག་ཏོ ཀ་ཋི་ནཾ ན ཏ་པ་ཏཱི’’ཏི.
ཀ་ཋི་ན་ཏ་པ་ན་པ་ཉྷོ ད་ས་མོ.
ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ད་ས པ་ཉྷཱ.