༢-༣. མི་ལི་ནྡ་པ་ཉྷོ
༡. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཉྷོ
༡. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ནཱ་ག་སེ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ ནཱ་ག་སེ་ནོ པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡེ་ནེ་ཝ [པ་ཊི་ས་མྨོ་དི, ཏེ་ནེ་ཝ (སཱི.)] མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཀ་ཐཾ བྷ་ད་ནྟོ ཉཱ་ཡ་ཏི, ཀི་ནྣཱ་མོ་སི བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི ཁོ ཨ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཡཱ་མི, ‘‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི ཁོ མཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པི ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི ‘‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི ཝཱ ‘‘སཱུ་ར་སེ་ནོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝཱི་ར་སེ་ནོ’’ཏི ཝཱ ‘‘སཱི་ཧ་སེ་ནོ’’ཏི ཝཱ, ཨ་པི ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ ཡ་དི་དཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ་ཏི, ན ཧེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ བྷོ་ནྟོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཡོ་ན་ཀཱ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་ཡཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ན ཧེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡི་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པུ་གྒ་ལོ ནཱུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཀོ ཙ་ར་ཧི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དེ་ཏི, ཀོ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཀོ སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཀོ བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི, ཀོ མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཀོ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི, ཀོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཀོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏི, ཀོ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ཀོ མ་ཛྫཾ པི་ཝ་ཏི, ཀོ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལཾ, ན་ཏྠི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ན་ཏྠི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ ཝཱ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ཏུ་མྷེ མཱ་རེ་ཏི, ན་ཏྠི ཏ་སྶཱ་པི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ན་ཏྠི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, ན་ཏྠི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, ན་ཏྠི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ‘ནཱ་ག་སེ་ནོ་ཏི མཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱི’ཏི ཡཾ ཝ་དེ་སི, ‘ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཏྠ ནཱ་ག་སེ་ནོ? ཀི་ནྣུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་སཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ལོ་མཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ན་ཁཱ…པེ… ད་ནྟཱ…པེ… ཏ་ཙོ…པེ… མཾ་སཾ…པེ… ནྷཱ་རུ…པེ… ཨ་ཊྛི…པེ… ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ…པེ… ཝ་ཀྐཾ…པེ… ཧ་ད་ཡཾ…པེ… ཡ་ཀ་ནཾ…པེ… ཀི་ལོ་མ་ཀཾ…པེ… པི་ཧ་ཀཾ…པེ… པ་པྥཱ་སཾ…པེ… ཨ་ནྟཾ…པེ… ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ…པེ… ཨུ་ད་རི་ཡཾ…པེ… ཀ་རཱི་སཾ…པེ… པི་ཏྟཾ…པེ… སེ་མྷཾ…པེ… པུ་བྦོ…པེ… ལོ་ཧི་ཏཾ…པེ… སེ་དོ…པེ… མེ་དོ…པེ… ཨ་སྶུ…པེ… ཝ་སཱ…པེ… ཁེ་ལོ༹…པེ… སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ…པེ… ལ་སི་ཀཱ…པེ… མུ་ཏྟཾ…པེ… མ་ཏྠ་ཀེ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, རཱུ་པཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི?‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ས་ཉྙཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་མ་ཧཾ བྷ་ནྟེ, པུ་ཙྪ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ནྟོ ན པ་སྶཱ་མི ནཱ་ག་སེ་ནཾ. ནཱ་ག་སེ་ན་ས་དྡོ ཡེ་ཝ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ནཱ་ག་སེ་ནོ, ཨ་ལི་ཀཾ ཏྭཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་ས་སི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ, ན་ཏྠི ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ མི་ལི་ནྡཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁ་ཏྟི་ཡ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ, ཏ་སྶ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཏ་ཏྟཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨུ་ཎྷཱ་ཡ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཁ་རཱ་ཡ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལི་ཀཱ་ཡ [ཁ་རཱ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཋ་ལ་ཝཱ་ལི་ཀཱ (སཱི. པཱི.)] མ་དྡི་ཏྭཱ པཱ་དེ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པཱ་དཱ རུ་ཛྫ་ནྟི, ཀཱ་ཡོ ཀི་ལ་མ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཧ་ཉྙ་ཏི, དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཏྭཾ པཱ་དེ་ནཱ་ག་ཏོ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝཱ་ཧ་ནེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པཱ་དེ་ནཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ར་ཐེ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སྨཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཐེ་ནཱ་ག་ཏོ་སི, ར་ཐཾ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱི་སཱ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀྑོ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཙ་ཀྐཱ་ནི ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ར་ཐ་པ་ཉྫ་རཾ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ར་ཐ་ད་ཎྜ་ཀོ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡུ་གཾ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ར་སྨི་ཡོ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘པ་ཏོ་ད་ལ་ཊྛི ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱི་སཱ་ཨ་ཀྑ་ཙ་ཀྐ་ར་ཐ་པ་ཉྫ་ར་ར་ཐ་ད་ཎྜ་ཡུ་ག་ར་སྨི་པ་ཏོ་དཱ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱི་སཱ་ཨ་ཀྑ་ཙ་ཀྐ་ར་ཐ་པ་ཉྫ་ར་ར་ཐ་ད་ཎྜ་ཡུ་ག་ར་སྨི་པ་ཏོ་དཱ ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏ་མ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་ཙྪ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ནྟོ ན པ་སྶཱ་མི ར་ཐཾ. ར་ཐ་ས་དྡོ་ཡེ་ཝ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཐོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ར་ཐོ, ཨ་ལི་ཀཾ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷཱ་ས་སི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ, ན་ཏྠི ར་ཐོ, ཏྭཾ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་གྒ་རཱ་ཛཱ, ཀ་སྶ པ་ན ཏྭཾ བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ བྷཱ་ས་སི, སུ་ཎ་ནྟུ མེ བྷོ་ནྟོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཡོ་ན་ཀཱ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་ཡཾ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ར་ཐེ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སྨཱི’ཏི, ས་ཙེ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཐེ་ནཱ་ག་ཏོ‘སི, ར་ཐཾ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ར་ཐཾ ན ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡི་ཏུ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཡོ་ན་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་ག་སེ་ན་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ མི་ལི་ནྡཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷཱ་ས་སྶཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, མུ་སཱ བྷ་ཎཱ་མི, ཨཱི་ས་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཀྑ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཙ་ཀྐཱ་ནི ཙ པ་ཊི་ཙྩ ར་ཐ་པ་ཉྫ་ར་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ར་ཐ་ད་ཎྜ་ཀ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ‘ར་ཐོ’ཏི ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ ཁོ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཐཾ ཛཱ་ནཱ་སི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཀེ་སེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ལོ་མེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ…པེ… མ་ཏྠ་ཀེ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཝེ་ད་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཉྙ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ས་ངྑཱ་རེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’ཏི ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ་མ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ནཱུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་ཛི་རཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ –
‘‘‘ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ངྒ་ས་མྦྷཱ་རཱ, ཧོ་ཏི ས་དྡོ ར་ཐོ ཨི་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་ནྟེ་སུ, ཧོ་ཏི ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི ས་མྨུ་ཏཱི’’’ཏི [པ་སྶ སཾ. ནི. ༡.༡༧༡].
