༡. བུ་དྡྷ་ཝ་གྒོ
༡. དྭི་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྷོ
༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. དེ་སེ་ནྟཱ ཙ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ དེ་སེ་ནྟི, ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཐེ་ནྟི, སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟཱ ཙ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ ཨ་པྤ་མཱ་ད་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་ས་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ དེ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཱ ཀ་ཐཱ ཨེ་ཀཱ སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི? ཨེ་ཀེ་ན་པི ཏཱ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, དྭི་ནྣཾ པ་བྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨོ་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཙ དྭེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ སུ་ཁཾ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྠ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཧི, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ནི་སྶཾ་ས་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ལེ་ཡྻ ཀ་མྤེ་ཡྻ ན་མེ་ཡྻ ཨོ་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱི [ཨེ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་ནྟཱ་ར་ཎཱི (སཱི. པཱི.)] བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་རི་སེ ཨ་བྷི་རཱུ་ལ༹ྷེ སཱ ནཱ་ཝཱ ས་མུ་པཱ་དི་ཀཱ [ས་མུ་ད་ཀཱ (ཀ.)] བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཏཱ་དི་སོ ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཡེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ཀི་ས་ཐཱུ་ལེ་ན ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ན, སོ ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རཱུ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཝཱ དྭི་ནྣ་མྤི དྷཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཙ་ལེ་ཡྻ ཀ་མྤེ་ཡྻ ན་མེ་ཡྻ ཨོ་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨོ་སཱི་དེ་ཡྻ ཨུ་ད་ཀེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ལེ་ཡྻ ཀ་མྤེ་ཡྻ ན་མེ་ཡྻ ཨོ་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཚཱ་དེ་ནྟཾ ཡཱ་ཝ ཀ་ཎྛ་མ་བྷི་པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ, སོ དྷཱ་ཏོ པཱི་ཎི་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ ནི་ར་ནྟ་རོ ཏ་ནྡི་ཀ་ཏོ ཨ་ནོ་ན་མི་ཏ་ད་ཎྜ་ཛཱ་ཏོ པུ་ན་དེ་ཝ ཏ་ཏྟ་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ སུ་ཁི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ས་ཀིཾ བྷུ་ཏྟོ་ཝ མ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི [བྷུ་ཏྟོ ཝ་མེ་ཡྻཱ་ཏི (ཀ.)]. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ལེ་ཡྻ ཀ་མྤེ་ཡྻ ན་མེ་ཡྻ ཨོ་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཙ་ལ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་ཀ་ཊཱ ར་ཏ་ན་པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ས་མཱ, ཨེ་ཀ་སྨཱ ས་ཀ་ཊ་ཏོ ར་ཏ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ཀ་ཊེ ཨཱ་ཀི་རེ་ཡྻུཾ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀ་ཊཾ དྭི་ནྣ་མྤི ས་ཀ་ཊཱ་ནཾ ར་ཏ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ནཱ་བྷི་པི ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ཡྻ, ཨ་རཱ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་མི་པི ཏ་སྶ ཨོ་པ་ཏེ་ཡྻ, ཨ་ཀྑོ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་ར་ཏ་ན་བྷཱ་རེ་ན ས་ཀ་ཊཾ བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཙ་ལ་ཏི.
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བུ་དྡྷ་བ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཡ ཨོ་སཱ་རི་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་མྤི ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭི་ནྣཾ བ་ལ་ཝཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩོ’ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ‘ཨ་གྒོ བུ་དྡྷོ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘ཛེ་ཊྛོ བུ་དྡྷོ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘སེ་ཊྛོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཝི་སི་ཊྛོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཨུ་ཏྟ་མོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘པ་ཝ་རོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཨ་ས་མོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཨ་ས་མ་ས་མོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཨ་པྤ་ཊི་མོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ བུ་དྡྷོ’ཏི, ‘ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷོ’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་ད་མྤི ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
‘‘ཨ་པི ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཀ་ཏི ཨེ་སཱ་ཡཾ, ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ? མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ. ཨ་ཉྙ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ ལོ་ཀེ མ་ཧ་ནྟཾ, ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ནྟཱི, སཱ ཨེ་ཀཱ ཡེ་ཝ. སཱ་ག་རོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ. སི་ནེ་རུ གི་རི་རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ. ཨཱ་ཀཱ་སོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ. ས་ཀྐོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ. མཱ་རོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཡ་ཏྠ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨེ་ཀོ ཡེ་ཝ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སུ་ཀ་ཐི་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨ་ནི་པུ་ཎོ་པེ་ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཀིཾ པ་ན མཱ་དི་སོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
དྭི་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. གོ་ཏ་མི་ཝ་ཏྠ་དཱ་ན་པ་ཉྷོ
༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ དཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་ཏོ ན བྷཱ་རི་ཀོ ན ག་རུ་ཀོ ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཀཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ས་ཡཾ པི་ཉྫི་ཏཾ [པི་ཙྪི་ཏཾ (སཱི. པཱི.)] ས་ཡཾ ལུ་ཉྩི་ཏཾ ས་ཡཾ པོ་ཐི་ཏཾ ས་ཡཾ ཀ་ནྟི་ཏཾ ས་ཡཾ ཝཱ་ཡི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ, ‘མ་ཡི དི་ནྣེ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ས་ཡཾ པི་ཉྫི་ཏཾ ས་ཡཾ ལུ་ཉྩི་ཏཾ ས་ཡཾ པོ་ཐི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ས་ངྒྷེ དཱ་པེ་ཡྻ, ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་ཏྠ་ཡ་ཏི [ན པ་ཏྠཱི་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.)] ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སཱི’’ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ དཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི. ཏཾ པ་ན ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་མཱ་ན་ན་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ ན ཨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ, ཨ་པི ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཡེ་ཝ གུ་ཎེ པ་རི་ཀི་ཏྟ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཏཱ དྷ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་བྷ་ཊ་བ་ལ་དོ་ཝཱ་རི་ཀ་ཨ་ནཱི་ཀ་ཊྛ་པཱ་རི་ས་ཛྫ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཡེ་ཝ གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟེ་ཏི [པ་རི་ཀི་ཏྟེ་ཏི (ཀ.)] ‘ཨི་དྷ ཋ་པི་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཡེ་ཝ གུ་ཎེ པ་ཀི་ཏྟ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི.
‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪཱ་དེ་ནྟི པ་རི་མ་དྡ་ནྟི ན་ཧཱ་པེ་ནྟི ས་མྦཱ་ཧེ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ན་ཧཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ‘པུ་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ བྷ་ནྟེ པུ་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ, ཏ་སྨཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ན་ཧཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཏཾ རཱ་ཛཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷ་ཊ་སྶ ཝཱ བ་ལ་སྶ ཝཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ ད་དེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ར་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་བྷ་ཏྟི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, སོ པུ་རི་སོ རཱ་ཛཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི, ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟོ རཱ་ཛཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི. ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་པེ་སི.
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ‘ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡོ ས་ངྒྷོ, མ་མ ས་ནྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་པེ་སི, ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡེ་ཝ པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡེ ལོ་ཀེ པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཱ་ར་ཧཱ, ཏེ་ས་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་ར་ལ་ཉྪ་ཀེ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཨ་པྤི་ཙྪ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ‘ཨ་སུ ཡེ་ཝ མེ པུ་རི་མོ བྷི་ཀྑུ པུ་ཛྫ་ཏ་རོ ཙ པཱ་སཾ་ས་ཏ་རོ ཙཱ’ཏི. ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ཝེ་སུ ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རོ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རོ ཨ་དྷི་ཀོ ཝི་སི་ཊྛོ.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་རེ མཱ་ཎ་ཝ་གཱ་མི་ཀེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་མ་ཛ྄ཛྷེ –
‘‘‘ཝི་པུ་ལོ རཱ་ཛ་ག་ཧཱི་ཡཱ་ནཾ [རཱ་ཛ་ག་ཧི་ཀཱ་ནཾ (ཀ.) སཾ. ནི. ༡.༡༡༡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], གི་རི སེ་ཊྛོ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི;
སེ་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ཏཾ སེ་ཊྛོ, ཨཱ་དི་ཙྩོ ཨ་གྷ་གཱ་མི་ནཾ.
‘‘‘ས་མུ་དྡོ ཨུ་ད་དྷི་ནཾ སེ་ཊྛོ, ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཙ་ནྡི་མཱ;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, བུ་དྡྷོ ཨ་གྒོ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཏཱ ཁོ པ་ནེ་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཎ་ཝ་གཱ་མི་ཀེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ ན དུ་གྒཱི་ཏཱ, སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ན དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ན་ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ བྷ་ཎི་ཏཾ –
‘‘‘ཨེ་ཀོ མ་ནོ་པ་སཱ་དོ; ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མ་ཉྫ་ལི་པ་ཎཱ་མོ ཝཱ;
ཨུ་སྶ་ཧ་ཏེ ཏཱ་ར་ཡི་ཏུཾ, མཱ་ར་བ་ལ་ནི་སཱུ་ད་ནེ བུ་དྡྷེ’ཏི.
‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན ‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
གོ་ཏ་མི་ཝ་ཏྠ་དཱ་ན་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. གི་ཧི་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཉྷོ
[༣] ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘གི་ཧི་ནོ ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཝ་ཎྞེ་མི, གི་ཧཱི ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནོ ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི པུ་ཏྟ་དཱ་ར་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ནྟོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལ [མ་ཎི་ཀ་ན་ཀ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཙི་ཏྟ་མོ་ལི༹་བ་དྡྷོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི བྷ་ཎྜུ་ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནོ པ་ར་པི་ཎྜ་མ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ ཙ་ཏཱུ་སུ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་མྨཱ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི དི་ཡ་ཌྜྷེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏེ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟོ ཏེ་ར་ས་སུ དྷུ་ཏ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཝ་ཏྟ་ནྟོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ. ཏ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, ཀོ ཝི་སེ་སོ གི་ཧི་ནོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ? ཨ་ཕ་ལཾ ཧོ་ཏི ཏ་པོ་ཀ་མྨཾ, ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ པ་བྦ་ཛྫཱ. ཝ་ཉྫྷཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་གོ་པ་ནཱ, མོ་གྷཾ དྷུ་ཏ་གུ་ཎ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་ཙི་ཎྞེ་ན, ན་ནུ ནཱ་མ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘གི་ཧི་ནོ ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཝ་ཎྞེ་མི, གི་ཧཱི ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཝ སེ་ཊྛོ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷཱི’ཏི ན ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ སཱ་མ་ཉྙཱ, ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ, པ་གེ་ཝ གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ས་ནོ. གི་ཧཱི་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི ཉཱ་ཡཾ དྷ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ.
‘‘ཨ་པི ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་སྶ ཨི་སྶ་རོ ཨ་དྷི་པ་ཏི; པ་བྦ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བ་ཧུ་གུ་ཎཱ ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་གུ་ཎཱ, ན ས་ཀྐཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ གུ་ཎཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་མ་ད་ད་སྶ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ ན ས་ཀྐཱ དྷ་ནེ་ན ཨ་གྒྷོ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ མཱུ་ལ’ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛྫཱ བ་ཧུ་གུ་ཎཱ ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་གུ་ཎཱ, ན ས་ཀྐཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ གུ་ཎཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨཱུ་མི་ཡོ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨཱུ་མི་ཡོ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛྫཱ བ་ཧུ་གུ་ཎཱ ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་གུ་ཎཱ, ན ས་ཀྐཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ གུ་ཎཾ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ.
‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནོ ཙི་ར་ར་ཏྟཱ་ཡ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? པ་བྦ་ཛི་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པྤི་ཙྪོ ཧོ་ཏི ས་ནྟུ་ཊྛོ པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ནི་རཱ་ལ་ཡོ ཨ་ནི་ཀེ་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལོ ས་ལླེ་ཁི་ཏཱ་ཙཱ་རོ དྷུ་ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནོ ཙི་ར་ར་ཏྟཱ་ཡ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་གྒ་ཎྛི་ས་མ་སུ་དྷོ་ཏ་ཨུ་ཛུ་ཝི་མ་ལ་ནཱ་རཱ་ཙོ སུ་ས་ཛྫི་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནོ ཙི་ར་ར་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
གི་ཧི་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. པ་ཊི་པ་དཱ་དོ་ས་པ་ཉྷོ
༤. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི, ནེ་ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ར་མྦྷོ ཨ་ཧོ་སི ནི་ཀྐ་མོ ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷཾ མ་ཙྩུ་སེ་ནཾ ཝི་དྷ་མ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ པ་ར་ཀྐ་མེ ཀི་ཉྩི ཨ་སྶཱ་དཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་ཝོ་ཙ ‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ, སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ བོ་དྷཱ་ཡཱ’ཏི, ཏ་ཏོ ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན མ་གེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ, པུ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི.
‘‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྑ་མ་ཐ, ཡུ་ཉྫ་ཐ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
དྷུ་ནཱ་ཐ མ་ཙྩུ་ནོ སེ་ནཾ, ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ་ཝ ཀུ་ཉྫ་རོ’ཏི [སཾ. ནི. ༡.༡༨༥].
‘‘ཀེ་ན ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་བྦི་ནྣོ ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པོ, ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཏ་དཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི སཱ ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ, ཏཾ ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ. ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཏི་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་རུ་ནྡྷི. ཏ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་རོ་དྷེ་ན ཙི་ཏྟ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཏེ་ན དུ་བྦ་ལྱེ་ན ནཱ་ས་ཀྑི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, སོ མ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ སེ་ཝ་ནྟོ ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཡེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཊི་པ་དཱ ས་བྦེ་སཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷོ, ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཱ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ ས་བྦེ་སཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ, ནེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དོ་སོ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ, ན ནི་ཀྐ་མ་སྶ, ན ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷ་སྶ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན པཱ་པུ་ཎི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་རོ་དྷ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ, ས་དཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཡེ་ཝེ་སཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཝེ་གེ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏེ་ན སོ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཝཱ ཨ་ས་ཉྩ་རོ པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལེ. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ དོ་སོ ཨ་ཏྠི, ཡེ་ན སོ པུ་རི་སོ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ; ས་དཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶཱ དོ་སོ? ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ, ཡེ་ན སོ པུ་རི་སོ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་སོ དོ་སོ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ, ན ནི་ཀྐ་མ་སྶ, ན ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷ་སྶ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན པཱ་པུ་ཎི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་རོ་དྷ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ ས་དཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཡེ་ཝེ་སཱ པ་ཊི་པ་དཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཀི་ལི་ཊྛཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻ, ན སོ ཏཾ དྷོ་ཝཱ་པེ་ཡྻ, ནེ་སོ དོ་སོ ཨུ་ད་ཀ་སྶ, ས་དཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ. པུ་རི་ས་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནེ་སོ དོ་སོ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ, ན ནི་ཀྐ་མ་སྶ, ན ཀི་ལེ་ས་ཡུ་དྡྷ་སྶ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ན པཱ་པུ་ཎི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་རོ་དྷ་སྶེ་ཝེ་སོ དོ་སོ, ས་དཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཡེ་ཝེ་སཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ སཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
པ་ཊི་པ་དཱ་དོ་ས་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཉྷོ
༥. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, མ་ཧ་ནྟཾ ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ས་ནཾ སཱ་རཾ ཝ་རཾ སེ་ཊྛཾ པ་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་པ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝི་མ་ལཾ པ་ཎྜ་རཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ན ཡུ་ཏྟཾ གི་ཧིཾ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ པ་བྦ་ཛེ་ཏུཾ, གི་ཧཱི ཡེ་ཝ [གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ (སཱི. པཱི.)] ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟཱི ཧོ་ཏི ཏ་དཱ སོ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨི་མེ དུ་ཛྫ་ནཱ ཏཱ་ཝ ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནེ ཝི་སུ་དྡྷེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ཙྩཱ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ནྟེ་ཏི ‘ཏུ་ཙྪ་ཀཾ ཝ་ཏ བྷོ ཨེ་ཏཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ས་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡཾ ཨི་མེ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི, ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ལཱ༹་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ས་མྤུ་ཎྞ་སུ་ཙི་ཝི་མ་ལ་སཱི་ཏ་ལ་ས་ལི་ལོ, ཨ་ཐ ཡོ ཀོ་ཙི ཀི་ལི་ཊྛོ མ་ལ་ཀ་དྡ་མ་ག་ཏོ ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཏ་མཾ ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ལི་ཊྛཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཏ་ལཱ༹་ཀོ ས་ཡཾ ན་ཧཱ་པེ་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་ར་ས་ལི་ལ་ས་མྤུ་ཎྞཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ར་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ མཱ་པེ་སི ‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ བུ་དྷཱ, ཏེ ཨི་དྷ ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཝཱ་ཧ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཏཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ར་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ཀི་ལེ་སོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཏཾ ཡེ་ཝ ཛ་ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ཡཾ བོ་དྷེ་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶཱ’ཏི?
