༢. གོ་ཏ་མི་ཝ་ཏྠ་དཱ་ན་པ་ཉྷོ

༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ དཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་ཏོ ན བྷཱ་རི་ཀོ ན ག་རུ་ཀོ ན ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ, ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཀཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ས་ཡཾ པི་ཉྫི་ཏཾ [པི་ཙྪི་ཏཾ (སཱི. པཱི.)] ས་ཡཾ ལུ་ཉྩི་ཏཾ ས་ཡཾ པོ་ཐི་ཏཾ ས་ཡཾ ཀ་ནྟི་ཏཾ ས་ཡཾ ཝཱ་ཡི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ, ‘མ་ཡི དི་ནྣེ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ས་ཡཾ པི་ཉྫི་ཏཾ ས་ཡཾ ལུ་ཉྩི་ཏཾ ས་ཡཾ པོ་ཐི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ས་ངྒྷེ དཱ་པེ་ཡྻ, ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་ཏྠ་ཡ་ཏི [ན པ་ཏྠཱི་ཡ་ཏི (སཱི. པཱི.)] ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སཱི’’ཏི.

‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ དཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི. ཏཾ པ་ན ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་མཱ་ན་ན་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ ན ཨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ, ཨ་པི ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཡེ་ཝ གུ་ཎེ པ་རི་ཀི་ཏྟ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི.

‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པི་ཏཱ དྷ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་བྷ་ཊ་བ་ལ་དོ་ཝཱ་རི་ཀ་ཨ་ནཱི་ཀ་ཊྛ་པཱ་རི་ས་ཛྫ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཡེ་ཝ གུ་ཎཾ པ་ཀི་ཏྟེ་ཏི [པ་རི་ཀི་ཏྟེ་ཏི (ཀ.)] ‘ཨི་དྷ ཋ་པི་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ པཱུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཡེ་ཝ གུ་ཎེ པ་ཀི་ཏྟ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ས་ངྒྷེ གོ་ཏ་མི དེ་ཧི, ས་ངྒྷེ ཏེ དི་ནྣེ ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ པུ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷོ ཙཱ’ཏི.

‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪཱ་དེ་ནྟི པ་རི་མ་དྡ་ནྟི ན་ཧཱ་པེ་ནྟི ས་མྦཱ་ཧེ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ན་ཧཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ‘པུ་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ བྷ་ནྟེ པུ་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ, ཏ་སྨཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་པ་རི་མ་དྡ་ན་ན་ཧཱ་པ་ན་ས་མྦཱ་ཧ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ་ཏི. ཨ་པི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་པེ་སི.

‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ར་ཉྙོ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཏཾ རཱ་ཛཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷ་ཊ་སྶ ཝཱ བ་ལ་སྶ ཝཱ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ ད་དེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ར་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་བྷ་ཏྟི་ཀོ, བྷ་ནྟེ, སོ པུ་རི་སོ རཱ་ཛཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི, ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟོ རཱ་ཛཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ནཾ དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ན ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི. ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་པེ་སི.

‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ‘ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡོ ས་ངྒྷོ, མ་མ ས་ནྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷཾ པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ དཱ་པེ་སི, ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡེ་ཝ པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཡེ ལོ་ཀེ པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཱ་ར་ཧཱ, ཏེ་ས་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཊི་པཱུ་ཛ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི.

‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་ར་ལ་ཉྪ་ཀེ དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཨ་པྤི་ཙྪ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཀི་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ‘ཨ་སུ ཡེ་ཝ མེ པུ་རི་མོ བྷི་ཀྑུ པུ་ཛྫ་ཏ་རོ ཙ པཱ་སཾ་ས་ཏ་རོ ཙཱ’ཏི. ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ཝེ་སུ ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རོ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རོ ཨ་དྷི་ཀོ ཝི་སི་ཊྛོ.

‘‘བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་རེ མཱ་ཎ་ཝ་གཱ་མི་ཀེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་མ་ཛ྄ཛྷེ –

‘‘‘ཝི་པུ་ལོ རཱ་ཛ་ག་ཧཱི་ཡཱ་ནཾ [རཱ་ཛ་ག་ཧི་ཀཱ་ནཾ (ཀ.) སཾ. ནི. ༡.༡༡༡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], གི་རི སེ་ཊྛོ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི;

སེ་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ཏཾ སེ་ཊྛོ, ཨཱ་དི་ཙྩོ ཨ་གྷ་གཱ་མི་ནཾ.

‘‘‘ས་མུ་དྡོ ཨུ་ད་དྷི་ནཾ སེ་ཊྛོ, ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཙ་ནྡི་མཱ;

ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, བུ་དྡྷོ ཨ་གྒོ པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི.

‘‘ཏཱ ཁོ པ་ནེ་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཎ་ཝ་གཱ་མི་ཀེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ ན དུ་གྒཱི་ཏཱ, སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ན དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ན་ནུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ བྷ་ཎི་ཏཾ –

‘‘‘ཨེ་ཀོ མ་ནོ་པ་སཱ་དོ; ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མ་ཉྫ་ལི་པ་ཎཱ་མོ ཝཱ;

ཨུ་སྶ་ཧ་ཏེ ཏཱ་ར་ཡི་ཏུཾ, མཱ་ར་བ་ལ་ནི་སཱུ་ད་ནེ བུ་དྡྷེ’ཏི.

‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ བྷ་ཎི་ཏཾ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན ‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.

གོ་ཏ་མི་ཝ་ཏྠ་དཱ་ན་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.