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་ཙི་ཏྲཱ་ནི པ་ཉྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ་ནི, ཡ་དི བུ་དྡྷོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་ཙི་ཏྲཱ་ནི པ་ཉྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི.
པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. ཝ་སྶ་ག་ཎ་ན་པ་ཉྷོ
༢. ‘‘ཀ་ཏི་ཝ་སྶོ་སི ཏྭཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཏྟ་ཝ་སྶོ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ ཏེ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟ, ཏྭཾ ཝཱ ས་ཏྟ, ག་ཎ་ནཱ ཝཱ ས་ཏྟཱ’’ཏི?
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་སྶ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟ་སྶ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཚཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀེ ཙ ཚཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ མི་ལི་ནྡཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཚཱ་ཡཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀེ ཙ དི་སྶ་ཏི, ཀིཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏྭཾ ཝཱ རཱ་ཛཱ, ཚཱ་ཡཱ ཝཱ རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, རཱ་ཛཱ, ནཱ་ཡཾ ཚཱ་ཡཱ རཱ་ཛཱ, མཾ པ་ན ནི་སྶཱ་ཡ ཚཱ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་སྶཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ ས་ཏྟ, ན པ་ནཱ་ཧཾ ས་ཏྟ, མཾ པ་ན ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཏྟ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཚཱ་ཡཱུ་པ་མཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་ཙི་ཏྲཱ་ནི པ་ཉྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་ས་ཛྫི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི.
ཝ་སྶ་ག་ཎ་ན་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. ཝཱི་མཾ་ས་ན་པ་ཉྷོ
༣. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་ལླ་པི་སྶ་སི མ་ཡཱ ས་དྡྷི’’ནྟི? ‘‘ས་ཙེ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དཾ [པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དཱ (སཱི. པཱི.)] ས་ལླ་པི་སྶ་སི ས་ལླ་པི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ པ་ན རཱ་ཛ་ཝཱ་དཾ ས་ལླ་པི་སྶ་སི ན ས་ལླ་པི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཎྜི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ལླཱ་པེ ཨཱ་ཝེ་ཋ་ན་མྤི ཀ་ཡི་ར་ཏི, ནི་བྦེ་ཋ་ན་མྤི ཀ་ཡི་ར་ཏི, ནི་གྒ་ཧོ་པི ཀ་ཡི་ར་ཏི, པ་ཊི་ཀ་མྨ་མྤི ཀ་ཡི་ར་ཏི, ཝི་སྶཱ་སོ་པི [ཝི་སེ་སོ་པི (སཱི. པཱི.)] ཀ་ཡི་ར་ཏི, པ་ཊི་ཝི་སྶཱ་སོ་པི ཀ་ཡི་ར་ཏི, ན ཙ ཏེ་ན པ་ཎྜི་ཏཱ ཀུ་པྤ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཎྜི་ཏཱ ས་ལླ་པ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ལླ་པ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘རཱ་ཛཱ་ནོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ལླཱ་པེ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཡོ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་ལོ་མེ་ཏི, ཏ་སྶ ད་ཎྜཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟི ‘ཨི་མ་སྶ ད་ཎྜཾ པ་ཎེ་ཐཱ’ཏི, ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ལླ་པ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་དཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ལླ་པི་སྶཱ་མི, ནོ རཱ་ཛ་ཝཱ་དཾ, ཝི་སྶ་ཊྛོ བྷ་ད་ནྟོ ས་ལླ་པ་ཏུ ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ན ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཊྛོ བྷ་ད་ནྟོ ས་ལླ་པ་ཏུ མཱ བྷཱ་ཡ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘སུ་ཊྛུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཐེ་རོ ཨ་བྦྷཱ་ནུ་མོ་དི.
རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪི་ཏོ་སི མེ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཝི་ས་ཛྫི་ཏཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཡཱ ཝི་ས་ཛྫི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཀིཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཡཱ པུ་ཙྪི་ཏ’’ནྟི.