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ པ་ར་མ་བྱཱ་དྷི་ཏོ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་མོ་གྷ་དྷུ་ཝ་སི་དྡྷ་ཀ་མྨཾ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྱཱ་དྷི་ཀོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ཨཱ་ཏུ་རཾ ཝཱ བྷི་ས་ཀྐཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཏུ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་མོ་གྷ་དྷུ་ཝ་སི་དྡྷ་ཀ་མྨཾ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྱཱ་དྷི་ཀོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ནྟཾ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ཡཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ བྷི་ས་ཀྐ་སྶཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ས་ན་ས་མུ་གྒེ ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཀ་ལ་ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ པ་ཀྑི་པི, ‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་པཱི་ལི༹་ཏཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ བུ་དྷཱ, ཏེ ཨི་མཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷིཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཡཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ ཨ་པི་ཝི་ཏྭཱ ས་ཀི་ལེ་སོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཡེ་ཝ ཛ་ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ཡཾ བོ་དྷེ་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶཱ’ཏི?
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཚཱ་ཏོ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ་བྷ་ཏྟ་པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཚཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ཚཱ་ཏཾ ཝཱ པུ་ཉྙ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཚཱ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ནོ ག་ར་ཧེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡཾ ཁུ་དཱ་པཱི་ལི༹་ཏོ པུ་ཉྙ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཚཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་ཡཾ མུ་ཁཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ཏི, ཀོ དོ་སོ བྷོ་ཛ་ན་སྶཱ’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ས་ན་ས་མུ་གྒེ པ་ར་མ་པ་ཝ་རཾ ས་ནྟཾ སི་ཝཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་ར་མ་མ་དྷུ་རཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་བྷོ་ཛ་ནཾ ཋ་པེ་སི ‘ཡེ ཀེ་ཙི ཀི་ལེ་ས་ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་རེ་ཏ་མཱ་ན་སཱ ས་ཙེ་ཏ་ནཱ བུ་དྷཱ, ཏེ ཨི་མཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦཾ ཏ་ཎྷ་མ་པ་ནེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ཀོ་ཙི ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་སི་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྙེ་ཝ ཛ་ནོ ག་ར་ཧི་སྶ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟོ, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ཡཾ བོ་དྷེ་སྶ་སི, ཀོ དོ་སོ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶཱ’ཏི.
‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ན ནཱ་མཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ, ན་ཏྠི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘མཱ མེ, བྷོ་ནྟོ, ཀེ་ཙི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ ཨི་མཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨོ་ཏ་ར་ཐ, པ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ར་ཛོ་ཛ་ལླཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཝི་མ་ལ་མ་ཊྛཱ ཨི་མཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨོ་ཏ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ པ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ར་ཛོ་ཛ་ལླཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝི་མ་ལ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ཏེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ ཏེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྷཱ་ཝ་ཨི་སི་བྷ་ཏྟི་ཀོ སུ་ཏ་མ་ནྟ་པ་ད་དྷ་རོ ཨ་ཏ་ཀྐི་ཀོ རོ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ ཨ་མོ་གྷ་དྷུ་ཝ་སི་དྡྷ་ཀ་མྨོ བྷི་ས་ཀྐོ ས་ལླ་ཀ་ཏྟོ ས་བྦ་རོ་གཱུ་པ་ས་མ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘མཱ ཁོ, བྷོ་ནྟོ, ཀེ་ཙི ས་བྱཱ་དྷི་ཀཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་བྱཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་རོ་གཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐཱ’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ ཨ་བྱཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཨ་རོ་གཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཨུ་ད་གྒཱ་ནཾ ཏེ་ན བྷི་ས་ཀྐེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ ཏཾ བྷི་ས་ཀྐཾ ས་ལླ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ ཏེ་ན བྷི་ས་ཀྐེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ?
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཡྻ ‘མཱ མེ, བྷོ་ནྟོ, ཀེ་ཙི ཚཱ་ཏཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐ, སུ་བྷུ་ཏྟཱ ཏི་ཏྟཱ སུ་ཧི་ཏཱ དྷཱ་ཏཱ པཱི་ཎི་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་པི ནུ ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི་ནཾ ཏི་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷཱ་ཏཱ་ནཾ པཱི་ཎི་ཏཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ ཏཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ ཏཱ་ཡ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ གི་ཧིཾ ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕ་ལེ ཝི་ནཱི་ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ?
