༥. ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཉྷོ
༥. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, མ་ཧ་ནྟཾ ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ས་ནཾ སཱ་རཾ ཝ་རཾ སེ་ཊྛཾ པ་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་པ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝི་མ་ལཾ པ་ཎྜ་རཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ན ཡུ་ཏྟཾ གི་ཧིཾ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ པ་བྦ་ཛེ་ཏུཾ, གི་ཧཱི ཡེ་ཝ [གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟཱི ཧོ་ཏི ཏ་དཱ སོ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨི་མེ དུ་ཛྫ་ནཱ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནེ ཝི་སུ་དྡྷེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ཙྩཱ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ནྟེ་ཏི ‘ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཝ་ཏ བྷོ ཨེ་ཏཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ས་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡཾ ཨི་མེ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི, ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ལཱ༹་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ས་མྤུ་ཎྞ་སུ་ཙི་ཝི་མ་ལ་སཱི་ཏ་ལ་ས་ལི་ལོ, ཨ་ཐ ཡོ ཀོ་ཙི ཀི་ལི་ཊྛོ མ་ལ་ཀ་དྡ་མ་ག་ཏོ ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཏ་མཾ ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ལི་ཊྛཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཏ་ལཱ༹་ཀོ ས་ཡཾ ན་ཧཱ་པེ་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་ར་ས་ལི་ལ་ས་མྤུ་ཎྞཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ར་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ མཱ་པེ་སི ‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ བུ་དྷཱ, ཏེ ཨི་དྷ ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཝཱ་ཧ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཏཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ར་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ཀི་ལེ་སོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཏཾ ཡེ་ཝ ཛ་ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ཡཾ བོ་དྷེ་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶཱ’ཏི?
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པ་ར་མ་བྱཱ་དྷི་ཏོ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་མོ་གྷ་དྷུ་ཝ་སི་དྡྷ་ཀ་མྨཾ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྱཱ་དྷི་ཀོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ཨཱ་ཏུ་རཾ ཝཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཏུ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་མོ་གྷ་དྷུ་ཝ་སི་དྡྷ་ཀ་མྨཾ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྱཱ་དྷི་ཀོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ནྟཾ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ཡཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ བྷི་ས་ཀྐ་སྶཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ས་ན་ས་མུ་གྒེ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཀ་ལ་ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ པ་ཀྑི་པི, ‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་པཱི་ལི༹་ཏཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ བུ་དྷཱ, ཏེ ཨི་མཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷིཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཡཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ ཨ་པི་ཝི་ཏྭཱ ས་ཀི་ལེ་སོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཡེ་ཝ ཛ་ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ཡཾ བོ་དྷེ་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶཱ’ཏི?
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཚཱ་ཏོ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ་བྷ་ཏྟ་པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཚཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ཚཱ་ཏཾ ཝཱ པུ་ཉྙ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཚཱ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ ཁུ་དཱ་པཱི་ལི༹་ཏོ པུ་ཉྙ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཚཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་ཡཾ མུ་ཁཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ བྷོ་ཛ་ན་སྶཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ས་ན་ས་མུ་གྒེ པ་ར་མ་པ་ཝ་རཾ ས་ནྟཾ སི་ཝཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་ར་མ་མ་དྷུ་རཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་བྷོ་ཛ་ནཾ ཋ་པེ་སི ‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་ས་ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་རེ་ཏ་མཱ་ན་སཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ བུ་དྷཱ, ཏེ ཨི་མཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦཾ ཏ་ཎྷ་མ་པ་ནེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་སི་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྙེ་ཝ ཛ་ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ཡཾ བོ་དྷེ་སྶ་སི, ཀོ དོ་སོ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶཱ’ཏི.
‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ན ནཱ་མཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ, ན་ཏྠི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘མཱ མེ, བྷོ་ནྟོ, ཀེ་ཙི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ཨི་མཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨོ་ཏ་ར་ཐ, པ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ར་ཛོ་ཛ་ལླཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝི་མ་ལ་མ་ཊྛཱ ཨི་མཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨོ་ཏ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ པ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ར་ཛོ་ཛ་ལླཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝི་མ་ལ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ཏེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ ཏེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྷཱ་ཝ་ཨི་སི་བྷ་ཏྟི་ཀོ སུ་ཏ་མ་ནྟ་པ་ད་དྷ་རོ ཨ་ཏ་ཀྐི་ཀོ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ ཨ་མོ་གྷ་དྷུ་ཝ་སི་དྡྷ་ཀ་མྨོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་བྦ་རོ་གཱུ་པ་ས་མ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘མཱ ཁོ, བྷོ་ནྟོ, ཀེ་ཙི ས་བྱཱ་དྷི་ཀཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་བྱཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་རོ་གཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ ཨ་བྱཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཨ་རོ་གཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཨུ་ད་གྒཱ་ནཾ ཏེ་ན བྷི་ས་ཀྐེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ ཏཾ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ ཏེ་ན བྷི་ས་ཀྐེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ?
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘མཱ མེ, བྷོ་ནྟོ, ཀེ་ཙི ཚཱ་ཏཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐ, སུ་བྷུ་ཏྟཱ ཏི་ཏྟཱ སུ་ཧི་ཏཱ དྷཱ་ཏཱ པཱི་ཎི་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི་ནཾ ཏི་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷཱ་ཏཱ་ནཾ པཱི་ཎི་ཏཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ ཏཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ ཏཱ་ཡ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ?