ཝཱི་མཾ་ས་ན་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. ཨ་ན་ནྟ་ཀཱ་ཡ་པ་ཉྷོ
༤. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ ཁོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་བ་ལོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ, བ་ཧུ་ཀཱ་ནི ཙ མེ ཋཱ་ནཱ་ནི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏཱ་ནི ཡེ་ཝ ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ སྭེ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ས་ལླ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏྭཾ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡ, བྷ་ད་ནྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སི ‘སྭེ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཐེ་རཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རཱུ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ག་སེ་ནོ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མི་ལི་ནྡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘སྭེ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘སུ་ཊྛཱུ’’ཏི ཐེ་རོ ཨ་བྦྷཱ་ནུ་མོ་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡོ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཀཱ་ཡོ ཙ མ་ངྐུ་རོ ཙ ས་བྦ་དི་ནྣོ ཙ ཡེ་ན མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མི་ལི་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ད་ནྟོ ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི? ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་དི་ནྣོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷི’’ནྟི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་བྦ་དི་ནྣོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷི’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ས་བྦ་དི་ནྣོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷི’’ནྟི. ‘‘ས་བྦོ པ་ནཱ་ཡཾ ས་ཀྐཱ་རོ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏོ, ཨ་ཧཾ བྷ་ཎཱ་མི ‘ཡ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷ་ཎེ ས་བྦ་དི་ནྣོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྷ་ཎ་ཏི, ཀིཾ ནུ མ་ཡཾ ན་པྤ་ཊི་བ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷོ་ཛ་ནཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་བྦ་དི་ནྣོ མ་ངྐུ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་མ་ནྟི་ཡོ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ཀཱ་ཡོ ཙ མ་ངྐུ་རོ ཙ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, མི་ལི་ནྡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘ཡ་ཏྟ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱ་ག་ལཾ པཱ་ཝི་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ན་ནྟ་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ བྲཱུ་སི ‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’ཏི, ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཏྠ, ནཱ་ག་སེ་ནོ’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’ཏི མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝཱ་ཏོ ཛཱི་ཝོ པ་ཝི་ས་ཏི ཙ ནི་ཀྑ་མ་ཏི ཙ, སོ ‘ནཱ་ག་སེ་ནོ’ཏི མ་ཉྙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི པ་ནེ་སོ ཝཱ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ན་པྤ་ཝི་སེ་ཡྻ, པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ན ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻ, ཛཱི་ཝེ་ཡྻ ནུ ཁོ སོ པུ་རི་སོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡེ པ་ནི་མེ ས་ངྑ་དྷ་མ་ཀཱ ས་ངྑཾ དྷ་མེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ་ཏོ པུ་ན པ་ཝི་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡེ པ་ནི་མེ ཝཾ་ས་དྷ་མ་ཀཱ ཝཾ་སཾ དྷ་མེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ་ཏོ པུ་ན པ་ཝི་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡེ པ་ནི་མེ སི་ངྒ་དྷ་མ་ཀཱ སི་ངྒཾ དྷ་མེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ་ཏོ པུ་ན པ་ཝི་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀི་སྶ པ་ན ཏེ་ན ན མ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་བ་ལོ ཏ་ཡཱ ཝཱ་དི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ, སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠཾ ཛ་པྤེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ནེ་སོ ཛཱི་ཝོ, ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ ནཱ་མེ་ཏེ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཐེ་རོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ ཨ་ན་ནྟ་ཀཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སཱི་ཏི.
ཨ་ན་ནྟ་ཀཱ་ཡ་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. པ་བྦ་ཛྫ་པ་ཉྷོ
༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ ཡེ་ན མི་ལི་ནྡ་སྶ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ས་པ་རི་སཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན དུ་སྶ་ཡུ་གེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན ད་ས་ཧི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨི་དྷ ནི་སཱི་ད་ཐ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མི་ལི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་ག་སེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀི་མྷི ཧོ་ཏི ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠེ་ན མ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠི་ཀཱ, ཨ་ཏྠེ ཧོ་ཏུ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པོ’’ཏི.
རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཀོ ཙ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ར་མ་ཏྠོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་ནྟི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ དུ་ཀྑཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཁོ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ར་མ་ཏྠོ’’ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀེ་ཙི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཀེ་ཙི རཱ་ཛཱ་བྷི་ནཱི་ཏཱ [རཱ་ཛ་བྷཱི་ཏི་ཏཱ (སཱི.)] པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཙོ་རཱ་བྷི་ནཱི་ཏཱ [ཙོ་ར་བྷཱི་ཏི་ཏཱ (སཱི.)] པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨི་ཎ་ཊྚཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཡེ པ་ན ས་མྨཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཏྭཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ཧ་ར་ཀོ ས་ནྟོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ན ཛཱ་ནཱ་མི ཨི་མ་སྶ ནཱ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛཱ་མཱི་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ མེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི ‘པ་ཎྜི་ཏཱ ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ, ཏེ མཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’ཏི, སྭཱ་ཧཾ ཏེ་ཧི སི་ཀྑཱ་པི་ཏོ ཛཱ་ནཱ་མི ཙ པ་སྶཱ་མི ཙ ‘ཨི་མ་སྶ ནཱ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ’’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
པ་བྦ་ཛྫ་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.
༦. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཉྷོ
༦. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི མ་ཏོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀོ་ཙི པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཀོ་ཙི ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཀོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཀི་ལེ་སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏྭཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.
༧. ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཉྷོ
༧. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ན་ནུ སོ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ་ནི་སོ ཙ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨ་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ, ཨི་མེ་སཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀ་གོ་ཎ་མ་ཧིཾ་ས་ཨོ་ཊྛ་ག་དྲ་བྷཱ་ན་མྤི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, པ་ཉྙཱ པ་ན ཏེ་སཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཉྷོ ས་ཏྟ་མོ.
༨. མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ
༨. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཚེ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ ཨཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཀ་ཐཾ ཚེ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ, ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཝ་ལཱ་ཝ་ཀེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཝ་ལཱ་ཝ་ཀཱ ཡ་ཝཾ ལུ་ན་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཝཱ་མེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠེ་ན ཡ་ཝ་ཀ་ལཱ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན དཱ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ཏྟེ་ན ཚི་ནྡ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཝ་ལཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཡ་ཝ་ཀ་ལཱ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན དཱ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཝཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན མཱ་ན་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀི་ལེ་སེ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཚེ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་མོ.