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ཏུ་ལི་ཡེ གུ་ཎེ ད་སྶེ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བྷཱུ་མི་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི, བ་ཧུ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱུ་མི་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་དྷ་ནོ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩོ ནི་བྦི་སེ་སོ བུ་དྡྷི་པ་རི་ཧཱི་ནོ མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ པ་རི་པ་ཏ་ཏི པ་རི་དྷཾ་ས་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི ཡ་ས་ཏོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ནི་བྦི་སེ་སཱ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ བུ་དྡྷི་པ་རི་ཧཱི་ནཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཏཾ པ་བྦ་ཛྫཾ པ་ཝ་རུ་ཏྟ་མཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་དྷཾ་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་མི་མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་རི པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟེ ཝི་ཀི་ར་ཏི ཝི་དྷ་མ་ཏི ཝི་དྷཾ་སེ་ཏི, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱུ་པ་ལི་མྤ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་ཏྟཱ པ་དུ་མ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ས་ཋཱ ཀཱུ་ཊཱ ཝ་ངྐཱ ཀུ་ཊི་ལཱ ཝི་ས་མ་དི་ཊྛི་ནོ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་ནི་ཀྐ་ཎྚ་ཀ་པ་ཎྜ་ར་ཝ་ར་པྤ་ཝ་ར་སཱ་ས་ན་ཏོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཝི་དྷཾ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ལི་མྤི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་མ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ན མ་ཏེ་ན ཀུ་ཎ་པེ་ན སཾ་ཝ་ས་ཏི, ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཏཾ ཀུ་ཎ་པཾ, ཏཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཏཱི་རཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི ཐ་ལཾ ཝཱ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ན་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ ཨོ་ས་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཀུ་སཱི་ཏཱ ཀི་ལི་ཊྛཱ དུ་ཛྫ་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝི་མ་ལ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་སཾ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ. ཨེ་ཝཾ པཱ་པེ་ཧི ཨ་སཾ་ཝཱ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཚེ་ཀཱ ཨ་སི་ཀྑི་ཏཱ ཨ་སི་པྤི་ནོ མ་ཏི་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཨི་སྶཱ་སཱ [ཨི་སྶ་ཏྠཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཝཱ་ལ་གྒ་ཝེ་དྷཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཝི་ག་ལ༹་ནྟི པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏྟཱ ཝཱ་ལ་གྒ་སྶ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི དུ་པྤ་ཉྙཱ ཛ་ལཱ༹ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གཱ མཱུ་ལ༹ྷཱ ད་ནྡྷ་ག་ཏི་ཀཱ ཛ་ནཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཏཾ པ་ར་མ་ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཱ ཝི་ག་ལི༹་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? པ་ར་མ་ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏཱ་ཡ ས་ཙྩཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི? ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་མུ་པ་ག་ཏོ པ་ར་སེ་ནཱ་ཡ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ཧི ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ས་ཏྟི་ཧ་ཏྠཾ ཛ་ན་མུ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐ་ཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི པ་ལཱ་ཡ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཡུ་དྡྷ་མུ་ཁ་ར་ཀྑ་ཎ་བྷ་ཡཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི པཱ་པ་ཀཱ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཀྑ་ནྟཱི ཙ་པ་ལཱ ཙ་ལི་ཏཱ ཨི་ཏྟ་རཱ བཱ་ལ་ཛ་ནཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་རི་ར་ཀྑི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ. ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟི.
‘‘ཐ་ལ་ཛུ་ཏྟ་མེ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་སྶི་ཀཱ་གུ་མྦེ ཀི་མི་ཝི་དྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཨ་ངྐུ་རཱ་ནི ས་ངྐུ་ཊི་ཏཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ ཡེ་ཝ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི, ན ཙ ཏེ་སུ པ་རི་པ་ཏི་ཏེ་སུ ཝ་སྶི་ཀཱ་གུ་མྦོ ཧཱི་ལི༹་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི, ཏཱ་ནི ས་མྨཱ ག་ནྡྷེ་ན དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ཀི་མི་ཝི་དྡྷཱ་ནི ཝ་སྶི་ཀཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་ཧི་ཏཱ ནི་བྦ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་སཱི་ལཱ ཨ་བྷ་བྦཱ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ར་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ནྟི.
‘‘སཱ་ལཱི་ན་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་རཱ་ཏ་ངྐཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཀ་རུ་མྦྷ་ཀཾ ནཱ་མ སཱ་ལི་ཛཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཡེ་ཝ ཝི་ན་སྶ་ཏི, ན ཙ ཏ་སྶཱ ཝི་ན་ཊྛ་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སཱ་ལཱི ཧཱི་ལི༹་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ སཱ་ལཱི, ཏེ རཱ་ཛཱུ་པ་བྷོ་གཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སཱ་ལཱི་ན་མ་ནྟ་རེ ཀ་རུ་མྦྷ་ཀཱ ཝི་ཡ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ན པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ [ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝེ་པུ་ལླ་ཏཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ (སཱི. ཀ.)] ཨ་ནྟ་རཱ ཡེ་ཝ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཀཱ་མ་ད་ད་སྶཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ [ཨེ་ཀ་དེ་སེ (ཀ.)] ཀ་ཀྐ་སཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཙ ཏ་ཏྠ ཀ་ཀྐ་སུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ, ཏཾ ཛ་ན་སྶ ཧཱ་ས་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀ་ཀྐ་སཱ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧཱ་ས་ཛ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
‘‘ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ག་ནྡྷཾ. ན ཏེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ སུ་ག་ནྡྷཾ, ཏཾ ས་མ་ནྟཱ ཝི་དྷཱུ་པེ་ཏི ཨ་བྷི་བྱཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་ནྟ་རེ པཱུ་ཏི་ཀ་དེ་ས་མི་ཝ ཚ་ཌྜ་ནཱི་ཡཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ, ན ཙ ཏེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ ཧཱི་ལི༹་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ར་ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་ནུ་ལི་མྤ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན ས་དི་སེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ར་ཝ་ཛྫ་མ་ནུ་པཱ་པི་ཏཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་དཱི་པི་ཏཾ, ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི ཏེ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་སྶ སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཡེ་ཝ པ་རི་དཱི་པེ་ནྟཱི’’ཏི.
ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.
༦. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝེ་དི་ཡ་ན་པ་ཉྷོ
༦. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཨ་ར་ཧཱ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ’ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ནི་སྶ་རོ ཨ་སྶཱ་མཱི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཡཾ སོ ས་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ནི་སྶ་རོ ཧོ་ཏི ཨ་སྶཱ་མཱི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི; ས་ཀུ་ཎོ་པི ཏཱ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཡ་སྨིཾ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ སོ ཨི་སྶ་རོ ཧོ་ཏི སཱ་མཱི ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི.
