༣. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཝ་གྒོ

༡. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་པ་ཉྷོ

༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ དེ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ནེ་ཝ ར་ཉྙཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ དི་ནྣ’’ནྟི? ‘‘ས་བྦེ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ དེ་ནྟི, ན ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ནེ་ཝ ར་ཉྙཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ དི་ནྣ’’ནྟི. ‘‘ཨ་པི ཙ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་མ་ཏེ་ན དེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་རི་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ནུ་མ་ཏཱ, དཱ་ར་ཀཱ པ་ན བཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་ལ་པིཾ་སུ [ལཱ་ལ་པིཾ་སུ (སཱི. པཱི.)], ཡ་དི ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ཏེ་པི ཨ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻུཾ, ན ཏེ ཝི་ལ་པེ་ཡྻུ’’ནྟི.

‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཀ་ཏཾ, ཡཾ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ར་སེ པི་ཡེ པུ་ཏྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི.

‘‘ཨི་ད་མྤི དུ་ཏི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཡཾ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ར་སེ པི་ཡེ པུ་ཏྟེ བཱ་ལ་ཀེ ཏ་རུ་ཎ་ཀེ ལ་ཏཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་མ་ཛྫཱི་ཡ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི.

‘‘ཨི་ད་མྤི ཏ་ཏི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཡཾ སོ ས་ཀེ་ན བ་ལེ་ན བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ དཱ་ར་ཀེ སཱ་ར་ཛྫ་མུ་པ་ག་ཏེ པུ་ན་དེ་ཝ ལ་ཏཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི.

‘‘ཨི་ད་མྤི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཡཾ སོ དཱ་ར་ཀེ ‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཡ་ཀྑོ ཁཱ་དི་ཏུཾ ནེ་ཏི ཨ་མྷེ’ཏི ཝི་ལ་པ་ནྟེ ‘མཱ བྷཱ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི ན ཨ་སྶཱ་སེ་སི.

‘‘ཨི་ད་མྤི པ་ཉྩ་མཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཡཾ སོ ཛཱ་ལི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ རུ་ད་མཱ་ན་སྶ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘ཨ་ལཾ, ཏཱ་ཏ, ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཧི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ་མི ཡ་ཀྑེ་ན ས་ཧ, ཁཱ་ད་ཏུ མཾ ཡ་ཀྑོ’ཏི ཡཱ་ཙ་མཱ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.

‘‘ཨི་ད་མྤི ཚ་ཊྛཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཡཾ སོ ཛཱ་ལི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ‘པཱ་སཱ་ཎ་ས་མཾ ནཱུ་ན ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཧ་ད་ཡཾ, ཡཾ ཏྭཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དུ་ཀྑི་ཏཱ་ནཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ནི་མྨ་ནུ་སྶ་ཀེ བྲ་ཧཱ་ར་ཉྙེ ཡ་ཀྑེ་ན ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ ན ནི་ཝཱ་རེ་སཱི’ཏི ཝི་ལ་པ་མཱ་ན་སྶ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ནཱ་ཀཱ་སི.

‘‘ཨི་ད་མྤི ས་ཏྟ་མཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ, ཡཾ ཏ་སྶ རུ་ལ༹་རུ་ལ༹་སྶ བྷཱི་མ་བྷཱི་མ་སྶ ནཱི་ཏེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་མི་ཏེ ན ཕ་ལི ཧ་ད་ཡཾ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཝཱ, པུ་ཉྙ་ཀཱ་མེ་ན མ་ནུ་ཛེ་ན ཀིཾ པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ནེ་ན, ན་ནུ ནཱ་མ ས་ཀ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?

‘‘དུ་ཀྐ་ར་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཏ་ཏྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ, དེ་ཝཱ དེ་ཝ་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ཨ་སུ་རཱ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ག་རུ་ལཱ༹ ག་རུ་ལ༹་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ནཱ་གཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ཡ་ཀྑཱ ཡ་ཀྑ་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཀི་ཏྟེ་ནྟི, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཏ་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨ་ཛྫེ་ཏ་ར་ཧི ཨི་དྷ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏཾ མ་ཡཾ དཱ་ནཾ པ་ཀི་ཏྟེ་ནྟཱ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟཱ ནི་སི་ནྣཱ སུ་དི་ནྣཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་དྡི་ནྣ་ནྟི. སོ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ནི་པུ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཝི་དཱུ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ད་ས གུ་ཎེ ཨ་ནུ་ད་སྶ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨ་གེ་དྷ་ཏཱ ནི་རཱ་ལ་ཡ་ཏཱ ཙཱ་གོ པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ སུ་ཁུ་མ་ཏཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷ་ཏཱ དུ་ལླ་བྷ་ཏཱ ཨ་ས་དི་ས་ཏཱ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་སྶ, སོ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ནི་པུ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཝི་དཱུ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་མེ ད་ས གུ་ཎེ ཨ་ནུ་ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ པ་རཾ དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཏཾ དཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀིཾ ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི. ‘‘ཨི་ངྒྷ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ, སོ བྷ་ཝེ་ཡྻ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཝཱ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ བྱཱ་དྷིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏ་མེ་ནཾ ཡོ ཀོ་ཙི པུ་ཉྙ་ཀཱ་མོ ཡཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྠི་ཏཾ དེ་ས་མ་ནུ་པཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི སུ་ཁཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ? ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ སོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་སོ ལ་བྷེ་ཡྻ ཨ་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ར་ཐ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ, ཐ་ལེ ཐ་ལ་ཡཱ་ནཾ ཛ་ལེ ཛ་ལ་ཡཱ་ནཾ དེ་ཝེ་སུ དེ་ཝ་ཡཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ནུ་སྶ་ཡཱ་ནཾ, ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཏ་ད་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ བྷ་ཝེ བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ད་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཏ་ད་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ནི ཙ་སྶ སུ་ཁཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, སུ་ག་ཏི་ཏོ སུ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ནྡེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ པ་ཏྠི་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ནེ་ན དི་ནྣ་དཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ, ཡཾ སོ པུ་རི་སོ བ་ལཱི་བ་དྡེ དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡ་ཐཱ པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ནེ་ན དི་ནྣ་དཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི རཱ་ཛཱ ཛ་ན་པ་ད་ཏོ དྷ་མྨི་ཀཾ བ་ལིཾ ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཏཾ དཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ སོ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎཾ ལ་བྷེ་ཡྻ. རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་ཏི་རཱ་ཛཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏི་དེ་ཝོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་མ་ཎོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏི་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཨ་ར་ཧཱ [ཨ་ཏི་ཨ་ར་ཧ་ནྟོ (སྱཱ. ཀ.)] བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ནེ་ན དི་ནྣ་དཱ་ནཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏི ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ, ཡཾ སོ རཱ་ཛཱ བ་ལི་ནཱ ཛ་ནཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ དི་ནྣ་དཱ་ནེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཡ་ས་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ན ར་ཉྙཱ དི་ནྣཾ, ཡཾ སོ ས་ཀཾ བྷ་རི་ཡཾ པ་ར་སྶ བྷ་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི, ས་ཀེ ཨོ་ར་སེ པུ་ཏྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ལོ་ཀེ ཝི་དཱུ་ཧི ནི་ནྡི་ཏཾ ག་ར་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་བྷཱ་རེ་ན ས་ཀ་ཊ་སྶ ཨ་ཀྑོ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏི་བྷཱ་རེ་ན ནཱ་ཝཱ ཨོ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏི་བྷུ་ཏྟེ་ན བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ས་མཾ པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ཨ་ཏི་ཝ་སྶེ་ན དྷ་ཉྙཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཏི་དཱ་ནེ་ན བྷོ་ག་ཀྑ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཨ་ཏི་ཏཱ་པེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་པ་ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨ་ཏི་རཱ་གེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་དོ་སེ་ན ཝ་ཛ྄ཛྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་མོ་ཧེ་ན ཨ་ན་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏི་ལོ་བྷེ་ན ཙོ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཏི་བྷ་ཡེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ཏི་པཱུ་རེ་ན ན་དཱི ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཨ་ཏི་ཝཱ་ཏེ་ན ཨ་ས་ནི པ་ཏ་ཏི, ཨ་ཏི་ཨ་གྒི་ནཱ ཨོ་ད་ནཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཨ་ཏི་ས་ཉྩ་ར་ཎེ་ན ན ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཝི་དཱུ་ཧི ནི་ནྡི་ཏཾ ག་ར་ཧི་ཏཾ, ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ན ར་ཉྙཱ དི་ནྣཾ, ན ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ཕ་ལཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

‘‘ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཝི་དཱུ་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཐུ་ཏཾ པ་ས་ཏྠཾ, ཡེ ཀེ་ཙི ཡཱ་དི་སཾ ཀཱི་དི་སཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི [ཀེ་ཙི ཡཱ་དི་སཾ ཏཱ་དི་སཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི (སྱཱ.)], ཨ་ཏི་དཱ་ན་དཱ་ཡཱི ལོ་ཀེ ཀི་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་པ་ཝ་ར་ཏཱ་ཡ དི་བྦཾ ཝ་ན་མཱུ་ལཾ ག་ཧི་ཏ་མྤི ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ར་ཛ་ནཱ་ནཾ ན ད་སྶ་ཡ་ཏི, ཨ་ག་དོ ཨ་ཏི་ཛ་ཙྩ་ཏཱ་ཡ [ཨ་ཏི་ཨུ་ས་བྷ་ཏཱ་ཡ (ཀ.)] པཱི་ལཱ༹་ཡ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཀོ རོ་གཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ, ཨ་གྒི ཨ་ཏི་ཛོ་ཏི་ཏཱ་ཡ ཌ་ཧ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ནི་བྦཱ་པེ་ཏི, པ་དུ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ལི་མྤ་ཏི ཝཱ་རི་ཀ་དྡ་མེ་ན, མ་ཎི ཨ་ཏི་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་མ་ད་དོ, ཝ་ཛི་རཾ ཨ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་ཕ་ལི་ཀཾ, པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ན་རོ་ར་ག་མི་ག་པ་ཀྑི་ཛ་ལ་སེ་ལ་པ་བྦ་ཏ་དུ་མེ དྷཱ་རེ་ཏི, ས་མུ་དྡོ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎོ, སི་ནེ་རུ ཨ་ཏི་བྷཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་ཙ་ལོ, ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟོ, སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ཏི་པྤ་བྷ་ཏཱ་ཡ ཏི་མི་རཾ གྷཱ་ཏེ་ཏི, སཱི་ཧོ ཨ་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡོ, མ་ལློ ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་མ་ལླཾ ཁི་པྤཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, རཱ་ཛཱ ཨ་ཏི་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་པ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏི་སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་ན་ར་མ་རཱུ་ཧི ན་མ་སྶ་ནཱི་ཡོ, བུ་དྡྷོ ཨ་ཏི་ཨ་གྒ་ཏཱ་ཡ [ཨ་ཏི་ཝི་སི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ (སྱཱ.)] ཨ་ནུ་པ་མོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཝི་དཱུ་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཐུ་ཏཾ པ་ས་ཏྠཾ, ཡེ ཀེ་ཙི ཡཱ་དི་སཾ ཀཱི་དི་སཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ཨ་ཏི་དཱ་ན་དཱ་ཡཱི ལོ་ཀེ ཀི་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཏི་དཱ་ནེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝ་ཎྞི་ཏོ ཐུ་ཏོ པ་ས་ཏྠོ མ་ཧི་ཏོ ཀི་ཏྟི་ཏོ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏི་དཱ་ནེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཛྫེ་ཏ་ར་ཧི བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ ཨ་གྒོ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ.

‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཋ་པ་ནཱི་ཡཾ དཱ་ནཾ, ཡཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ན དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ད་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དཱ་ནཱ་ནི, ཡཱ་ནི ལོ་ཀེ ཨ་དཱ་ན་ས་མྨ་ཏཱ་ནི, ཡོ ཏཱ་ནི དཱ་ནཱ་ནི དེ་ཏི, སོ ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? མ་ཛྫ་དཱ་ནཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ལོ་ཀེ ཨ་དཱ་ན་ས་མྨ་ཏཾ, ཡོ ཏཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སོ ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི. ས་མ་ཛྫ་དཱ་ནཾ…པེ… ཨི་ཏྠི་དཱ་ནཾ…པེ… ཨུ་ས་བྷ་དཱ་ནཾ…པེ… ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་དཱ་ནཾ…པེ… ས་ཏྠ་དཱ་ནཾ …པེ… ཝི་ས་དཱ་ནཾ…པེ… ས་ངྑ་ལི་ཀ་དཱ་ནཾ…པེ… ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་ར་དཱ་ནཾ…པེ… ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊ་མཱ་ན་ཀཱུ་ཊ་དཱ་ནཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ལོ་ཀེ ཨ་དཱ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡོ ཏཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སོ ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ད་ས དཱ་ནཱ་ནི ལོ་ཀེ ཨ་དཱ་ན་ས་མྨ་ཏཱ་ནི, ཡོ ཏཱ་ནི དཱ་ནཱ་ནི དེ་ཏི, སོ ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་དཱ་ན་ས་མྨ་ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ཨི་མཾ ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི ‘ཨ་ཏྠི པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཋ་པ་ནཱི་ཡཾ དཱ་ནཾ, ཡཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ན དཱ་ཏ་བྦ’ནྟི. ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ལོ་ཀེ ཋ་པ་ནཱི་ཡཾ དཱ་ནཾ. ཡཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ན དཱ་ཏ་བྦཾ, ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀེ་ཙི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ནཾ དེ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ, ཀེ་ཙི ས་ཡ་ནཾ, ཀེ་ཙི ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ, ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཾ, ཀེ་ཙི དཱ་སི་དཱ་སཾ, ཀེ་ཙི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུཾ, ཀེ་ཙི དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཾ, ཀེ་ཙི ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཀེ་ཙི མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ, ཀེ་ཙི ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི དེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀེ་ཙི ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི དེ་ནྟི, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ དཱ་ན་པ་ཏིཾ ཨ་ཏི་བཱ་ལ༹ྷཾ པ་རི་པཱ་ཏེ་སི སུ་དི་ནྣེ པུ་ཏྟེ ཙ དཱ་རེ ཙ?

‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀ་པ་ཀ་ཏི ལོ་ཀཱ་ཙི་ཎྞཾ, ལ་བྷ་ཏི པི་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཨི་ཎ་ཊྚོ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀ་པ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ཝ་པི་ཏུཾ ཝཱ [ཨཱ་དྷཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ (སྱཱ.), ཨཱ་དྷ་པི་ཏུཾ ཝཱ (ཀ.)] ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏུཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷ་ཏི པི་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཨི་ཎ་ཊྚོ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀ་པ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ཝ་པི་ཏུཾ ཝཱ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏུཾ ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལ་བྷ་ཏི པི་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཨི་ཎ་ཊྚོ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀ་པ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ཝ་པི་ཏུཾ ཝཱ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏུཾ ཝཱ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ དུ་ཀྑི་ཏོ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དྷ་ན་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཨཱ་ཝ་པེ་སི ཙ ཝི་ཀྐི་ཎི ཙ. ཨི་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ན ར་ཉྙཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ དི་ནྣཾ ཡེ་ཝ དི་ནྣཾ, ཀ་ཏཾ ཡེ་ཝ ཀ་ཏཾ. ཀི་སྶ པ་ན ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན དཱ་ནེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ དཱ་ན་པ་ཏིཾ ཨ་ཏི་བཱ་ལ༹ྷཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་སཱི’’ཏི?

‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ན་པ་ཏི་ནོ དཱ་ནཾ ག་ར་ཧཱ་མི, ཨ་པི ཙ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཡཱ་ཙ་ནྟེ ནི་མི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ས་བྦྷི་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡཾ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཡཱ་ཙ་ནྟེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ, ཡཾ ཡཾ ཧི ཡཱ་ཙ་ནྟེ ཏཾ ཏ་དེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཡོ བྷོ་ཛ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཏ་སྶ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡཾ སོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ ཏ་སྶ དེ་ནྟོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཡཱ་ཙ་ནྟེ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཡེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. ས་ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ས་རཱི་རཾ ཡཱ་ཙེ་ཡྻ, ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑེ་ཡྻ ན ཀ་མྤེ་ཡྻ ན ར་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྶ དི་ནྣཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ཡེ་ཝ ས་རཱི་རཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ དཱ་ན་པ་ཏིཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཙེ་ཡྻ ‘དཱ་ས་ཏྟཾ མེ ཨུ་པེ་ཧཱི’ཏི, དི་ནྣཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ཡེ་ཝ་སྶ ས་རཱི་རཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན སོ ད་ཏྭཱ ཏ་པེ་ཡྻ [ཋ་པེ་ཡྻ (སཱི.)], ར་ཉྙོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཀྐཱ མཾ་ས་པེ་སི བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕ་ལི་ཏོ [ཕ་ལི་ནོ (?)] རུ་ཀྑོ ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ‘ཨེ་ཝཱ་ཧཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་དྷ་ནོ དྷ་ན་ཏྠི་ཀོ དྷ་ན་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ཛ་པ་ཐཾ ས་ངྐུ་པ་ཐཾ ཝེ་ཏྟ་པ་ཐཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཛ་ལ་ཐ་ལ་ཝཱ་ཎི་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ དྷ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, དྷ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ དཱ་ན་པ་ཏི ཨ་དྷ་ནོ བུ་དྡྷ་དྷ་ནེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ར་ཏ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཾ དཱ་སི་དཱ་སཾ ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ནཾ ས་ཀ་ལ་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ ས་ཀཾ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཛི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མ་ཙྩོ མུ་དྡ་ཀཱ་མོ མུ་དྡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི གེ་ཧེ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ད་ཏྭཱ་པི མུ་དྡ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ དཱ་ན་པ་ཏི ས་བྦཾ ཏཾ བཱ་ཧི་ར་བྦྷ་ནྟ་ར་དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རེ་སཾ ད་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི.

‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ན་པ་ཏི་ནོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ‘ཡཾ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཏ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ཏ་སྶ དེ་ནྟོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ ཧོ་མཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་དཱ་སི. ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ དཱ་ན་པ་ཏི དེ་སྶ་ཏཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་དཱ་སི, ན ཨ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་དཱ་སི, ན ཨ་ཏི་བ་ཧུ་ཀཱ མེ པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ, ‘ན ས་ཀྐོ་མི ཏེ པོ་སེ་ཏུ’ནྟི པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་དཱ་སི, ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ‘ཨ་པྤི་ཡཱ མེ’ཏི ནཱི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ར་ཏ་ན་སྶེ་ཝ པི་ཡ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏུ་ལཾ ཝི་པུ་ལ་མ་ནུ་ཏྟ་རཾ པི་ཡཾ མ་ནཱ་པཾ ད་ཡི་ཏཾ པཱ་ཎ་ས་མཾ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དཱ་ན་ཝ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་དཱ་སི.

‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀེ –

‘‘‘ན མེ དེ་སྶཱ ཨུ་བྷོ པུ་ཏྟཱ, མ་དྡཱི དེ་ཝཱི ན དེ་སྶི་ཡཱ;

ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པི་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཏ་སྨཱ པི་ཡེ ཨ་དཱ་ས་ཧ’ནྟི.

‘‘ཏ་སྨཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ཏ་རོ རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟ་དཱ་ནཾ [པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ (ཀ.)] ད་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཏ་སྶ ཨ་ཏི་པེ་མེ་ན དུ་ཀྑི་ཏ་སྶ བ་ལ་ཝ་སོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཨུ་ཎྷ་མ་ཧོ་སི. ནཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟི་ཡཱ མུ་ཁེ་ན ཨུ་ཎྷེ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ཨ་སྶཱུ་ནི པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་བི་ནྡཱུ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ནེ་ཏྟེ་ཧི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དུ་ཀྑེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་དཱ་སི ‘མཱ མེ དཱ་ན་པ་ཐོ པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’ཏི.

‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ དྭེ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྭེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་དཱ་སི. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? དཱ་ན་པ་ཐོ ཙ མེ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑི་ཏེ ཙ མེ པུ་ཏྟ་ཀེ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལེ་ཧི ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ཡྻ་ཀོ མོ་ཙེ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ ‘ན མེ དཱ་ར་ཀཱ ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, ཨི་མེ ཙ དཱ་ར་ཀེ ཨ་ཡྻ་ཀོ ནི་ཀྐི་ཎི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ག་མ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྭེ དཱ་ར་ཀེ ཨ་དཱ་སི.

‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཛི་ཎྞོ ཝུ་ཌྜྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ དུ་བྦ་ལོ བྷ་གྒོ ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀོ པ་རི་ཏྟ་པུ་ཉྙོ, ནེ་སོ ས་མ་ཏྠོ ཨི་མེ དཱ་ར་ཀེ དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུ’ནྟི. ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ཨི་མེ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པེ་ལཱ༹་ཡ ཝཱ ས་མུ་གྒེ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་པྤ་བྷེ ཀ་ཏྭཱ ཐཱ་ལ་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན [པ་དཱི་པ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན (སྱཱ.)] པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ སུ་བྷཾ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སཾ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ་ཡཱ་མཾ ས་ཀ་ཊ་ནཱ་བྷི་པ་རི་ཎཱ་ཧཾ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ པེ་ལཱ༹་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཏྠ་ཀ་ནི་སཱ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏི་དྷཱ པ་བྷི་ནྣོ ས་བྦ་སེ་ཏོ ས་ཏྟ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཊྛ་ར་ཏ་ནུ་བྦེ་དྷོ ན་ཝ་ར་ཏ་ནཱ་ཡཱ་མ་པ་རི་ཎཱ་ཧོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི སུ་པྤེ་ན ཝཱ ས་རཱ་ཝེ་ན ཝཱ པི་ད་ཧི་ཏུཾ, གོ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ ཝ་ཙྪ་ཀ་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ དཱི་གྷ་པུ་ཐུ་ལ་ཝི་ཏྠི་ཎྞོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ དུ་རུ་ཏྟ་རོ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊོ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ས་བྦ་ཏྠ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏི་ཏྠེ་ན པ་རི་བྷོ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧི་མ་ཝ་ནྟོ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ ན་བྷེ ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཀཱུ་ཊ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ པ་ཉྩ་ནྣཾ མ་ཧཱ་ན་དཱི་ས་ཏཱ་ནཾ པ་བྷ་ཝོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ག་ཎཱ་ལ་ཡོ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ག་ནྡྷ་དྷ་རོ དི་བྦོ་ས་དྷ་ས་ཏ་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏོ ན་བྷེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡཾ ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཛ་ལ་མཱ་ནོ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ སུ་ཝི་དཱུ་རེ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ རཱ་ཛཱ པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཛ་ལ་མཱ་ནོ མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ སུ་ཝི་དཱུ་རེ་པི པཱ་ཀ་ཊོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧི་མ་ཝ་ནྟེ པ་བྦ་ཏེ ནཱ་ག་པུ་པྥ་ས་མ་ཡེ ཨུ་ཛུ་ཝཱ་ཏེ ཝཱ་ཡ་ནྟེ ད་ས དྭཱ་ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་པི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶེ་ཧི་པི ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་ཝ་ནཾ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ སུ་རཱ་སུ་ར་ག་རུ་ལ༹་ག་ནྡྷ་བྦ་ཡ་ཀྑ་ར་ཀྑ་ས་མ་ཧོ་ར་ག་ཀི་ནྣ་ར་ཨི་ནྡ་བྷ་ཝ་ནེ་སུ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ, སཱི་ལ་ཝ་ར་ག་ནྡྷོ ཙ་སྶ ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་ན ཏ་སྶ དཱ་ར་ཀཱ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི དཱ་ས་བྷོ་གེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱ་ལཱི ཀུ་མཱ་རོ པི་ཏ་རཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ན ར་ཉྙཱ ‘ཨ་ཡྻ་ཀོ ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཏུ་མྷེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ནི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ ཏཾ ནི་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ནི་ཀྐི་ཎཱ་ཏུ, ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ དཱ་ས་ས་ཏཾ དཱ་སི་ས་ཏཾ ཧ་ཏྠི་ས་ཏཾ ཨ་སྶ་ས་ཏཾ དྷེ་ནུ་ས་ཏཾ ཨུ་ས་བྷ་ས་ཏཾ ནི་ཀྑ་ས་ཏ་ནྟི ས་བྦ་ས་ཏཾ ད་ཏྭཱ ནི་ཀྐི་ཎཱ་ཏུ, ཡ་དི ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཡྻ་ཀོ ཏུ་མྷེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ཎཱ་ཡ བ་ལ་སཱ མུ་དྷཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, མཱ ཏུ་མྷེ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རི་ཏྠ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་ཡཱ་ཡི་ནོ ཧོ་ཐཱ’ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ པེ་སེ་སི, ཏ་ཏོ ཛཱ་ལཱི་ཀུ་མཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཡྻ་ཀེ་ན པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་སི –

‘‘‘ས་ཧ་སྶ་གྒྷཾ ཧི མཾ ཏཱ་ཏ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པི་ཏཱ ཨ་དཱ;

ཨ་ཐོ ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ ཀ་ཉྙཾ, ཧ་ཏྠཱི་ན་ཉྩ ས་ཏེ་ན ཙཱ’’’ཏི.

‘‘སུ་ནི་བྦེ་ཋི་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ; སུ་བྷི་ནྣཾ དི་ཊྛི་ཛཱ་ལཾ; སུ་མ་དྡི་ཏོ པ་ར་ཝཱ་དོ; ས་ཀ་ས་མ་ཡོ སུ་དཱི་པི་ཏོ; བྱ་ཉྫ་ནཾ སུ་པ་རི་སོ་དྷི་ཏཾ; སུ་ཝི་བྷ་ཏྟོ ཨ་ཏྠོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.

༢. དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་པ་ཉྷོ

༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ གོ་ཏ་མེ་ནེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦེ་སཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ, གོ་ཏ་མེ་ནེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, ཡཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཋཱ་ནེ་ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཀུ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ པ་དྷཱ་ན་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ [ཨ་དྡྷཱ་ན་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ པ་མཱ་ཎ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ས་བྦེ་ས་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པེ སཱི་ལེ ས་མཱ་དྷི་མྷི པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ ད་ས་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ ཚ་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎེ ཙུ་དྡ་ས་བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ ཀེ་ཝ་ལེ ཙ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ [བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ (སཱི. པཱི.)] ན་ཏྠི ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ, ས་བྦེ་པི བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ས་མཱ’’ཏི.

‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་པི བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ས་མཱ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ནེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཎེ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ གོ་ཏ་མོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ནེ་ཀྑ་མྨ་མ་བྷི་ནི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཾ ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཙ་ཡ་མཱ་ནེ་ན དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ ཉཱ་ཎེ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ན་ནུ ནཱ་མ ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཀྐེ ཉཱ་ཎེ ནི་ཀྑ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི?

‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ དི་སྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་སྶ ཨ་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨ་ར་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ མཱ་ར་ཀཱ་ཡི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཀཱ་ལོ ཨ་ར་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ནཱ་ཡཱ’ཏི ཝེ་ཧཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝི –

‘‘མཱ་རི་ས, མཱ ཁོ ཏྭཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨི་ཏོ ཏེ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་རཾ ས་ནེ་མི་ཀཾ ས་ནཱ་བྷི་ཀཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ, པ་ཐ་ཝི་ག་ཏཱ་ནི ཙ ཏེ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛཱ་ནི ཙ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, དྭི་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ ཨེ་ཀ་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, པ་རོ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ཏེ པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི སཱུ་རཱ ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱ པ་ར་སེ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནཱ, ཏེ་ཧི པུ་ཏྟེ་ཧི པ་རི་ཀི་ཎྞོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏུ་དྡཱི་པ་མ་ནུ་སཱ་སི་སྶ་སཱི’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དི་ཝ་ས་ས་ནྟ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་སཱུ་ལཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པ་ཌ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཾ པ་ཝི་སི་ཏྠ, ཨི་ཏི སོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་བྦི་ཛྫི སཾ་ཝི་ཛྫི སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པ་ཛྫི.

‘‘ཡ་ཐཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཛ་ལ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ཌ་ཧི་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཛ་ལེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་བྦི་ཛྫི སཾ་ཝི་ཛྫི སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པ་ཛྫི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི པ་ཀ་ཏི་ཏི་ནྟཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཧ་རི་ཏ་ས་དྡ་ལཱ ཨཱ་སི་ཏྟོ་ད་ཀཱ ཙི་ཀྑ་ལླ་ཛཱ་ཏཱ པུ་ན་དེ་ཝ མ་ཧཱ་མེ་གྷེ ཨ་བྷི་ཝུ་ཊྛེ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཙི་ཀྑ་ལླ་ཏ་རཱ ཨ་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་བྦི་ཛྫི སཾ་ཝི་ཛྫི སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པ་ཛྫཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཡ་དི ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དི་བྦེ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟེ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཨ་པི ཙ པ་ལོ་བྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏཾ, ཡ་དི་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ན ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ད་ལ༹ྷཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ‘དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ད་ལ༹ྷཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ངྒཾ ན་དིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ས་ཏི, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏོ པཱ་ཏཱ་ལ་མུ་ཁཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ཏཱ་ལ་མུ་ཁ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏོ ག་ངྒཾ ན་དིཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ པུ་ན ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཙ་ཏུ་རོ ཙ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ ཀུ་ས་ལཾ པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཾ ཨི་མ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ, སོ་ཡཾ ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ པ་རི་པ་ཀྐཾ བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ཚ་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ས་བྦ་ཉྙཱུ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ [ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི [པ་རི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)]? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི.

‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ས་ཀཱ་ན་ནཱ ས་པ་བྦ་ཏཱ, ན་ཏྭེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཨ་པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ. ཨཱ་རོ་ཧེ་ཡྻ་པི ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་ངྒཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་སོ་ཏཾ, ན་ཏྭེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཨ་པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ; ཝི་སུ་སྶེ་ཡྻ་པི ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་ཛ་ལ་དྷ་རོ གོ་པ་དེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ, ན་ཏྭེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཨ་པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ; ཕ་ལེ་ཡྻ་པི ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ས་ཏ་དྷཱ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ཝཱ, ན་ཏྭེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཨ་པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ; པ་ཏེ་ཡྻུ་མྤི ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ས་ཏཱ་ར་ཀཱ ལེ་ཌྜུ ཝི་ཡ ཚ་མཱ་ཡཾ, ན་ཏྭེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཨ་པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ; སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ་པི ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཀཱ་སོ ཀི་ལ་ཉྫ་མི་ཝ, ན་ཏྭེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཨ་པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? པ་དཱ་ལི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ན’’ནྟི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀ་ཏི ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘ད་ས ཁོ པ་ནི་མཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཡེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷཱ ས་ཏྟཱ ན ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? མཱ་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, པི་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, བྷ་རི་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, པུ་ཏྟཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, ཉཱ་ཏཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, མི་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, དྷ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, ཨི་སྶ་རི་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཾ, ཨི་མཱ་ནི ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ད་ས ལོ་ཀེ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ཡེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི བ་དྡྷཱ ས་ཏྟཱ ན ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏཱ་ནི ད་ས བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཚི་ནྣཱ་ནི པ་དཱ་ལི་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ན པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་དི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ར་ཏི་ཙི་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ ཉཱ་ཎེ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་མ་བྷི་ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཀིཾ ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ, ན་ནུ ནཱ་མ ས་བྦ་བྷ་ཀྑེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི?

‘‘ད་ས ཁོ པ་ནི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏཱ ཧཱི་ལི༹་ཏཱ ཁཱི་ལི༹་ཏཱ ག་ར་ཧི་ཏཱ པ་རི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་ཏྠཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་དྷ་ཝཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏཱ ཧཱི་ལི༹་ཏཱ ཁཱི་ལི༹་ཏཱ ག་ར་ཧི་ཏཱ པ་རི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ. དུ་བྦ་ལོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨ་མི་ཏྟ་ཉཱ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… མ་ཧ་གྒྷ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨ་ག་རུ་ཀུ་ལ་ཝཱ་སི་ཀོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… པཱ་པ་མི་ཏྟོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… དྷ་ན་ཧཱི་ནོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨཱ་ཙཱ་ར་ཧཱི་ནོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཀ་མྨ་ཧཱི་ནོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ…པེ… པ་ཡོ་ག་ཧཱི་ནོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་གྒ་ལོ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏོ ཧཱི་ལི༹་ཏོ ཁཱི་ལི༹་ཏོ ག་ར་ཧི་ཏོ པ་རི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏོ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས པུ་གྒ་ལཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏཱ ཧཱི་ལི༹་ཏཱ ཁཱི་ལི༹་ཏཱ ག་ར་ཧི་ཏཱ པ་རི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ན་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི ‘མཱ་ཧཾ ཀ་མྨ་ཧཱི་ནོ ཨ་སྶཾ པ་ཡོ་ག་ཧཱི་ནོ ག་ར་ཧི་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཨ་སྶཾ ཀ་མྨ་ག་རུ ཀ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཀ་མྨ་སཱི་ལོ ཀ་མྨ་དྷོ་ར་ཡ྄ཧོ ཀ་མྨ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ, སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མ་གྒཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི?