༩. སཱི་ལ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ
༩. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ བྲཱུ་སི ‘ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི, ཀ་ཏ་མེ ཏེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘སཱི་ལཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡྷཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་ཏི ས་མཱ་དྷི, ཨི་མེ ཏེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, བྷ་ནྟེ, སཱི་ལ’’ནྟི? ‘‘པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱི་ལཾ ས་བྦེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས- མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཱི་ལཾ པ་ཏི་ཊྛཾ, སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི, ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཱ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི བ་ལ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཀ་ཡི་ར་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཡི་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ག་ར་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཋ་མཾ ན་ག་ར་ཊྛཱ་ནཾ སོ་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ ས་མཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝཱི་ཐི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀཱ་དི་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལ་ངྒྷ་ཀོ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལཾ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ ས་མཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མུ་དུ་ཀཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘‘སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ན་རོ ས་པ་ཉྙོ, ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡཾ;
ཨཱ་ཏཱ་པཱི ནི་པ་ཀོ བྷི་ཀྑུ, སོ ཨི་མཾ ཝི་ཛ་ཊ་ཡེ ཛ་ཊ’ནྟི [པ་སྶ སཾ. ནི. ༡.༢༣].
‘‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ དྷ་ར་ཎཱི་ཝ པཱ་ཎི་ནཾ, ཨི་ད་ཉྩ མཱུ་ལཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ཝུ་ཌྜྷི་ཡཱ;
མུ་ཁ་ཉྩི་དཾ ས་བྦ་ཛི་ནཱ་ནུ་སཱ་ས་ནེ, ཡོ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝ་ར་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑི་ཡོ’’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
སཱི་ལ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ ན་ཝ་མོ.
༡༠. ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་དྡྷཱ་པ་ཉྷོ
༡༠. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ’’ཏི? ‘‘ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡྷཱ, ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ’’ཏི? ‘‘ས་དྡྷཱ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ པ་རི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་རེ་ཡྻ, ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཙ ཨ་སྶེ་ཧི ཙ ར་ཐེ་ཧི ཙ པ་ཏྟཱི་ཧི ཙ ཁུ་བྷི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨཱ་ཝི་ལཾ ལུ་ལི༹་ཏཾ ཀ་ལ་ལཱི་བྷཱུ་ཏཾ. ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ ཙ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཡྻ ‘པཱ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ཎེ, ཨཱ་ཧ་ར་ཐ, པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ར་ཉྙོ ཙ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀོ མ་ཎི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ‘ཨེ་ཝཾ དེ་ཝཱ’ཏི ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀཾ མ་ཎིཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ས་ངྑ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཝི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀ་དྡ་མོ ཙ ས་ནྣི་སཱི་དེ་ཡྻ, ཨ་ཙྪཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ. ཏ་ཏོ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཡྻུཾ ‘པི་ཝ་ཏུ, དེ་ཝ, པཱ་ནཱི་ཡ’ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཡ་ཐཱ ས་ངྑ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཀ་དྡ་མོ ཙ, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀོ མ་ཎི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀེ མ་ཎི་མྷི ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ ས་ངྑ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཝི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀ་དྡ་མོ ཙ ས་ནྣི་སཱི་དེ་ཡྻ, ཨ་ཙྪཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ, ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་དྡྷཱ་པ་ཉྷོ ད་ས་མོ.
༡༡. ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་དྡྷཱ་པ་ཉྷོ
༡༡. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ’’ཏི,? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཝཱ ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏེ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨ་བྷི་པྤ་ཝ་སྶེ་ཡྻ, ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་ར་སཱ་ཁཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ ན་དིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཡྻ, སཱ ཨུ་བྷ་ཏོ ཀཱུ་ལཱ་ནི སཾ་ཝི་སྶ་ནྡ་ནྟཱི ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏཾ ཝཱ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ བྷཱི་ཏོ ཝི་ཏྠ་ཏོ ཏཱི་རེ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨ་ཐ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མ་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ས་མྤ་སྶ་ནྟོ གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཙྪཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་རེ་ཡྻ, ཏཾ ཏི་ཎྞཾ པ་སྶི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཝཱ ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ་ཏི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་རེ –
‘‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ཏ་ར་ཏཱི ཨོ་གྷཾ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨ་ཎྞ་ཝཾ;
ཝཱི་རི་ཡེ་ན དུ་ཀྑ་མ་ཙྩེ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’’ཏི [པ་སྶ སཾ. ནི. ༡.༢༤༦].
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་དྡྷཱ་པ་ཉྷོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ.
༡༢. ཝཱི་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ
༡༢. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡ’’ནྟི? ‘‘ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཱ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ གེ་ཧེ པ་ཏ་ནྟེ ཨ་ཉྙེ་ན དཱ་རུ་ནཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཡྻ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཏཾ གེ་ཧཾ ན པ་ཏེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཱ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་རི་ཏྟ་ཀཾ སེ་ནཾ མ་ཧ་ཏཱི སེ་ནཱ བྷ་ཉྫེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་རེ་ཡྻ ཨ་ནུ་པེ་སེ་ཡྻ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ སེ་ནཱ་ཡ བ་ལཾ ཨ་ནུ་པ་དཾ ད་དེ་ཡྻ, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཱ སེ་ནཱ མ་ཧ་ཏིཾ སེ་ནཾ བྷ་ཉྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཱ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ཝཱི་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ དྭཱ་ད་ས་མོ.