‘‘ད་ས་ཡི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ཡཱ་ནུ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ བྷ་ཝེ བྷ་ཝེ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ ཛི་གྷ་ཙྪཱ པི་པཱ་སཱ ཨུ་ཙྩཱ་རོ པ་སྶཱ་ཝོ མི་དྡྷཾ ཛ་རཱ བྱཱ་དྷི མ་ར་ཎཾ. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས ཀཱ་ཡཱ་ནུ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ བྷ་ཝེ བྷ་ཝེ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ནི་སྶ་རོ ཨ་སྶཱ་མཱི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་ཎཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝཱ, ཏ་ཏྠ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི པ་ཐ་ཝི་ནི་སྶི་ཏཱ ས་ཏྟཱ, ས་བྦེ ཏེ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟིཾ ཀ་པྤེ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨཱ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝཱ’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གོ་ཎོ ཚཱ་ཏོ པ་རི་ཏ་སི་ཏོ ཨ་བ་ལ་དུ་བྦ་ལ་པ་རི་ཏྟ་ཀ་ཏི་ཎེ་སུ ཝཱ ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷོ ཨ་སྶ, ཡ་དཱ སོ གོ་ཎོ པ་རི་ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཧ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཀོ་པེ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཀུ་པི་ཏཾ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི ནི་བྦྷུ་ཛ་ཏི ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཏ་ས་ཏི ར་ཝ་ཏི བྷེ་ར་ཝ་རཱ་ཝ་མ་བྷི་ར་ཝ་ཏི, ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ར་ཧཱ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ད་ནྟཾ སུ་ད་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རཾ, སོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ཐ་མྦྷེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཐ་མྦྷེ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ ན ཝེ་དྷ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝི་པྥཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡོ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི ནི་བྦྷུ་ཛ་ཏི ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ར་ཧཱ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀཾ, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ’’ནྟི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཡཾ ཀཱ་ཡེ ཙ་ལ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན ཙ་ལ་ཏི, ཏ་ཏྠ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ཏི་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ ཁ་ནྡྷ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནི་ལ་བ་ལ་ས་མཱ་ཧ་ཏེ སཱ་ཁཱ ཙ་ལ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷོ་པི ཙ་ལ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ཐ་མྦྷེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཐ་མྦྷེ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ ན ཝེ་དྷ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏི, ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝི་པྥཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡོ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི ནི་བྦྷུ་ཛ་ཏི ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་ན ཏ་སྶ ན ཝེ་དྷ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏི ཁ་ནྡྷོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ན མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀོ དྷ་མྨ་པ་དཱི་པོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ’’ཏི.
ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝེ་དི་ཡ་ན་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.
༧. ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་པ་ཉྷོ
༧. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་དྷ ཡོ ཀོ་ཙི གི་ཧཱི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི སོ ན ཛཱ་ནེ་ཡྻ ‘གི་ཧི་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་སྨཱི’ཏི, ན་པི ཏ་སྶ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ ‘གི་ཧི་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ་སཱི’ཏི. སོ ཙ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཡོ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ཡ, སོ ཏ་སྶ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ ‘ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཧོ་ཏི, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ ས་ཏི ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཊེ ཙི་ཏྟེ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཛཱ་ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ས་མེ་ན ཝི་ས་མེ་ནེ་སོ པ་ཉྷོ ག་ཙྪ་ཏི, ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི.
‘‘རུ་ཧ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཀ་ཊྛེ སུ་ཀ་ལ་ལེ མ་ཎྜ་ཁེ་ཏྟེ སཱ་ར་དཾ སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཾ བཱི་ཛ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཉྙེ་ཝ བཱི་ཛཾ གྷ་ན་སེ་ལ་སི་ལཱ་ཏ་ལེ རུ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཉྙེ་ཝ བཱི་ཛཾ ཀ་ལ་ལེ རུ་ཧ་ཏི, ཀི་སྶ གྷ་ན་སེ་ལེ ན རུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ རུ་ཧ་ནཱ་ཡ གྷ་ན་སེ་ལེ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ བཱི་ཛཾ ན རུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སོ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ཎྜ་ལེ་ཌྜུ་ལ་གུ་ལ༹་མུ་གྒ་རཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ ཡེ་ཝ ད་ཎྜ་ལེ་ཌྜུ་ལ་གུ་ལ༹་མུ་གྒ་རཱ ག་ག་ནེ ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ ཡེ་ཝ ད་ཎྜ་ལེ་ཌྜུ་ལ་གུ་ལ༹་མུ་གྒ་རཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ག་ག་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཏེ་སཾ ད་ཎྜ་ལེ་ཌྜུ་ལ་གུ་ལ༹་མུ་གྒ་རཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ན ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཏེ་ན དོ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཧེ་ཏུ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ, ཧེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐ་ལེ ཨ་གྒི ཛ་ལ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སོ ཡེ་ཝ ཨ་གྒི ཨུ་ད་ཀེ ཛ་ལ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན སོ ཡེ་ཝ ཨ་གྒི ཐ་ལེ ཛ་ལ་ཏི, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ད་ཀེ ན ཛ་ལ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒི་སྶ ཛ་ལ་ནཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀེ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ན ཛ་ལ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཏེ་ན དོ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཧེ་ཏུ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ, ཧེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ནཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པུ་ན་པེ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་ཧི, ན མེ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ས་ཉྙ་ཏྟི བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་ས་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི, ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་སཾ ཧ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཁཱ་ཡི་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་གྒི ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟཾ ཌ་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ན་ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ལི་ངྒ་རཱ་ཛཱ ས་མ་ཎ་ཀོ་ལ་ཉྙོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་རི་ཀི་ཎྞོ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་མ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཀུ་ལ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ནཱ་ས་ཀྑི བོ་དྷི་མ་ཎྜ་སྶ ཨུ་པ་རི་ཏོ ག་ནྟུཾ, ཨི་ད་མེ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཛི་ན་བྷཱ་སི་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀཱ་ར་ཎཾ ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏུཾ, ཨེ་སོ་ཝེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་པ་ཉྷོ ས་ཏྟ་མོ.