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ཏུ་ལི་ཡེ གུ་ཎེ ད་སྶེ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བྷཱུ་མི་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, བ་ཧུ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱུ་མི་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་དྷ་ནོ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ ནི་བྦི་སེ་སོ བུ་དྡྷི་པ་རི་ཧཱི་ནོ མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ པ་རི་པ་ཏ་ཏི པ་རི་དྷཾ་ས་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི ཡ་ས་ཏོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ནི་བྦི་སེ་སཱ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ བུ་དྡྷི་པ་རི་ཧཱི་ནཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཏཾ པ་བྦ་ཛྫཾ པ་ཝ་རུ་ཏྟ་མཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་དྷཾ་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་མི་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་རི པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟེ ཝི་ཀི་ར་ཏི ཝི་དྷ་མ་ཏི ཝི་དྷཾ་སེ་ཏི, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱུ་པ་ལི་མྤ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་ཏྟཱ པ་དུ་མ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ས་ཋཱ ཀཱུ་ཊཱ ཝ་ངྐཱ ཀུ་ཊི་ལཱ ཝི་ས་མ་དི་ཊྛི་ནོ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་ནི་ཀྐ་ཎྚ་ཀ་པ་ཎྜ་ར་ཝ་ར་པྤ་ཝ་ར་སཱ་ས་ན་ཏོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཝི་དྷཾ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ལི་མྤི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ན མ་ཏེ་ན ཀུ་ཎ་པེ་ན སཾ་ཝ་ས་ཏི, ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཱི་རཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི ཐ་ལཾ ཝཱ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ན་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ ཨོ་ས་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཀུ་སཱི་ཏཱ ཀི་ལི་ཊྛཱ དུ་ཛྫ་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝི་མ་ལ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་སཾ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ. ཨེ་ཝཾ པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཚེ་ཀཱ ཨ་སི་ཀྑི་ཏཱ ཨ་སི་པྤི་ནོ མ་ཏི་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཨི་སྶཱ་སཱ [ཨི་སྶ་ཏྠཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཝཱ་ལ་གྒ་ཝེ་དྷཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཝི་ག་ལ༹་ནྟི པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏྟཱ ཝཱ་ལ་གྒ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི དུ་པྤ་ཉྙཱ ཛ་ལཱ༹ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གཱ མཱུ་ལ༹ྷཱ ད་ནྡྷ་ག་ཏི་ཀཱ ཛ་ནཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཏཾ པ་ར་མ་ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ ཝི་ག་ལི༹་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་ར་མ་ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏཱ་ཡ ས་ཙྩཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་མུ་པ་ག་ཏོ པ་ར་སེ་ནཱ་ཡ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ཧི ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ས་ཏྟི་ཧ་ཏྠཾ ཛ་ན་མུ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐ་ཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི པ་ལཱ་ཡ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཡུ་དྡྷ་མུ་ཁ་ར་ཀྑ་ཎ་བྷ་ཡཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཀྑ་ནྟཱི ཙ་པ་ལཱ ཙ་ལི་ཏཱ ཨི་ཏྟ་རཱ བཱ་ལ་ཛ་ནཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་རི་ར་ཀྑི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ. ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཐ་ལ་ཛུ་ཏྟ་མེ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་སྶི་ཀཱ་གུ་མྦེ ཀི་མི་ཝི་དྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྐུ་རཱ་ནི ས་ངྐུ་ཊི་ཏཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ ཡེ་ཝ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི, ན ཙ ཏེ་སུ པ་རི་པ་ཏི་ཏེ་སུ ཝ་སྶི་ཀཱ་གུ་མྦོ ཧཱི་ལི༹་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི, ཏཱ་ནི ས་མྨཱ ག་ནྡྷེ་ན དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཀི་མི་ཝི་དྡྷཱ་ནི ཝ་སྶི་ཀཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་ཧི་ཏཱ ནི་བྦ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་སཱི་ལཱ ཨ་བྷ་བྦཱ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ར་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ནྟི.
‘‘སཱ་ལཱི་ན་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་རཱ་ཏ་ངྐཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཀ་རུ་མྦྷ་ཀཾ ནཱ་མ སཱ་ལི་ཛཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཡེ་ཝ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ན ཙ ཏ་སྶཱ ཝི་ན་ཊྛ་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སཱ་ལཱི ཧཱི་ལི༹་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ སཱ་ལཱི, ཏེ རཱ་ཛཱུ་པ་བྷོ་གཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སཱ་ལཱི་ན་མ་ནྟ་རེ ཀ་རུ་མྦྷ་ཀཱ ཝི་ཡ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ན པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ [ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ (སཱི. ཀ.)] ཨ་ནྟ་རཱ ཡེ་ཝ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀཱ་མ་ད་ད་སྶཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ [ཨེ་ཀ་དེ་སེ (ཀ.)] ཀ་ཀྐ་སཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ཏ་ཏྠ ཀ་ཀྐ་སུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ, ཏཾ ཛ་ན་སྶ ཧཱ་ས་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀ་ཀྐ་སཱ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧཱ་ས་ཛ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ག་ནྡྷཾ. ན ཏེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ སུ་ག་ནྡྷཾ, ཏཾ ས་མ་ནྟཱ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་ནྟ་རེ པཱུ་ཏི་ཀ་དེ་ས་མི་ཝ ཚ་ཌྜ་ནཱི་ཡཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ར་ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་ནུ་ལི་མྤ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན ས་དི་སེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ར་ཝ་ཛྫ་མ་ནུ་པཱ་པི་ཏཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་དཱི་པི་ཏཾ, ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཡེ་ཝ པ་རི་དཱི་པེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.