༡༣. ས་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ
༡༣. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏི, ཨུ་པ་གྒ་ཎྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་དྷ་མྨེ ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི ‘ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ཨི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཐོ, ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ཡཾ ཝི་ཛྫཱ, ཨ་ཡཾ ཝི་མུ་ཏྟཱི’ཏི. ཏ་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ཏི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ན སེ་ཝ་ཏི. བྷ་ཛི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་བྷ་ཛི་ཏྟ་བྦེ དྷ་མྨེ ན བྷ་ཛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟིཾ སཱ་ཡཾ པཱ་ཏཾ ཡ་སཾ ས་རཱ་པེ་ཏི ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ, དེ་ཝ, ཏེ ཧ་ཏྠཱི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་སྶཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ར་ཐཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཏྟཱི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ར་ཉྙཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ, ཏཾ དེ་ཝོ ས་ར་ཏཱུ’ཏི ར་ཉྙོ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་དྷ་མྨེ ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི ‘ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ཨི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཐོ, ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ཡཾ ཝི་ཛྫཱ, ཨ་ཡཾ ཝི་མུ་ཏྟཱི’ཏི. ཏ་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ སེ་ཝི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ཏི, ཨ་སེ་ཝི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ན སེ་ཝ་ཏི. བྷ་ཛི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ བྷ་ཛ་ཏི, ཨ་བྷ་ཛི་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ན བྷ་ཛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་གྒ་ཎྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ཏི ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧི་ཏཱ. ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ’ཏི. ཏ་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨ་ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ཨུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་གྒ་ཎྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནཾ ར་ཉྙོ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨི་མེ ར་ཉྙོ ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ ཨ་ཧི་ཏཱ. ཨི་མེ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨི་མེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ’ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ཧི་ཏེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ཧི་ཏེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ཨུ་པ་ཀཱ་རེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ཏི ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧི་ཏཱ. ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ’ཏི. ཏ་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨ་ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ’ཏི. ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ཨུ་པ་ཀཱ་རེ ད་མྨེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་གྒ་ཎྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ས་ཏི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཏྠི་ཀཾ ཝ་དཱ་མཱི’’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ས་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ ཏེ་ར་ས་མོ.
༡༤. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྷོ
༡༤. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི? ‘‘པ་མུ་ཁ་ལ་ཀྑ་ཎོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མཱ་དྷི, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ས་མཱ་དྷི་པ་མུ་ཁཱ ཧོ་ནྟི ས་མཱ་དྷི་ནི་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་པོ་ཎཱ ས་མཱ་དྷི་པ་བྦྷཱ་རཱ’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཡཱ ཡཱ་ཙི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ, ས་བྦཱ ཏཱ ཀཱུ་ཊ་ངྒ་མཱ ཧོ་ནྟི ཀཱུ་ཊ་ནི་ནྣཱ ཀཱུ་ཊ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, ཀཱུ་ཊཾ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ས་མཱ་དྷི་པ་མུ་ཁཱ ཧོ་ནྟི ས་མཱ་དྷི་ནི་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་པོ་ཎཱ ས་མཱ་དྷི་པ་བྦྷཱ་རཱ་ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི རཱ་ཛཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻ, ས་བྦཱ་ཝ སེ་ནཱ ཧ་ཏྠཱི ཙ ཨ་སྶཱ ཙ ར་ཐཱ ཙ པ་ཏྟཱི ཙ ཏ་པྤ་མུ་ཁཱ [ཏ་མྤ་མུ་ཁཱ (སྱཱ. ཀ.)] བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ ཏ་ནྣི་ནྣཱ ཏ་པྤོ་ཎཱ ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རཱ ཏཾ ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ཏེ ས་མཱ་དྷི་པ་མུ་ཁཱ ཧོ་ནྟི ས་མཱ་དྷི་ནི་ནྣཱ ས་མཱ་དྷི་པོ་ཎཱ ས་མཱ་དྷི་པ་བྦྷཱ་རཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་མུ་ཁ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མཱ་དྷི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ས་མཱ་དྷིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝེ་ཐ, ས་མཱ་ཧི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྷོ ཙུ་དྡ་ས་མོ.
༡༥. པ་ཉྙཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ
༡༥. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀིཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི? ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘ཚེ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’ཏི, ཨ་པི ཙ ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི? ‘‘པ་ཉྙཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མེ་ཏི, ཝི་ཛྫོ་བྷཱ་སཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་དཾ་སེ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ གེ་ཧེ པ་དཱི་པཾ པ་ཝེ་སེ་ཡྻ, པ་ཝི་ཊྛོ པ་དཱི་པོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་དཾ་སེ་ཏི, རཱུ་པཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མེ་ཏི, ཝི་ཛྫོ་བྷཱ་སཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་དཾ་སེ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
པ་ཉྙཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྷོ པ་ནྣ་ར་ས་མོ.
༡༦. ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་ད་ན་པ་ཉྷོ
༡༦. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ ས་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ ས་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ནྟི, ཀི་ལེ་སེ ཧ་ན་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ ས་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ནྟི, ཀི་ལེ་སེ ཧ་ན་ནྟི? ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སེ་ནཱ ནཱ་ནཱ ས་ནྟཱ ཧ་ཏྠཱི ཙ ཨ་སྶཱ ཙ ར་ཐཱ ཙ པ་ཏྟཱི ཙ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ནྟི, ས་ངྒཱ་མེ པ་ར་སེ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ན་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནཱ་ནཱ ས་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ནྟི, ཀི་ལེ་སེ ཧ་ན་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་ད་ན་པ་ཉྷོ སོ་ལ༹་ས་མོ.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ སོ་ལ༹་ས པ་ཉྷཱ.