༨. དུ་སྶཱི་ལ་པ་ཉྷོ
༨. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, གི་ཧི་དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཙ ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཙ ཀོ ཝི་སེ་སོ, ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཀཱ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ས་མ་ས་མོ ཝི་པཱ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཀི་ཉྩི ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི?
‘‘ད་ས ཡི་མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གུ་ཎཱ ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལ་སྶ གི་ཧི་དུ་སྶཱི་ལ་ཏོ ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ, ད་ས་ཧི ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ད་ས གུ་ཎཱ ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལ་སྶ གི་ཧི་དུ་སྶཱི་ལ་ཏོ ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ བུ་དྡྷེ ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷེ ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ས་ཝ་ན་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, བྷི་ནྣ་སཱི་ལོ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དུ་སྶཱི་ལོ པ་རི་ས་ག་ཏོ ཨཱ་ཀ་པྤཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ག་ར་ཧ་བྷ་ཡཱ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ར་ཀྑ་ཏི, པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཉྩ་སྶ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ, བྷི་ཀྑུ་སཱ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀ་རོ་ནྟོ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་ར་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠཱི ས་པ་ཏི་ཀཱ ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ ར་ཧ་སྶེ་ནེ་ཝ པཱ་པ་མཱ་ཙ་ར་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས གུ་ཎཱ ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལ་སྶ གི་ཧི་དུ་སྶཱི་ལ་ཏོ ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི? ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་ཝ་ཙ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, ཨི་སི་སཱ་མ་ཉྙ་བྷ་ཎྜུ་ལི་ངྒ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, ས་ངྒྷ་ས་མ་ཡ་མ་ནུ་པྤ་ཝི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་ས་ར་ཎ་ག་ཏ་ཏཱ་ཡ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, པ་དྷཱ་ནཱ་ས་ཡ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, ཛི་ན་སཱ་ས་ན་དྷ་ར [ཛི་ན་སཱ་ས་ན་དྷ་ན (སཱི. པཱི.)] པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏོ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, པ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏོ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, དྷ་མྨ་དཱི་པ་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཱ་ཡ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, ‘ཨ་གྒོ བུ་དྡྷོ’ཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨུ་ཛུ་དི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཏོ་པི ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རིཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི.
‘‘སུ་ཝི་པ་ནྣོ་པི ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ སུ་བ་ཧ་ལ་མྤི ཀ་ལ་ལ་ཀ་དྡ་མ་ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ཨ་པ་ནེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཝི་པ་ནྣོ་པི ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ སུ་ཀུ་དྷི་ཏ་མྤི [སུ་ཀ་ཋི་ཏ་མྤི (སཱི. པཱི), སུ་ཁུ་ཋི་ཏ་མྤི (སྱཱ.)] ཛྫ་ལ་ནྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཝི་པ་ནྣོ་པི ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ར་ས་མྤི ཁུ་དཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཝི་པ་ནྣོ་པི ས་མ་ཎ་དུ་སྶཱི་ལོ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏི.
‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་ར་ལ་ཉྪ་ཀེ ད་ཀྑི་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ –
‘‘‘ཡོ སཱི་ལ་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལེ་སུ ད་དཱ་ཏི དཱ་ནཾ, དྷ་མྨེ་ན ལ་དྡྷཾ སུ་པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ;
ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ, སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ དཱ་ཡ་ཀ་ཏོ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’’ཏི [མ. ནི. ༣.༣༨༢].
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ མ་ཡཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ, ཏཾ ཏྭཾ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་མ་ཏ་མ་དྷུ་རཾ ས་ཝ་ནཱུ་པ་གཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སཱུ་དོ ཝཱ སཱུ་ད་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ མཾ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱུ་པ་བྷོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ མ་ཡཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ, ཏཾ ཏྭཾ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏ་མ་དྷུ་རཾ ས་ཝ་ནཱུ་པ་གཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.
དུ་སྶཱི་ལ་པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་མོ.
༩. ཨུ་ད་ཀ་ས་ཏྟ་ཛཱི་ཝ་པ་ཉྷོ
༩. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་མཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་གྒི་མྷི ཏ་པྤ་མཱ་ནཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཀིཾ ཀཱི་ལ༹་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷ’’ནྟི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི སཱི་ཏོ་ད་ཀཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ཀ་ཏི་ཀ་ཝེ་ཀ་ཏི་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཏེ ཏུ་མྷེ ག་ར་ཧ་ནྟི པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟི ‘ཨེ་ཀི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱི་ཝཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟཱི’ཏི, ཏཾ ཏེ་སཾ ག་ར་ཧཾ པ་རི་བྷ་ཝཾ ཝི་ནོ་དེ་ཧི ཨ་པ་ནེ་ཧི ནི་ཙྪཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ སོ་བྦྷ་ས་ར་ས་རི་ཏ་ད་ཧ་ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་ཨུ་ད་པཱ་ན་ནི་ནྣ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ག་ཏཾ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨི་མི་ནཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཧི ‘ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷ’ནྟི.
‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི ‘ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི. ཡ་དཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ས་མྨི་སྶི་ཏཾ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི པི་ཧི་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ནེ ཨ་ཋ་པི་ཏཾ, ཨ་པི ནུ ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙ་ལཾ ཧོ་ཏི ས་ནྟ་ས་ནྟ’’ནྟི. ‘‘ཏཾ ཡེ་ཝ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཏཾ ཨ་གྒིཾ ཨུ་ཛྫཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ནེ ཋ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པི ནུ ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཙ་ལཾ ཧོ་ཏི ས་ནྟ་ས་ནྟ’’ནྟི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཙ་ལ་ཏི ཁུ་བྦྷ་ཏི ལུ་ལ༹་ཏི ཨཱ་ཝི་ལ་ཏི ཨཱུ་མི་ཛཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི པ་ཏ་ར་ཏི ཕེ་ཎ་མཱ་ལཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཀི་སྶ པ་ན ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཙ་ལ་ཏི ས་ནྟ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཀི་སྶ པ་ན ཨ་གྒི་ག་ཏཾ ཙ་ལ་ཏི ཁུ་བྦྷ་ཏི ལུ་ལ༹་ཏི ཨཱ་ཝི་ལ་ཏི ཨཱུ་མི་ཛཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི པ་ཏ་ར་ཏི ཕེ་ཎ་མཱ་ལཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀཾ ན ཙ་ལ་ཏི, ཨ་གྒི་ཀ་ཏཾ པ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷ’’ནྟི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཧི ‘ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏི. ཧོ་ཏི ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ གྷ་རེ གྷ་རེ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀ་ག་ཏཾ པི་ཧི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལ་ཏི ཁུ་བྦྷ་ཏི ལུ་ལ༹་ཏི ཨཱ་ཝི་ལ་ཏི ཨཱུ་མི་ཛཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི པ་ཏ་ར་ཏི ཕེ་ཎ་མཱ་ལཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙ་ལཾ ཏཾ ཧོ་ཏི པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀ་ག་ཏཾ ཨུ་ད་ཀ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཏ་པུ་བྦཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལ་ཏི ཁུ་བྦྷ་ཏི ལུ་ལ༹་ཏི ཨཱ་ཝི་ལ་ཏི ཨཱུ་མི་ཛཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི པ་ཏ་ར་ཏི ཕེ་ཎ་མཱ་ལཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ ཨོ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ [ཨོ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱ’’ཏི པ་དཾ སཱི. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི] ཝེ་ལཱ་ཡ པ་ཧ་ར་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷ’’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, སུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཉྩ ‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཧ་ཏྠ་ས་ཏ་མྤི དྭེ་པི ཧ་ཏྠ་ས་ཏཱ་ནི ག་ག་ནེ ཨུ་སྶ་ཀྐ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀ་ག་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཙ་ལ་ཏི ན ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཀི་སྶ པ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝཱ་ཏ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ར་ཀ་ག་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་གྷ་ཊྚི་ཏཾ ཀེ་ཧི་ཙི ན ཙ་ལ་ཏི ན ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་ཏ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ལ་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ན་ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷེ་རི་པོ་ཀྑ་རཾ སུ་ཀྑཾ སུ་ཀྑེ་ན གོ་ཙ་མྨེ་ན ཨོ་ན་ནྡྷ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་པི ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷེ་རི་ཡཱ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷེ་རཱི ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཏ་ཛྫེ་ན ཝཱ་ཡཱ་མེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཏ་ཛྫེ་ན ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན བྷེ་རཱི ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་པི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཧི ‘ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི.
‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏཱ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་སོ པ་ཉྷོ སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦེ་ཧི་པི བྷཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་པྤ་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཏ་པྤ་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ས་བྦེ་ཧི་པི བྷཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་པྤ་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཡེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་པྤ་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛ་ཧི་ཏོ་སི ས་ཀ་ས་མ་ཡཾ, པ་ཙྩཱ་ག་ཏོ་སི མ་མ ཝི་ས་ཡཾ, ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦེ་ཧི་པི བྷཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་པྤ་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡེ་ཡྻ, ཡུ་ཏྟ་མི་དཾ ‘ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ དྭ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཡཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཡཾ ན ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ ན ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ པ་བྷི་ནྣཱ་ནཾ སོ་ཎྜཱ་ཡ ཨུ་སྶི་ཉྩི་ཏྭཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝེ་ས་ཡ་ནྟཱ་ནཾ, ཏ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ཏེ་སཾ ད་ནྟ་ནྟ་རེ ཙི་པྤི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡེ་ཡྻ. ཧ་ཏྠ་ས་ཏི་ཀཱ་པི མ་ཧཱ་ནཱ་ཝཱ ག་རུ་ཀཱ བྷཱ་རི་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཏཱ་ཧི་པི ཙི་པྤི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡེ་ཡྻ. མ་ཧ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ་པི མ་ཙྪཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀ་ཀཱ་ཡཱ ཏི་མཱི ཏི་མི་ངྒ་ལཱ ཏི་མི་ར་པི་ངྒ་ལཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ནི་མུ་གྒཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ཨཱ་ཙ་མ་ནྟི དྷ་མ་ནྟི ཙ, ཏེ་ས་མྤི ཏཾ ད་ནྟ་ནྟ་རེ་པི ཨུ་ད་ར་ནྟ་རེ་པི ཙི་པྤི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ས་དྡཱ་ཡེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི མ་ཧ་ནྟེ་ཧི པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནེ་ཧི པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན ས་དྡཱ་ཡ་ཏི ཏ་སྨཱ་པི ན་ཏྠི ཨུ་ད་ཀེ ཛཱི་ཝོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཝཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དོ་སཱ་ག་ཏོ པ་ཉྷོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, མ་ཧ་གྒྷཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཚེ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ སི་ཀྑི་ཏཾ མ་ཎི་ཀཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཀི་ཏྟིཾ ལ་བྷེ་ཡྻ ཐོ་མ་ནཾ པ་སཾ་སཾ, མུ་ཏྟཱ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ མུ་ཏྟི་ཀཾ དུ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ དུ་སྶི་ཀཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཝཱ ག་ནྡྷི་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཀི་ཏྟིཾ ལ་བྷེ་ཡྻ ཐོ་མ་ནཾ པ་སཾ་སཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, དོ་སཱ་ག་ཏོ [དེ་སཱ་ག་ཏོ (སཱི. པཱི.)] པ་ཉྷོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
ཨུ་ད་ཀ་ས་ཏྟ་ཛཱི་ཝ་པ་ཉྷོ ན་ཝ་མོ.
བུ་དྡྷ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ ན་ཝ པ་ཉྷཱ.