‘‘པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཁོ པ་ནི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟ་དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ་ཧི དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི? ཀོ་དྷོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟ་དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎོ དྷ་མྨོ, ཡེ་ན དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ, ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ…པེ… མ་ཀྑོ…པེ… པ་ལཱ༹་སོ…པེ… ཨི་སྶཱ…པེ… མ་ཙྪ་རི་ཡཾ…པེ… མཱ་ཡཱ…པེ… སཱ་ཋེ་ཡྻཾ…པེ… ཐ་མྦྷོ…པེ… སཱ་ར་མྦྷོ…པེ… མཱ་ནོ…པེ… ཨ་ཏི་མཱ་ནོ …པེ… མ་དོ…པེ… པ་མཱ་དོ…པེ… ཐི་ན་མི་དྡྷཾ…པེ… ཏ་ནྡི [ན་ནྡཱི (པཱི. ཀ.)] …པེ… ཨཱ་ལ་སྱཾ…པེ… པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ…པེ… རཱུ་པཱ…པེ… ས་དྡཱ…པེ… ག་ནྡྷཱ…པེ… ར་སཱ…པེ… ཕོ་ཊྛ་བྦཱ…པེ… ཁུ་དཱ་པི་པཱ་སཱ…པེ… ཨ་ར་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟ་དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎོ དྷ་མྨོ, ཡེ་ན དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟ་དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ, ཡེ་ཧི དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ.

བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁུ་དཱ་པི་པཱ་སཱ [ཁུ་དཱ་པི་པཱ་སཱ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡིཾ་སུ, ཀཱ་ཡེ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣེ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་པྤཱ་ནཾ [ཀ་པྤེ (ཀ.)] ཙ་ཏུ་རོ ཙ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ ཀ་པྤེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཡེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ཨ་ནྭེ་སི ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ, ཀིཾ པ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ མ་གྒཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ ཧེ་སྶ་ཏི? ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ཉྙཱ་མ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི ‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི. པུ་བྦེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་མཱ་སི་ཀོ ས་མཱ་ནོ པི་ཏུ ས་ཀྐ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟེ སཱི་ཏཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ སི་རི་ས་ཡ་ནེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཙི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི, ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.

དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.

༣. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་པ་ཉྷོ

༣. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀ་ཏ་མཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཀུ་ས་ལཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ’ནྟི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི ‘ཀུ་ས་ལཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ’ནྟི, དི་སྶ་ནྟི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་དྷ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་ནོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རི་ནོ མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ གཱ་མ་གྷཱ་ཏི་ཀཱ པ་ནྠ་དཱུ་ས་ཀཱ ནེ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཝ་ཉྩ་ནི་ཀཱ, ས་བྦེ ཏེ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན པཱ་པེ་ན ལ་བྷ་ནྟི ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་དཾ པཱ་ད་ཙྪེ་དཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཎྞ་ཙྪེ་དཾ ནཱ་ས་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪེ་དཾ བི་ལ་ངྒ་ཐཱ་ལི་ཀཾ ས་ངྑ་མུ་ཎྜི་ཀཾ རཱ་ཧུ་མུ་ཁཾ ཛོ་ཏི་མཱ་ལི་ཀཾ ཧ་ཏྠ་པ་ཛྫོ་ཏི་ཀཾ ཨེ་ར་ཀ་ཝ་ཏྟི་ཀཾ ཙཱི་ར་ཀ་ཝཱ་སི་ཀཾ ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ བ་ལི༹་ས་མཾ་སི་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎི་ཀཾ ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀཾ པ་ལི་གྷ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཀཾ པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀཾ ཏ་ཏྟེ་ན་པི ཏེ་ལེ་ན ཨོ་སི་ཉྩ་ནཾ སུ་ན་ཁེ་ཧི་པི ཁཱ་དཱ་པ་ནཾ ཛཱི་ཝ་སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ནཾ ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་ས་ཙྪེ་དཾ, ཀེ་ཙི ར་ཏྟིཾ པཱ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཀེ་ཙི ར་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཀེ་ཙི དི་ཝཱ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཀེ་ཙི དི་ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཀེ་ཙི དྭེ ཏ་ཡོ དི་ཝ་སེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ས་བྦེ་པི ཏེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ ད་ས་ནྣཾ ཝཱ ས་ཏ་སྶ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ བྷོ་གཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝཱ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏཱ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ’’ཏི?

‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་རི་སཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཏེ་ནེ་ཝ ས་རཱི་ར་དེ་ཧེ་ན ཏི་ད་ས་པུ་རེ ས་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ’’ཏི [ཡ་ས་མ་ནུ་པ་ཏྟཱ་ཏི (སཱི. པཱི.)]. ‘‘ཀོ ཙ ཀོ ཙ བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘མ་ནྡྷཱ་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ, ནི་མི རཱ་ཛཱ, སཱ་དྷཱི་ནོ རཱ་ཛཱ, གུ་ཏྟི་ལོ ཙ ག་ནྡྷ་བྦོ’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཏཾ བྷ་ཝ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་ནྟ་རི་ཏཾ, དྭི་ནྣ་མྤེ་ཏཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ [དཱི་པི་ཏཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤེ་ཏཾ (ཀ.)] པ་རོ་ཀྑཾ, ཡ་དི ས་མ་ཏྠོ་སི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀེ བྷ་ཝེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀེ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ཝེ པུ་ཎྞ་ཀོ དཱ་སོ ཐེ་ར་སྶ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ, སོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པུ་ཎྞ་ཀོ སེ་ཊྛཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི, གོ་པཱ་ལ་མཱ་ཏཱ དེ་ཝཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སེ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ལ་དྡྷེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ཧི ཐེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ཊྛ་མ་ཀ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ར་ཉྙོ ཙ་ནྡ་པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ [ཨུ་དེ་ན་སྶ (སཱི. པཱི.)] ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྟཱ. སུ་པྤི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ གི་ལཱ་ན་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱུ་རུ་མཾ་སེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ད་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཡེ་ཝ རཱུ་ལ༹ྷ་ཝ་ཎཱ ས་ཉྪ་ཝཱི [ས་ཙྪ་ཝཱི (སཱི. པཱི.)] ཨ་རོ་གཱ ཛཱ་ཏཱ. མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀཾ ཀུ་མྨཱ་ས་པི་ཎྜཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ར་ཉྙོ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི ཛཱ་ཏཱ. སུ་མ་ནོ མཱ་ལཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ཊྛ་ཧི སུ་མ་ན་པུ་པྥ་མུ་ཊྛཱི་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ. ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཏྟ་ར་སཱ་ཊ་ཀེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཡེ་ཝ ས་བྦ་ཊྛ་ཀཾ ལ་བྷི, ས་བྦེ་པེ་ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ བྷོ་ག་ཉྩ ཡ་ས་ཉྩ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སཱུ’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཚ ཛ་ནེ ཡེ་ཝ ཨ་དྡ་སཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཾ. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡེ་ཝ ད་ས་པི པུ་རི་སེ པ་སྶཱ་མི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་ན སཱུ་ལེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟེ, ཝཱི་ས་མྤི ཏིཾ་ས་མྤི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི པ་ཉྙཱ་ས་མྤི པུ་རི་ས་ས་ཏ་མྤི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་མྤི པ་སྶཱ་མི པཱ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་ན སཱུ་ལེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟེ. ན་ནྡ་ཀུ་ལ་སྶ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་དྡ་སཱ་ལོ ནཱ་མ སེ་ནཱ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཙ ར་ཉྙཱ ཙ་ནྡ་གུ་ཏྟེ་ན ས་ངྒཱ་མོ ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་བྷ་ཏོ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀ་བ་ནྡྷ་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར སཱི་ས་ཀ་བ་ནྡྷེ པ་རི་པཱ་ཏེ [པ་རི་པུ་ཎྞེ (ས་བྦ་ཏྠ)] ཨེ་ཀཾ ཀ་བ་ནྡྷ་རཱུ་པཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ས་བྦེ་པེ་ཏེ པཱ་པ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ཎཱ་མི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.

‘‘སུ་ཡྻ་ཏི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཀོ་ས་ལེ་ན ར་ཉྙཱ ཨ་ས་དི་ས་དཱ་ནཾ དི་ནྣ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨ་ས་དི་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀ་ཉྩི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ བྷོ་གཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷཱི’’ཏི [པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི (ཀ.)]? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ་པི ན ལ་བྷི [ན ལ་བྷ་ཏི (ཀ.)] ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཀ་ཉྩི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ བྷོ་གཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ སུ་ཁཾ ཝཱ, ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.

‘‘པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཁི་པྤཾ པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ཝི་པུ་ལ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཾ དཱི་གྷེ་ན ཀཱ་ལེ་ན པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པ་ར་ནྟེ ཛ་ན་པ་དེ ཀུ་མུ་ད་བྷ་ཎྜི་ཀཱ ནཱ་མ དྷ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི མཱ་ས་ལཱུ་ནཱ [མཱ་ས་པཱུ་རཱ (ཀ.)] ཨ་ནྟོ་གེ་ཧ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི, སཱ་ལ་ཡོ ཚ་པྤ་ཉྩ་མཱ་སེ་ཧི པ་རི་ཎ་མ་ནྟི, ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ནྟ་རཾ ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀུ་མུ་ད་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཙ སཱ་ལཱི་ན་ཉྩཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་མུ་ད་བྷ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ, ཝི་པུ་ལ་ཏྟཱ ཙ སཱ་ལཱི་ནཾ. སཱ་ལ་ཡོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, རཱ་ཛཱ་ར་ཧཱ རཱ་ཛ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཀུ་མུ་ད་བྷ་ཎྜི་ཀཱ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཁི་པྤཾ པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ཝི་པུ་ལ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཾ དཱི་གྷེ་ན ཀཱ་ལེ་ན པ་རི་ཎ་མ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ཡཾ ཏ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཁི་པྤཾ པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ཏཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ནོ ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཾ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ཀོ་ཙི ཡོ་དྷོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཡུ་དྡྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ཏྟུཾ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཁི་པྤ་ཏ་རཾ སཱ་མི་ནོ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻ, སོ ཡོ་དྷོ ལོ་ཀེ ས་མ་ཏྠོ སཱུ་རོ ནཱ་མ. ཡོ ཙ བྷི་ས་ཀྐོ ཁི་པྤཾ ས་ལླཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི རོ་ག་མ་པ་ནེ་ཏི, སོ བྷི་ས་ཀྐོ ཚེ་ཀོ ནཱ་མ. ཡོ ག་ཎ་ཀོ སཱི་གྷ་སཱི་གྷཾ ག་ཎེ་ཏྭཱ ཁི་པྤཾ ད་སྶ་ཡ་ཏི, སོ ག་ཎ་ཀོ ཚེ་ཀོ ནཱ་མ. ཡོ མ་ལློ ཁི་པྤཾ པ་ཊི་མ་ལླཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ པཱ་ཏེ་ཏི, སོ མ་ལློ ས་མ་ཏྠོ སཱུ་རོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ ཁི་པྤཾ པ་རི་ཎ་མ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ, ཏཾ ལོ་ཀེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་ར’’ནྟི.

‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་མྨཾ ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ, ཨ་པི ཙ ཁོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ་ཡ ཁ་ཎེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་ཀེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ཋ་པི་ཏོ ཨེ་སོ ནི་ཡ་མོ ‘ཡོ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, སོ ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ…པེ… ཡོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི…པེ… ཡོ པ་ར་དཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ… ཡོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི…པེ… ཡོ གཱ་མཾ གྷཱ་ཏེ་ཏི…པེ… ཡོ པ་ནྠཾ དཱུ་སེ་ཏི…པེ… ཡོ ནི་ཀ་ཏིཾ ཀ་རོ་ཏི…པེ… ཡོ ཝ་ཉྩ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཝ་དྷི་ཏ་བྦོ ཚེ་ཏྟ་བྦོ བྷེ་ཏྟ་བྦོ ཧ་ནྟ་བྦོ’ཏི. ཏཾ ཏེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ད་ཎྜེ་ནྟི ཝ་དྷེ་ནྟི ཚི་ནྡ་ནྟི བྷི་ནྡ་ནྟི ཧ་ན་ནྟི ཙ, ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི ཀེ་ཧི་ཙི ཋ་པི་ཏོ ནི་ཡ་མོ ‘ཡོ དཱ་ནཾ ཝཱ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ཝཱ ར་ཀྑ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ དྷ་ནཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ དཱ་ཏ་བྦ’ནྟི; ཨ་པི ནུ ཏཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ དྷ་ནཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ དེ་ནྟི, ཙོ་ར་སྶ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ དྷ་ནཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ ད་དེ་ཡྻུཾ, ཀུ་ས་ལ་མྤི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ཡ་ཀེ ན ཝི་ཙི་ན་ནྟི ‘དྷ་ནཾ ཝཱ ཡ་སཾ ཝཱ ད་སྶཱ་མཱ’ཏི, ཏ་སྨཱ ཀུ་ས་ལཾ ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཨི་མི་ནཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ས་མྤ་རཱ་ཡེ་ཝ སོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཝཱ་དི་སེ་ན བུ་དྡྷི་མ་ནྟེ་ན ཝི་ནཱ ནེ་སོ པ་ཉྷོ སུ་ནི་བྦེ་ཋི་ཡོ, ལོ་ཀི་ཀཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ’’ནྟི.

ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.

༤. པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་དི་ས་པ་ཉྷོ

༤. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་མེ དཱ་ཡ་ཀཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ས་ནྟི [ཨུ་དྡི་ས་ནྟི (ཀ. སཱི.)] ‘ཨི་དཾ ཏེ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཀི་ཉྩི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཀེ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ཀེ་ཙི ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀེ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ཀེ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ས་གྒ་ག་ཏཱ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ག་ཏཱ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པེ་ཏཱ་ནཾ ཏ་ཡོ པེ་ཏཱ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི ཝ་ནྟཱ་སི་ཀཱ ཁུ་པྤི་པཱ་སི་ནོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་མ་ཏ་ཎྷི་ཀཱ, ལ་བྷ་ནྟི པེ་ཏཱ པ་ར་ད་ཏྟཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ, ཏེ་པི ས་ར་མཱ་ནཱ ཡེ་ཝ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཝི་སོ་སི་ཏཾ [ཝི་སོ་ཏཾ (སཱི. པཱི.)] ཧོ་ཏི ཨ་ཕ་ལཾ, ཡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏཾ ཡ་དི ཏེ ན་པྤ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ནཾ ཨ་ཕ་ལཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ, དཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀེ་ཙི མ་ནུ་སྶཱ མ་ཙྪ་མཾ་ས་སུ་རཱ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཡ་དི ཏེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཝི་སོ་སི་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ཝི་ན་སྶེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཡེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཨ་ས་ཏི པུ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་མུ་ཁེ ཀེ་ན ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘པ་ཝི་ཊྛེ་ནེ་ཝ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི, དཱ་ཡ་ཀཱ ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ན མ་ཡཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ལོ་མེ་མཱ་ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་དི ཨི་མེ་སཾ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ ཙ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཡོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎཱི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ མ་ནུ་སྶེ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ དཱ་རུ་ཎཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དི་སེ་ཡྻ ‘ཨི་མ་སྶ མེ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱུ’ཏི, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀོ ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀུ་ས་ལཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ, མཱ ཙ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘ཝི་ས་ཛྫ་ཀོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ པུ་ཙྪི, ‘ཀི་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སོ ནི་རཱ་ལ་མྦོ, ཀི་སྶ ག་ངྒཱ ཨུ་དྡྷ་མྨུ་ཁཱ ན ས་ནྡ་ཏི, ཀི་སྶ ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ཙ དི་ཛཱ ཙ དྭི་པ་དཱ མི་གཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ’ཏི ཏ་མྤི མཾ ཏྭཾ པུ་ཙྪི་སྶ་སཱི’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝི་ཧེ་སཱ་པེ་ཀྑོ པུ་ཙྪཱ་མི, ཨ་པི ཙ ནི་བྦཱ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ [ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ (ཀ.)] ས་ནྡེ་ཧ་སྶ པུ་ཙྪཱ་མི, བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ ལོ་ཀེ ཝཱ་མ་གཱ་མི་ནོ [པཱ་པ་གཱ་ཧི་ནོ (སྱཱ.)] ཝི་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ, ‘ཀི་ནྟི ཏེ ཨོ་ཏཱ་རཾ ན ལ་བྷེ་ཡྻུ’ནྟི ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཧ ཨ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ན་ནུ་མ་ཏེ་ན ས་ཧ པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ད་ཀ་ནི་བྦཱ་ཧ་ནེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ སུ་ཝི་དཱུ་ར་མྤི ཧ་ར་ནྟི, ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ གྷ་ན་མ་ཧཱ་སེ་ལ་པ་བྦ་ཏོ [པ་བྦ་ཏ་ཏོ (ཀ.)] ནི་བྦཱ་ཧ་ནེ་ན ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏཾ ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ཏེ་ལེ་ན པ་དཱི་པོ ཛཱ་ལེ་ཏུཾ, ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་དཱི་པོ ཛཱ་ལེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་སྶ་ཀཱ ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷ་ཉྙཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷ་ཉྙཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐཱ ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུ’’ནྟི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཀྐཱ ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧི, ནཱ་ཧཾ ཨ་ནྡྷོ ཨ་ནཱ་ལོ་ཀོ སུ་ཏྭཱ ཝེ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐོ་ཀཾ, ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུ་ཀཾ, ཐོ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྟཱ་རཾ ཡེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, བ་ཧུ་ཀ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟཾ ཨེ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ད་ས་པི དྭཱ་ད་ས་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཏྠ ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ནི་པ་ཏི་ཏཾ, ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་ཏྟཱ་རཾ ཡེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨ་བྷི་ཝ་སྶེ་ཡྻ ཏ་པྤ་ཡ་ནྟོ དྷ་ར་ཎི་ཏ་ལཾ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨོ་ཏྠ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ སོ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ སོ་བྦྷ་ས་ར ས་རི་ཏ་སཱ་ཁཱ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་ད་ཧ་ཏ་ལཱ༹་ཀ [མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀ (ཀ.)] ཨུ་ད་པཱ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ད་ས་པི དྭཱ་ད་ས་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, མེ་གྷ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུ་ཀཾ, བ་ཧུ་ཀ་ཏྟཱ ས་ཀྐཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི་པི སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུ’’ནྟི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཐོ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུ་ཏ་ར’’ནྟི? ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ ཧ་ཊྛོ པ་ཧ་ཊྛོ ཧ་སི་ཏོ པ་མུ་དི་ཏོ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཝེ་ད་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ ཀུ་ས་ལཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་པཱ་ནེ བ་ཧུ་ས་ལི་ལ་ས་མྤུ་ཎྞེ ཨེ་ཀེ་ན དེ་སེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨེ་ཀེ་ན ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻ, ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་པི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཁ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ས་ལཾ བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཝ་སྶ་ས་ཏེ་པི ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏེ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏེ བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ ཀུ་ས་ལཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཡ་ཐི་ཙྪ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ, ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུ་ཏ་རཾ.

‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཊི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རཱི་ཡ་ཏི སོ་ཙ་ཏི ཏ་པྤ་ཏི ཧཱ་ཡ་ཏི ཁཱི་ཡ་ཏི ན པ་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཀྑཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ མ་ཧཱ་པུ་ལི༹་ནཱ་ཡ ཨུ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ལ་ས་ངྐུ་ཊི་ལཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་ཏོ པ་རི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཧཱ་ཡ་ཏི ཁཱི་ཡ་ཏི ན པ་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཊི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཊི་ཝ་ཏྟ་ཏི ན ས་མྤ་སཱ་རཱི་ཡ་ཏི སོ་ཙ་ཏི ཏ་པྤ་ཏི ཧཱ་ཡ་ཏི ཁཱི་ཡ་ཏི ན པ་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཐོ་ཀ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་དི་ས་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.

༥. སུ་པི་ན་པ་ཉྷོ

༥. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ན་ར་ནཱ་རི་ཡོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མྤི པཱ་པ་ཀ་མྤི, དི་ཊྛ་པུ་བྦ་མྤི ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་མྤི, ཀ་ཏ་པུ་བྦ་མྤི ཨ་ཀ་ཏ་པུ་བྦ་མྤི, ཁེ་མ་མྤི ས་བྷ་ཡ་མྤི, དཱུ་རེ་པི ས་ནྟི་ཀེ་པི, བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ་ནི་པི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི, ཀི་ཉྩེ་ཏཾ སུ་པི་ནཾ ནཱ་མ, ཀོ ཙེ་ཏཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ནཾ ནཱ་མ, ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཏ [ཨཱ་པཱ་ཐ (སཱི. པཱི.)] མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཚ་ཡི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟི, ཝཱ་ཏི་ཀོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, པི་ཏྟི་ཀོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, སེ་མྷི་ཀོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ས་མུ་དཱ་ཙི་ཎྞ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྲ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཏཾ ཡེ་ཝ ས་ཙྩཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཾ མི་ཙྪཱ’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཀིཾ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི, ཏཾ ཝཱ ནི་མི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཏ་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏཾ ཡེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཏ་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་དཱ་སོ ན ས་ཡཾ ཀུ་ཧི་ཉྩི ག་ནྟྭཱ ཚཱ་ཡཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཚཱ་ཡཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི [ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི (ཀ.)], ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ཚཱ་ཡཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་དཱ་ས་སྶ ཨཱ་པཱ་ཏ་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཏ་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཁེ་མཾ ཝཱ བྷ་ཡཾ ཝཱ’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཁེ་མཾ ཝཱ བྷ་ཡཾ ཝཱ’ཏི, ནི་མི་ཏྟེ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་ངྒྷ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎཾ མེ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་རཱི་རེ ཏི་ལ་ཀཱ པཱི་ལ༹་ཀཱ ད་དྡཱུ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ལཱ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཝཱ, ཡ་སཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཡ་སཱ་ཡ ཝཱ, ནི་ནྡཱ་ཡ ཝཱ པ་སཾ་སཱ་ཡ ཝཱ, སུ་ཁཱ་ཡ ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ, ཨ་པི ནུ ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པཱི་ལ༹་ཀཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ‘ཨི་མཾ ནཱ་མ མ་ཡཾ ཨ་ཏྠཾ ནི་པྥཱ་དེ་སྶཱ་མཱ’’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་དི་སེ ཏཱ ཨོ་ཀཱ་སེ པཱི་ལ༹་ཀཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏཱ པཱི་ལ༹་ཀཱ དི་སྭཱ ནེ་མི་ཏྟ་ཀཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི ‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཁེ་མཾ ཝཱ བྷ་ཡཾ ཝཱ’ཏི, ནི་མི་ཏྟེ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཛཱ་ག་ར་ནྟོ [ཛ་གྒ་ནྟོ (སཱི. པཱི.)] པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན སོ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ པ་སྶ་ཏི, ནཱ་པི ཛཱ་ག་ར་ནྟོ པ་སྶ་ཏི. ཨ་པི ཙ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ མི་དྡྷེ ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ བྷ་ཝ་ངྒེ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི. མི་དྡྷ་ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ སུ་པི་ནོ ན ཧོ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟེ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏི་མི་རེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཨ་པྤ་བྷཱ་སེ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་པི ཨཱ་དཱ་སེ ཚཱ་ཡཱ ན དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་དྡྷ་ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ ཙི་ཏྟེ བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏེ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནེ་པི ས་རཱི་རེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟེ སུ་པི་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་དཱ་སོ, ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་རཾ ད་ཊྛ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ མི་དྡྷཾ ད་ཊྛ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ ཨཱ་ལོ་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧི་ཀོ་ཏྠ་ཊ་སྶ སཱུ་རི་ཡ་སྶ པ་བྷཱ ན དི་སྶ་ཏི ས་ནྟཱ ཡེ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ཡཱ ཨཱ་ལོ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་དྡྷ་ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟེ སུ་པི་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱུ་རི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་རཾ ད་ཊྛ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ མ་ཧི་ཀོ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཨེ་ཝཾ མི་དྡྷཾ ད་ཊྛ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.