༢. ཨ་དྡྷཱ་ན་ཝ་གྒོ
༡. དྷ་མྨ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཉྷོ
༡. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ སོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙོ’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ སོ, ན ཙ ཨ་ཉྙོ’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དཱ ཏྭཾ ད་ཧ་རོ ཏ་རུ་ཎོ མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, སོ ཡེ་ཝ ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཧ་ནྟོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙོ སོ ད་ཧ་རོ ཏ་རུ་ཎོ མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཉྙོ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཧ་ནྟོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཏཱ་ཏི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པི་ཏཱ་ཏི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སི་པྤ་ཝཱ་ཏི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ་ཏི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཀ་ལ་ལ་སྶ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙཱ ཨ་བྦུ་ད་སྶ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙཱ པེ་སི་ཡཱ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙཱ གྷ་ན་སྶ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙཱ ཁུ་དྡ་ཀ་སྶ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙཱ མ་ཧ་ནྟ་སྶ མཱ་ཏཱ, ཨ་ཉྙོ སི་པྤཾ སི་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཉྙོ སི་ཀྑི་ཏོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཉྙོ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཚི་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ. ཏྭཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཀིཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧ་ཉྙེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ཧ་རོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཏ་རུ་ཎོ མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ, ཨ་ཧ་ཉྙེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་ཧ་ནྟོ, ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་བྦེ ཏེ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ པ་དཱི་པཾ པ་དཱི་པེ་ཡྻ, ཀིཾ སོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་དཱི་པེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་དཱི་པེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཱ པུ་རི་མེ ཡཱ་མེ ཨ་ཙྩི, སཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ ཨ་ཙྩཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ ཨ་ཙྩི, སཱ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ ཨ་ཙྩཱི’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙོ སོ ཨ་ཧོ་སི པུ་རི་མེ ཡཱ་མེ པ་དཱི་པོ, ཨ་ཉྙོ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཡཱ་མེ པ་དཱི་པོ, ཨ་ཉྙོ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ པ་དཱི་པོ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ, ཏཾ ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་དཱི་པི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨ་ས་ནྟ་ཏི ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཝི་ཡ ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཏེ་ན ན ཙ སོ, ན ཙ ཨ་ཉྙོ, པུ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཙྪི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཁཱི་རཾ དུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན ད་དྷི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ད་དྷི་ཏོ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ཏོ གྷ་ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ཡོ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཡཾ ཡེ་ཝ ཁཱི་རཾ ཏཾ ཡེ་ཝ ད་དྷི, ཡཾ ཡེ་ཝ ད་དྷི ཏཾ ཡེ་ཝ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ཡཾ ཡེ་ཝ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཏཾ ཡེ་ཝ གྷ་ཏ’ནྟི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ, ཏཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྦྷཱུ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨ་ས་ནྟ་ཏི ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཝི་ཡ ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཏེ་ན ན ཙ སོ, ན ཙ ཨ་ཉྙོ, པུ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཙྪི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
དྷ་མྨ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ན་པ་ཉྷོ
༢. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཛཱ་ནཱ་ཏི སོ ‘ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཛཱ་ནཱ་ཏི སོ ‘ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ ཧེ་ཏུ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ནཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ར་མཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི སོ ‘ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་སྶ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ དྷ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཡྻ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནེ་ཝ ཀ་སྶེ་ཡྻ ན ཝ་པྤེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཏ་ཉྩ དྷ་ཉྙཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝཱ ཝི་ས་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རེ་ཡྻ, ཛཱ་ནེ་ཡྻ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་སྶ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ‘ན མེ དྷ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ཏཱི’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཡོ ཧེ་ཏུ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ དྷ་ཉྙཱ་གཱ་ར་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཎཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ར་མཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ན མེ དྷ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཧེ་ཏུ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ནཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ར་མཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི སོ ‘ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ན་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. ཉཱ་ཎ་པ་ཉྙཱ་པ་ཉྷོ
༣. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡ་སྶ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་སྶ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཉྙེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ སཱ ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཉྙེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ སཱ ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཉྙེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ སཱ ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཀིཾ ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ སོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཀ་ཏྠ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ, ཀ་ཏྠ་ཙི ན ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏ་པུ་བྦེ་སུ ཝཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སི་པྤ་ཊྛཱ་ནེ་སུ, ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ, ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦཱ་ཡ ཝཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀུ་ཧིཾ ན ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཡཾ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏ་ཧིཾ ན ས་མྨུ་ཡ྄ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘མོ་ཧོ པ་ན་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘མོ་ཧོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་གེ་ཧེ པ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨཱ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟེ མོ་ཧོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘པ་ཉྙཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ཧིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཉྙཱ་པི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀི་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ བྲཱུ་སི ‘པ་ཉྙཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི, ཏ་སྶ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ར་ཏྟིཾ ལེ་ཁཾ པེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ལེ་ཁ་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་དཱི་པཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ལེ་ཁཾ ལི་ཁཱ་པེ་ཡྻ, ལི་ཁི་ཏེ པ་ན ལེ་ཁེ པ་དཱི་པཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཡྻ, ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏེ་པི པ་དཱི་པེ ལེ་ཁཾ ན ཝི་ན་སྶེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྙཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་ར་ཏྠི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནུ་གྷ་རཾ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་གྷ་ཊ་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ནྟི ཨཱ་ལི་མྤ་ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུཾ, གྷ་རེ པ་དི་ཏྟེ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་གྷ་ཊ་ཀཱ་ནི གྷ་ར་སྶཱུ་པ་རི ཁི་པ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨ་གྒི ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘པུ་ན ཏེ་ཧི གྷ་ཊེ་ཧི གྷ་ཊ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལཾ ཏེ་ཧི གྷ་ཊེ་ཧི, ཀིཾ ཏེ་ཧི གྷ་ཊེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་གྷ་ཊ་ཀཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཨ་གྒི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་ད་ཀ་གྷ་ཊ་ཀེ་ཧི ཨ་གྒི ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཀི་ལེ་སཱ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཡ་ནྟི, ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏཱ་པི ཀི་ལེ་སཱ ན པུ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྙཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་ཛྫོ པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ན་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པི་སི་ཏྭཱ [པིཾ་སི་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.)] གི་ལཱ་ན་ཀཾ པཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏེ་ཧི ཙ དོ་སཱ ནི་དྡྷ་མེ་ཡྻུཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ཝེ་ཛྫ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘པུ་ན ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལཾ ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི, ཀིཾ ཏེ་ཧི པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ ཝེ་ཛྫོ, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ བྱཱ་དྷི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ བྱཱ་དྷི་ཏོ པུ་རི་སོ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ཉྩ་མཱུ་ལ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི གི་ལཱ་ན་སྶ དོ་སཱ ནི་དྡྷ་ནྟཱ, དོ་སེ ནི་དྡྷ་ནྟེ གི་ལཱ་ནོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཀི་ལེ་སཱ ནི་དྡྷ་མཱི་ཡ་ནྟི, ནི་དྡྷ་མི་ཏཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ ན པུ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྙཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ ཡོ་དྷོ པ་ཉྩ ཀ་ཎྜཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻ པ་ར་སེ་ནཾ ཝི་ཛེ་ཏུཾ, སོ ས་ངྒཱ་མ་ག་ཏོ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཀ་ཎྜཱ་ནི ཁི་པེ་ཡྻ, ཏེ་ཧི ཙ པ་ར་སེ་ནཱ བྷི་ཛྫེ་ཡྻ, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཡོ་དྷ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘པུ་ན ཏེ་ཧི ཀ་ཎྜེ་ཧི ཀ་ཎྜ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི? ‘‘ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ལཾ ཏེ་ཧི ཀ་ཎྜེ་ཧི, ཀིཾ ཏེ་ཧི ཀ་ཎྜེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ ཀ་ཎྜཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ ཡོ་དྷོ, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ར་སེ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀ་ཎྜེ་ཧི པ་ར་སེ་ནཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ཀི་ལེ་སཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི, བྷ་གྒཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ ན པུ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྙཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡཾ པ་ན ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ཏཾ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ཉཱ་ཎ་པ་ཉྙཱ་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ན་པུ་གྒ་ལ་ཝེ་དི་ཡ་ན་པ་ཉྷོ
༤. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཝེ་དེ་ཏི སོ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ན’’ནྟི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་ཉྩི ཝེ་དེ་ཏི, ཀི་ཉྩི ན ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཀིཾ ན ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ན ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ན ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡོ ཧེ་ཏུ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ར་མཱ ཀཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཡོ ཧེ་ཏུ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ར་མཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ན ཝེ་དེ་ཏི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘སོ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀཾ ན ཙེ་ཏ་སི་ཀ’’’ནྟི.
‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཡོ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཀ་སྨཱ སོ ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ནུ་ན་ཡོ ཝཱ པ་ཊི་གྷོ ཝཱ, ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་པ་ཀྐཾ པཱ་ཏེ་ནྟི པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ –
‘‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱ.
‘‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཏི་སྶ་ཏོ’’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི [པ་སྶ ཐེ་ར་གཱ. ༦༥༤].
པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ན་པུ་གྒ་ལ་ཝེ་དི་ཡ་ན་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྷོ
༥. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལཱ ན དུ་ཀྑཱ, ཡ་དི དུ་ཀྑཱ ན ཀུ་ས་ལཱ, ཀུ་ས་ལཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དྷ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠེ ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹ཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, དུ་ཏི་ཡེ ཧ་ཏྠེ སཱི་ཏཾ ཧི་མ་པི་ཎྜཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ད་ཧེ་ཡྻུ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ད་ཧེ་ཡྻུ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་བྷོ་པི ཨུ་ཎྷཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་བྷོ་པི སཱི་ཏ་ལཱ’’ཏི? ‘‘ན ཧི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧཾ ཡ་དི ཏ་ཏྟཾ ད་ཧ་ཏི, ན ཙ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཨུ་ཎྷཱ, ཏེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི སཱི་ཏ་ལཾ ད་ཧ་ཏི, ན ཙ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི སཱི་ཏ་ལཱ, ཏེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀི་སྶ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་བྷོ་པི ད་ཧ་ནྟི, ན ཙ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཨུ་ཎྷཱ, ན ཙ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི སཱི་ཏ་ལཱ? ཨེ་ཀཾ ཨུ་ཎྷཾ, ཨེ་ཀཾ སཱི་ཏ་ལཾ, ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ད་ཧ་ནྟི, ཏེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་བ་ལོ ཏ་ཡཱ ཝཱ་དི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པི་ཏུཾ, སཱ་དྷུ ཨ་ཏྠཾ ཛ་པྤེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ རཱ་ཛཱ་ནཾ མི་ལི་ནྡཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སི –
‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི, ཚ གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི, ཨི་མཱ་ནི ཚ ཚ་ཀྐཱ་ནི, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་པི ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་པི ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཉྷོ པ་ཉྩ་མོ.
༦. ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཨེ་ཀ་ཏྟ་ནཱ་ན་ཏྟ་པ་ཉྷོ
༦. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀོ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨི་མཾ ཡེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མཾ ཡེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་མ་རཱུ་པེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི སོ་བྷ་ནཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ, ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་དི, བྷ་ནྟེ, ན ཨི་མཾ ཡེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ན་ནུ སོ མུ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་དི ན པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧེ་ཡྻ, མུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན མུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་མྦཾ ཨ་ཝ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་མྦ་སཱ་མི་ཀོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཡྻ ‘ཨི་མི་ནཱ དེ་ཝ པུ་རི་སེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་མྦཱ ཨ་ཝ་ཧ་ཊཱ’ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ནཱ་ཧཾ, དེ་ཝ, ཨི་མ་སྶ ཨ་མྦེ ཨ་ཝ་ཧ་རཱ་མི, ཨ་ཉྙེ ཏེ ཨ་མྦཱ, ཡེ ཨི་མི་ནཱ རོ་པི་ཏཱ, ཨ་ཉྙེ ཏེ ཨ་མྦཱ, ཡེ མ་ཡཱ ཨ་ཝ་ཧ་ཊཱ, ནཱ་ཧཾ ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, པུ་རི་མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྦཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཙྪི་མེ་ན ཨ་མྦེ་ན སོ པུ་རི་སོ ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ་རཱུ་པེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི སོ་བྷ་ནཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ, ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན མུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ སཱ་ལིཾ ཨ་ཝ་ཧ་རེ་ཡྻ…པེ… ཨུ་ཙྪུཾ ཨ་ཝ་ཧ་རེ་ཡྻ…པེ… ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ཧེ་མ་ནྟ་ཀཱ་ལེ ཨ་གྒིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝི་སི་བྦེ་ཏྭཱ [ཝི་སཱི་ཝེ་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.)] ཨ་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨ་གྒི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ཌ་ཧེ་ཡྻ [ཨུ་པ་ཌ་ཧེ་ཡྻ (ཀ.)], ཏ་མེ་ནཾ ཁེ་ཏྟ་སཱ་མི་ཀོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཡྻ ‘ཨི་མི་ནཱ, དེ་ཝ, པུ་རི་སེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཁེ་ཏྟཾ ད་ཌྜྷ’ནྟི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ནཱ་ཧཾ, དེ་ཝ, ཨི་མ་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ཛྷཱ་པེ་མི, ཨ་ཉྙོ སོ ཨ་གྒི, ཡོ མ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏོ, ཨ་ཉྙོ སོ ཨ་གྒི, ཡེ་ནི་མ་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ད་ཌྜྷཾ, ནཱ་ཧཾ ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ’ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, པུ་རི་མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒིཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཙྪི་མེ་ན ཨ་གྒི་ནཱ སོ པུ་རི་སོ ད་ཎྜ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ་རཱུ་པེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི སོ་བྷ་ནཾ ཝཱ པཱ་པ་ཀཾ ཝཱ, ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན མུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ པ་དཱི་པཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རཱུ་ཧི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, པ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཏི་ཎཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻ, ཏི་ཎཾ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཾ གྷ་རཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻ, གྷ་རཾ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཾ གཱ་མཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻ, གཱ་མ་ཛ་ནོ ཏཾ པུ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, བྷོ པུ་རི་ས, གཱ་མཾ ཛྷཱ་པེ་སཱི’ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ནཱ་ཧཾ, བྷོ, གཱ་མཾ ཛྷཱ་པེ་མི, ཨ་ཉྙོ སོ པ་དཱི་པ་གྒི, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ན བྷུ་ཉྫིཾ, ཨ་ཉྙོ སོ ཨ་གྒི, ཡེ་ན གཱ་མོ ཛྷཱ་པི་ཏོ’ཏི, ཏེ ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཀ་སྶ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཊྚཾ [ཨ་ཏྠཾ (སཱི. པཱི.)] དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘གཱ་མ་ཛ་ན་སྶ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ཙ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་གྒི ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཉྙཾ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སྨིཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་པི ཙ ཏ་ཏོ ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ན མུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ད་ཧ་རིཾ དཱ་རི་ཀཾ ཝཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་ངྐཾ ད་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ. སཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧ་ཏཱི ཨ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ པུ་རི་སོ སུ་ངྐཾ ད་ཏྭཱ ཝི་ཝཱ་ཧཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཀི་སྶ པ་ན མེ ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, བྷ་རི་ཡཾ ནེ་སཱི’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ བྷ་རི་ཡཾ ནེ་མི, ཨ་ཉྙཱ སཱ དཱ་རི་ཀཱ ད་ཧ་རཱི ཏ་རུ་ཎཱི, ཡཱ ཏ་ཡཱ ཝཱ་རི་ཏཱ ཙ དི་ནྣ་སུ་ངྐཱ ཙ, ཨ་ཉྙཱ་ཡཾ དཱ་རི་ཀཱ མ་ཧ་ཏཱི ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ མ་ཡཱ ཝཱ་རི་ཏཱ ཙ དི་ནྣ་སུ་ངྐཱ ཙཱ’ཏི, ཏེ ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཀ་སྶ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཊྚཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘པུ་རི་མ་སྶ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ཙ ཏ་ཏོ ཡེ་ཝ སཱ མ་ཧ་ཏཱི ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཉྙཾ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སྨིཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་པི ཙ ཏ་ཏོ ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ན་པ་རི་མུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘བྷི་ཡྻོ ཨོ་པ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཁཱི་ར་གྷ་ཊཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ ‘སྭེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི, ཏཾ ཨ་པ་ར་ཛྫུ ད་དྷི ས་མྤ་ཛྫེ་ཡྻ. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘དེ་ཧི མེ ཁཱི་ར་གྷ་ཊ’ནྟི. སོ ད་དྷིཾ ད་སྶེ་ཡྻ. ཨི་ཏ་རོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏོ ད་དྷིཾ ཀི་ཎཱ་མི, དེ་ཧི མེ ཁཱི་ར་གྷ་ཊ’ནྟི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ཛཱ་ན་ཏོ ཏེ ཁཱི་རཾ ད་དྷི་བྷཱུ་ཏ’ནྟི ཏེ ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཀ་སྶ ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཊྚཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘གོ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་པི ཙ ཏ་ཏོ ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཉྙཾ མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སྨིཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་པི ཙ ཏ་ཏོ ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ན པ་རི་མུ་ཏྟོ པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
‘‘ཀ་ལློ་སི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ནཱ’’ཏི.
ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཨེ་ཀ་ཏྟ་ནཱ་ན་ཏྟ་པ་ཉྷོ ཚ་ཊྛོ.