‘‘དྭི་ནྣཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ནྟེ་པི ས་རཱི་རེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, མི་དྡྷ་ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏ་སྶ ས་ནྟེ་པི ས་རཱི་རེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ནྟེ་པི ས་རཱི་རེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཛཱ་ག་ར་ནྟ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟཾ ལོ་ལཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཝ་ཊཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ནི་བ་དྡྷཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཙི་ཏྟེ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་པཱ་ཏཾ ན ཨུ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་སྶཾ ར་ཧ་སྶ་ཀཱ་མཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱ་ག་ར་ནྟ་སྶ དི་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཨཱ་པཱ་ཏཾ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ག་ར་ནྟོ སུ་པི་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ནྣཱ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ པཱ་པ་མི་ཏྟཾ དུ་སྶཱི་ལཾ ཀུ་སཱི་ཏཾ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་པཱ་ཏཾ ན ཨུ་པེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱ་ག་ར་ནྟ་སྶ དི་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཨཱ་པཱ་ཏཾ ན ཨུ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ག་ར་ནྟོ སུ་པི་ནཾ ན པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏྠི མི་དྡྷ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི མི་དྡྷ་སྶ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཨཱ་དི, ཀ་ཏ་མཾ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཀ་ཏ་མཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི? ‘‘ཡོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཨོ་ནཱ་ཧོ པ་རི་ཡོ་ནཱ་ཧོ དུ་བྦ་ལྱཾ མ་ནྡ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ཡཾ མི་དྡྷ་སྶ ཨཱ་དི; ཡོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་པི་ནི་དྡཱ་པ་རེ་ཏོ ཝོ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཛ་གྒ་ཏི [ཝོ་ཀི་ཎྞ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི (ནི་སྱ)], ཨི་དཾ མི་དྡྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷཾ; བྷ་ཝ་ངྒ་ག་ཏི པ་རི་ཡོ་ས་ནཾ. མ་ཛ྄ཛྷཱུ་པ་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་པི་ནི་དྡཱ་པ་རེ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ཡ་ཏ་ཙཱ་རཱི ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཋི་ཏ་དྷ་མྨོ ཨ་ཙ་ལ་བུ་དྡྷི པ་ཧཱི་ན་ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ས་དྡཾ ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ཏྠཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏི, ན ཙ སོ ཏ་ཏྠ མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, སོ ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱ་ག་རོ ན མི་དྡྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ, མ་ཛ྄ཛྷཱུ་པ་ག་ཏོ ཀ་པི་ནི་དྡཱ་པ་རེ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ས་དྡོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ག་རཾ ད་ཊྛ་བྦཾ; ཡ་ཐཱ ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཝ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་པི་ནི་དྡཱ་པ་རེ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦོ; ཡ་ཐཱ སོ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ས་དྡཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ མི་དྡྷཾ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ སུ་ཁུ་མཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ག་རོ ན མི་དྡྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཀ་པི་ནི་དྡཱ་པ་རེ་ཏོ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

སུ་པི་ན་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.

༦. ཨ་ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ

༦. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡེ ཏེ ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ མ་ར་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀཱ་ལེ་པི མ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ལེ་པི མ་ར་ཎཾ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཀཱ་ལེ་པི མ་ར་ཎ’’ནྟི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ ཀཱ་ལེ མ་ར་ནྟི, ཀེ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཡཱ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཱ ཝཱ ཛ་མྦུ་རུ་ཀྑཱ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་སྨཱ ཝཱ པ་ན ཕ་ལ་རུ་ཀྑཱ ཕ་ལཱ་ནི པ་ཏ་ནྟཱ་ནི ཨཱ་མཱ་ནི ཙ པ་ཀྐཱ་ནི ཙཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕ་ལཱ་ནི རུ་ཀྑ་ཏོ པ་ཏ་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ པ་ཏ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀཱ་ལེ་པཱི’’ཏི? ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཕ་ལཱ་ནི པ་རི་པ་ཀྐཱ་ནི ཝི་ལཱི་ནཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀཱ་ལེ པ་ཏ་ནྟི. ཡཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཏེ་སུ ཀཱ་ནི་ཙི ཀི་མི་ཝི་དྡྷཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི, ཀཱ་ནི་ཙི ལ་གུ་ལ༹་ཧ་ཏཱ་ནི [ས་ཀུ་ཎ་པ་ཧ་ཏཱ (སྱཱ.), ལ་ཀུ་ཊ་ཧ་ཏཱ་ནི (སཱི. པཱི. ཀ.)] པ་ཏ་ནྟི, ཀཱ་ནི་ཙི ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧ་ཏཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི, ཀཱ་ནི་ཙི ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ཀཱ་ལེ པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛ་རཱ་ཝེ་ག་ཧ་ཏཱ མ་ར་ནྟི, ཏེ ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ མ་ར་ནྟི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀེ་ཙི ཀ་མྨ་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟི, ཀེ་ཙི ག་ཏི་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟི, ཀེ་ཙི ཀི་རི་ཡ་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡེ ཏེ ཀ་མྨ་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟི, ཡེ་པི ཏེ ག་ཏི་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟི, ཡེ་པི ཏེ ཀི་རི་ཡ་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟི, ཡེ་པི ཏེ ཛ་རཱ་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ མ་ར་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ མ་ར་ནྟི, ཡོ་པི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ མ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ, ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ སོ མ་ར་ཏི. ཡོ་པི ཝི་ཛཱ་ཏ་གྷ་རེ མ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ, སོ་པི ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ མ་ར་ཏི. ཡོ་པི མཱ་སི་ཀོ མ་ར་ཏི…པེ… ཡོ་པི ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོ མ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ, ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ སོ མ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཡེ ཀེ་ཙི མ་ར་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཀཱ་ལེ ཡེ་ཝ མ་ར་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ས་ཏྟི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ? ཛི་གྷ་ཙྪི་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཨུ་པ་ཧ་ཏ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, པི་པཱ་སི་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ པ་རི་སུ་ཀྑ་ཧ་ད་ཡོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ས་ཝེ་གཱ་བྷི་ཧ་ཏོ ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, ཝི་ས་མཱ་སི་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་སུ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་སུ ཨ་ག་དཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, ཨ་གྒི་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་བྦཱ་པ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, ས་ཏྟི་ཧ་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ བྷི་ས་ཀྐཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ནྟི. ཏ་ཏྲཱ་པཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཝ་དཱ་མི.

‘‘ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀེ་ན ཨུ་ཏུ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི་དཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ, སཱ ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ སཱ་མ་ཡི་ཀཱ [སཱ་མཱ་ཡི་ཀཱ (ཀ.)] ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་སཱ་མ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ་ཏི. བྷ་ཝ་ཏི ཙ –

‘‘‘ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པི་པཱ་སཱ་ཡ, ཨ་ཧི་ད་ཊྛཱ [ཨ་ཧི་ད་ཊྛོ (སཱི.), ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ (པཱི.)] ཝི་སེ་ན ཙ;

ཨ་གྒི་ཨུ་ད་ཀ་ས་ཏྟཱི་ཧི, ཨ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཏྠ མཱི་ཡ་ཏི;

ཝཱ་ཏ་པི་ཏྟེ་ན སེ་མྷེ་ན, ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ནུ་ཏཱུ་ཧི ཙ;

ཝི་ས་མོ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་མྨེ་ཧི, ཨ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཏྠ མཱི་ཡ་ཏཱི’ཏི.

‘‘ཀེ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྟཱ པུ་བྦེ ཀ་ཏེ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན མ་ར་ནྟི. ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ པ་རི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཚཱ་ཏོ པ་རི་ཀི་ལ་ནྟོ སུ་ཀྑ་མི་ལཱ་ཏ་ཧ་ད་ཡོ བུ་བྷུ་ཀྑི་ཏོ [སུ་ཀྑི་ཏོ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཝི་སུ་ཀྑི་ཏོ ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ ཡེ་ཝ མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ པི་པཱ་སཱ་ཡ མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པེ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་མ་ཏ་ཎྷི་ཀོ ས་མཱ་ནོ ལཱུ་ཁོ ཀི་སོ པ་རི་སུ་ཀྑི་ཏ་ཧ་ད་ཡོ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཡེ་ཝ མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ ཨ་ཧི་ནཱ ཌཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཛ་ག་ར་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཨ་ཛ་ག་ར་མུ་ཁཾ ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་མུ་ཁཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཁཱ་ཡི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏོ ཨ་ཧཱི་ཧི ད་ཊྛོ ཡེ་ཝ མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ ཝི་སཾ ད་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་ཧི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ཧི བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་སེ་ནེ་ཝ མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ར་པ་བྦ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ར་པ་བྦ་ཏཾ ཡ་མ་ཝི་ས་ཡེ་ནེ་ཝ ཡ་མ་ཝི་ས་ཡཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ད་ཌྜྷ་ཝི་ད་ཌྜྷ་ག་ཏྟོ ཨ་གྒི་ནཱ ཡེ་ཝ མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ལ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ན མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧ་ཏ་ཝི་ལུ་ཏྟ་བྷ་གྒ་དུ་བྦ་ལ་ག་ཏྟོ ཁུ་བྦྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ [ཁུ་བྷི་ཏ་ཙི་ཏྟོ (སཱི. པཱི.)] ཨུ་ད་ཀེ་ནེ་ཝ [ཨུ་ད་ཀེ ཡེ་ཝ (བ་ཧཱུ་སུ)] མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ.

‘‘ཡོ པུ་བྦེ པ་རེ ས་ཏྟི་ཡཱ མཱ་རེ་ཏི, སོ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཝི་ཀོ་ཊྚི་ཏོ ས་ཏྟི་མུ་ཁ་ས་མཱ་ཧ་ཏོ ས་ཏྟི་ཡཱ ཡེ་ཝ མ་ར་ཏི ད་ཧ་རོ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་པི མ་ཧ་ལླ་ཀོ་པི, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶ སཱ་མ་ཡི་ཀ་མ་ར་ཎཾ’’.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨི་ངྒྷ མེ ཏྭཾ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏི་དི་སཱ་ཏི’’. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨཱ་དི་ནྣ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་བྷ་ཀྑོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ངྑ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, སོ ཨ་གྒི ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ས་མ་ཡེ ནི་བྦུ་ཏོ ནཱ་མཱ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི བ་ཧཱུ་ནི དི་ཝ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏྭཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ར་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ས་མ་ཡེ མ་ར་ཎ་མུ་པ་ག་ཏོ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨཱ་དི་ནྣ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སོ ཨ་སྶ, ཏཾ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣེ ཡེ་ཝ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སེ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨ་བྷི་པྤ་ཝ་སྶི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་པེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མ་ཡེ ནི་བྦུ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཙྪི་མོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པུ་རི་མ་ཀེ་ན ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, མེ་གྷེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀེ་ན ཝཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛེ་ན ཝཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛེ་ན ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀེ་ན ཝཱ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ས་པྤ་ད་ཊྛེ་ན ཝཱ ཝི་ས་མཱ་སི་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་ག་ནེ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་ནྣ་ཉྩ ཐ་ལ་ཉྩ པ་རི་པཱུ་ར་ཡ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘མེ་གྷོ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ཝ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཙི་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏྭཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ར་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ས་མ་ཡེ མ་ར་ཎ་མུ་པ་ག་ཏོ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་ག་ནེ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ མ་ཧ་ཏཱ ཝཱ་ཏེ་ན ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ས་མ་ཡེ ཝི་ག་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཙྪི་མོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ པུ་རི་མེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ན ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ སོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་མ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཡེ་ཝ ཝི་ག་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ…པེ… ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བ་ལ་ཝཱ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཀུ་པི་ཏོ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ པུ་རི་སཾ ཌཾ་སེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཏཾ ཝི་སཾ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀཾ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝཾ མ་ར་ཎཾ པཱ་པེ་ཡྻ, ཏཾ ཝི་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀ་མ་ནུ་པ་དྡ་ཝཾ ཀོ་ཊི་ག་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཙི་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏྭཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ར་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀོ་ཊི་ག་ཏོ སཱ་མ་ཡི་ཀཾ མ་ར་ཎ་མུ་པ་ག་ཏོ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བ་ལ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ་ན ད་ཊྛ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཧི་ཏུ་ཎྜི་ཀོ ཨ་ག་དཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝི་སཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་སཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ག་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཙྪི་མཾ ཝི་སཾ པུ་རི་མ་ཀེ་ན ཝི་སེ་ན ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀཾ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ག་དེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏཾ ཝི་སཾ ཨ་ཀོ་ཊི་ག་ཏཾ ཡེ་ཝ ཝི་ག་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ…པེ… ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་སྶཱ་སོ ས་རཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ས་ཙེ སོ ས་རོ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པ་ཐ་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, སོ ས་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པ་ཐ་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཏོ ནཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཙི་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏྭཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ར་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ས་མ་ཡེ མ་ར་ཎ་མུ་པ་ག་ཏོ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་སྶཱ་སོ ས་རཾ པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཏཾ ས་རཾ ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཀོ་ཙི ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་རོ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པ་ཐ་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཙྪི་མོ ས་རོ པུ་རི་མ་ཀེ་ན ས་རེ་ན ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ག་ཧ་ཎེ་ན ཏ་སྶ ས་ར་སྶ ག་མ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ…པེ… ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ལོ་ཧ་མ་ཡཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ནེ་ན ས་དྡོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པ་ཐ་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, སོ ས་དྡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པ་ཐ་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཏོ ནཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི བ་ཧཱུ་ནི དི་ཝ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏྭཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ར་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ས་མ་ཡེ མ་ར་ཎ་མུ་པཱ་ག་ཏོ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ལོ་ཧ་མ་ཡཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ནེ་ན ས་དྡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ནི་བྦ་ཏྟེ ས་དྡེ ཨ་དཱུ་ར་ག་ཏེ ཀོ་ཙི ཨཱ་མ་སེ་ཡྻ, ས་ཧ ཨཱ་མ་ས་ནེ་ན ས་དྡོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡོ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི་ག་མ་ན་པ་ཐ་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཙྪི་མོ ས་དྡོ པུ་རི་མ་ཀེ་ན ས་དྡེ་ན ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀོ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་མ་ས་ནེ་ན སོ ས་དྡོ ཨུ་པ་ར་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ…པེ… ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁེ་ཏྟེ སུ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ དྷ་ཉྙ་བཱི་ཛཾ ས་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ན ཝ་སྶེ་ན ཨོ་ཏ་ཏ་ཝི་ཏ་ཏ་ཨཱ་ཀི་ཎྞ་བ་ཧུ་ཕ་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ [ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཨཱ་ཀི་ཎྞ་བ་ཧུ་ཕ་ལཾ བྷ་ཝི་ཏྭཱ (སྱཱ.)] ས་སྶུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ དྷ་ཉྙཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀ་མ་ནུ་པ་དྡ་ཝཾ ས་མ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི བ་ཧཱུ་ནི དི་ཝ་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏྭཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞོ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ར་ཏི, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘ཨ་ནཱི་ཏི་ཀོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝོ ས་མ་ཡེ མ་ར་ཎ་མུ་པ་ག་ཏོ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁེ་ཏྟེ སུ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ དྷ་ཉྙ་བཱི་ཛཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ཀ་ལཾ མ་རེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་ཉྙཾ ཨ་ས་མ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཙྪི་མཾ དྷ་ཉྙཾ པུ་རི་མ་ཀེ་ན དྷ་ཉྙེ་ན ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀཾ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཎྷེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏཾ ཏཾ དྷ་ཉྙཾ མ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ…པེ… ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རུ་ཎ་ས་སྶཾ ཀི་མ་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་མཱུ་ལཾ ནཱ་སེ་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཉྩཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་སྶཾ ཀཱ་ལེ ན་ཊྛཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀཱ་ལེ ན་ཊྛ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི ཁོ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ས་སྶཾ ཀི་མ་ཡོ ན ཁཱ་དེ་ཡྻུཾ, ས་སྶུ་དྡྷ་ར་ཎ་ས་མ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཨུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ན ས་སྶཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ནི་རུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ས་སྶཾ ས་སྶུ་དྡྷ་ར་ཎ་ས་མ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ…པེ… ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ མ་ར་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘ས་མྤ་ནྣེ ས་སྶེ ཕ་ལ་བྷཱ་ར་ན་མི་ཏེ མ་ཉྩ་རི་ཏ་པ་ཏྟེ ཀ་ར་ཀ་ཝ་སྶཾ ནཱ་མ ཝ་སྶ་ཛཱ་ཏི ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི ཨ་ཕ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི? ‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཉྩཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་སྶཾ ཀཱ་ལེ ན་ཊྛཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀཱ་ལེ ན་ཊྛ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཀཱ་ལེ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི ཁོ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ས་སྶཾ ཀ་ར་ཀ་ཝ་སྶཾ ན ཝ་སྶེ་ཡྻ ས་སྶུ་དྡྷ་ར་ཎ་ས་མ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཨུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ན ས་སྶཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ནི་རུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ས་སྶཾ ས་སྶུ་དྡྷ་ར་ཎ་ས་མ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི, སོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀེ་ན ཝཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛེ་ན ཝཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛེ་ན ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀེ་ན ཝཱ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ པི་པཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ས་པྤ་ད་ཊྛེ་ན ཝཱ ཝི་ས་མཱ་སི་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ ས་ཏྟི་ཝེ་ག་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ཝཱ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན རོ་གེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་མ་ཡེ་ཝ མ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ད་སྶི་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, སུ་ད་སྶི་ཏཾ ཨོ་པ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎ་སྶ པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཡ, ‘ཨ་ཏྠི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎ’ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ་པི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, མ་ནུ་ཛོ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན་པི ཏཱ་ཝ ཨོ་པ་མྨེ་ན ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ ‘ཨ་ཏྠི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎ’ནྟི, ཀིཾ པ་ན མ་ནུ་ཛོ ས་ཙེ་ཏ་ནོ? པ་ཋ་མོ་པ་མྨེ་ནེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཉྙ་ཏྟོ ‘ཨ་ཏྠི ཨ་ཀཱ་ལེ མ་ར་ཎ’ནྟི, ཨ་པི ཙ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ནི་བྦཱ་ཧ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི’’ནྟི.

ཨ་ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎ་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.

༧. ཙེ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཉྷོ

༧. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་སཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཏི, ཀ་ཏ་མེ་སཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏི་ཎྞ་ནྣཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟོ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏཱུ’ཏི, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དེ་ཝ་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ད་སྶེ་ནྟི ‘ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཊི་ཧཱི་རེ་ན ས་དྡྷ་མྨོ ནི་ཙྩ་ས་མྤ་གྒ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ ཙ པ་ས་ནྣཱ ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཡོ་ནི་སོ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ག་ནྡྷཾ ཝཱ མཱ་ལཾ ཝཱ དུ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡེ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ ཧོ་ཏཱུ’ཏི, ཏ་སྶ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏི་ཎྞ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ་པི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙ་སྶ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཏི་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པཱ་ཊི་ཧཱི་རེ ཙ་རི་ཏཾ དི་སྭཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨོ་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཾ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟ་བྦཾ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦཾ ‘སུ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟོ’’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

ཙེ་ཏི་ཡ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཉྷོ ས་ཏྟ་མོ.

༨. དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་པ་ཉྷོ

༨. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡེ ཏེ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཀ་སྶ་ཙི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཀ་སྶ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧོ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་སྶ བྷ་ནྟེ ཧོ་ཏི, ཀ་སྶ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཱུ་པ་པ་ནྣ་སྶ…པེ… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ…པེ… ཀུ་ཧ་ཀ་སྶ…པེ… མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ…པེ… པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ…པེ… ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་སྶ…པེ… ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་སྶ…པེ… ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སྶ…པེ… ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ…པེ… བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀ་སྶ…པེ… ཏེ་ར་ས་ནྣཾ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ…པེ… པ་ཎྜ་ཀ་སྶ…པེ… ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི…པེ… ཡོ་པི མ་ནུ་སྶ་ད་ཧ་ར་ཀོ ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ, ཏ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ན་མྤི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡེ ཏེ པ་ནྣ་ར་ས པུ་གྒ་ལཱ ཝི་རུ་དྡྷཱ ཡེ་ཝ, ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཐ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶ་ད་ཧ་ར་ཀ་སྶ ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི? ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ པ་ཉྷོ བྷ་ཝ་ཏི ‘ན་ནུ ནཱ་མ ད་ཧ་ར་ཀ་སྶ ན རཱ་གོ ཧོ་ཏི, ན དོ་སོ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧོ ཧོ་ཏི, ན མཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི, ན ཨ་ར་ཏི ཧོ་ཏི, ན ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཧོ་ཏི, ཨ་མི་སྶི་ཏོ ཀི་ལེ་སེ་ཧི, སོ ནཱ་མ ད་ཧ་ར་ཀོ ཡུ་ཏྟོ ཙ པ་ཏྟོ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུ’’’ནྟི.

‘‘ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ཎཱ་མི ‘ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ར་ཛྫེ་ཡྻ, དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ དུ་སྶེ་ཡྻ, མོ་ཧ་ནཱི་ཡེ མུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ, མ་ད་ནཱི་ཡེ མ་ཛྫེ་ཡྻ, དི་ཊྛིཾ ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ར་ཏི་ཉྩ ཨ་ར་ཏི་ཉྩ ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻ, བྷ་ཝེ་ཡྻ ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ, ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བ་ལཾ དུ་བྦ་ལཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤཾ ཐོ་ཀཾ མ་ནྡཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ ག་རུ་ཀཱ བྷཱ་རི་ཀཱ ཝི་པུ་ལཱ མ་ཧ་ཏཱི. ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་ན དུ་བྦ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན མ་ནྡེ་ན ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན ན ས་ཀྐོ་ཏི ག་རུ་ཀཾ བྷཱ་རི་ཀཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་ཏིཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ག་རུ་ཀོ བྷཱ་རི་ཀོ ཝི་པུ་ལོ མ་ཧ་ནྟོ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ་ན ཐཱ་མ་བ་ལ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་ས་སྶ, མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བ་ལཾ དུ་བྦ་ལཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤཾ ཐོ་ཀཾ མ་ནྡཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ ག་རུ་ཀཱ བྷཱ་རི་ཀཱ ཝི་པུ་ལཱ མ་ཧ་ཏཱི. ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ ཏེ་ན དུ་བྦ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཏྟེ་ན མ་ནྡེ་ན ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན ན ས་ཀྐོ་ཏི ག་རུ་ཀཾ བྷཱ་རི་ཀཾ ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་ཏིཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི དཱི་གྷཱ ཨཱ་ཡ་ཏཱ པུ་ཐུ་ལཱ ཝི་ཏྠ་ཏཱ ཝི་སཱ་ལཱ ཝི་ཏྠི་ཎྞཱ ཝི་པུ་ལཱ མ་ཧ་ནྟཱ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ས་ཀྐཱ པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་སྶ, མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བ་ལཾ དུ་བྦ་ལཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤཾ ཐོ་ཀཾ མ་ནྡཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ དཱི་གྷཱ ཨཱ་ཡ་ཏཱ པུ་ཐུ་ལཱ ཝི་ཏྠ་ཏཱ ཝི་སཱ་ལཱ ཝི་ཏྠི་ཎྞཱ ཝི་པུ་ལཱ མ་ཧ་ནྟཱ. ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀོ ཏེ་ན དུ་བྦ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན མ་ནྡེ་ན ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན ན ས་ཀྐོ་ཏི མ་ཧ་ཏིཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བ་ལ་དུ་བྦ་ལ་པ་རི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཐོ་ཀ་མ་ནྡ་གྒི བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན མ་ནྡེ་ན ཨ་གྒི་ནཱ ས་ཀྐཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘མ་ནྡ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒི་སྶ, ལོ་ཀ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བ་ལཾ དུ་བྦ་ལཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤཾ ཐོ་ཀཾ མ་ནྡཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ, མ་ཧ་ཏཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན པི་ཧི་ཏཾ. ཏ་སྨཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཏུ་རོ ཀི་སོ ཨ་ཎུ་པ་རི་མི་ཏ་ཀཱ་ཡོ སཱ་ལ་ཀ་ཀི་མི ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ ཏི་དྷཱ པ་བྷི་ནྣཾ ན་ཝཱ་ཡ་ཏཾ ཏི་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ད་ས་པ་རི་ཎཱ་ཧཾ ཨ་ཊྛ་ར་ཏ་ནི་ཀཾ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མུ་པ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ གི་ལི་ཏུཾ པ་རི་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་ལ་ཀ་ཀི་མི ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ཏཾ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ གི་ལི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ལ་ཀ་ཀི་མི་སྶ, མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཧ་ཏྠི་ནཱ་ག་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བ་ལཾ དུ་བྦ་ལཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤཾ ཐོ་ཀཾ མ་ནྡཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ, མ་ཧ་ཏཱི ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ. སོ ཏེ་ན དུ་བྦ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན མ་ནྡེ་ན ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ན ན ས་ཀྐོ་ཏི མ་ཧ་ཏིཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་མོ.

༩. ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཉྷོ

༩. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀིཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་བྦཱ་ནཾ, དུ་ཀྑེ་ན ཨ་མི་སྶ’’ནྟི.

‘‘ན མ་ཡཾ ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧཱ་མ ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཙྩེ་མ ‘ནི་བྦཱ་ནཾ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶ’ནྟི, ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཨུ་པ་ལ་བྷཱ་མ ‘ནི་བྦཱ་ནཾ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶ’ནྟི. ཀ་ཏ་མཾ ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཡེ ཏེ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏེ་སཾ དི་སྶ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨཱ་ཏཱ་པོ པ་རི་ཏཱ་པོ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ནི་ས་ཛྫཱ་ས་ཡ་ནཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ མི་དྡྷ་སྶ ཙ ཨུ་པ་རོ་དྷོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཾ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་པི་ཡ་ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟ་པྤ་ཛ་ཧ་ནཾ. ཡེ ཀེ་ཙི ལོ་ཀེ སུ་ཁི་ཏཱ སུ་ཁ་ས་མ་པྤི་ཏཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ར་མེ་ནྟི བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, མ་ནཱ་པི་ཀ་མ་ནཱ་པི་ཀ་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ་ན རཱུ་པེ་ན ཙ་ཀྑུཾ ར་མེ་ནྟི བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, མ་ནཱ་པི་ཀ་མ་ནཱ་པི་ཀ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ས་དྡེ་ན སོ་ཏཾ ར་མེ་ནྟི བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, མ་ནཱ་པི་ཀ་མ་ནཱ་པི་ཀ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ཏྟ་ཏ་ཙ་མཱུ་ལ་སཱ་ར་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ག་ནྡྷེ་ན གྷཱ་ནཾ ར་མེ་ནྟི བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, མ་ནཱ་པི་ཀ་མ་ནཱ་པི་ཀ་ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫ་ལེ་ཡྻ་པེ་ཡྻ་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡ་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ར་སེ་ན ཛི་ཝ྄ཧཾ ར་མེ་ནྟི བྲུ་ཧེ་ནྟི, མ་ནཱ་པི་ཀ་མ་ནཱ་པི་ཀ་ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་མུ་དུ་མ་དྡ་ཝ་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཕ་སྶེ་ན ཀཱ་ཡཾ ར་མེ་ནྟི བྲཱུ་ཧེ་ནྟི, མ་ནཱ་པི་ཀ་མ་ནཱ་པི་ཀ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀ་སུ་བྷཱ་སུ་བྷ་བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན མ་ནཾ ར་མེ་ནྟི བྲཱུ་ཧེ་ནྟི. ཏུ་མྷེ ཏཾ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་མ་ནོ་བྲཱུ་ཧ་ནཾ ཧ་ན་ཐ ཨུ་པ་ཧ་ན་ཐ, ཚི་ནྡ་ཐ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ཐ, རུ་ནྡྷ་ཐ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷ་ཐ. ཏེ་ན ཀཱ་ཡོ་པི པ་རི་ཏ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་རི་ཏ་པ་ཏི, ཀཱ་ཡེ པ་རི་ཏ་ཏྟེ ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟེ པ་རི་ཏ་ཏྟེ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ན་ནུ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ་པི [མཱ་ག་ནྡི་ཡོ་པི (སཱི. པཱི.)] པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་ར་ཧ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘བྷཱུ་ན་ཧུ [བྷཱུ་ཏ་ཧ་ཙྩོ (པཱི.), བྷཱུ་ན་ཧ་ཙྩོ (ཀ.)] ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྲཱུ་མི ‘ནི་བྦཱ་ནཾ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶ’’’ནྟི.

‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་བྦཱ་ནཾ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡཾ པ་ན ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱུ་སི ‘ནི་བྦཱ་ནཾ དུ་ཀྑ’ནྟི, ནེ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ན ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨེ་སོ, ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཨེ་ཏཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ཡེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་བྦཱ་ནཾ, ན དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ. ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱུ་ནཾ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠི རཱ་ཛཱུ་ནཾ ར་ཛྫ་སུ་ཁ’’ནྟི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ཙྩ་ནྟེ ཀུ་པི་ཏེ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ནྟ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་སེ་དྷཱ་ཡ ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀེ་ཧི བྷ་ཊེ་ཧི བ་ལ་ཏྠེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ པ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏཱ ས་མ་ཝི་ས་མེ པ་རི་དྷཱ་ཝ་ནྟི, མ་ཧཱ་ཡུ་དྡྷ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟི, ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ནཱ་མ, ར་ཛྫ་སུ་ཁ་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨེ་སོ, དུ་ཀྑེ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, རཱ་ཛཱ་ནོ ར་ཛྫཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་མི་སྶཾ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ, ཨ་ཉྙཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ན དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ. ཡེ པ་ན ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏེ ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ནི་ས་ཛྫཱ་ས་ཡ་ནཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མི་དྡྷཾ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཊི་པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ དུ་ཀྑེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ནི་ཧ་ཏ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཝི་ཡ རཱ་ཛཱ་ནོ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ. ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ན དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ, ཨ་ཉྙཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙཾ དུ་ཀྑ་ནྟི.

‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ན དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ, ཨ་ཉྙཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཉྙཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ སི་པྤ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སི་པྤ་སུ་ཁཾ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ སི་པྤ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ སི་པྤ་སུ་ཁ’’ནྟི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སི་པྤ་སུ་ཁཾ དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ [ཨི་དཾ པ་དཾ སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷ་ར་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་མུ་ཁོ་ད་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་ན་ཧཱ་པ་ན་པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ས་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཝི་ས་མ་བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སི་པྤ་སུ་ཁཾ ནཱ་མ, སི་པྤ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨེ་སོ, དུ་ཀྑེ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ སི་པྤཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ སི་པྤ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སི་པྤ་སུ་ཁཾ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་མི་སྶཾ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ སི་པྤ་སུ་ཁཾ, ཨ་ཉྙཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ན དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ. ཡེ པ་ན ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཏེ ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ནི་ས་ཛྫཱ་ས་ཡ་ནཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མི་དྡྷཾ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཊི་པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ དུ་ཀྑེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ཡ སི་པྤ་སུ་ཁཾ. ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ན དུ་ཀྑེ་ན མི་སྶཾ, ཨ་ཉྙཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཉྙཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཉྷོ ན་ཝ་མོ.

༡༠. ནི་བྦཱ་ན་རཱུ་པ་ས་ཎྛཱ་ན་པ་ཉྷོ

༡༠. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཡཾ ཝ་དེ་སི, ས་ཀྐཱ པ་ན ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ རཱུ་པཾ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ ཝ་ཡཾ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨོ་པ་མྨེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝཱ ན་ཡེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ད་སྶ་ཡི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་བྦཱ་ནཾ, ན ས་ཀྐཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ རཱུ་པཾ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ ཝ་ཡཾ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨོ་པ་མྨེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝཱ ན་ཡེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ད་སྶ་ཡི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཏ་མྤཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མི, ཡཾ ཨ་ཏྠི་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ རཱུ་པཾ ཝཱ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ ཝ་ཡཾ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨོ་པ་མྨེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝཱ ན་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མི. ཨ་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠེ་སོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ‘ཀི་ཏྟ་ཀཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ, ཀ་ཏི པ་ན ཏེ ས་ཏྟཱ, ཡེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ནྟི ཏ་སྶ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ཙི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ ‘ཀི་ཏྟ་ཀཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ, ཀ་ཏི པ་ན ཏེ ས་ཏྟཱ, ཡེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱི’ཏི, ཏ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཾ ‘ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ མཾ ཏྭཾ ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས པུ་ཙྪ་སི, ནེ་སཱ པུ་ཙྪཱ ཀེ་ན་ཙི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ཋ་པ་ནཱི་ཡོ ཨེ་སོ པ་ཉྷོ. ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟོ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀེ་ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ, ན ས་ཀྐཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་མི་ནི་ཏུཾ ས་ཏྟཱ ཝཱ ཡེ ཏ་ཏྠ ཝཱ་ས་མུ་པ་ག་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཏ་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ད་དེ་ཡྻ’’’ནྟི.